# ၁ ဇွန်

|  |
| --- |
|  |

ဇွန်လ၊ (၁)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၁၅၂)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၁၅၃)ရက်မြောက်) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၂၁၃) ရက် ကျန်သေးသည်။

## ဖြစ်စဉ်များ

### ၁၆၀၀ ခုနှစ် မတိုင်မီ

* ၁၂၁၅ – ဂျာချန်းလူမျိုးတို့၏ ကျင်းဧကရာဇ် ရှန်ကျုံး၏ လက်အောက်၌ရှိသော ကျုံဒူးမြို့ (ယခုဘေဂျင်းမြို့)သည် ဂျင်ဂစ်ခန်လက်အောက်ရှိ မွန်ဂိုတို့၏ သိမ်းပိုက်မှုကို ခံခဲရပြီး ကျုံဒူးတိုက်ပွဲအား အဆုံးသတ်စေခဲ့သည်။
* ၁၂၅၂ – အာဖွန်ဆို ၁၀ အား ကာစတီးလ်နှင့် လီယွန်ဘုရင့်နိုင်ငံတော်တို့၏ ဘုရင်အဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။
* ၁၂၉၈ – ရီဂါမြို့တွင် နေထိုင်ကြသူများနှင့် လစ်သူယေးနီးယားနယ်စားကြီးတို့သည် တူရာအီဒါတိုက်ပွဲတွင် လီဗိုနီယန်အဖွဲ့အား ရှုံးနိမ့်စေခဲ့သည်။
* ၁၄၉၅ – ဘုန်းတော်ကြီးတစ်ပါးဖြစ်သော ဂျွန်ကောသည် စကောဝီစကီဟု လူသိများလာမည့် ဝီစကီ၏ ပထမဆုံးသော ထုတ်လုပ်မှုကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
* ၁၅၃၃ – အန်း ဘိုလင်းသည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၏ ဘုရင်မကြီးအဖြစ် ဘိသိတ်ခံခဲ့သည်။
* ၁၅၃၅ – ပဉ္ဇမမြောက် ချားလ်ဘုရင်အား သစ္စာခံသော တပ်ပေါင်းစုသည် တူနစ်မြို့အား အောင်နိုင်ခဲ့ပြီး အော်တိုမန်တို့အား တူနစ်မြို့မှ မောင်းထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။

### ၁၆၀၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၀၀ ခုနှစ်ထိ

* ၁၆၄၈ – ဒုတိယ အင်္ဂလိပ်ပြည်တွင်းစစ်အတွင်း Roundheadတို့သည် မိတ်စတုန်းမြို့တိုက်ပွဲတွင် Cavalierတို့အား ရှုံးနိမ့်စေခဲ့သည်။
* ၁၆၄၉ – ဆူမူရိုင်းပုန်ကန်မှုစတင်ခြင်း: ဩဂတ်စတင်း ဆူမူရိုင်းဦးဆောင်သော မြောက်ပိုင်းဆာမားပြည်နယ်မှ ဖိလစ်ပိုင်လူမျိုးတို့သည် စပိန်ကိုလိုနီအာဏာပိုင်တို့အား တော်လှန်ပုန်ကန်ခဲ့သည်။
* ၁၆၇၀ – အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ ဒိုဗာမြို့တွင် အင်္ဂလန်ဘုရင် ချားလ်စ် ၂ နှင့် ပြင်သစ်ဘုရင် လူဝီ ၁၄ တို့သည် ဒိုဗာ လျှို့ဝှက်သဘောတူစာချုပ်အား ချုပ်ဆိုခဲ့ပြီး တတိယမြောက် အင်္ဂလိပ်-ဒတ်ချ်စစ်ပွဲတွင်းသို့ အင်္ဂလန်အား ဝင်ရောက်စေခဲ့သည်။
* ၁၆၇၆ – အော်လန်ကျွန်းတိုက်ပွဲ: ဒိန်းမတ်နှင့် ဒတ်ချ် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့သည် စကေးနီးယန်းတိုက်ပွဲ(၁၆၇၅-၇၉)အတွင်း ဘောလ်တစ် ပင်လယ်တွင် ဆွီဒင်ရေတပ်အား ရှုံးနိမ့်စေခဲ့သည်။
* ၁၆၇၉ – စကော့ Covenanterတို့သည် ဒရမ်ကလော့ဂ်တိုက်ပွဲတွင် ဂျွန် ဂရေဟမ်အား ရှုံးနိမ့်စေခဲ့သည်။
* ၁၇၇၃ – ဂွတ်ဟုဒ်အငူတွင် ဝေါ့ရက်ဒ် ဝေါ့တီမိတ်သည် *De Jonge Thomas* သင်္ဘောနစ်မြုပ်ရာတွင် သင်္ဘောသား ၁၄ ဦးကို သူ့မြင်းအားစီး၍ ပင်လယ်ထဲသို့ ခုနှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင်ဆင်းပြီး ကယ်တင်ခဲ့သည်။ ၈ ကြိမ်မြောက်ကယ်တင်ရန် ကြိုးစားရာတွင် ရေနစ်သေဆုံးခဲ့သည်။
* ၁၇၇၉ – အမေရိကန်တော်လှန်ရေးစစ်ပွဲအတွင်း တိုက်ကြီးစစ်တပ်မှ စစ်ဦးစီး ဗိုလ်ချုပ် ဘီနီဒစ် အာနိုး၏ လွဲမှားစွာဆောင်ရွက်မှုအတွက် စစ်ခုံရုံးအား စတင်စစ်ဆေးခဲ့သည်။
* ၁၇၉၂ – ကင်တပ်ကီပြည်နယ်အား အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ၁၅ ခုမြောက်ပြည်နယ်အဖြစ် ဝင်ရောက်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။
* ၁၇၉၄ – ပြင်သစ်တော်လှန်ရေးစစ်ပွဲများအတွင်း ဗြိတိန်နှင့် ပြင်သစ်တို့၏ ရေတပ်များ ပထမဆုံးအကြိမ်ထိတွေ့မှုဖြစ်သည့် ဇွန်လ၏ ကောင်းမြတ်သော ပထမဆုံးနေ့တိုက်ပွဲကို ဆင်နွှဲခဲ့သည်။
* ၁၇၉၆ – တင်နက်ဆီပြည်နယ်အား အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ၁၆ ခုမြောက်ပြည်နယ်အဖြစ် ဝင်ရောက်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။
* ၁၈၁၂ – ၁၈၁၂ စစ်ပွဲ: အမေရိကန်သမ္မတ ဂျိမ်းစ် မဒီဆင် သည် ကွန်ဂရက်အား ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းအား စစ်ကြေညာရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။
* ၁၈၁၃ – အမေရိကန် ဖရီးဂိတ် စစ်သင်္ဘော ယူအက်အက် ချက်ဆာပီခ်အား ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း၏ ဖရီးဂိတ် စစ်သင်္ဘောဖြစ်သော အိတ်ချ်အမ်အက် ရှန်နွန်မှ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
* ၁၈၁၅ – လူထုဆန္ဒခံယူပွဲပြုလုပ်ပြီးနောက် နပိုလီယန်သည် ပြင်ဆင်သည့် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
* ၁၈၃၁ – ဂျိမ်း ကလာ့ခ် ရို့စ်သည် မြောက်ကမ္ဘာခြမ်း သံလိုက်ဝန်ရိုးစွန်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့သော ပထမဆုံး ဥရောပတိုက်သား ဖြစ်လာခဲ့သည်။
* ၁၈၄၉ – နယ်မြေဘုရင်ခံ အလက်ဇန္ဒား ရမ်ဆေးသည် မင်နီဆိုတားနယ်မြေကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
* ၁၈၅၅ – အမေရိကန် စွန့်စားရှာဖွေသူ ဝီလီယံ ‌ဝေါ်ကာသည် နီကာရာဂွါနိုင်ငံအား အောင်နိုင်ခဲ့သည်။
* ၁၈၅၇ – ချား ဘူဒီလဲ၏ *Les Fleurs du mal* ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
* ၁၈၆၁ – အမေရိကန် ပြည်တွင်းစစ်: ဖဲယားဖက် ဒေသန္တရာအုပ်ချုပ်ရေးရုံးတိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
* ၁၈၆၂ – အမေရိကန် ပြည်တွင်းစစ်: ကျွန်းဆွယ်တိုက်ပွဲစဉ်: ထင်းရှူးခုနှစ်ပင်တိုက်ပွဲ (သို့မဟုတ် ဖဲယားအုတ်ခ်တိုက်ပွဲ)သည် ရှင်းလင်းပြတ်သားမှုမရှိပဲ ပြီးဆုံးခဲ့ပြီး နှစ်ဘက်လုံးမှ အနိုင်ရသည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။
* ၁၈၆၈ – ဘော့စ်ကွပ် ရီဒန်ဒိုစာချုပ်အား လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီးနောက် န‌ဗာဟိုလူမျိုးစုများကို အရီဇိုးနားနှင့် နယူးမက္ကဆီကိုရှိ ၎င်းတို့၏ နယ်မြေများဆီသို့ ပြန်လာခွင့်ပြုခဲ့သည်။
* ၁၈၇၉ – ဘိုနာပတ် အိမ်တော်၏ နောက်ဆုံးသော နန်းမွေဖြစ်သော နပိုလီယံ ယူဂျင်းသည် အင်္ဂလိပ်-ဇူးလူးစစ်ပွဲတွင် အသတ်ခံခဲ့ရသည်။
* ၁၈၉၀ – အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်းဌာနသည် သန်းခေါင်စာရင်းပြန်လည်ကောတ်ခံရာတွင် ‌ဟာမန်း ဟော်လာရစ်၏ ဇယားဆွဲစက်အား အသုံးပြုပြီး ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

### ၁၉၀၁ ခုနှစ်မှ ယနေ့ထိ

* ၁၉၁၃ – ဒုတိယမြောက် ဘူလ်ကန်စစ်ပွဲအား ပြင်ဆင်သည့်အနေဖြင့် ဂရိ-ဆားဘီးယား မဟာမိတ်စာချုပ်ကို လက်မှတ်ထိုးခဲ့သည်။
* ၁၉၁၆ – လူဝစ် ဘရန်ဒိုင်းသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တရားရုံးချုပ်တွင် ခန့်ထားခြင်းခံရသော ပထမဆုံးသော ဂျူးလူမျိုးဖြစ်လာခဲ့သည်။
* ၁၉၁၈ – ပထမ ကမ္ဘာစစ်: အနောက်ဘက်စစ်မျက်နှာ: ဘဲလားသစ်တောတိုက်ပွဲ: ဂျွန် ပါ့ရှင်း နှင့် ဂျွန် ဟာ့ဘုတ်တို့ ဦးဆောင်သော မဟာမိတ်တပ်များသည် အိမ်ရှေ့မင်းသား ဝီလ်ဟမ် ဦးဆောင်သည့် ဂျာမန်အင်ပါယာတပ်များနှင့် ထိတွေ့တိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့သည်။
* ၁၉၁၉ – ဖင်လန်နိုင်ငံတွင် အရက်ယာမကာချက်လုပ်ရောင်းချမှုအား တားမြစ်ခြင်းကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
* ၁၉၂၂ – မြောက်အိုင်ယာလန်တွင် အယ်လ်စတာ နယ်မြေခံ တော်ဝင်ရဲတပ်ဖွဲအား ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။
* ၁၉၂၉ – လက်တင်အမေရိကရှိ ကွန်မြူနစ်ပါတီများ၏ ပထမဆုံးအကြိမ် ညီလာခံကို ဗျူနိုအေးရိစ်မြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည်။
* ၁၉၃၀ – Bombay VT (ယခု Mumbai CST) နှင့် Poona (Pune) ကြား ‌ပြေးဆွဲသည့် လျှပ်စစ်စက်ခေါင်းတပ် ဒက်ကန်းဘုရင်မမီးရထားကို စတင်ပြေးဆွဲခဲ့သည်။
* ၁၉၃၉ – ဂျာမန် Focke-Wulf Fw 190 တိုက်လေယာဉ်၏ ပထမဆုံးသော ပျံသန်းမှုပြုလုပ်ခဲ့သည်။
* ၁၉၄၁ – ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်: ခရိကျွန်းတိုက်ပွဲပြီးဆုံးခဲ့ပြီး ခရိတို့သည် ဂျာမနီထံ လက်နက်ချအရှုံးပေးခဲ့သည်။
* ၁၉၄၁ – အီရတ်တွင် ဖားဟုဒ် ဟုခေါ်သော စီမံကိန်းကြီးစတင်ခဲ့ပြီး ရလဒ်အနေဖြင့် များစွာသော အီရတ်ဂျူးများသည် ၎င်းတို့၏နေရပ်မှ စွန့်ခွာရန် ဖိအားပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။
* ၁၉၄၃ – ဘစ်ကေးပင်လယ်အော်တွင် BOAC Flight 777 လေယာဉ်သည် ဂျာမန် Junkers Ju 88 လေယာဉ်များဖြင့် ပစ်ချခြင်းခံခဲ့ရပြီး ဗြိတိသျှရုပ်ရှင်မင်းသား လ‌က်စီ ဟောက်ဝပ်သေဆုံးခဲ့ပြီး ထင်မြင်ချက်များအရ အမှန်တကယ်မှာ ဗြိတိသျှဝန်ကြီးချုပ်rဖြစ်သော ဝင်စတန် ချာချီအား သတ်ရန်ကြိုးစားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
* ၁၉၄၆ – ရိုမေးနီးယား "တေးဂီတအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်" အီယွန် အန်သွန်နက်စကျူ သည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ကွပ်မျက်ခံခဲ့ရသည်။
* ၁၉၅၀ – ချင်ချဂါတောမီးလောင်ကျွမ်းမှု စတင်ခဲ့ပြီး စက်တင်ဘာလအရောက်တွင် မြောက်အမေရိကတိုက်သမိုင်း၌ အကြီးဆုံးသော တစ်ခုတည်းသော တောမီးလောင်ကျွမ်းမှုဖြစ်လာခဲ့သည်။
* ၁၉၅၈ – ချားလ် ဒီ ဂူးလပ်သည် အငြိမ်းစားဘဝမှထွက်လာခဲ့ပြီး ဥပဒေဖြင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံအား ၆ လ ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
* ၁၉၆၁ – ကနေဒါ စီးပွားရေးဘဏ်နှင့် ကနေဒါ အင်ပါယာဘဏ်တို့အား ပေါင်းစပ်ပြီး စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ကနေဒါ အင်ပါယာဘဏ်အား ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ကနေဒါသမိုင်းတွင် အကြီးမားဆုံးသော ဘဏ်ပေါင်းစပ်ုဖြစ်သည်။
* ၁၉၆၂ – အဒေါ့ဖ် အိုက်ခမန်းအား အစ္စရေးနိုင်ငံတွင် ကြိုးမိန့်ပေးခဲ့သည်။
* ၁၉၆၄ – ကင်ညာနိုင်ငံသည် သမ္မတနိုင်ငံဖြစ်လာခဲ့ပြီး ဂျိုမို ကင်ညာတာ(၁၈၉၇ – ၂၂ ဩဂုတ် ၁၉၇၈)သည် ပထမဆုံးသော သမ္မတ(၁၉၆၄ မှ ၁၉၇၈) ဖြစ်လာခဲ့သည်။
* ၁၉၇၄ – အသက်ရှူကြပ်နေသော လူနာအား အရေးပေါ်ကယ်ဆယ်နည်း(Heimlich maneuver)အား *Emergency Medicine* ဂျာနယ်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။
* ၁၉၇၅ – Patriotic Union of Kurdistan ပါတီကို ဂျာလာ တလာဘနီ၊ နော်ရှီဝမ် မူစတက်ဖာ၊ ဖူအက် မာဆွန်နှင့် အခြားသူများ စုပေါင်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။
* ၁၉၇၈ – မူပိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး သဘောတူစာချုပ်အောက်တွင် ပထမဆုံးသော နိုင်ငံတကာ အသုံးချမှုများအား ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
* ၁၉၇၉ – နှစ် ၉၀ အတွင်း လူမဲများဦးဆောင်သော အစိုးရသည် ရိုဒီးရှား (ယခု ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံ)၏ အာဏာကို ရယူနိုင်ခဲ့သည်။
* ၁၉၈၀ – Cable News Network (CNN) အား စတင်ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။
* ၁၉၈၈ – ဘရပ်ဆဲလ်မြို့တွင် ဥရောပ ဗဟိုဘဏ်အား တည်ထောင်ခဲ့သည်။
* ၁၉၈၈ – အလယ်အလတ်ပစ် နျူးကလီးယားတပ်ဖွဲ့ဆိုင်ရာ စာချုပ် အသက်ဝင်ခဲ့သည်။
* ၁၉၉၀ – စစ်အေးတိုက်ပွဲ: ဂျော့ချ် ဟားဘတ် ဝေါလ်ကာ ဘုရှ်နှင့် မစ်ခေး ‌ဂေါ်ဗာချော့ဗ်တို့သည် ဓာတုလက်နက်များထုတ်လုပ်ခြင်းအား ရပ်ဆိုင်းရန် သဘောတူစာချုပ်အား ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။
* ၁၉၉၃ – ဒိုဘရင်ဂျာ စိန်ပြောင်းပစ်ခတ်မှု: ဆာရာယေဗိုမြို့အနောက်ပိုင်းရှိ ဒိုဘရင်ဂျာရပ်ကွက်တွင် ကျင်းပနေသော ဘောလုံးပွဲအတွင်းသို့ ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ ၁၃ ဦးသေဆုံးပြီး ၁၃၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။
* ၁၉၉၄ – တောင်အာဖရိကသမ္မတနိုင်ငံသည် ဓနဿဟာယသမ္မတနိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်၍လာခဲ့သည်။
* ၁၉၉၉ – American Airlines Flight 1420 သည် လစ်တဲယ်ရော့ခ်အမျိုးသားလေဆိပ်တွင် ဆင်းသတ်စဉ် ချော်၍ ပျက်ကျခဲ့ရာ ဒါးလတ်စ်မြို့ မှ လစ်တဲယ်ရော့ခ်မြို့သို့ သွားသော ခရီးသည် ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။
* ၂၀၀၁ – နေပါလီတော်ဝင်မိသားစု သတ်ဖြတ်ခံရမှု: အိမ်ရှေ့စံ ဒီပင်္ဒရာမင်းသားသည် ခမည်းတော်နှင့်မယ်တော်အပါအဝင် သူ့မိသားစုထဲမှ များစွာသော သူတို့အား ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။
* ၂၀၀၁ – Dolphinarium discotheque massacre: တဲအဗစ်မြို့ရှိ ဒစ္စကိုကလပ်တွင် ဟားမတ်တို့သည် အသေခံဗုံးခဲ့ရာ ၂၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။
* ၂၀၀၄ – အိုကလာဟိုမားမြို့ ဗုံးပေါက်ကွဲမှုတွင် ပူးပေါင်းကြံစည်သူ တယ်ရီ နီကိုလပ်ကို ခံဝန်ချက်မရှိပဲ သက်တမ်းတစ်လျှောက် ၁၆၁ နှစ်ပြစ်ဒဏ်ကျခံစေရာဂင်းနက် ကမ္ဘာ့စံချိန်ဝင်ခဲ့သည်။
* ၂၀၀၈ – ယူနီဗာဆယ်စတူဒီယိုမီးလောင်မှု ရုတ်တရပ်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး King Kong Encounter နှင့် ရုပ်ရှင်၊ ဂီတတို့အတွက် မာစတာတိတ်ခွေများသိမ်းဆည်းမှုတို့လည်း ပျက်စီးသွားခဲ့သည်။
* ၂၀၀၉ – ရီယိုဒီဂျနေးရိုးမြို့မှ ပဲရစ်မြို့သို့ ပျံသန်းလာသော Air France Flight 447 သည် ဘရာဇီးကမ်းရိုးတန်းအလွန် အတ္တလန်တစ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ ပျက်ကျကာ ခရီးသည် ၂၂၈ ဦးလုံးနှင့် လေယာဉ်ဝန်ထမ်းများ အားလုံး အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။
* ၂၀၀၉ – General Motorsအား အခန်း (၁၁) ဒေဝါလီခံခြင်းအတွက် တရားစွဲဆိုခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ဤသည်မှာ အမေရိကန်သမိုင်း၌ စတုတ္ထမြောက်အကြီးဆုံး ဒေဝါလီခံခြင်းဖြစ်သည်။
* ၂၀၁၁ – နယူးအင်္ဂလန်တွင် ရှားပါးစွာ ‌ဖြစ်ပွားသော လေဆင်နှာမောင်းတိုက်ခတ်မှုဖြစ်ပွားပြီး မန်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်၊ စပရင်းဖီးမြို့ကို တိုက်ခတ်ခဲ့ရာ လူ ၄ ဦးသေဆုံးခဲ့သည်။
* ၂၀၁၁ – Space Shuttle *Endeavour* သည် ၂၅ ကြိမ် ပျံသန်းမှုပြုလုပ်ခဲ့ပြီးနောက် နောက်ဆုံးအကြိမ် ဆင်းသတ်ခဲ့ခြင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
* ၂၀၁၅ – တရုတ်နိုင်ငံ၊ ဟူပေပြည်နယ်တွင် အတွင်းသွားနေသော ၄၅၈ ဦးစီးနင်းခဲ့သော သင်္ဘောသည် ယန်ဇီမြစ်အတွင်း နစ်မြုပ်ခဲ့ရာ လူ ၄၀၀ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။
* ၂၀၂၂ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ (၁)ရက်နေ့တွင် ဗဟိုဝန်ထမ်းတက္ကသိုလ်(အောက်မြန်မာပြည်)ကို နိုင်ငံဝန်ထမ်းတက္ကသိုလ်(အောက်မြန်မာပြည်)ဟု အမည် ပြောင်းလဲသည်။
* ၂၀၂၅ - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် ၃၈/၂၀၂၅ အားဖြင့် မြန်မာအာကာသအေဂျင်စီ (Myanmar Space Agency) ကို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်သည်။

## မွေးဖွားသူများ

### ၁၆၀၀ ခုနှစ် အထိ

* ၁၁၃၄ – ‌ဂျော့ဖရေး (နော့ထ်မြို့စား (၁၁၅၈ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၃၀၀ – သောမတ် (ပထမမြောက် နော့ဖို့ခ်မြို့စား၊ အင်္ဂလိပ်နိုင်ငံရေးသမား၊ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ စစ်သေနာပတိချုပ် (၁၃၃၈ ခုနှစ် သေဆုံး)
* ၁၄၅၁ – ဂျိုင်ရယ် ဒါဘီနီ (ပထမမြောက် ဒါဘီနီဘယ်ရွန်) (၁၅၀၈ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၄၆၀ – ပထမမြောက် အန်နို (အရှေ့ဖရီရှားနယ်စား၊ ဂျာမန်တော်ဝင်မျိုးနွယ် (၁၄၉၁ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၄၈၀ – တီဒီမင် ဂီဆီ (ပိုလန် ဘုန်းတော်ကြီး (၁၅၅၀ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၄၉၈ – မာတင် ဗန် ဟိမ်းစကား (ဒတ်ချ် ပန်းချီဆရာ (၁၅၇၄ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၅၂၂ – ဒီရစ် ဗော့လ်ခါဇုန် ကိုရင်ဟတ် (ဒတ်ချ် စာရေးဆရာနှင့် ပညာရှင် (၁၅၉၀ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၅၆၃ – ရောဘတ် စီဆယ် (ပထမမြောက် ဆောလ်ဇ်ဘယ်ရီအမတ်ကြီး၊ အင်္ဂလိပ်နိုင်ငံရေးသမား၊ Secretary of State for England (၁၆၁၂ ခုနှစ် သေဆုံး))

### ၁၆၀၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၀၀ ခုနှစ်ထိ

* ၁၆၁၂ – ဖရန့်စ် ပို့စ်ထ် (ဒတ်ချ် ပန်းချီဆရာ (၁၆၈၀ ခုနှစ်သေဆုံး)
* ၁၆၃၃ – ဂျင်မီနီယာနို မွန်တာနာရီ (အီတလီ နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင် (၁၆၈၇ သေဆုံး))
* ၁၆၃၇ – ဂျက် မာကတ် (ပြင်သစ် သာသနာပြုနှင့် နယ်မြေသစ်ရှာဖွေသူ (၁၆၇၅ သေဆုံး))
* ၁၆၅၃ – ဂျော့ မာဖက် (ပြင်သစ် အော်ဂင်ဆရာနှင့် တေးပြုစာဆို (၁၇၀၄ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၆၇၅ – ဖရန်ချီစကို ဆီပီရိုနီ (အီတလီ ဗိသုကာပညာရှင်နှင့် ပြဇာတ်ရေးဆရာ (၁၇၅၅ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၇၆၂ – အက်မန့် အစ်ဂနေးရှပ်စ် ရိုက်စ် (အိုင်းရစ် ဘုန်းတော်ကြီးနှင့် Irish Christian Brothers တည်ထောင်သူ သာသနာပြု (၁၈၄၄ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၇၆၅ – ခရစ္စတီးယန် ဗာပီးယပ်စ် (ဂျိုဟန် ဝုဖဂန် ဖွန် ဂါတာ၏ ဇနီး (၁၈၁၆ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၇၇၀ – ဖရီဒရစ် လန်းန် (ဂျာမန် စာရေးဆရာ (၁၈၄၉ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၇၉၀ – ဖာဒီနန် ရိုင်မွန့် (ဩစတီးယား သရုပ်ဆောင်နှင့် ပြဇာတ်ရေးဆရာ (၁၈၃၆ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၇၉၆ – နီကိုလပ် လီယွန်နာ့ဒ် ဆန်ဂျီ ကာနော့ထ် (ပြင်သစ် ရူပဗေဒပညာရှင်နှင့် အင်ဂျင်နီယာ (၁၈၃၂ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၈၀၀ – အက်ဒွပ် ဒီးစ် သွန်မဆင် (ဩစတေးလျ ကျောင်းဆရာနှင့် နိုင်ငံရေးသမား၊ နယူးဆောက်သ်ဝေးလ်ပြည်နယ်၏ အတွင်းရေးမှူးချုပ် (၁၈၇၉ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၈၀၁ – ဘရစ်ဂန် ယန်း (အမေရိကန် ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်၊ ဒုတိယမြောက် Jesus Christ of Latter-day Saints ဘုရား‌ကျောင်းတော်၏ အကြီးမှူး (၁၈၇၇ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၈၀၄ – မီခါဟီးလ် ဂလင်ကာ (ရုရှား တေးပြုစာဆို (၁၈၅၇ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၈၀၈ – ဟင်နရီ ပါကာ (အင်္ဂလိပ်-ဩစတေးလျ နိုင်ငံရေးသမား၊ တတိယမြောက် နယူးဆောက်သ်ဝေးပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် (၁၈၈၁ ခုနှစ် သေဆုံး)
* ၁၈၁၅ – အော်တို (၁၈၆၂ ခုနှစ် သေဆုံး)
* ၁၈၁၉ – ပဉ္စမမြောက် ဖရန်စစ် (၁၈၇၅ ခုနှစ် သေဆုံး)
* ၁၈၂၂ – ကလယ်မန်တီနာ မာ့ဒ် (ဟာဝါဒန် ဗိုင်းကောင့်၊ အင်္ဂလိပ် ပုံတူဓာတ်ပုံဆရာ (၁၈၆၅ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၈၂၅ – ဂျွန် ဟန့်ထ် မော်ဂန် (အမေရိကန် ဗိုလ်ချုပ် (၁၈၆၄ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၈၃၁ – ဂျွန် ဘဲလ် ဟုဒ် (အမေရိကန် ဗိုလ်ချုပ် (၁၈၇၉ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၈၃၃ – ဂျွန် မာရှယ် ဟာလန် (အမေရိကန် ရှေ့နေ၊ တရာသူကြီးနှင့် နိုင်ငံရေးသမားနှင့် ကင်တပ်ကီပြည်နယ် ရှေ့နေချုပ် (၁၉၁၁ ခုနှစ် သေဆုံး)
* ၁၈၄၃ – ဟင်နရီ ဖော့ဒ် (စကော့ သမားတော်နှင့် သာသနာပြု၊ လက်ဗွေ့နှိပ်ခြင်းကို အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သူ (၁၉၃၀ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၈၄၄ – ဂျွန် ဂျိမ်း တော်ဖီ (အမေရိကန် စစ်ဗိုလ်၊ Medal of Honor အပ်နှင်းခံရသူ (၁၉၁၁ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၈၆၉ – ရစ်ချက် ဝန်းချ် (ဂျာမန် ဝေါဟာရပညာရှင် (၁၉၁၅ ခုနှဏ် သေဆုံး))
* ၁၈၇၃ – အယ်လသ်န, အလီစတာ (ဘာဆာရေးဘီးယား နိုင်ငံရေးသမား (၁၉၅၅ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၈၇၄ – ယူရီ နိုကိုလာ့ဗစ်ချ် ဗိုရာနော့ဗ် (ရုရှား ရုက္ခဗေဒပညာရှင် (၁၉၃၁ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၈၇၈ – ဂျွန် မေစ်ဖီးဒ် (အင်္ဂလိပ် စာရေးဆရာနှင့် ကဗျာဆရာ (၁၉၆၇ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၈၇၉ – မက် အမ်မာရစ် (အမေရိကန် ပြေးခုန်ပစ်နှင့် ကျွမ်းဘားကစားသမား (၁၉၅၆ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၈၈၂ – နီကိုလိုင်း ဘီဗို (မော်ဒိုဗာ စီးပွားရေးသမားနှင့် နိုင်ငံရေးသမား၊ Mayor of Chișinău (၁၉၄၀ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၈၈၇ – ကလိုက် ဘရွတ် (အင်္ဂလိပ် သရုပ်ဆောင် (၁၉၇၄ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၈၈၉ – ဂျိမ်းစ် ဒေါ်ဟာသီ (အမေရိကန် စာရေးဆရာ၊ သရုပ်ပြနှင့် ပန်းချီဆရာ (၁၉၇၄ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၈၈၉ – ချားလ်စ် ကေး အော့ဒန် (အင်္ဂလိပ် ဘာသာဗေဒပညာရှင်နှင့် ဒဿနပညာရှင် (၁၉၅၇ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၈၉၀ – ဖရန့် မော်ဂန် (အမေရိကန် သရုပ်ဆောင် (၁၉၄၉ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၈၉၂ – ဧမန်နျူလ ခန်း (အာဖဂနစ္စတန်ဘုရင့်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံဥသျှောင် (၁၉၆၀ ခုနှစ် သေဆုံး))
* ၁၈၉၉ – အက်ဒွမ် ချားလ်း တစ်ချ်မက်ရှ် (အင်္ဂလိပ် သင်္ချာပညာရှင် (၁၉၆၃ ခုနှစ် သေဆုံး))

### ၁၉၀၁ ခုနှစ်မှ ယနေ့ထိ

* ၁၉၂၆ – မာရီလင်မွန်ရိုး၊ အမေရိကန် မင်းသမီး၊ အဆိုတော် နှင့် မော်ဒယ်လ် တစ်ဦး ဖြစ်သည် (သေဆုံး ၁၉၆၂)။

## ကွယ်လွန်သူများ

* ၂၀၂၄ - သူရ ဦးတင်ဦး - မြန်မာ့တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဟောင်း၊ ဒီချုပ်ပါတီ နာယကဟောင်း (၁၉၂၇ မွေးဖွား)

## ပွဲတော်ရက်များ

* ကလေးသူငယ်များနေ့ (နိုင်ငံတကာ)နှင့် ၎င်းတို့နှင့် ဆက်နွယ်သောနေ့များ-
	+ ကလေးသူငယ်အခွင့်အရေး ကာကွယ်ခြင်းနေ့ (အာမေးနီးယား)
	+ အမေနှင့် ကလေးသူငယ်များနေ့ (မွန်ဂိုလီးယား)
* ခရစ်ယာန် ဘာသာရေးပွဲတော်နေ့များ
	+ Annibale Maria di Francia
	+ Crescentinus
	+ Fortunatus of Spoleto
	+ Herculanus of Piegaro
	+ Íñigo of Oña
	+ Justin Martyr (ရိုမန် ကက်သလစ်၊ အရှေ့ပိုင်း အော်သိုဒေါ့၊ အန်ဂလီကန်၊ လူသာရန်)
	+ Ronan of Locronan
	+ June 1 (Eastern Orthodox liturgics)
* ဇွန်လ၏ ပထမဆုံးသော တနင်္လာနေ့တွင် ကျင်းပသော ဇွန်လအားလပ်ရက်၏ အစောဆုံးနေ့သည် ဤနေ့တွင် ကျရောက်နိုင်ပြီး နောက်ကျဆုံးသောနေ့သည် ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့ဖြစ်သည်။ (အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ)
* ဇွန်လ၏ ပထမဆုံးသော သောကြာနေ့တွင် ကျင်းပသော အလုပ်သမားနေ့၏ အစောဆုံးနေ့သည် ဤနေ့တွင် ကျရောက်နိုင်ပြီး နောက်ကျဆုံးသောနေ့သည် ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့ဖြစ်သည်။ (ဘဟားမားနိုင်ငံ)
* ဇွန်လ၏ ပထမဆုံးသော တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ကျင်းပသော ကမ္ဘာ့ဆရာများနေ့၏ အစောဆုံးနေ့သည် ဤနေ့တွင် ကျရောက်နိုင်ပြီး နောက်ကျဆုံးသောနေ့သည် ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့ဖြစ်သည်။ (ဟန်ဂေရီနိုင်ငံ)
* ဇွန်လ၏ ပထမဆုံးသော တနင်္လာနေ့တွင် ကျင်းပသော ဘုရင်မမွေးနေ့၏ အစောဆုံးနေ့သည် ဤနေ့တွင် ကျရောက်နိုင်ပြီး နောက်ကျဆုံးသောနေ့သည် ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့ဖြစ်သည်။ (နယူးဇီလန်နိုင်ငံ၊ ဖီဂျီနိုင်ငံ၊ ကွက်ကျွန်းစု)
* ဇွန်လ၏ ပထမဆုံးသော တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ကျင်းပသော သင်္ဘောသားနေ့၏ အစောဆုံးနေ့သည် ဤနေ့တွင် ကျရောက်နိုင်ပြီး နောက်ကျဆုံးသောနေ့သည် ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့ဖြစ်သည်။ (အိုက်စလန်နိုင်ငံ)
* ဇွန်လ၏ ပထမဆုံးသော တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ကျင်းပသော အနောက်ဩစတြေးလျနေ့ ၏ အစောဆုံးနေ့သည် ဤနေ့တွင် ကျရောက်နိုင်ပြီး နောက်ကျဆုံးသောနေ့သည် ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့ဖြစ်သည်။ (အနောက်ဩစတြေးလျပြည်နယ်)
* မိဘများနေ့ (နိုင်ငံတကာ)
* လွတ်လပ်ရေးနေ့ - ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် နယူးဇီလန်နိုင်ငံမှ လွတ်လပ်ရေးရခဲ့သော အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ကျင်းပသည်။ (ဆမိုးအားနိုင်ငံ)
* မာဒါရာကာနေ့ (ကင်ညာနိုင်ငံ)
* အမျိုးသား ရေကြောင်းနေ့ (မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ)
* အမျိုးသား သစ်ပင်စိုက်ပျိုးရေးနေ့ (ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ)
* ပန်ကာဆီလာနေ့ (အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ)
* သမ္မတနေ့ (ပလောင်းနိုင်ငံ)
* ကောက်ရိတ်သိမ်းပွဲတော် အစ (ဩဂုတ်လ ပထမဆုံးသော တနင်္လာနေ့မတိုင်မချင်းကျင်းပကြသည်။) (ဘာဘေးဒိုးစ်နိုင်ငံ)
* အောင်ပွဲနေ့ (တူနီးရှားနိုင်ငံ)
* ကမ္ဘာ့ နွားနို့နေ့ (နိုင်ငံတကာ)

## ကိုးကား

## ပြင်ပလင့်ခ်များ