# ဖားဆောင်းမြို့နယ်

| ဖားဆောင်းမြို့နယ် |
| --- |
| ကယားပြည်နယ်အတွင်းရှိ မြို့နယ် |
|  |
|  ​ဘောလခဲခရိုင်အတွင်း တည်နေရာ (အနီ) |
| ဖားဆောင်းမြို့နယ်ဖားဆောင်းမြို့နယ် တည်နေရာ |
| ကိုဩဒိနိတ်: ﻿ / ﻿ |
| နိုင်ငံ |  မြန်မာ |
| ပြည်နယ် |  ကယား |
| ခရိုင် | ​ဘောလခဲ |
| မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့ | ဖားဆောင်းမြို့ |
| ဧရိယာ |
|  • ကယားပြည်နယ်အတွင်းရှိ မြို့နယ် | ၂၄၃.၀၃ စတုရန်းမိုင် (၆၂၉.၄၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ) |
| ပင်လယ်ရေ မျက်နှာပြင်အမြင့် | ၅၃၇ ပေ (၁၆၄ မီတာ) |
| လူဦးရေ (စက်တင်ဘာ ၂၀၁၇) |
|  • ကယားပြည်နယ်အတွင်းရှိ မြို့နယ် | ၂၂,၅၂၇ |
|  • သိပ်သည်းမှု | ၉၃/sq mi (၃၆/km၂) |
|  • မြို့ပေါ် | ၃,၃၇၆ |
|  • ကျေးလက် | ၁၉,၁၅၁ |
|  • ဒေသခံလူမျိုးများ | ကရင် (၆၄.၆၈%) ဗမာ (၁၈.၄၂%) ရှမ်း (၉.၁၈%) ကယား (၆.၅၅၈%) ရခိုင် (၀.၄၈၅%) မွန် (၀.၁၅၆%) ချင်း (၀.၁၀၇%) ကချင် (၀.၀၇၂%) |
|  • ကိုးကွယ်မှု | ဗုဒ္ဓ၊ ခရစ်ယာန်၊ အစ္စလာမ်၊ ဟိန္ဒူ |
|   |  |
| အချိန်ဇုန် | မြန်မာစံတော်ချိန် (UTC+6:30) |

**ဖားဆောင်းမြို့နယ်** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကယားပြည်နယ်၊ ဘော်လခဲခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ဖားဆောင်းမြို့ ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း

သံလွင်မြစ်နှင့် ပွန်ချောင်းဆုံရာအရပ်၏ အထက်ဘက်တွင် ကြီးမားသော ကျောက်ဖျာတစ်ချပ် စောင်းလျက်ရှိသည်ကို အစွဲပြု၍ ဖာဆောင်းဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။ ရှမ်းဘာသာစကားဖြင့် ဖာ ဆိုသည်မှာ ကျောက်ဖျာနံရံ ဖြစ်သည်။

ဖားဆောင်းမြို့နေရာတွင် အိမ်ခြေ ၁၄-၁၅ အိမ်ဖြင့် စတင်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ခဲမဖြူရွာ မီးလောင်ပျက်စီးသောအခါ မီးဘေးဒုက္ခသည်များ ဖားဆောင်းရွာသို့ ပြောင်းရွှေ့အခြေချလာရာမှ အိမ်ခြေများပြားလာကာ မြို့အဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။

၁၉၇၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ဖားဆောင်းမြို့နယ်ကို ကျေးရွာအုပ်စု ၁၂ စု၊ ကျေးရွာပေါင်း ၇၂ ရွာဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ဖားဆောင်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ မယ်စဲ့ကျေးရွာကို မြို့အဖြစ် တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းလိုက်သဖြင့် ဖားဆောင်းမြို့နယ်တွင် ရပ်ကွက် ၂ ခု၊ ကျေးရွာအုပ်စု ၈ ခု၊ ကျေးရွာငယ် ၅၇ ရွာဖြင့် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ရပ်ကွက် ၂ ခု၊ ကျေးရွာအုပ်စု ၈ ခု၊ ကျေးရွာ ၅၅ ရွာဖြင့် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## ပထဝီဝင်

### တည်နေရာအကျယ်အဝန်း

ဖားဆောင်းမြို့နယ်သည် မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၈ ဒီဂရီ ၃၀ မိနစ် မှ ၁၉ ဒီဂရီ ၁၅ မိနစ်၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၆ ဒီဂရီ ၅၇ မိနစ် မှ ၉၇ ဒီဂရီ ၄၅ မိနစ်အကြားတွင် တည်ရှိပြီး မြို့နယ် ၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၆၂၉.၄၄ စတုရန်းမိုင် (၁,၆၃၀.၂ စတုရန်း ကီလိုမီတာ) ဖြစ်သည်။

### နယ်နိမိတ်

ဖားဆောင်းမြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် မယ်စဲ့မြို့နယ်နှင့် အနောက်ဘက်တွင် ကရင်ပြည်နယ်ရှိ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် ကရင်ပြည်နယ်ရှိ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် ဘော်လခဲမြို့နယ်တို့နှင့် နယ်နိမိတ် ထိစပ်လျက် ရှိသည်။

### မြေမျက်နှာ သွင်ပြင်

ဖားဆောင်းမြို့နယ်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၅၃၇ ပေတွင် တည်ရှိသည်။ သံလွင်မြစ်ဝှမ်းနှင့် တောင်ကြားလွင်ပြင်များတွင်သာ မြေညီမြေပြန့်ရှိပြီး ကျန်ဒေသများမှာ တောင်ကုန်း တောင်တန်း တောင်စွယ်များနှင့် ချောက်ကမ်းပါးများ ဖြစ်သည်။ အမြင့်ဆုံးတောင်မှာ မော်ချီးကျေးရွာနှင့် ၇ မိုင်အကွာရှိ နတ်တောင်ဖြစ်ပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အထက်အမြင့် ၈၆၀၇ ပေ ရှိသည်။

### ရေဆင်း

ဖားဆောင်းမြို့နယ်တွင် သံလွင်မြစ်နှင့် တောင်ကျချောင်း ၉ ချောင်း စီးဆင်းလျက်ရှိပြီး အရှည်ဆုံးမြစ်မှာ သံလွင်မြစ်ဖြစ်၍ ဖားဆောင်းမြို့ကို ဖြတ်သန်း၍ ကရင်ပြည်နယ်သို့ စီးဆင်းလျက်ရှိသည်။

### ရာသီဥတု

ဖားဆောင်းမြို့နယ်သည် အပူပိုင်းမုတ်သုံရာသီဥတုရှိပြီး အမြင့်ဆုံးအပူချိန်မှာ ၄၀ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်နှင့် အနိမ့်ဆုံးအပူချိန်မှာ ၈ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ဖြစ်သည်။ ပုံမှန်မိုးရေချိန်မှာ ၄၀.၀၂ လက်မ ဖြစ်သည်။

## လူဦးရေ

ဖား​ဆောင်းမြို့နယ်တွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ကရင်လူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။ ထို့နောက် ဗမာ၊ရှမ်း၊ကယား၊ရခိုင်၊မွန်၊ချင်းနှင့် ကချင်လူမျိုးများ အစဉ်လိုက်များပြားစွာနေကြသည်။ ကိုးကွယ်မှုအနေဖြင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကာ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊အစ္စလာမ်နှင့် ဟိန္ဒူကိုးကွယ်သူဦးရေမှာ အစဉ်လိုက်များပြားသည်။ မြို့နယ်လူဦးရေ၏ ၀.၃၂%မှာ အခြားသော နိုင်ငံခြားလူမျိုးနွယ်ဝင်များဖြစ်သည့် တရုတ်၊ဘင်္ဂလား​ဒေရှ့်၊အိန္ဒိယ၊ပါကစ္စတန်နှင့် အခြား စသည့်လူမျိုးများဖြစ်သည်။
ဖားဆောင်းမြို့နယ်တွင် ၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ စာရင်းများအရ လူဦးရေမှာ ၂၂,၈၆၈ ဦး ဖြစ်သည်။

## စီးပွားရေး

ဖားဆောင်းမြို့နယ်သည် ကယားပြည်နယ်အတွင်းရှိ စီးပွားရေး အသင့်အတင့် ကောင်းမွန်သော မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်​နေလူထုသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းကို အဓိက လုပ်ကိုင်ကြသည်။ မြို့နယ်၏ အဓိက ထွက်ကုန်မှာ ခဲ၊ သတ္တုဖြစ်ကာ အစိုးရ၏ သတ္တုတွင်းဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာနသို့ တင်ပို့​ရောင်းချသည်။ မြို့နယ်အတွင်း အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ၅ခုတည်ရှိသည်။

## ပို့​ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး

ဖားဆောင်းမြို့နယ်သည် လွိုင်ကော်-ဖားဆောင်း-မော်ချီး၊ မယ်စဲ့-ဖားဆောင်း-လွိုင်ကော် လမ်းမပေါ်တွင် တည်ရှိသောကြောင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး အသင့်အတင့် ကောင်းမွန်သည်။

## ပညာရေး

### အ​ခြေခံပညာ

#### အထက

အထက်တန်းကျောင်း ၂ကျောင်းရှိသည်။

* အထက ဖား​ဆောင်း
* အထက ​မော်ချီး

#### အထက(ခွဲ)/အလက

* အလက (ထ(ခွဲ)) ခဲမဖြူ
* အလက (ထ(ခွဲ)) လိုခါးလို
* အလက နန်းကစ်

#### အမက

မူလတန်း ၂၂ကျောင်းရှိသည်။

## ကျန်းမာရေး

ဖားဆောင်းမြို့နယ်တွင် မြို့နယ်ဆေးရုံ ၁ ခု၊ ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာန ၂ ခုနှင့် ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနခွဲ ၈ ခု ရှိသည်။

## အဓိက ဖြစ်ရပ်များ

* ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၁၄ - ကရင်နီပြည်၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်၊ မော်ချီးဒေသ ခဲလုပ်သားတွေ နေထိုင်ရာရပ်ကွက်ထဲကို စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်လို့ ခဲလုပ်သားမိသားစု ၆ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။
* ၂၀၂၅ ဩဂုတ် ၁၇ - ကယားပြည်နယ်၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်၊ မော်ချီးဒေသမှာ တရက်တည်း လေကြောင်းနှစ်ကြိမ် တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရပြီး လူ ၁၇ ယောက် သေဆုံးကာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူတွေလည်း ရှိနေတယ်လို့ ကနဦးသတင်းများက ဖော်ပြထားသည်။ နောက်တွင် သေဆုံးသူမှာ လူ (၂၇)​ထိ မြင့်လာသည်။​ တပ်မတော် (လေ) ဗုံးကြဲမှုမှာ ရွာက ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဆေးရုံကို ဗုံးကျခဲ့ပြီး လူ ၂ ဦးထက်မနည်း ဒဏ်ရာရခဲ့သလို အဆောက်အအုံများလည်း ပျက်စီးခဲ့သည်။​

## ကိုးကား