# နွေရာသီ အိုလံပစ် အားကစားပွဲတော်

| နွေရာသီအိုလံပစ်အားကစားပွဲတော် |
| --- |
|  |
| အိုလံပစ်မီရူးတိုင်အား ရီယိုဒီဂျနရိုမြို့၌ ၂၀၁၆ နွေရာသီ အိုလံပစ် အားကစားပြိုင်ပွဲကာလအတွင်းမြင်တွေ့ရစဉ် |
| အားကစားပြိုင်ပွဲ |
| * ၁၈၉၆
* ၁၉၀၀
* ၁၉၀၄
* ၁၉၀၈
* ၁၉၁၂
* ၁၉၂၀
* ၁၉၂၄
* ၁၉၂၈
* ၁၉၃၂
* ၁၉၃၆
* ၁၉၄၈
* ၁၉၅၂
* ၁၉၅၆
* ၁၉၆၀
* ၁၉၆၄
* ၁၉၆၈
* ၁၉၇၂
* ၁၉၇၆
* ၁၉၈၀
* ၁၉၈၄
* ၁၉၈၈
* ၁၉၉၂
* ၁၉၉၆
* ၂၀၀၀
* ၂၀၀၄
* ၂၀၀၈
* ၂၀၁၂
* ၂၀၁၆
* *၂၀၂၀*
* *၂၀၂၄*
* *၂၀၂၈*
* *၂၀၃၂*
 |
| အားကစားနည်း (အသေးစိတ်) |
| * မြားပစ်
* ရေကူး
* ပြေးခုံပစ်
* ကြက်တောင်
* ဘေ့စ်ဘော
* ဘတ်စကက်ဘော
* လက်ဝှေ့
* ကနူးလှေ
* စက်ဘီးစီး
* ရေငုပ်
* မြင်းစီး
* ဟော်ကီ
* ဓားသိုင်း
* ဘောလုံး
* ကျွမ်းဘား
* ဂေါက်သီးရိုက်
* လက်ပစ်ဘော
* ဂျူဒို
* ကရာတေး
* ခေတ်သစ် ငါးမျိုးစုံပြိုင်ပွဲ
* လှေလှော်
* ရက်ဂ်ဘီ
* ရွက်လှေ
* သေနတ်ပစ်
* Skateboarding
* ဆော့ဖ်ဘော
* လှိုင်းစီး
* ရေကူး
* စားပွဲတင်တင်းနစ်
* တိုက်ကွမ်ဒို
* တင်းနစ်
* သုံးမျိုးစုံ
* ဘော်လီဘော
* ဝါတာပိုလို
* အလေးမ
* Wrestling
 |

**နွေရာသီအိုလံပစ်အားကစားပြိုင်ပွဲ** (အင်္ဂလိပ်: Summer Olympic Games; Summer Olympics) သို့မဟုတ် **နွေရာသီအိုလံပစ်ပွဲတော်**သည် ပုံမှန်အားဖြင့် လေးနှစ်တစ်ကြိမ် ကျင်းပလေ့ရှိသော နိုင်ငံတကာ အားကစားပြိုင်ပွဲကြီး ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၁၈၉၄ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်လူမျိုး ဗဲရွန်ဘွဲ့ရ ပီယဲ ဒီ ကူဗာတင် (Pierre de Coubertin) က စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ပထမဆုံးသော ခေတ်သစ်အိုလံပစ်ပွဲတော်ကို ၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် ဂရိနိုင်ငံ၊ အေသင်မြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အိုလံပစ်ကော်မတီ (IOC) သည် ပြိုင်ပွဲများအားလုံးကို စီစဉ်ညှိနှိုင်းပြီး အိမ်ရှင်နိုင်ငံ၏ ပြင်ဆင်မှုများကို ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲသည်။ နွေရာသီအိုလံပစ်ပွဲတော်၏ အောင်မြင်မှုအပေါ်အခြေခံ၍ ဆောင်းရာသီအိုလံပစ်အားကစားပွဲတော်ကိုလည်း နောက်ပိုင်းတွင် ထပ်မံဖန်တီး ကျင်းပခဲ့သည်။

၁၉၀၄ ခုနှစ်မှစတင်၍ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲတိုင်းတွင် ပထမဆုများကို ရွှေတံဆိပ်၊ ဒုတိယဆုများကို ငွေတံဆိပ်များနှင့် ကြေးတံဆိပ်များကို တတိယဆုအတွက် ချီးမြှင့်သည်။

နွေရာသီအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲသည် နှစ်များစွာအတွင်း အတိုင်းအတာ သိသိသာသာ ကြီးမားကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ ၁၈၉၆ ခုနှစ် ပထမဆုံးပြိုင်ပွဲတွင် နိုင်ငံပေါင်း ၁၄ နိုင်ငံမှ အမျိုးသားအားကစားသမား ၂၅၀ အောက်သာ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ပြီး ပြိုင်ပွဲအမျိုးအစား ၄၂ ခုသာ ရှိခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၀ (၂၀၂၁ တွင် ကျင်းပသော) ပေကျင်းအိုလံပစ်တွင် နိုင်ငံပေါင်း ၂၀၆ နိုင်ငံမှ အားကစားသမားပေါင်း ၁၁,၃၁၉ ဦး (ထိုအထဲတွင် ထက်ဝက်နီးပါးမှာ အမျိုးသမီးများဖြစ်သည်) အထိ တိုးတက်လာပြီး ပြိုင်ပွဲအမျိုးအစားပေါင်း ၃၃၉ ခုအထိ ရှိလာခဲ့သည်။

နွေရာသီအိုလံပစ်ကို တိုက်ကြီးငါးတိုက်ရှိ နိုင်ငံပေါင်း (၁၉) နိုင်ငံကတွင်ကျင်းပခဲ့သည်။ အဆိုပါအားကစားပြိုင်ပွဲအား အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု မှ လေးကြိမ်( ၁၉၀၄, ၁၉၃၂, ၁၉၈၄ နှင့် ၁၉၉၆ ခုနှစ်) ၊ ဂရိတ်ဗြိတိန်မှ သုံးကြိမ်( ၁၉၀၈, ၁၉၄၈နှင့် ၂၀၁၂ ခုနှစ် များတွင် နှစ်ကြိမ်စီ) ၊ ဂရိနိုင်ငံမှ နှစ်ကြိမ်( ၁၈၉၆ နှင့် ၂၀၀၄ ခုနှစ်) ၊ပြင်သစ်နိုင်ငံ (၁၉၀၀ နှင့် ၁၉၂၄ ခုနှစ်) ၊ ဂျာမနီနိုင်ငံ ( ၁၉၃၆ နှင့် ၁၉၇၂ခုနှစ်) နှင့် ဩစတြေးလျနိုင်ငံ ( ၁၉၅၆ နှင့် ၂၀၀၀ခုနှစ် ၊ နှင့် ဆွီဒင်မှ တစ်ကြိမ်( ၁၉၁၂ခုနှစ်)၊ ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံ ( ၁၉၂၀ခုနှစ် )၊ နယ်သာလန်နိုင်ငံ ( ၁၉၂၈ခုနှစ် )၊ ဖင်လန် ( ၁၉၅၂ခုနှစ် )၊ အီတလီနိုင်ငံ ( ၁၉၆၀ခုနှစ် )၊ ဂျပန်နိုင်ငံ ( ၁၉၆၄ ခုနှစ် )၊ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ ( ၁၉၆၈ ခုနှစ်)၊ ကနေဒါနိုင်ငံ ( ၁၉၇၆ခုနှစ် )၊ ဆိုဗီယက်ယူနီယံ (၁၉၈၀ ခုနှစ် )၊ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ ( ၁၉၈၈ ခုနှစ်)၊ စပိန်နိုင်ငံ ( ၁၉၉၂ ခုနှစ် )၊ တရုတ်နိုင်ငံ ( ၂၀၀၈ ခုနှစ်) နှင့် ဘရာဇီးနိုင်ငံ (၂၀၁၆ ခုနှစ် ) အိမ်ရှင်နိုင်ငံများအဖြစ် အသီးသီးလက်ခံကျင်းပခဲ့ကြသည်။

လန်ဒန်မြို့နှင့် ပဲရစ်မြို့တို့သည် အိုလံပစ်ပွဲတော်ကို သုံးကြိမ်စီ လက်ခံကျင်းပပေးခဲ့ပြီး၊ အများဆုံးကျင်းပသည့် မြို့များအဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ထားသည်။ အေသင်၊ တိုကျိုနှင့် လော့စ်အိန်ဂျလိစ်မြို့တို့သည် နှစ်ကြိမ်စီ ကျင်းပခဲ့ကြပြီး လော့စ်အိန်ဂျလိစ်မြို့သည် ၂၀၂၈ ခုနှစ်တွင် တတိယအကြိမ်မြောက် အိမ်ရှင်အဖြစ် ထပ်မံလက်ခံကျင်းပသွားမည် ဖြစ်သည်။

## လက်ခံကျင်းပမှု

 နွေရာသီအိုလံပစ်အားကစားပြိုင်ပွဲ လက်ခံကျင်းပသော နိုင်ငံများပြမြေပုံ - နွေရာသီအိုလံပစ်ပွဲတော်ကို တစ်ကြိမ် ကျင်းပခဲ့သည့်နိုင်ငံများသည်အစိမ်းရောင်ဖြင့် ပြထားသည်။ နှစ်ကြိမ် (သို့မဟုတ်)နှစ်ကြိမ်ထက်ပိုသော နိုင်ငံများကို အပြာရောင်ဖြင့်ပြထားသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည်နွေရာသီအိုလံပစ်အားကစားပွဲတော်ကို လေးကြိမ်တိုင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ၁၉၀၄ အားကစားပွဲကို မစ်ဆူရီပြည်နယ် စိန့်လူးဝစ္စ တွင်လည်းကောင်း၊ ၁၉၃၂ နှင့် ၁၉၈၄ခုနှစ် အားကစားပွဲများကို ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် ၊ လော့စ်အိန်ဂျလိစ် တွင်လည်းကောင်း ၊ ၁၉၉၆ခုနှစ် ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ် ၊ အတ္တလန်တာမြို့ တို့တွင်လည်းကောင်း အသီးသီးကျင်းပခဲ့သည်။ လော့စ်အိန်ဂျလိစ်မြို့တွင် ကျင်းပမည့် ၂၀၂၈ အားကစားပွဲ သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ပဉ္စမအကြိမ်မြောက် နွေရာသီအားကစားပွဲတော် ဖြစ်လာသည်။

၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းသည် ၎င်း၏တတိယအကြိမ် နွေရာသီအိုလံပစ်အားကစားပြိုင်ပွဲကို လန်ဒန်မြို့တွင်ကျင်းပခဲ့ပြီး နွေရာသီအိုလံပစ်အားကစားပွဲတော်ကိုသုံးကြိမ်ကျင်းပသည့်ပထမဆုံးမြို့ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်လာခဲ့သည်။ လော့စ်အိန်ဂျလိစ်၊ ပါရီ နှင့် အေသင် မြိုမြို့ကြီးများတွင်နွေရာသီအိုလံပစ်အားကစားပွဲအား နှစ်ကြိမ်စီ လက်ခံကျင်းပခဲ့ဖူးသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ သည် ၎င်း၏တတိယအကြိမ်နွေရာသီအိုလံပစ်အားကစားကို အိမ်ရှင်အဖြစ်လက်ခံကျင်းပမည်ဖြစ်ပြီး ပါရီမြို့သည် နွေရာသီအိုလံပစ်သုံးကြိမ်မြောက် ကျင်းပသည့်ဒုတိယမြို့တော်ဖြစ်လာမည် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၈ ခုနှစ်တွင် လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်သည်သုံးကြိမ်အိမ်ရှင်အဖြစ်လက်ခံကျင်းပသည့်တတိယမြောက်မြို့ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ဩစတြေးလျနိုင်ငံ ၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံ ၊ ဂျာမနီ နှင့် ဂရိနိုင်ငံ များအားလုံးသည်နွေရာသီအိုလံပစ်ပွဲတော်ကိုနှစ်ကြိမ်စီ ကျင်းပခဲ့သည်။ IOC သည် ၂၀၂၀ နွေရာသီအိုလံပစ် ကိုကျင်းပရန် တိုကျို ကိုရွေးချယ်ထားသည်။ ၎င်းသည် ၁၉၆၄ ခုနှစ် နွေရာသီအားကစားပွဲများကို အိမ်ရှင်အဖြစ်လက်ခံကျင်းပပြီးနောက် အာရှတိုက်တွင် တစ်ကြိမ်ထက်ပိုပြီးအိမ်ရှင်အဖြစ်လက်ခံကျင်းပသည့်ပထမဆုံးမြို့ဖြစ်လာသည်။ နွေရာသီအိုလံပစ်အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပခဲ့သော နိုင်ငံများမှဖြစ်ကြသော ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံ ၊ ဘရာဇီးနိုင်ငံ ၊ တရုတ်နိုင်ငံ ၊ ကနေဒါနိုင်ငံ ၊ ဖင်လန်နိုင်ငံ ၊ အီတလီနိုင်ငံ ၊ မက္ကစီကိုနိုင်ငံ ၊ နယ်သာလန်နိုင်ငံ, ၊ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ ၊ စပိန်နိုင်ငံ ၊ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု နှင့် ဆွီဒင်နိုင်ငံ များသည် နွေရာသီအားကစားပွဲများကို တစ်ကြိမ်စီသာ ကျင်းပခဲ့သည်။

အာရှတိုက်သည် တိုကျို ဂျပန် ( ၁၉၆၄ )၊ ဆိုးလ်မြို့၊ တောင်ကိုရီးယား (၁၉၈၈ ) နှင့် ပေကျင်း တရုတ် ( ၂၀၀၈ ) တို့ဖြင့် နွေရာသီအိုလံပစ်ကို သုံးကြိမ်တိုင် ကျင်းပခဲ့ရသည်။ အာရှသည် အိမ်ရှင်အဖြစ် ၂၀၂၀ တိုကျို အိုလံပစ် အား စတုတ္ထအကြိမ်မြောက် အဖြစ် လက်ခံကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် COVID-19 ကူးစက်မှုကြောင့် နွေရာသီအိုလံပစ်အား မူလသတ်မှတ်ထားသည့်နေ့မှ နောက် ၁၂ လအထိ ရွှေ့ဆိုင်းလိုက်သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရနွေရာသီအိုလံပစ်အား အင်္ဂလိပ်စကားပြောနိုင်ငံများ နှင့် ဥရောပနိုင်ငံ များ၌ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ တိုကျိုသည်နွေရာသီအိုလံပစ်ပွဲတော်ကိုနှစ်ကြိမ်ကျင်းပသည့်ဒေသများအနက် ပထမဆုံးမြို့ဖြစ်လိမ့်မည်။ ၎င်းသည် ၁၉၆၄ ခုနှစ်မှစ၍ အားကစားပွဲများကို အများဆုံး လက်ခံကျင်းပမည့် မြို့ဖြစ်လာသည်။

ဘရာဇီးနိုင်ငံ၊ ရီယိုဒီဂျနေရို တွင်ကျင်းပခဲ့သော ၂၀၁၆ နွေရာသီ အားကစားပြိုင်ပွဲ သည် တောင်အမေရိကတွင် ကျင်းပမည့်နွေရာသီအိုလံပစ်ဖြစ်ပြီးဒေသတွင်း ဆောင်းရာသီ တွင်ကျင်းပခဲ့ဖြစ်သည်။ တောင်ဘက်ခြမ်းရှိ နွေရာသီအိုလံပစ်အားကစားပွဲတော်ကိုလက်ခံကျင်းပခဲ့သည့်တစ်ခုတည်းသောနိုင်ငံမှာဩစတြေးလျ ( ၁၉၅၆ နှင့် ၂၀၀၀ ) နှင့်ဘရာဇီး ( ၂၀၁၆) တို့ဖြစ်သည်။ အာဖရိကတိုက်မှာမူ နွေရာသီအိုလံပစ်ပွဲ ကျင်းပခြင်းမရှိသေးပါ။

## သမိုင်းကြောင်း

### အစောပိုင်းနှစ်များ

 Panathenaic အားကစားကွင်း၌ ကျင်းပသောပထမဆုံးအိုလံပစ်အားကစားပြိုင်ပွဲဖွင့်ပွဲအခမ်းအနား
ခေတ်သစ်အိုလံပစ်အားကစားပြိုင်ပွဲကို ၁၈၉၄ တွင်ပြင်သစ်လူမျိုး ဗဲရွန်ဘွဲ့ရ ပီယဲကူဗာတင် မှစတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ အပျော်တမ်း အားကစားသမားများအား ပြိုင်ပွဲအမျိုးမျိုးတွင် ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ကြစေရန်ဖြစ်ကာ အားကစားသမားများအား နိုင်ငံရေးဖိအားများမှ ကင်းလွတ်၍ သန့်ရှင်းသောအားကစားနည်းများ ပိုမိုတိုးတက် လာစေရန်ဖြစ်သည်။

၁၈၉၆ တွင်နိုင်ငံပေါင်း ၁၄ နိုင်ငံက ကစားသမားပေါင်း ၂၀ဝ ကျော် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်သော ပထမဆုံး ခေတ်သစ်အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲကြီးကို အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲများ၏ သန္ဓေတည်ရာ မူလအစဖြစ်သည့် အေသင်မြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။၎င်းတို့အနက် ၂၀၀ ကျော်သည်ဂရိလူမျိုးများဖြစ်ပြီး ၁၄ နိုင်ငံသာကိုယ်စားပြုသည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေကာ ဤပွဲတော်မတိုင်မီ ကအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပွဲတော်များ စီစဉ်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့သေးပါ။ ထိုစဉ်က အမျိုးသမီးအားကစားသမားများကို ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်မပြုခဲ့သော်လည်း အမျိုးသမီးတစ်ဦး ဖြစ်သူ Stamata Revithi သည် မာရသွန်ပြိုင်ပွဲကို ခွင့်ပြုခြင်းမရှိ ကိုယ်တိုင်ဝင်ပြိုင်ခဲ့ပြီး "ကော်မတီကငါ့ကိုပြိုင်ခွင့်မပြုဘူးဆိုရင် သူတို့ခွင့်မတောင်းပဲ ဝင်ပြိုင်မယ် " ဟုပြောကြားခဲ့သည်။

၁၈၉၆ နွေရာသီအိုလံပစ်အားကစားပွဲတော် ကိုတရားဝင်အားဖြင့်လူသိများသော အိုလံပစ်အားကစားပွဲ သည် ဂရိနိုင်ငံ၊ အေသင် ၌ ၁၈၆၆ ဧပြီ ၆ ရက်မှ ၁၅ ရက်အထိ ကျင်းပသော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အားကစားပြိုင်ပွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မျက်မှောက်ခေတ်တွင် ကျင်းပခဲ့သော ပထမဆုံးအိုလံပစ်အားကစားပွဲဖြစ်သည်။ အိုလံပစ်ဖွင့်ပွဲမှာ လူ တစ်သိန်း လောက် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ အားကစားသမားများသည် ၁၄ နိုင်ငံမှဖြစ်ကာ အများစုမှာ ဂရိမှဖြစ်သည်။ ဂရိ တွင်အားကစားသမားအများဆုံးရှိသော်လည်း အမေရိကန်သည် ဆုတံဆိပ်အများဆုံးနှင့်ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ အမေရိကန်မှ ၁၁ ယောက်သည် ၎င်းတို့၏ပြိုင်ပွဲများတွင် ပထမနေရာရရှိခဲ့ကြပြီး ဂရိမှ ၁၀ ဦး ရရှိခဲ့သည်။ ရှေးဂရိသည် အိုလံပစ်အားကစားပြိုင်ပွဲ၏မွေးရပ်မြေဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အေသင်သည် နောက်ပိုင်းကျင်းပသော ခေတ်သစ်အားကစားပွဲများကို လွှဲပြောင်းရန် သင့်လျော်သည်ဟုခံယူထားကြသည်။ ပြင်သစ် မျိုး နှင့်သမိုင်းပညာရှင် ပီရာရီကော်ဘာတင် က ၁၈၉၄ခုနှစ် ၊ ဇွန် ၂၃ ရက်တွင်ကျင်းပသော ကွန်ဂရက်တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အိုလံပစ်ကော်မတီကို စတင်တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ပြီး ခေတ်သစ်အိုလံပစ် စည်းမျဉ်းများအား ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။

အခက်အခဲများ နှငအားနည်းများစွာရှိသော်လည်း ၁၈၉၆ အိုလံပစ်အား ကျင်းပနိုင်ခဲ့ခြင်းအား ကြီးမားသောအောင်မြင်မှုအဖြစ်မှတ်ယူခဲ့သည်။ အဆိုပါအားကစားပွဲများသည်မည်သည့်အားကစားပွဲတွင်မဆိုတွင် နိုင်ငံအလိုက် ပါဝင်မှု အများဆုံးဖြစ်သည်။ Panathinaiko အားကစားကွင်းသည် မျက်မှောက်ခေတ်ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပထမဆုံးအားကစားကွင်းကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီးအားကစားပွဲတစ်ခုကြည့်ရန်လူအများအပြားနှင့်ပြည့်လျှံနေသည်။ ဂရိလူမျိုးများအတွက်အထူးထင်ရှားသောအချက်မှာ ရေပို့သမားလေး Spiridon Louis ၏ မာရသွန်ပြေးပွဲ အနိုင်ရခြင်းဖြစ်သည်။ သူသည် ၂ နာရီ ၅၈ မိနစ်နှင့်စက္ကန့် ၅၀ ဖြင့် အနိုင်ရခဲ့ပြီး ယင်းအားကစားကွင်း၌အောင်ပွဲများကျင်းပခဲ့သည်။ အအောင်မြင်ဆုံးပြိုင်ဘက်မှာရွှေတံဆိပ်လေးခုဆွတ်ခူးနိုင်သည့်ဂျာမန် နပန်းအားကစားပြိုင်ဖက် နှင့် ရွေတံဆိပ်လေးဆုရှင် ကျွမ်းဘားသမား Carl Schuhmann ဖြစ်သည်။

ဂရိအစိုးရနှင့်လူထုသည်အိုလံပစ်အားကစားပြိုင်ပွဲကျင်းပခြင်းအတွေ့အကြုံနှင့် ပတ်သက်၍ စိတ်အားထက်သန်ခဲ့ကြသည်။ အားကစားသမားများစွာကထိုခံစားချက်ကိုခံစားခဲ့ကြပြီးအေသင်သည်အမြဲတမ်းအိုလံပစ်အိမ်ရှင်အဖြစ် ကျင်းပရန်တောင်းဆိုခဲ့သည်။ သို့သော် IOCသည် နောက်အားကစားပြိုင်ပွဲများကို ကမ္ဘာအနှံ့ရှိနိုင်ငံများသို့ အိမ်ရှင်နိုင်ငံများ အဖြစ်ပြောင်းရွှေ့ ကျင်းပရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဒုတိယအကြိမ်မြောက် အိုလံပစ် အား ပဲရစ်မြို့ တွင်ကျင်းပခဲ့သည်။

နောက် လေးနှစ်အကြာတွင် ၁၉၀၀ နွေရာသီအိုလံပစ် ပဲရစ် အား ပိုမိုများလာသော အားကစားနည်းများဖြင့် ကျင်းပခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် အမျိုးသမီးအားကစားသမား အယောက် ၂၀ကို ဂေါက်သီး ၊ ရွက်လှေ နှင့် တင်းနစ်ပြိုင်ပွဲများတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့် ပြုခဲ့သည်။

 ၁၉၀၄ နွေရာသီအိုလံပစ် ကာလအတွင်း စိန့်လူးဝစ်ရှိဝါရှင်တန်တက္ကသိုလ်မှ Francis Field အား မြင်တွေ့ရစဉ်
 Dorando Pietri က ခေတ်မီမာရသွန်ပြေးပွဲအား အပြီးသတ်ရန် အချိန်ပိုင်း၌ တွေ့မြင်ရစဉ်
ရရှား-ဂျပန်စစ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော တင်းမာမှုများနှင့် စိန့်လူးဝစ္စသို့ လာရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရန် အခက်အခဲများကြောင့်အမေရိကန်နှင့်ကနေဒါနိုင်ငံပြင်ပမှ ထိပ်တန်းအဆင့်အားကစားသမားအနည်းငယ်ဖြင့်သာ ၁၉၀၄ အားကစားပွဲ၌ ပါဝင်ခဲ့ကြရသည်။

သေးငယ်တဲ့ဂိမ်းတစ်ခုစီးရီး ၁၉၀၆ခုနှစ်တွင် အေသင်မြို့၌ကျင်းပခဲ့ကြသည်။ IOCသည်ဤအားကစားများကိုတရားဝင်အိုလံပစ်အားကစားအဖြစ်တရားဝင်အသိအမှတ်မပြုသော်လည်းသမိုင်းပညာရှင်များစွာကအသိအမှတ်ပြုကြသည်။ ၁၉၀၆ခုနှစ်အေသင် အားကစားပွဲများသည်အေသင်နောက်ပိုင်းကျင်းပမည့်နောက်ဆက်တွဲ အားကစားအမျိုးအစားတစ်ခု၏ပထမဆုံးဖြစ်သည်။ အဆိုပါဂိမ်းသည်အားကစားသမား ၉၀၀ကျော်နှင့်အတူယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီးအနာဂတ်ဂိမ်း၏အောင်မြင်မှုကိုအပြုသဘောဖြင့်ပံ့ပိုးပေးခဲ့သည်။

၁၉၀၈ လန်ဒန်အားကစားပြိုင်ပွဲ သည် အကြိမ်ရေ မြင့်တက်လာသည်နှင့်အမျှ ၎င်းတို့၏စံသတ်မှတ်ထားသောအကွာအဝေး ၄၂.၁၉၅ ကီလိုမီတာ ကီလိုမီတာ (၂၆မိုင် ၃၈၅ကိုက်)ကို ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် မာရသွန်ပြေးပွဲ ၌တွေ့မြင်ခဲ့ရသည်။ ၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအိုလံပစ်မာရသွန်ပြိုင်ပွဲ (အမျိုးသားပြိုင်ပွဲသာ) သည်အကွာအဝေး ၄၀ ကီလိုမီတာ ကီလိုမီတာ (၂၄မိုင် ၈၅ကိုက်) တွင်အပြေးပြိုင်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။   မာရသွန်ပြိုင်ပွဲသစ်ကိုဗြိတိသျှတော်ဝင်မိသားစုကသိမ်းပိုက်ထားသည့်သေတ္တာရှေ့တွင်ပြိုင်ပွဲကိုအဆုံးသတ်နိုင်ရန်အတွက်ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်မာရသွန် ၄၀ ကီလိုမီတာ (၂၄.၉ မိုင်) ဖြစ်ခဲ့သည် ၁၈၆၉ခုနှစ်တွင်ပထမဦးဆုံးဂိမ်းများအတွက်ပေမယ့် နောက်ပိုင်းတွင် ၂ ကီလိုမီတာ (၁.၂ မိုင်) အထိကွဲပြားခဲ့သည်။ လမ်းနှင့်အားကစားရုံအပြင်အဆင်ကဲ့သို့သောဒေသအခြေအနေများကြောင့်ဖြစ်သည်။ ၁၉၀၀ နှင့် ၁၉၂၀ အကြားအိုလံပစ်အားကစားပွဲခြောက်ခုတွင်မာရသွန်သည်အကွာအဝေးခြောက်ခုကျော်ပြေးဆွဲခဲ့သည်။ ဂရိတ်ဗြိတိန်သည် ဆုတံဆိပ် ၁၄၆ ခု၊ ဒုတိယနေရာတွင်ရှိသည့် အမေရိကန် များထက် ၉၉ ခုအနိုင်ရခဲ့သည်ကိုတွေ့ရပြီးယနေ့အထိအကောင်းဆုံးရလဒ်ဖြစ်သည်။

## အချိန်အားလုံးအရ ဆုတံဆိပ်ရ ဇယား

အောက်ဖော်ပြပါဇယားသည် IOC မှတရားဝင်အချက်အလက်များကိုအသုံးပြုထားသည်။

   **မတည်ရှိတော့သော နိုင်ငံ**

| စဉ် | နိုင်ငံ | အားကစားနည်း | ရွှေတံဆိပ် | ငွေတံဆိပ် | ကြေးတံဆိပ် | စုစုပေါင်း |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ၁ |  အမေရိကန် | ၂၇ | ၁၀၂၂ | ၇၉၅ | ၇၀၅ | ၂၅၂၂ |
| ၂ |  ဆိုဗီယက်ယူနီယံ | ၉ | ၃၉၅ | ၃၁၉ | ၂၉၆ | ၁၀၁၀ |
| ၃ |  ဂရိတ်ဗြိတိန် | ၂၈ | ၂၆၃ | ၂၉၅ | ၂၉၃ | ၈၅၁ |
| ၄ |  တရုတ် | ၁၀ | ၂၂၄ | ၁၆၇ | ၁၅၅ | ၅၄၆ |
| ၅ |  ပြင်သစ် | ၂၈ | ၂၁၂ | ၂၄၁ | ၂၆၃ | ၇၁၆ |
| ၆ |  အီတလီ | ၂၇ | ၂၀၆ | ၁၇၈ | ၁၉၃ | ၅၇၇ |
| ၇ |  ဂျာမနီ | ၁၆ | ၁၉၁ | ၁၉၄ | ၂၃၀ | ၆၂၅ |
| ၈ |  ဟန်ဂေရီ | ၂၆ | ၁၇၅ | ၁၄၇ | ၁၆၉ | ၄၉၁ |
| ၉ |  အရှေ့ဂျာမနီ | ၅ | ၁၅၃ | ၁၂၉ | ၁၂၇ | ၄၀၉ |
| ၁၀ |  ရုရှား | ၆ | ၁၄၈ | ၁၂၅ | ၁၅၃ | ၄၂၆ |
| ၁၁ |  ဩစတြေးလျ | ၂၆ | ၁၄၇ | ၁၆၃ | ၁၈၇ | ၄၉၇ |
| ၁၂ |  ဆွီဒင် | ၂၇ | ၁၄၅ | ၁၇၀ | ၁၇၉ | ၄၉၄ |
| ၁၃ |  ဂျပန် | ၂၂ | ၁၄၂ | ၁၃၆ | ၁၆၁ | ၄၃၉ |
| ၁၄ |  ဖင်လန် | ၂၅ | ၁၀၁ | ၈၅ | ၁၁၇ | ၃၀၃ |
| ၁၅ |  တောင်ကိုရီးယား | ၁၇ | ၉၀ | ၈၇ | ၉၀ | ၂၆၇ |
| ၁၆ |  ရိုမေးနီးယား | ၂၁ | ၈၉ | ၉၅ | ၁၂၂ | ၃၀၆ |
| ၁၇ |  နယ်သာလန် | ၂၆ | ၈၅ | ၉၂ | ၁၀၈ | ၂၈၆ |
| ၁၈ |  ကျူးဘား | ၂၀ | ၇၈ | ၆၈ | ၈၀ | ၂၂၆ |
| ၁၉ |  ပိုလန် | ၂၁ | ၆၈ | ၈၄ | ၁၃၂ | ၂၈၄ |
| ၂၀ |  ကနေဒါ | ၂၆ | ၆၄ | ၁၀၂ | ၁၃၆ | ၃၀၂ |

### အနိုင်အရဆုံး နိုင်ငံများ

* အမေရိကန် - ၁၇ ကြိမ်
* ဆိုဗီယက်ယူနီယံ /  Unified Team - ၇ ကြိမ်
* ပြင်သစ် - ၁ ကြိမ်
* ဂရိတ်ဗြိတိန် - ၁ ကြိမ်
* ဂျာမနီ ဂျာမနီ - ၁ ကြိမ်
* တရုတ် - ၁ ကြိမ်

## နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲများ စာရင်း

| ခုနှစ် | No. | အိမ်ရှင်နိုင်ငံ | ဖွင့်လှစ်ပေးသူ | အားကစားနည်း (Disciplines) | ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်သူများ | ပွဲစဉ်များ | နိုင်ငံများ | နေ့ရက် | ဇယားဦးဆောင်နိုင်ငံများ | ကိုးကား |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| စုစုပေါင်း | အမျိုးသား | အမျိုးသမီး |
| ၁၈၉၆ | I |  အေသင်မြို့ | ပုပ်ဘုရင် တစ် | ၉ (၁၀) | ၂၄၁ | ၂၄၁ | ၀ | ၄၃ | ၁၄ | ၆–၁၅ ဧပြီ ၁၈၉၆ |  အမေရိကန် |  |
| ၁၉၀၀ | II |  ပဲရစ်မြို့ | N/A | ၁၉ (၂၀) | ၉၉၇ | ၉၇၅ | ၂၂ | ၈၅ | ၂၄ | ၁၄ မေ – ၂၈ အောက်တိုဘ ၁၉၀၀ |  ပြင်သစ် |  |
| ၁၉၀၄ | III |  စိန့်လူးဝစ်မြို့ | Former Governor David R. Francis | ၁၆ (၁၇) | ၆၅၁ | ၆၄၅ | ၆ | ၉၄ | ၁၂ | ၁ ဇူလှိုင် – ၂၃ နိုဝင်ဘာ ၁၉၀၄ |  အမေရိကန် |  |
| ၁၉၀၈ | IV |  လန်ဒန်မြို့ | သတ္တမမြောက် အက်ဒဝပ်ဘုရင် | ၂၂ (၂၅) | ၂၀၀၈ | ၁၉၇၁ | ၃၇ | ၁၁၀ | ၂၂ | ၂၇ ဧပြီ – ၃၁ အောက်တိုဘာ ၁၉၀၈ |  ဂရိတ်ဗြိတိန် |  |
| ၁၉၁၂ | V |  စတော့ဟုမ်းမြို့  | King Gustaf V | ၁၄ (၁၈) | ၂၄၀၇ | ၂၃၅၉ | ၄၈ | ၁၀၂ | ၂၈ | ၆–၂၂ ဇူလှိုင် ၁၉၁၂ |  အမေရိကန် |  |
| *၁၉၁၆* | *VI* | *ဘာလင်မြို့မှ ဆက်ခံ သို့သော် ပထမ ကမ္ဘာစစ် ကြောင့် ဖျက်သိမ်းခဲ့* |
| ၁၉၂၀ | VII |  အန့်တွပ်မြို့ | အဲလဗတ်ဘုရင် | ၂၂ (၂၉) | ၂၆၂၆ | ၂၅၆၁ | ၆၅ | ၁၅၆ | ၂၉ | ၁၄ ဩဂုတ် – ၁၂ စက်တင်ဘာ ၁၉၂၀ |  အမေရိကန် |  |
| ၁၉၂၄ | VIII |  ပဲရစ်မြို့ | President Gaston Doumergue | ၁၇ (၂၃) | ၃၀၈၉ | ၂၉၅၄ | ၁၃၅ | ၁၂၆ | ၄၄ | ၄ မေ – ၂၇ ဇူလှိုင် ၁၉၂၄ |  အမေရိကန် |  |
| ၁၉၂၈ | IX |  အမ်စတာဒမ်မြို့ | Duke Henry of Mecklenburg-Schwerin | ၁၄ (၂၀) | ၂၈၈၃ | ၂၆၀၆ | ၂၇၇ | ၁၀၉ | ၄၆ | ၂၈ ဇူလှိုင် – ၁၂ ဩဂုတ် ၁၉၂၈ |  အမေရိကန် |  |
| ၁၉၃၁ | X |  လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့ | Vice President Charles Curtis | ၁၃၃၂ | ၁၂၀၆ | ၁၂၆ | ၁၁၇ | ၃၇ | ၃၀ ဇူလှိုင် – ၁၄ ဩဂုတ် ၁၉၃၂ |  အမေရိကန် |  |
| ၁၉၃၆ | XI |  ဘာလင်မြို့ | Führer Adolf Hitler | ၁၉ (၂၅) | ၃၉၆၃ | ၃၆၃၂ | ၃၃၁ | ၁၂၉ | ၄၉ | ၁–၁၆ ဩဂုတ် ၁၉၃၆ |  ဂျာမနီ |  |
| *၁၉၄၀* | *XII* | *မူလက တိုကျိုမြို့မှဆက်ခံမည် ဖြစ်သော်လည်းနောက်ပိုင်းတွင် ဟယ်လ်စင်ကီ မှဆက်ခံခဲ့သည်။ သို့သော် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြောင့်ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်* |
| *၁၉၄၄* | *XIII* | *လန်ဒန်မြို့မှဆက်ခံမည်ဖြစ်သော် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြောင့်ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်* |
| ၁၉၄၈ | XIV |  လန်ဒန်မြို့ | ဆဋ္ဌမမြောက် ဂျော့ဘုရင် | ၁၇ (၂၃) | ၄၁၀၄ | ၃၇၁၄ | ၃၉၀ | ၁၃၆ | ၅၉ | ၂၉ ဇူလှိုင် – ၁၄ ဩဂုတ် ၁၉၄၈ |  အမေရိကန် |  |
| ၁၉၅၂ | XV |  ဟယ်လ်ဆင်ကီမြို့ | President Juho Kusti Paasikivi | ၄၉၅၅ | ၄၄၃၆ | ၅၁၉ | ၁၄၉ | ၆၉ | ၁၉ ဇူလှိုင် – ၃ ဩဂုတ် ၁၉၅၂ |  အမေရိကန် |  |
| ၁၉၅၆ | XVI |  မဲလ်ဘုန်းမြို့/ | Philip, Duke of Edinburgh | ၃၃၁၄ | ၂၉၃၈ | ၃၇၆ | ၁၅၁ | ၇၂ | ၂၂ နိုဝင်ဘာ – ၈ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၅၆ |  ဆိုဗီယက်ယူနီယံ |  |
| ၁၉၆၀ | XVII |  ရောမမြို့ | President Giovanni Gronchi | ၅၃၃၈ | ၄၇၂၇ | ၆၁၁ | ၁၅၀ | ၈၃ | ၂၅ ဩဂုတ် – ၁၁ စက်တင်ဘာ ၁၉၆၀ |  ဆိုဗီယက်ယူနီယံ |  |
| ၁၉၆၅ | XVIII |  တိုကျိုမြို့ | ဟီရိုဟီတို | ၁၉ (၂၅) | ၅၁၅၁ | ၄၄၇၃ | ၆၇၈ | ၁၆၃ | ၉၃ | ၁၀–၂၄ အောက်တိုဘာ ၁၉၆၄ |  အမေရိကန် |  |
| ၁၉၆၈ | XIX |  မက္ကဆီကိုမြို့ | President Gustavo Díaz Ordaz | ၁၈ (၂၄) | ၅၅၁၆ | ၄၇၃၅ | ၇၈၁ | ၁၇၂ | ၁၁၂ | ၁၂–၂၇ အောက်တိုဘာ ၁၉၆၈ |  အမေရိကန် |  |
| ၁၉၇၂ | XX |  မြူးနစ်ချ်မြို့ | President Gustav Heinemann | ၂၁ (၂၈) | ၇၁၃၄ | ၆၀၇၅ | ၁၀၅၉ | ၁၉၅ | ၁၂၁ | ၂၆ ဩဂုတ် – ၁၁ စက်တင်ဘာ ၁၉၇၂ |  ဆိုဗီယက်ယူနီယံ |  |
| ၁၉၇၆ | XXI |  မွန်းထရီးအောမြို့ | အယ်လီဇဘက် ဒုတိယ | ၂၁ (၂၇) | ၆၀၈၄ | ၄၈၂၄ | ၁၂၆၀ | ၁၉၈ | ၉၂ | ၁၇ ဇူလှိုင် – ၁ ဩဂုတ် ၁၉၇၆ |  ဆိုဗီယက်ယူနီယံ |  |
| ၁၉၈၀ | XXII |  မော်စကိုမြို့ | Communist Party General Secretary Leonid Brezhnev | ၅၁၇၉ | ၄၀၆၄ | ၁၁၁၅ | ၂၀၃ | ၈၀ | ၁၉ ဇူလှိုင် – ၃ ဩဂုတ် ၁၉၈၀ |  ဆိုဗီယက်ယူနီယံ |  |
| ၁၉၈၄ | XXIII |  လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့ | President Ronald Reagan | ၂၁ (၂၉) | ၆၈၂၉ | ၅၂၆၃ | ၁၅၆၆ | ၂၂၁ | ၁၄၀ | ၂၈ ဇူလှိုင် – ၁၂ ဩဂုတ် ၁၉၈၄ |  အမေရိကန် |  |
| ၁၉၈၈ | XXIV |  ဆိုးလ်မြို့ | President Roh Tae-woo | ၂၃ (၃၁) | ၈၃၉၁ | ၆၁၉၇ | ၂၁၉၄ | ၂၃၇ | ၁၅၉ | ၁၇ စက်တင်ဘာ – ၂ အောက်တိုဘာ ၁၉၈၈ |  ဆိုဗီယက်ယူနီယံ |  |
| ၁၉၉၂ | XXV |  ဘာစီလိုနာမြို့ | ကာလို့ ဝှမ် | ၂၅ (၃၄) | ၉၃၅၆ | ၆၆၅၂ | ၂၇၀၄ | ၂၅၇ | ၁၆၉ | ၂၅ ဇူလှိုင် – ၉ ဩဂုတ် ၁၉၉၂ |  Unified Team |  |
| ၁၉၉၆ | XXVI |  အတ္တလန္တာမြို့ |  သမ္မတ ဘီလ် ကလင်တန် | ၂၆ (၃၇) | ၁၀၃၁၈ | ၆၈၀၆ | ၃၅၁၂ | ၂၇၁ | ၁၉၇ | ၁၉ ဇူလှိုင် – ၄ အောက်တိုဘာ ၁၉၉၆ |  အမေရိကန် |  |
| ၂၀၀၀ | XXVII |  ဆစ်ဒနီမြို့ | Governor-General Sir William Deane | ၂၈ (၄၀) | ၁၀၆၅၁ | ၆၅၈၂ | ၄၀၆၉ | ၃၀၀ | ၁၉၉ | ၁၅ စက်တင်ဘာ – ၁ အေက်တိုဘာ ၂၀၀၀ |  အမေရိကန် |  |
| ၂၀၀၄ | XXVIII |  အေသင်မြို့ | President Konstantinos Stephanopoulos | ၁၀၆၂၅ | ၆၂၉၆ | ၄၃၂၉ | ၃၀၁ | ၂၀၁ | ၁၃–၂၉ ဩဂုတ် ၂၀၀၄ |  အမေရိကန် |  |
| ၂၀၀၈ | XXIX |  ဘေဂျင်းမြို့ | သမ္မတ ဟူကျင်ထောင်း | ၂၈ (၄၁) | ၁၀၉၄၂ | ၆၃၀၅ | ၄၆၃၇ | ၃၀၂ | ၂၀၄ | ၈–၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၀၈ |  တရုတ် |  |
| ၂၀၁၂ | XXX |  လန်ဒန်မြို့ | အယ်လီဇဘက် ဒုတိယ | ၂၆ (၃၉) | ၁၀၇၆၈ | ၅၉၉၂ | ၄၇၇၆ | ၃၀၂ | ၂၀၄ | ၂၇ ဇူလှိုင် – ၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ |  အမေရိကန် |  |
| ၂၀၁၆ | XXXI |  ရီယို ဒီ ဂျီးနေးရိုးမြို့ | Acting President Michel Temer | ၂၈ (၄၁) | **၁၁၂၃၈** | ၆၁၇၉ | ၅၀၅၉ | ၃၀၆ | **၂၀၇** | ၅–၂၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၆ |  အမေရိကန် |  |
| ၂၀၂၀ | XXXII |  တိုကျိုမြို့ | *ဧကရာဇ်*နာရူဟီတို *(expected)* | *၃၃ (၅၀)* | TBA | TBA | TBA | ၃၃၉ | TBA | ၂၃ ဇူလှိုင် – ၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၁  | TBA |  |
| ၂၀၂၄ | XXXIII |  ပဲရစ်မြို့ | *ပြင်သစ် သမ္မတ (expected)* | TBA | TBA | TBA | TBA | TBA | TBA | ၂၆ ဇူလှိုင် – ၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ | TBA |  |
| ၂၀၂၈ | XXXIV |  လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့ | *အမေရိကန် သမ္မတ (expected)* | TBA | TBA | TBA | TBA | TBA | TBA | ၂၁ ဇူလှိုင် – ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၈ | TBA |  |
| *၂၀၃၂* | *XXXV* | TBA | TBA | TBA | TBA | TBA | TBA | TBA | TBA | TBA | TBA | TBA |

Notes
## ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်

* မြန်မာအသင်း၏ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲရလဒ်

## ကိုးကား

## ပြင်ပလင့်များ

* အိုလံပစ်အဖွဲ့အစည်းများ၏ လှုပ်ရှားမှုများအား ကြည့်ရှုနိုင်သော တရားဝင် ဆိုဒ်
* အနာဂတ်အိုလံပစ်အားကစားအတွက်လျှောက်ထားသောမြို့ကြီးများ