Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# အဒေဝဝါဒ

ဘုရားမဲ့ဝါဒ(Atheism) ဆိုသည်မှာ ယေဘုယျအားဖြင့် ထာဝရဘုရားသခင် အပါအဝင် နတ်ဘုရားများတည်ရှိနေခြင်းကို မယုံကြည်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဘုရားမဲ့ဝါဒကို ရံဖန်ရံခါ နတ်ဘုရားများ အမှန်တစ်ကယ်မရှိဟုသော ယုံကြည်မှုကို ညွှန်းဆိုရန်လည်း သုံးတတ်သော်လည်း ပုံမှန်အားဖြင့် နတ်ဘုရားများ၏ တည်ရှိမှုကို မယုံကြည်ခြင်းမျှသာဖြစ်သည်။ ဘုရားမဲ့ဝါဒကို နတ်ဘုရား တစ်ဆူ၊ (သို့) တစ်ဆူထက်ပို၍ တည်ရှိနေမူကို ယုံကြည်ခြင်းဖြစ်သည့် ဘုရားရှိဝါဒ(Theism)နှင့်လည်း နှိုင်းယှဉ်ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။

Buddhist-temple-stub
# တမီးလ်စာပေ

**တမီးလ်စာပေ**သည် စာပေဝေါဟာရအလွန်ကြွယ်ဝပြီး စာပေသက်တမ်းမှာ နှစ်ပေါင်းနှစ်ထောင်ကျော်သက်တမ်းရှိပါသည်။ ရှေးအကျဆုံးလက်ရာများသည် ဆင့်ကဲပြောင်းလဲမှုကာလကို ညွှန်ပြနေသည့် ရင့်ကျက်မှုလက္ခဏာများကို ပြသသည်။ တမီးလ်စာပေကို ပံ့ပိုးပေးသူများသည် ယခုအခါ တမီလ်နာဒူး ၊ ကီရာ လာ ၊ သီရိလင်္ကာမှ တမီလ်လူမျိုးများ နှင့် တမီလ် လူမျိုးစုများ ပါဝင်သည့် အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းမှ တမီးလ် လူမျိုးများ ဖြစ်သည်။တမ်းပလိတ်:Verse translation
# သက်ရှိ မဟာ ချိုလာ ဘုရားကျောင်းများ

| မဟာ သက်ရှိ ချိုလာ ဘုရားကျောင်းများ\* |
| --- |
| UNESCO ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ |
|

---

 |
| **တည်ရှိသည့် နိုင်ငံ** |  အိန္ဒိယ |
| **အမျိုးအစား** | ယဉ်ကျေးမှု |
| **ရွေးချယ်သည့်စံနှုန်း** | ii,iii |
| **ကိုးကား** | ၂၅၀ |
| **ဒေသ**\*\* | အာရှ နှင့် ပစိဖိတ် |
| **သတ်မှတ်ခြင်း မှတ်တမ်း** |
| **စတင်သတ်မှတ်ခြင်း** | ၁၉၈၇  (၁၁ကြိမ်) |
| \* ယူနက်စကိုကမ္ဘာ့အမွေခံစာရင်းတွင် ရေးထိုးထားသောအမည် \*\* ယူနက်စကိုမှ ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားသောဒေသ |

**သက်ရှိ မဟာ ချိုလာ ဘုရာကျောင်းများ** သည် ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ထားခြင်း ခံရသော အိန္ဒိယနိုင်ငံ တမီနာဒူးပြည်နယ်ရှိ ချိုလာမင်းဆက်လက်ထက်မှ ဟိန္ဒူဘုရားကျောင်းများ ဖြစ်သည်။ အေဒီ ၁၁ ရာစု အစောပိုင်းမှ အေဒီ ၁၂ရာစု အတွင်း တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့သော အထိမ်းအမှတ် အဆောက်အဦးများတွင် သန်ဂျဗာ ရှိ ဗြိဟာဒိစ်ဗာရ ဘုရားကျောင်းနှင့် ဒါရာဆူရမ်ရှိ ဂမ်ဂိုင်ကွန်ဒါ ချိုလာပူရမ် ဘုရားကျောင်း နှင့် အဲယာဗာတက်စ်ဗာရ ဘုရားကျောင်းတို့ပါဝင်သည်။ ဗြိဟာဒိစ်ဗာရ ဘုရားကျောင်းအား ယူနက်စကိုမှ ၁၉၈၇ တွင် အသိအမှတ်ပြု စာရင်းသွင်းခဲ့ပြီး ဂမ်ဂိုင်ကွန်ဒါ ချိုလာပူရမ် ဘုရားကျောင်း နှင့် အဲယာတက်စ်ဗာရ ဘုရားကျောင်းတို့အား ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် တိုးချဲ့ စာရင်းသွင်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
# သီရိလင်္ကာမဟာဗောဓိစင်တာ၊ ချန်နိုင်း

| သီရိလင်္ကာမဟာဗောဓိစင်တာ |
| --- |
| အချက်အလက်များ |
| တည်နေရာ | ချန်နိုင်းမြို့, အိန္ဒိယ |
| ဘာသာရေး နှီးနွယ်မှု | သီရိလင်္ကာမဟာဗောဓိအဖွဲ့ |
| ခရိုင် | Chennai |
| ပြည်နယ် | Tamil Nadu |
| တိုင်း | Egmore |
| နိုင်ငံ | အိန္ဒိယနိုင်ငံ |
| လက်ရှိအခြေအနေ | လုပ်ဆောင်လျက်ရှိ |

**သီရိလင်္ကာမဟာဗောဓိစင်တာ** သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ချန်နိုင်းမြို့တွင် တည်ရှိသည့် စင်တာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် Egmore တွင် တည်ရှိသည်။ သီရိလင်္ကာမဟာဗောဓိအဖွဲ့က လုပ်ဆောင်လျက်ရှိပြီး အိန္ဒိယနှင့် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံအကြား မိတ်ဆွေဖြစ်မှု အမှတ်အသားအဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

## အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ မဟာဗောဓိအဖွဲ့

မဟာဗောဓိအဖွဲ့၏ ရုံးချုပ်သည် ကိုလမ်ဘိုမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ မဟာဗောဓိအဖွဲ့ကို အနာဂါရိကဓမ္မပါလက ၁၈၉၁ ခုနှစ် မေလတွင် ဗုဒ္ဓဂါယာနှင့် မိဂဒါဝုန်ရှိ ရှေးဟောင်းဗုဒ္ဓဌာပနာများကို ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အနာဂါရိကဓမ္မပါလသည် အဖွဲ့၏ ပထမဆုံးသော စင်တာကို ဗုဒ္ဓဂါယာတွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ချန်နိုင်းအပါအဝင် အခြားသောမြို့များတွင်လည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဂါယာသို့ နှစ်စဉ် လည်ပတ်လာသည့် ဘုရားဖူးများအား အကာအကွယ်ပေးခြင်း၊ ကူညီခြင်းနှင့် လမ်းညွှန်ခြင်း စသည့် လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ကြသည်။ ချင်နိုင်းစင်တာကို သီရိလင်္ကာမဟာဗောဓိအဖွဲ့၏ မတည်မှုနှင့် Sir Kent ထံမှ ငွေချေးကာ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။

## ဗုဒ္ဓကျောင်းတော်

သီရိလင်္ကာမဟာဗောဓိစင်တာ Egmore မီးရထားဘူတာ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှိ Kenneth လမ်းသွယ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဗုဒ္ဓဗီဟာဟု အမည်ရသည့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ငယ်သည် အိန္ဒိယမဟာဗောဓိအဖွဲ့ အဆောက်အဦး၏ အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် ချန်နိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် တစ်ခုတည်းသော ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ဖြစ်သည်။ ဤရုပ်ပွားတော်သည် ရပ်နေဟန်ဖြစ်ပြီး ၁၈ ပေ မြင့်သည်။ Vesak ပွဲတော်ကို နှစ်စဉ် ကျင်းပပြီး အစီအစဉ်များကို စင်တာတွင် ကျင်းပသည်။ စင်တာတွင် ချင်နိုင်းစင်တာ၏ ဒါရိုက်တာ Ven. Ellawala Nandisvara Nayaka Thera က ဓာတ်ကြမ်းတိုက်ကုသသည့် အခမဲ့ဆေးကုခန်းကို ပြုလုပ်ထားသည်။

ကျော်ကြားသည့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓကျောင်းတော်အဖြစ် လူဦးရေ ၁၂၀၀၀၀ မှ ၁၅၀၀၀၀ အထိ စင်တာသို့ လာရောက်လည်ပတ်ကြသည်။

## တိုက်ခိုက်ခံရမှု

၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင်သီရိလင်္ကာ၌ ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှု၌ အမည်မသိ လူများက အဆောက်အဦးအတွင်း ဗုံးပစ်သွင်းခဲ့သည်။

၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့ ည ၉နာရီတွင် စင်တာသည် လူ ၁၀ ဦးမှ ၁၅ ဦးခန့် ပါဝင်သည့် အတည်မပြုနိုင်သည့် အုပ်စုတစ်စု၏ တိုက်ခိုက်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပတ်ကြာက Tamil Nadu ကမ်းခြေတွင် သီရိလင်္ကာရေတပ်က အိန္ဒိယလူမျိုး ရေလုပ်သား နှစ်ဦးကို သတ်ခဲ့သည့်အတွက် လက်တုံ့ပြန်ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။

## ကိုးကား
# ဈာရခဏ္ဍပြည်နယ်

**ဈာရခဏ္ဍ**(ဟင်ဒီ: झारखण्ड)သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်းရှိ ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အရှေ့ဘက်တွင် အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် ဆတ္တိံသဂြဟပြည်နယ်၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ဥတ္တရပဒေသပြည်နယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် ဝိဟာရပြည်နယ်နှင့် တောင်ဘက်တွင် ဩဋိသာပြည်နယ်တို့နှင့် နယ်နိမိတ် ထိစပ်နေသည်။ ၎င်းသည် ဧရိယာအလိုက် ၁၅ဆင့်မြောက် အကြီးဆုံးနှင့် လူဦးရေအရ ၁၄ဆင့်မြောက် အကြီးဆုံးပြည်နယ် ဖြစ်သည်။ ဟိန္ဒီဘာသာသည် ပြည်နယ်၏ ရုံးသုံးဘာသာစကား ဖြစ်သည်။ Ranchiသည် ၎င်း၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီးသည်။

## ကိုးကား
# ကာရာအိုကေ

ကာရာအိုကေ
**ကာရာအိုကေ** (ဂျပန်: カラオケ) ဆိုသည်မှာ Kara နဲ့ okesutora ဆို​​သော ဂျပန်စကားလုံး နှစ်လုံးကို ပေါင်းစပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ တိုက်ရိုက် အဓိပ္ပာယ်သည် Empty Orcherstra ဖြစ်သည်။ မူလအဆိုရှင်၏ အသံကိုဖျောက်၍ သီချင်းစာသားတွေ၊ သံစဉ်နဲ့အတူ ပေါ်လာတာကို လိုက်ဆိုတာပင် ဖြစ်သည်။ Sing along with mitch ရုပ်သံအစီအစဉ်သည် ၁၉၆၀−နှစ်ဦးပိုင်းတွင် အမေရိကန်ရုပ်သံ NBC က ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည့် အစီအစဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ သီချင်းစာသားများအား ရုပ်မြင်သံကြား ဖန်သားပြင်၏ ​​​​​​​အောက်ခြေမှာ ဖော်ပြပေးခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ် ကာရာအိုကေ၏ ဖခင်မှာ ဂျပန်လူမျိုး ဂီတပညာရှင် Daisuke Inoue ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကိုဘေးမြို့တွင် ၁၉၇၁−ခုနှစ်များတွင် စတင်တီထွင်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၀−ခုနှစ်တွင် အာရှတိုက်သာမက ကမ္ဘာကို ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။

ကာရာအိုကေ သီဆိုခြင်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အနှံ့အပြား ကျင့်သုံးသော ယဉ်ကျေးမှု တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အေဂျင်စီ၏ ၁၉၉၃ စစ်တမ်းအရ ဂျပန်အများစုမှာ နှစ်တစ်နှစ်အတွင်း ကာရာအိုကေ သီဆိုချိန်သည် အခြားယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့များဖြစ်သော အိကဲဘာနာ ခေါ် ပန်းအလှဆင်ခြင်းနှင့် လက်ဖက်ရည်ပွဲ ကျင်းပခြင်းတို့ထက် ပို၍ များကြောင်း တွေ့ရသည်။

## ကိုးကား

 ​​​​
# ဝယ်ယူနိုင်စွမ်းအား ကွာခြားမှုနှုန်း

တကမ္ဘာလုံးရှိ လူတစ်ဦးချင်းအတွက် စုစုပေါင်းပြည်တွင်းထုတ်ကုန်ကို ဝယ်ယူနိုင်စွမ်းအားကွာခြားမှုနှုန်းဖြင့် ပြန်လည်ညှိနိုင်းထားသည်။ (2014)
Purchasing Power Parity adjustment for the world (2003). The economy of the United States is used as a reference, and is set at 100. Bermuda has the highest index value at 154; this means that goods sold there are more expensive than in the US.
ဝယ်ယူနိုင်စွမ်းအား ကွာခြားမှုနှုန်း (purchasing power parity သို့ PPP) မှာ နိုင်ငံနှစ်နိုင်ငံ၏ နှိုင်းရ ကုန်ဈေးနှုန်း အပေါ်တွင် မူတည်၍ ကာလအရှည်ကြာ အသုံးပြုနိုင်သော ငွေလဲနှုန်းကို တိုင်းတာသည့် ညွှန်းကိန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထို အိုင်ဒီယာမှာ ၁၆ ရာစု ဆလာမန်ကာ ကျောင်းတော်မှ အစပြုခဲ့ပြီး ယနေ့ခေတ်တွင် ဂူစတပ်ဗ် ကပ်ဆယ်လ်က ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ထိုနှုန်းထားမှာ ကုန်ဈေးနှုန်း တစ်ခုတည်း ဥပဒေသ (law of one price) ပေါ်တွင် အခြေခံ၍ ဖော်ထုတ်ထားခြင်း ဖြစ်ပြီး ထိုအိုင်ဒီယာမှာ ရောင်းဝယ်ရာတွင် ကုန်ကျသည့် ငွေပမာဏနှင့် ကုန်သွယ်ရာတွင် ရှိနေသည့် တားမြစ်ချက်များကို ထည့်တွက်မထားပေ။ တူညီသော ကုန်ပစ္စည်းများသည် ကွာခြားသော ဈေးကွက်များတွင် ကြားခံငွေကြေးတစ်မျိုးတည်းဖြင့် တိုင်းတာပါက ဈေးနှုန်း အတူတူ ရှိနေလိမ့်မည်ဟု ယူဆထားခြင်း ဖြစ်သည်။
# ၂၀၁၁ ဘာရိန်း ဆန္ဒပြမှု

| ၂၀၁၁ ဘာရိန်း ဆန္ဒပြမှု 2011 Bahraini protests |
| --- |
|  |
| နေ့ရက် | 14 February 2011 – *ongoing* |
| ထိခိုက်သူများ |
| သေဆုံးသူ(များ) | 7 |
| ဒဏ်ရာရသူ | 380 |

**၂၀၁၁ ဘာရိန်း ဆန္ဒပြမှု**သည် ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့ရှိ ဘာရိန်းနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသည့် လူထုလှုပ်ရှားမှုများ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀ - ၂၀၁၁ အာရပ်ကမ္ဘာ ဆန္ဒပြမှုများ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်။ ဆန္ဒပြသူများက ကနဦးတွင် နိုင်ငံရေး လွတ်လပ်မှု ပိုမိုရရှိရေးနှင့် ရှီယာမူဆလင်များ တန်းတူအခွင့်အရေး ရရှိရေးကို တောင်းဆိုထားသည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇ ရက်နေ့ညတွင် မြို့တော် မနားမားရှိ ပလဲရင်ပြင်၌ စုဝေးနေသည့် ဆန္ဒပြသူများအား စစ်ဘက်မှ ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ကာ အသေအပျောက်များ ရှိခဲ့ပြီးနောက် ဘုရင်စနစ် ဖျက်သိမ်းရန်ကိုပါ တစ်ဆင့်တိုး တောင်းဆိုလာသည်။

## ကိုးကား
# ဆီရာလီယွန်နိုင်ငံ

| ဆီရာလီယွန် သမ္မတနိုင်ငံ Sierra Leone |
| --- |
|
အလံတော်

အမှတ်တံဆိပ်

 |
| **ဆောင်ပုဒ်:**ညီညွတ်ခြင်း၊ လွတ်လပ်ခြင်း နှင့် တရားမျှတမှု |
| **နိုင်ငံတော် သီချင်း:**High We Exalt Thee, Realm of the Free |
|  |
| မြို့တော် နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ | ဖရီးတောင်းမြို့ |
| ရုံးသုံး ဘာသာစကားများ | အင်္ဂလိပ် |
| အမျိုးအစား | သမ္မတနိုင်ငံ |
| အစိုးရ |
| • သမ္မတ | အားနပ်စ် ဘိုင် ကိုရိုမာ |
| • ဒု-သမ္မတ | Alhaji Samuel Sam-Sumana |
| တည်ထောင် |
| • လွတ်လပ်ရေး (ယူကေမှ) | ဧပြီလ ၂၇၊ ၁၉၆၁ |
| • သမ္မတနိုင်ငံ | ဧပြီလ ၁၉၊ ၁၉၇၁ |
| ဧရိယာ |
| • စုစုပေါင်း | ၇၁,၇၄၀ km² (၂၇,၆၉၉sq mi) (အဆင့်: ၁၁၉) |
| • ရေထု (%) | ၁.၁ |
| လူဦးရေ |
| • ခန့်မှန်း | ၆.၄ သန်း  (အဆင့် - ၁၀၃) |
| • သိပ်သည်းမှု | ၇၉.၄ / km2 ( ၂၀၅.၆ / စတုရန်းမိုင်) (အဆင့် - ၁၁၄) |
| GDP (PPP) | ခန့်မှန်း |
| • စုစုပေါင်း | ၄.၅၈၅ ဘီလီယံ |
| • Per capita | $၇၅၉ |
| HDI |  ၀.၃၆၅ နိမ့် · ၁၅၈ |
| ငွေကြေး | လီယွန် |
| အချိန်ဇုန် | UTC |
| တယ်လီဖုန်းကုဒ် | +၂၃၂ |
| Internet TLD | .sl |

**ဆီရာလီယွန်နိုင်ငံ** (အင်္ဂလိပ်: Sierra Leone; /siːˈɛərə liːˈoʊniː, -liːˈoʊn/ ( )) ၏ တရားဝင် အမည်မှာ **ဆီရာလီယွန် သမ္မတနိုင်ငံ** ဖြစ်ပြီး အနောက်အာဖရိကတွင် ရှိသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ဂီနီနိုင်ငံ၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် လိုက်ဘေးရီးယားနိုင်ငံ၊ နှင့် အနောက်တောင်ဘက်တွင် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ တို့က ဝန်းရံထားသည်။ ဆီရာလီယွန်နိုင်ငံသည် အပူပိုင်းရာသီဥတုရှိပြီး ဆာဗားနား မှ မိုးသစ်တောများအထိ ကွဲပြားသော သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် တည်ရှိသည်။ နိုင်ငံ၏ စုစုပေါင်း ဧရိယာမှာ ၇၁,၇၄၀ km2 (၂၇,၆၉၉ sq mi) ဖြစ်ပြီး လူဦးရေ ၇,၀၇၅,၆၄၁ (၂၀၁၅ သန်းခေါင်စာရင်း) ရှိသည်။ သမ္မတနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး တိုက်ရိုက်ရွေးကောက်တင်မြှောက်သော သမ္မတနှင့် ဥပဒေပြုလွှတ်တော်တစ်ရပ် ရှိသည်။

## ကိုးကား
# ပုံနှိပ်ခြင်း

**ပုံနှိပ်ခြင်း**ဆိုသည်မှာ စာသား၊ ရုပ်ပုံ၊ ဓာတ်ပုံတို့ကို စက္ကူ၊ ပလပ်စတစ်၊ သံပြား၊ သစ်သား စသည့်တို့တွင် မှင်ဖြင့် ပုံနှိပ်သောလုပ်ငန်းစဉ်ကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
# မာဇဒါ

Mazda Motor Corporation
マツダ株式会社| ဖိုင်:Mazda logo with emblem.svg |
| Mazda's headquarters in Fuchū, Hiroshima |
| အမျိုးအစား | Public (K.K.) |
| လုပ်ငန်း | Automotive |
| ရှယ်ယာရောင်းဝယ်ရာနေရာ | တမ်းပလိတ်:Tyo |
| တည်ထောင်သည့်နှစ် | ၃၀ ဇန်နဝါရီ ၁၉၂၀ (၁၉၂၀-၀၁-30) |
| တည်ထောင်သူများ | Jujiro Matsuda |
| ဌာနချုပ် | 3-1 Shinchi, Fuchū, Aki, Hiroshima, Japan |
| ဝန်ဆောင်မှု ဧရိယာ | Worldwide |
| အရေးပါ ပုဂ္ဂိုလ်များ | * Masamichi Kogai (chairman)
* Akira Marumoto (president​ and CEO)
 |
| ထုတ်ကုန်ပစ္စည်း | 1,202,489 units (2016) Automobiles Light Trucks Engines |
| ဝင်ငွေ |  ¥3.4 trillion (FY 2016) |
| အခွန်မဆောင်မီ ဝင်ငွေ |  ¥22.6 billion (FY 2016) |
| အသားတင် ဝင်ငွေ |  ¥13.4 billion (FY 2016) |
| အလုပ်သမားဦးရေ | 46,398 (2016) |
| ဝက်ဘ်ဆိုက် | mazda.com |

မာဇဒါ မော်တာ ကော်ပိုရေးရှင်း (Mazda Motor Corporation) (ဂျပန်ဘာသာ: マツダ株式会社, Hepburn: Matsuda Kabushiki-gaisha) (commonly referred to as simply Mazda)သည် ဂျပန်နိုင်ငံစုံမော်တော်ကားထုတ်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီဖြစ်ပြီး ဖူချူ၊ အာကီပြည်နယ်၊ ဟီရိုးရှီမာ စီရင်စု၊ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အခြေစိုက်သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် မာဇဒါမှ မော်တော်ယာဉ်အစီးရေ ၁.၅ သန်း ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ရောင်းချနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအထဲတွင် အများစုမှာ (၁သန်းကျော်ခန့်) ဂျပန်စက်ရုံများမှ ထုတ်လုပ်ပြီး ကျန်ရှိသည့်ကားများကို ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရှိ အခြား မာဇဒါစက်ရုံများမှ အမျိုးကွဲ အမျိုးမျိုး ပြုလုပ်ရောင်းချခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ခုနှစ် စစ်တမ်းအရ မာဇဒါသည် ၁၅ ခုမြောက် ကမ္ဘာ့ အကြီးဆုံးမော်တော်ကားထုတ်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီဖြစ်သည်ဟူ၏။

## ကိုးကား
# ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် ၏အင်္ဂါရပ်များ

အသိပေးချက်များ(Notifications)

ဖေ့စ်ဘုတ်အသုံးပြုသူများအား ဆွဲဆောင်မှု အရှိဆုံး Features ထဲတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ မိမိအား Facebook တစ်ခွင်မှ အဖြစ်အပျက် အချက်အလက်များကို မျက်ခြေမပျက်စေရန် အသေးစိတ်ဖော်ပြပေးခြင်းဖြစ်သည်။

## အင်္ဂါရပ်များ

### နယူးဖိ(ဒ်)(News Feed)

၂၀ဝ၆ စက်တင်ဘာလတွင် ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်မှ ၎င်း၏ အင်္ဂါရပ် အသစ်ဖြစ်သော နယူးဖိ(ဒ်) အားမိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ယင်း နယူးဖိ(ဒ်) တွင် မိမိ၏ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်သူငယ်ချင်းများ၏လုပ်ဆောင်ချက်များ (ဓာတ်ပုံပြောင်းခြင်း၊ လာမည့် မွေးနေ့ရက်အကြို) ကို မြင်တွေ့နိုင်သည်။ ထို့အပြင် နယူးဖိ(ဒ်) တွင် သူငယ်ချင်းများ၏ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်မျက်နာပေါ်မှ ရေးသားထားသော အကြောင်းအရာများကို မြင်တွေ့နိုင်သည်။ ၂၀၁၁ တွင် နယူးဖိ(ဒ်) အား ပြန်လည် ဆန်းသစ်ထားပြီး ယခုအခါ လူကြိုက်အများဆုံး အဖြစ်အပျက်များ၊ မကြာမှီမှအကြောင်းအရာ များကိုပါ ရွေးချယ်ကြည့်ရှုနိုင်ပြီဖြစ်သည်။

၂၀၁၃ မတ်လ တွင် ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် မှ နယူးဖိ(ဒ်)အား ထပ်မံ ဆန်းသစ်ခဲ့သည်။

#### ပေးပို့ဆက်သွယ်အပ်နှံခြင်း(Friend Requests)

မိမိမှဖြစ်စေ မိမိထံသို့ဖြစ်စေ အခြားဖေ့စ်ဘွတ်ခ်အသုံးပြုသူများအား ပေးပို့ဆက်သွယ်အပ်နှံခြင်း ဖြစ်သည်။ အသုံးပြုသူသည် လက်ခံခြင်း(Accept) သို့မဟုတ် နောင်မှသာ(Not Now) ဟူ၍ ရွေးချယ်နိုင်သည်။

##### ဝေါ(လ်) (Wall) (နောက်ပိုင်းတွင် တိုင်း(မ်)လိုင်း(Time Line) ဟု အစားထိုးပြင်ဆင်လိုက်သည်)

မိမိ၏ ဝေါ(လ်)ပေါ်တွင် အခြားသော အသုံးပြုသူများတင်ထားသော ဓာတ်ပုံများ၊၎င်းတို့ရေးသားထားသောအကြောင်းအရာ (Status) များ၊ မှတ်စု (notes)၊ ဝေမျှထားသော စာမျက်နာ (Page) များကို အချိန်၊ရက်စွဲနှင့်တကွမြင်တွေ့နိုင်သည်။

###### တက်(ဂ်) (Tag)

ဤအင်္ဂါရပ်သည် အခြားသောလူမှုကွန်ရက် twitter မှ တုပထားခြင်းဖြစ်သည်။ မိမိတို့ ရေးသားသောလိုသောအကြောင်းအရာ စတေးတတ်စ်(Status) တွင် မိမိချိတ်ဆက်လိုသော အခြားသောဖေ့စ်ဘွတ်ခ်အသုံးပြုသူ၏အမည်၊ကုန်ပစ္စည်း၏အမည် ( သို့မဟုတ် ) အဖွဲ့အစည်း၏အမည် အစရှိသည်တို့ကို ရေးလိုက်ခြင်းဖြင့် တက်(ဂ်) လုပ်နိုင်သည်။ မိမိ၏စတေးတတ်စ်(Status) တွင်သာမက မိမိဝေမျှလိုသောဓာတ်ပုံကိုအခြားအသုံးပြုသူအား တက်(ဂ်)ခြင်း၊အခြားသောဖေ့စ်ဘွတ်ခ်အသုံးပြုသူ ၏စတေးတတ်စ်(Status) အားထင်မြင်သုံးသပ်ချက်ပေးခြင်း "ကောမင့်(comment)" တို့တွင်လဲ တက်(ဂ်) လုပ်နိုင်သည်။

## ကိုးကား
# ငန်းမြွေ

| ငန်းမြွေ |
| --- |
|  |
| ငန်းမြွေမျိုးစုဝင် အကြီးဆုံးမျိုးစိတ် ငန်းတော်ကျား (အင်္ဂလိပ်: Bungarus fasciatus) |
| မျိုးရိုးခွဲခြားခြင်း  |
| လောက: | Animalia |
| မျိုးပေါင်းစု: | Chordata |
| မျိုးပေါင်း: | Reptilia |
| မျိုးစဉ်: | Squamata |
| မျိုးစဉ်သေး: | Serpentes |
| မျိုးရင်း: | Elapidae |
| မျိုးစု: | Bungarus |
| အမျိုးအစား မျိုးစိတ် |
| ငန်းတော်ကျား Daudin ၊ ၁၈၀၃ |

မြန်မာ့အလိုအားဖြင့် ငန်းမြွေအမျိုးမျိုး ရှိ၏။ အများအားဖြင့် ငန်းမြွေများသည် ကိုယ်ထည်ကြီးမား၍ အဆိပ်ရှိသော မြွေမျိုး ဖြစ်ကြသည်။ မြွေ၏ အသွေးအဆင်ကို ကြည့်၍ အမည်အမျိုးမျိုးဖြင့် ခေါ်တတ်ကြသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ မြွေ
တစ်မျိုးတည်းပင် အမည် ၃၊ ၄ မျိုးတပ်၍ ခေါ်တတ်ကြသည်။
ငန်းမြွေ အမျိုးမျိုးရှိသည့်အနက် ထင်ရှားသောငန်းမြွေများမှာ

1. ငန်းဝါ၊
2. ငန်းပုပ်
3. ငန်းသံကွင်းစပ်၊
4. ငန်းစောင်း
5. ငန်းတော်ကျား၊
6. ငန်းဦးကွက်၊
7. ငန်းနက်ကျား၊
8. ငန်းတော်ရှည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။

ထိုငန်းမြွေမျိုးတို့နှင့် မျိုးချင်နွယ်သော အခြားငန်းမြွေများလည်း အမြောက်
အမြား ရှိပေသေးသည်။ ငန်းမြွေကို အင်္ဂလိပ်လို 'ဟမ်မာဒြာ
ရက်'ဟူ၍လည်းကောင်း၊ 'ဗန်ဂါရပ်'ဟူ၍လည်းကောင်း ငန်းမျိုးကိုလိုက်၍ ခေါ်၏။
ငန်းဝါကို အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရသည်
ဟု ဆိုသည်။ ငန်းဝါသည် အညိုရောင်ရှိ၍ အညိုဖျော့ရောင်
ကန့်လန့်စင်းများ ပါရှိသည်။ လည်တိုင်ဝါ၏။ သို့သော် အချို့
ငန်းဝါမျိုးသည် အစိမ်းရောင်ရှိ၍ လည်တိုင်ဝါသည်။ ကိုယ်
အောက်ပိုင်း၌ အစက်ပြောက်များ ပါရှိတတ်သည်။ သို့မဟုတ်
အမည်းရောင်ရှိသည်။ အကောင်ငယ်ကလေးလည်းများမှာ အမည်း
ရောင်ရှိ၍ အဖြူစင်းများ ပါရှိသည်။ ဦးခေါင်း၌လည်း အဖြူ
စင်းများပါရှိသည်။ အရှည် ၁၄ ပေအထိ ကြီးထွားကြသည်။
ငန်းပုပ်ဟုခေါ်သော ငန်းမြွေမှာ အမည်းပုပ်ရောင်ရှိ၏။
ထိုငန်းပုပ်မျိုးသည် လူကိုလိုက်တတ်သည်ဟု အဆိုရှိသည်။
လိုက်ရာ၌ ပါးပျဉ်းထ၍ လိုက်၏။ တစ်ခါတစ်ခါ အမြီး
ထောက်၍ ကြည့်၏။ ထိုနောက် လိုက်ပြန်၏။ မမြင်ရမှ
မလိုက်ဘဲ နေ၏။ ✖️ငန်းပုပ်သည် ရိုက်ပုတ်၍ မသေဘဲ
လွတ်ပြေးလျှင် ရန်သူကို တစ်နှစ်ကျော်အထိ မမေ့တတ်ဘဲ
ပြန်၍ ရန်မူတတ်သည်ဟု အဆိုရှိသည်။✖️

(အဟိတ်တိရစ္ဆာန်မြွေသည် အသိဉာဏ်ရှိလူသားမျိုးစိတ်ကဲ့သို့ အသိဉာဏ်မရှိပါ)

ငန်းသံကွင်းစွပ်တွင် အဝါနှင့် အမည်းကွင်းများ တစ်ခုခြားစီ
ပါရှိသည်။ ဦးခေါင်းမှာမည်း၍ လည်တိုင်နှင့် ကိုယ်အောက်
ပိုင်းမှာ အဝါရောင်ရှိ၏။ အရှည် ၈ ပေအထိ ကြီးထွား၏။
ငန်းနက်ကျားကို အင်တိုင်းတောနှင့် တောချုံကြီးများတွင်
အများအပြား တွေ့ရသည်။ အဆိပ်ပြင်းသောမြွေမျိုးဖြစ်သော်
လည်း လူကို ရန်မရှာတတ်ပေ။ ဦးခေါင်းသေး၍ ကိုယ်ထည်
ရှည်သည်။ ကိုယ်ရောင်မှာ ကတ္တီပါနက်ကဲ့သို့ရှိ၍ အဝါကွက်
များ ပါရှိသည်။ ငန်းနက်ကျားသည် အလွန်လှသောမြွေမျိုး
ဖြစ်သည်။ ✖️ငန်းတော်ရှည်ကို မြွေမင်းသား သို့မဟုတ် မြွေ
သူတော်ဟု ခေါ်တတ်ကြသည်။ ကိုယ်ထည်ရှည်၍ အဆိပ်
မရှိပေ။ ငန်းတော်ရှည်ကို အခြားမြွေများက ကြောက်ရသည်ဟုဆိုသည်✖️

ငန်းတော်ကြားမြွေအဆိပ်သည်လူ၏အာရုံကြောကိုပျက်ဆီးစေနိုင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်‌ငန်း‌‌ေတာ်ကြား‌ေမြွဆိပ်‌ေဖြ‌ေဆးမရှိပါ...

ငန်းမြွေများသပ်သပ်ရှိကြသော်လည်း
လူကို ဘေးအန္တရာယ်မပြုတတ်ကြပေ။ ငန်းမြွေများသည်
ကိုယ်ထည်ကြီးမားကြသဖြင့် ယင်းတို့ကို တွေ့မြင်လွယ်သည်။
လယ်ယာများတွင် မနေတတ်ကြ။ တောထူထပ်သောဒေသ
များတွင် ချုံထဲ၊ သစ်ခေါင်းထဲ၌ နေတတ်ကြသည်။
ငန်းမြွေ သည် ပါးပျဉ်းကြီး၍ လှပသောကြောင့်
အလမ္ပာယ်ဆရာများက မြွေပြသရာတွင်
ငန်းမြွေကို အကခိုင်းတတ်ကြသည်။

## ကိုးကား
# အချက်အလက်သိပ္ပံပညာ

**အချက်အလက်သိပ္ပံပညာ** (အင်္ဂလိပ်: Data Science)

## သမိုင်းကြောင်း

ဒိန်းမတ်ကွန်ပျူတာသိပ္ပံပညာရှင်၊ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံလောကအတွက် နိုဘယ်လ်ဆုလို ဂုဏ်သိက္ခာကြီးမားလှတဲ့ တားရင်းဆုရှင် ပီတာနော Peter Naur (25 October 1928 – 3 January 2016) က၊ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ ဆိုတဲ့စကားလုံးကို အစားထိုးဖို့ဆိုတဲ့ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ၁၉၆၀ လောက်ကတည်းက စတင်သုံးစွဲခဲ့တာပါ။ အချက်အလက်သိပ္ပံ ဆိုတဲ့ဝေါဟာရကို အချက်အလက်ဗေဒ (datalogy) ဆိုတဲ့စကားလုံးနဲ့ အပြန်အလှန်ဖလှယ်ပြီး စတင်အသုံးပြုခဲ့ကြပါတယ်။ ပီတာနော ၁၉၇၄ မှာ ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့တဲ့ "ကွန်ပျူတာနည်းလမ်းများအား တိကျစွာ တိုင်းတာစစ်ဆေးလေ့လာသုံးသပ်ခြင်း" (Concise Survey of Computer Methods) ဆိုတဲ့စာအုပ်မှာ အချက်အလက်သိပ္ပံဆိုတဲ့စကားလုံးကို တရားဝင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သီးသီးသန့်သန့် စတင်သုံးစွဲခဲ့ပါတယ်။

ညီလာခံခေါင်းစဉ်ကြီးတစ်ခုထဲမှာ ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ထည့်သွင်းအသုံးပြုခဲ့တာကတော့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်းပညာရပ်ဆိုင်ရာအသင်းများအဖွဲ့ချုပ် (International Federation of Classification Societies - IFCS) က 1996 ခုနှစ်မှာ ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကိုဘေး (Kobe) မြို့ မှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ " အချက်အလက်သိပ္ပံပညာ နှင့် အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်းပညာတို့နှင့်ဆိုင်သော နည်းလမ်းများ" (Data Science, classification, and related methods) ဆိုတဲ့ ညီလာခံကြီးမှာပါ။

အဲဒီနောက် ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှာ၊ အမေရိကန်နိုင်ငံ အင်ဒီယားနားပြည်နယ် ပါဂျူးတက္ကသိုလ်ရဲ့ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံပါမောက္ခ နဲ့ စာရင်းအင်းပညာပါမောက္ခ ဝီလီယံ အက်စ် ကလိဗ်လန်း William S. Cleveland (၁၉၄၃ ခု မွေးဖွား) က တိုးတက်ချဲ့ထွင်ထားတဲ့ စာရင်းအင်းပညာကို အဆင့်မြင့်တွက်ချက်ခြင်းပညာရပ်နဲ့ပေါင်းစည်းပြီး အချက်အလက်သိပ္ပံပညာကို သီးခြားပညာရပ် သီးသန့်ဘာသာရပ်တစ်ခုအဖြစ် ၂၀၀၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလထုတ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စာရင်းအင်းပညာသုံးသပ်ချက် International Statistical Review (အတွဲ-၆၉၊ အမှတ်-၁) စာစောင်မှာ "Data Science: An Action Plan for Expanding the Technical Areas of the Field of Statistics" ဆိုတဲ့ဆောင်းပါးနဲ့စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ပါတယ်။

၂၀၀၂ ခုနှစ် ဧပြီလမှာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာသိပ္ပံကောင်စီ ရဲ့ အချက်အလက်သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာကော်မတီ (The International Council for Science: Committee on Data for Science and Technology - CODATA)က အချက်အလက်သိပ္ပံပညာဂျာနယ် ကိုစတင်ထုတ်ဝေခဲ့ပါတယ်။

လျှပ်စစ်နှင့် အီလက်ထရောနစ်အင်ဂျင်နီယာသိပ္ပံ (IEEE)က ၂၀၁၃ ခုနှစ်မှာ " အချက်အလက်သိပ္ပံပညာ နှင့် အဆင့်မြင့် သရုပ်ခွဲဆန်းစစ်လေ့လာမှုပညာ Data Science and Advanced Analytics" လုပ်ငန်းအဖွဲ့ ကိုစတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှာ အချက်အလက်သိပ္ပံပညာနဲ့ဆိုင်တဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ညီလာခံကြီးကို ပထမဆုံးအကြိမ်ကျင်းပခဲ့ပါတယ်။
# ပုံစံကျ ဘာသာစကား

ယုတ္တိဗေဒ၊ သင်္ချာ၊ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ နှင့် ဘာသာဗေဒ ဘာသာရပ်များတွင် **ပုံစံကျ ဘာသာစကား** (အင်္ဂလိပ်: *formal language*) ဆိုသည်မှာ "အက္ခရာ" ဟု ခေါ်သော သင်္ကေတအစုတစ်ခုမှ ယူထားသော သင်္ကေတများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် စကားလုံးကြိုး အစုအဝေးတစ်ခု ဖြစ်သည်။

ပုံစံကျ ဘာသာစကားတစ်ခု၏ အက္ခရာသည် စကားလုံးကြိုးများ (strings) (သို့မဟုတ် "စကားလုံးများ" ဟုလည်း ခေါ်သည်) အဖြစ် ဆက်စပ်ပေါင်းစည်းနိုင်သော သင်္ကေတများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ သီးခြားပုံစံကျ ဘာသာစကားတစ်ခုတွင် ပါဝင်သော စကားလုံးများကို တစ်ခါတစ်ရံတွင် "စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းထားသော စကားလုံးများ" (well-formed words) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ပုံစံကျ ဘာသာစကားကို ပုံမှန်အားဖြင့် ပုံမှန် သဒ္ဒါ သို့မဟုတ် အခြေအနေကင်းမဲ့ သဒ္ဒါ (context-free grammar) ကဲ့သို့သော ပုံစံကျ သဒ္ဒါ (formal grammar) များကို အသုံးပြု၍ သတ်မှတ်ဖော်ပြကြသည်။

ကွန်ပျူတာသိပ္ပံတွင် ပုံစံကျ ဘာသာစကားများကို ပရိုဂရမ်ရေးသားခြင်း ဘာသာစကားများ၏ သဒ္ဒါကို အခြေခံအဖြစ် အသုံးပြုကြသည့်အပြင် သဘာဝဘာသာစကားများ၏ အချို့သော အပိုင်းများကို ပုံစံချထားသော စနစ်များတွင်လည်း အခြေခံအဖြစ် အသုံးပြုသည်။ ထိုကဲ့သို့သော စနစ်များတွင် ပါဝင်သော စကားလုံးများသည် အဓိပ္ပာယ် သို့မဟုတ် အနက်အဓိပ္ပာယ်ဆိုင်ရာ လက္ခဏာများနှင့် ဆက်စပ်နေသော အယူအဆများကို ကိုယ်စားပြုသည်။ တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ ရှုပ်ထွေးမှု သီအိုရီ (computational complexity theory) တွင် ဆုံးဖြတ်ချက်ဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို ပုံမှန်အားဖြင့် ပုံစံကျ ဘာသာစကားများအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး၊ ရှုပ်ထွေးမှု အတန်းအစားများ (complexity classes) ကိုမူ ကန့်သတ်ထားသော တွက်ချက်မှုစွမ်းအားရှိသည့် စက်များဖြင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာနိုင်သော (parsed) ပုံစံကျ ဘာသာစကားများ၏ အစုအဝေးအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။

ယုတ္တိဗေဒနှင့် သင်္ချာ၏ အခြေခံသဘောတရားများတွင် ပုံစံကျ ဘာသာစကားများကို သဘောတရားဆိုင်ရာ စနစ်များ (axiomatic systems) ၏ ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံကို ကိုယ်စားပြုရန် အသုံးပြုပြီး၊ သင်္ချာဆိုင်ရာ ပုံစံသွင်းခြင်း (mathematical formalism) သည် သင်္ချာအားလုံးကို ဤနည်းလမ်းဖြင့် ပုံစံကျ ဘာသာစကားများ၏ ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ ခြယ်လှယ်မှု (syntactic manipulation) အဖြစ်သို့ လျှော့ချနိုင်သည်ဟူသော ဒဿနတစ်ခုဖြစ်သည်။

**ပုံစံကျ ဘာသာစကား သီအိုရီ** ဟူသော ဘာသာရပ်နယ်ပယ်သည် အဓိကအားဖြင့် ထိုဘာသာစကားများ၏ စင်စစ်အားဖြင့် ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ (syntactic) ရှုထောင့်များ၊ ဆိုလိုသည်မှာ ၎င်းတို့၏ အတွင်းပိုင်းဖွဲ့စည်းပုံ ပုံစံများကို လေ့လာသည်။ ပုံစံကျ ဘာသာစကား သီအိုရီသည် သဘာဝဘာသာစကားများ (natural languages) ၏ ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းညီညွတ်မှုများကို နားလည်ရန် လမ်းကြောင်းတစ်ရပ်အဖြစ် ဘာသာဗေဒမှ ဆင်းသက် ပေါက်ဖွားလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
# အော့ဗ်ဂျက် အိုရီယင့်တက် ပရိုဂရမ်းမင်း

အော့ဗ်ဂျက် အိုရီယင့်တက် ပရိုဂရမ်းမင်း (object-oriented programming) သို့ အိုအိုပီ သို့ အော့ဂျက် အ‌ခြေပြုပရိုဂရမ်းမင်း ဆိုသည်မှာ ရှေးခေတ် ဂရိ အတွေးအခေါ် ပညာရှင်တို့၏ အော့ဗ်ဂျက် ခေါ် ဒြပ်ရှိ အရာဝတ္ထု နှင့် ကလပ်စ် သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ ပုံသဏ္ဌာန် ပေါ်တွင် ဆက်စပ်နေသော ဆက်နွယ်ချက် အိုင်ဒီယာပေါ်တွင် အခြေခံ၍ ဖန်တီးထားသော ကွန်ပျူတာ ပရိုဂရမ်းမင်း နည်းစနစ် တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် လူသုံးများသော စီရှပ်၊ ဂျာဗား၊ ပိုင်သွန် အစရှိသော ပရိုဂရမ်းမင်း ဘာသာစကားများသည် အိုအိုပီကို အခြေခံ၍ အလွယ်တကူ ရေးသားနိုင်ရန် ရည်ရွယ် ဖန်တီးထားကြသည်။

## ကလပ်စ် နှင့် အော့ဗ်ဂျက်များ

ကလပ်စ် (class) ဆိုသည်မှာ ယေဘူယျ သဘောတရားကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်သည်။ ဥပမာ အားဖြင့် ဆိုရလျှင် လူသည် ကလပ်စ် တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။ လူ ဆိုသည့် ကလပ်စ်တွင် ကလေးငယ်၊ ယောက်ျား၊ မိန်းမ စသည့် လူအားလုံးတို့ ပါဝင်သည်။ သို့သော် လူဟူသည့် ကလပ်စ်သည် လူတစ်ဦးတစ်ယောက်ချင်းကို ရည်ညွှန်းခြင်း မဟုတ်ဘဲ လူဟူသည့် ယေဘူယျ ပုံစံကိုသာ ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်သည်။ မျောက် ဟူသည့် ကလပ်စ်သည် လူမှ ကွဲပြားပြီး မော်တော်ကား၊ လေယာဉ်စသည့် အရာဝတ္ထုများသည်လည်း လူဟူသည့် ကလပ်စ်မှ သိသိသာသာ ကွဲပြားခြားနားသည်။ ထိုသို့သော လူများ ထဲမှ အိုဘားမား၊ မြသန်းတင့် စသည်ဖြင့် လူတစ်ဦး တစ်ယောက်ချင်းစီကို ရည်ညွန်းပါက အော့ဗ်ဂျက် ဟုခေါ်သည်။ အိုဘားမား နှင့် မြသန်းတင့်သည် လူဟူသည့် ကလပ်စ်တွင် ပါဝင်သော်လည်း သူတို့ကို သီးသန့် ညွှန်းဆိုပြနိုင်သည့် ကွဲပြားခြားနားသည့် ဂုဏ်သတ္တိများ ရှိသဖြင့် မတူညီသော အော့ဗ်ဂျက်(object) များသာ ဖြစ်သည်။

## လုပ်ဆောင်ချက်များ၊ ဂုဏ်သတ္တိများ၊ အဖြစ်အပျက်များ

ကလပ်စ် တစ်ခုချင်းစီတွင် ၎င်းတို့နှင့် သက်ဆိုင်သော လုပ်ဆောင်ချက်များ (methods)၊ ဂုဏ်သတ္တိများ (Properties) နှင့် အဖြစ်အပျက်များ (Event) ရှိသည်။
# ကူတွတ်မင်နာ အဆောက်အဦးအစုအဝေး

| ကူတွတ်မင်နာ နှင့် ၎င်း၏ အထိမ်းအမှတ်အဆောက်အဦးများ\* |
| --- |
| UNESCO ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ |
|

---

 |
| **တည်ရှိသည့် နိုင်ငံ** |  အိန္ဒိယ |
| **အမျိုးအစား** | ယဉ်ကျေးမှု |
| **ရွေးချယ်သည့်စံနှုန်း** | iv |
| **ကိုးကား** | ၂၃၃ |
| **ဒေသ**\*\* | အာရှ နှင့် ပစိဖိတ် |
| **သတ်မှတ်ခြင်း မှတ်တမ်း** |
| **စတင်သတ်မှတ်ခြင်း** | ၁၉၉၃  (၁၇ ကြိမ်) |
| \* ယူနက်စကိုကမ္ဘာ့အမွေခံစာရင်းတွင် ရေးထိုးထားသောအမည် \*\* ယူနက်စကိုမှ ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားသောဒေသ |

အာနန် တားလ် အနားရှိ အစ္စလာမ်ခေတ် မတိုင်မီ အပျက်အစီးများကို တူးဖော်ခြင်း
ကူတွတ် အဆောက်အဦး အစုအဝေးသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဒေလီမြို့ရှိ မယ်ရော်လီတွင် ရှိသော ဒေလီစူလတန်တို့၏ အထိမ်းအမှတ် အဆောက်အဦးများနှင့် အခြား အဆောက်အဦးများ ဖြစ်သည်။ ကူတွတ်မင်နာ (အောင်ပွဲမျှော်စင်) ဆိုသော အဆောက်အဦး၏ အမည်မှာ ဘာသာရေးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သော ကွတ်ဘာဒင် ဘာတီယာ ကာကီ ကို အစွဲပြု၍ မမ်လွတ်မင်းဆက်၏ ပထမစူလတန်ဖြစ်လာမည့် ကွတ်အူဒင် အိုင်ဘတ်ခ်မှ အမည်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အဆောက်အဦး ဆောက်လုပ်ခြင်းအား ၎င်း၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံသူ အီလ်တွတ်မစ်ရှ် (သို့မဟုတ် အော်လ်တာမက်ရှ်) က ဆက်လက် လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး နောက်ဆုံး ပြီးစီးခဲ့သည်မှာ အေဒီ ၁၃၆၈ တွတ်ဂူလတ်ခ်မင်းဆက်မှ ဒေလီစူလတန် ဖီရော့ဇ် ရှား တွတ်ဂူလတ်ခ် လက်ထက်တွင် ဖြစ်သည်။ ကူဘတ်-အာလ်-အစ္စလာမ် (အစ္စလာမ်၏ ထိပ်အမိုးခုံး) ဗလီမှာ နောက်ပိုင်းတွင် ကူဝတ်-အာလ်-အစ္စလာမ် အဖြစ် ပြောင်းလဲပျက်စီးသွားပြီး ကူတွတ်မင်နာ၏ ဘေးတွင် ဆက်လက်တည်ရှိသည်။

နောက်ပိုင်း အုပ်စိုးသူများ ဖြစ်ကြသော တွတ်ဂူလတ်ခ်၊ အလာအူဒင် ခါလ်ဂျီနှင့် ဗြိတိသျှတို့သည် အဆောက်အဦး အစုအဝေးအတွင်း နောက်ထပ် အဆောက်အဦးများ ထပ်မံတည်ဆောက်ကြသည်။ ကူတွတ်မင်နာ နှင့် ကူဝတ်-အာလ်-အစ္စလာမ် ဗလီတို့ အပြင် အဆောက်အဦးအစုအဝေး အတွင်းရှိသော အခြားအဆောက်အဦးများမှာ အလိုင်း ဒါဝါဇာ တံခါးပေါက်၊ အလိုင်းမီနာ၊ သံဒေါက်တိုင်၊ အချို့သော အစောပိုင်း ဂျိမ်းဘုရားကျောင်းတို့၏ အပျက်အစီးများ နှင့် အီလ်တူမစ်ရှ်၊ အလာအူဒင် ခါလ်ဂျီ နှင့် အီမန် ဇာမင်တို့၏ ဂူသင်္ချိုင်းများ တို့ ဖြစ်ကြသည်။

ယနေ့တွင် ၎င်းနှင့် ဆက်နေသော နေရာများရှိ ဘာဘန်၏ ဂူသင်္ချိုင်း အပါအဝင် ရှေးဟောင်းအထိမ်းအမှတ် အဆောက်အဦးများကို အိန္ဒိယ ရှေးဟောင်းသုတေသန ကွင်းဆင်းတိုင်းတာရေး ဌာနမှ မယ်ရော်လီ ရှေးဟောင်းသုတေသနဥယျာဉ်အဖြစ် သတ်မှတ်တည်ဆောက်ထားပြီး အိန္ဒိယအမျိုးသား အနုပညာနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ် ထိန်းသိမ်းရေး အဖွဲ့မှ ထိုဥယျာဉ်အတွင်း အထိမ်းအမှတ် အဆောက်အဦး ၄၀ ခန့်ကို ပြန်လည်မွမ်းမံထားသည်။ ထို့ပြင် ထိုနေရာသည် နှစ်စဉ် နိုဝင်ဘာလ မှ ဒီဇင်ဘာလအတွင်း ကျင်းပသော ကူတွတ်ပွဲတော် ကျင်းပရာ နေရာဖြစ်ပြီး အနုပညာရှင်များ၊ ဂီတပညာရှင်များနှင့် အကပညာရှင်များက ၃ ရက်ကျော် ဖျော်ဖြေတင်ဆက်လေ့ ရှိကြသည်။ ကူတွတ်မင်နာ အဆောက်အဦးအစုအဝေးသည် ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် လာရောက်လည်ပတ်သူ ၃.၉ သန်း ရှိသဖြင့် အိန္ဒိယ၏ တစ်နှစ်လုံး လည်ပတ်သူအများဆုံး နေရာဖြစ်ကာ တာ့ဂျ်မဟာရ် ၏ ရှေ့တွင် ရှိသည်။

## ကိုးကား