Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# အဒေါ့ဖ် အိုက်ခမန်း

# အဒေါ့ဖ် အိုက်ခမန်း

ကမ္ဘာကျော် နာဇီဇာတ်ကောင် တစ်ဦး၊ ဂျူးသုတ်သင်ရေးအခန်းကဏ္ဍတွင် အကြီးကျယ်ဆုံးပါဝင်သူ တစ်ဦးဖြစ်သည့် အဒေါ့ဖ် အိုက်ခမန်းအား တွင် ဖွာမြင်သည်။
၁၉၃၄ခုနှစ်တွင် SSအဖွဲ့ဟု နာမည်ကျော်သည့် ရှတ်စတဖင်းအဖွဲ့သို့ ဝင်ရောက်ပြီးနောက် အချိန်တိုအတွင်းပင် အဖွဲ့၏ ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။ သူ့၏ရာထူးတာဝန်နှင့် ပက်သက်၍ ဂျူးလူမျိုးများ အခြေချနေထိုင်မှု ကြီးကြပ်ရေးဆိုင်ရာ ညွှန်ကြားရေးမှူး (The Director of Jewish Emigration Office) ဟူ၍ဖြစ်သော်လည်း အမှန်တကယ်တွင်သူ၏ အလုပ်တာဝန်မှာ ဂျူးလူမျိုးများ အား စနစ်တကျပန်းဆီးနှိပ်စက် သတ်ဖြတ်ရေးသာ ဖြစ်သည်။
အဆိုပါဌာနအနေဖြင့် နာဇီတို့၏ စစ်အောင်နိုင်ရာနယ်မြေများအတွင်းနေထိုင်သည့် ဂျူးလူမျိုးများအား ထွက်ခွာရန် အတင်းအကျပ်နှင်ထုတ်ဖယ်ရှားရှင်းလင်းပစ်သည့် တာဝန်ကိုဆောင်ရွက်ရသည်။၁၉၄၂ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ၊ ၂၀ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည့် ဝမ်းဆီးညီလာခံတွင် အဒေါ့ဖ်အိုက်ခမန်းနှင့် အခြားထိပ်သီးအရာရှိများသည် ဂျူးလူမျိုးများအား ဖျက်ဆီးရေးအတွက် အပြီးသတ်ဆုံးဖြတ်ချက်များကို အသေးစိတ်ချမှတ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
နာဇီတို့၏ ပင်မလုံခြုံရေးဌာနတွင် အိုက်ခမန်းတံာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ်ကာလများအတွင်း အရေအတွက် သုံးသန်းကျော်မျှရှိသည့် ဂျူးလူမျိုး အရွယ်စုံတို့သည် အော့ဇ်ဝစ်ဇ်အစရှိသော အကျဉ်းစခန်းများသို့ ပို့ဆောင်ခံရပြီး မပြန်လမ်းသို့ မြန်းကြရရှာသည်။ သို့ရာတွင် အိုက်ခမန်းသည် စစ်အတွင်းတွင် သိုသိုသိပ်သိပ်နေထိုင်ပြီး လူမြင်ကွင်းသို့ ထွက်လေ့မရှိလှသည့် အပြင် စစ်ပြီးကာလတွင်လည်း ဥရောပမြေမှ လျှို့ဝှက်တိမ်းရှောင်ကာ နေနိုင်ခဲ့သည်။
ထိုနောက် ၁၉၄၅ခုနှစ်တွင် မိသားစုဝင်များဖြစ်သည့် ဇနီးနှင့် သားသမီးများကို ခေါ်ဆောင်ကာ အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ၊ ဗျူနိုအေးရိစ်မြို့ရှိ ဂျာမန်-အာဂျင်တီးနား မာစီးတီးဘင့်ဇ် ကုမ္ပဏီတွင် ဝင်ရောက်အလုပ်လုပ်ကိုင်နေခဲ့သည်။ ထိုအချိန်များအတွင်းတွင် တစ်ဖက်လှည့်ဖြင့် သူ၏သတင်းများကို နေရာအနှံ့မှ ကောလာဟလများ ထွတ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး လျှို့ဝှက်စွာ နေထိုင်နေခဲ့သည်။
သို့သော် ၁၉၆၁ခုနှစ်တွင် နာမည်ကျော် အစ္စရေးထောက်လှမ်းရေး မော့ဆက်မှ ခြေရာခံမိကာ အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံမှ အစ္စရေးနိုင်ငံသို့ လျှို့ဝှက်စွာ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခြင်း ခံရပြီး အစ္စရေးနိုင်ငံတွင်းတွင် ရုံးတင်စစ်ဆေးခံရသည်။ ဂျေရူစလမ် တရားရုံး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ပြစ်မှုထင်ရှားသဖြင့် နာဇီ အက်စ်အက်စ် ဒုဗိုလ်မှူးကြီး အဒေါ့ဖ် အိုက်ခမန်းအား ၁၉၆၂ခုနှစ်၊ မေလ၊ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ကြိုးပေးကွပ်မျက်ခံခဲ့သည်။
# မာဂရက် သက်ချာ

**မာဂရက်သက်ချာ**သည် ​အောက်တာတိုဘာ၁၃ရက်၊၁၉၂၅ ဂရမ်သမ်၊ ယူ​ကေတွင်​မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာမာဂရက်​ဟေဒါသက်ချာဖြစ်သည်။​ ဒေသတွင်း ကုန်သည်နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး၏ သမီးဖြစ်သည်။ မိသားစုပိုင် ကုန်စုံဆိုင်တွင် ကူညီရင်း ​ကျောင်းတက်ခဲ့သည်။ ပညာထူးချွန်သည့်အတွက် ​အောက်စဖို့တက္ကသိုလ် တက်​ရောက်ခွင့်ရပြီး ဓာတု​ဗေဒဘာသာရပ်ဖြင့် ဘွဲ့ရခဲ့သည်။ ၁၉၅၉တွင် ဖန်​ချေလီမြို့ အောက်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် အနိုင်ရခဲ့သည်။ ဆက်တိုက်ဆိုသလို နိုင်ငံ​ရေးအား တစိုက်မက်မက် လုပ်​ဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၀တွင်ပညာ​ရေးအတွင်းဝန်အဖြစ် တာဝန်ထမ်း​ဆောင်ရသည်။ ၁၉၇၉တွင်ယူကေသမိုင်းတွင် ပထမဦးဆုံး အမျိုးသမီးဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးကို ​ရွေး​ကောက်ပွဲနှင့်တကွ ​အောက်လွှတ်​တော်နှင့် အထက်လွှတ်​တော်ပါ သူမဦး​ဆောင်​သော​ ရှေးရိုးဆွဲပါတီ (ကွန်ဆာ​​ဗေးတစ်ပါတီ) ကအနိုင်ရခဲ့သည်။ ယူ​ကေတွင် သူမ၏ အစိုးရလမ်းစဉ်ကို သူမနာမည်အစွဲပြု၍ သက်ချာဝါဒဟု​ခေါ်ဆိုကြသည်။

သံမဏိအမျိုးသမီးဟု နာမည်ကျော်သူ မာဂရက်သက်ချာ
## အိမ်​ထောင်သည်ဘ၀

မာဂရက်သက်ချာသည် ၁၉၅၁တွင် ဒန်းနစ်သက်ချာဖြင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ သားတစ်ဦး၊ သမီးတစ်ဦးထွန်းကားခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးချုပ်တာဝန် ထမ်း​ဆောင်ဆဲကာလတွင် အိမ်ရှင်မပီပီ အိမ်​ထောင်​ရေးတာဝန်များကို မပျက်မကွက်​ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

## ၂၀ရာစု၏ သံမဏိ အမျိုးသမီး

၁၉၈၃ခုနှစ်၊ ၁၉၈၇ ခုနစ်များတွင် ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီ ဆက်လက်အောင်ပွဲခံပြီး သက်ချာလည်း သုံးကြိမ်ဆက်တိုင် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဆက်လက်ရွေးကောက်ခံရသည်။ စီးပွားရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ၊ ပုဂ္ဂလိကပိုင်ပြုလုပ်ရေး၊ စီးပွားရေးပိုင်းတွင် အစိုးရ၏အခန်းကဏ္ဍလျော့မှုများကြောင့် ကျော်ကြားကာ၊ တစ်ဖက်တွင်လည်း အာဂျင်တီးနားနှင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဖောက်ကလန်စစ်ပွဲအတွင်း ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ ဦးဆောင်မှုပေးနိုင်ခဲ့သည့် သူမ၏ပုံရိပ်ကို လူထုက အားပေးခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၁၉၈၄-၈၅ ခုနှစ်များတွင် သတ္တုတွင်းလုပ်သားများ သပိတ်မှောက်နေစဉ်ကာလများအတွင်း အလုပ်သမားသမဂ္ဂများနှင့် အကြိတ်အနယ် ဆန့်ကျင်ဖြေရှင်းခဲ့ရခြင်းများကြောင့်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။
သို့သော် ၁၉၉၀ခုနှစ်တွင် အခွန်စည်းကြပ်ရေးမူဝါဒနှင့် ဥရောပပေါင်းစည်းရေးဆိုင်ရာပြဿနာများအား အငြင်းပွားရာမှ ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၂တွင် အထက်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ အင်္ဂလန်နန်းတွင်းမှ ချီးမြှင့်သည့် ဘယ်ရွန်ဘွဲ့ခံယူရရှိပြီး ဘယ်ရွန်ဘွဲ့ခံ ကက်စတီဗင် သက်ချာ အဖြစ်ခံယူသည်။

## သက်ချာ၏ စာပေလက်ရာ

၁၉၉၃ခုနှစ်တွင် ဟာပါကောလင်းစာအုပ်တိုက်မှ မာဂရက်သက်ချာ၏လက်ရာဖြစ်သည့် **ဒေါင်းနင်းလမ်းနှစ်ကာလများ** (The Downing Streets) ပထမတွဲကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

## ဘ၀နိဂုံး

ယူ​​ကေ၏ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ၁၁နှစ်ကြာတာဝန်ထမ်း​ဆောင်ခဲ့​သော မာဂရက်သက်ချာသည် ဧပြီလ ၈ရက်၂၀၁၃ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်မြို့၌ ​သွေးခဲ​ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက်၈၇နှစ် ရှိပြီဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
# ရမ်းဗရန့်

ဒပ်ချလူမျိုးနာမည်ကျော် ပန်းချီဆရာ ရမ်းဗရန့်(ခရစ် ၁၆ဝ၆-၁၆၆၉)သည် ၁၆ဝ၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ဟော်လန်နိုင်ငံ လေဒင်မြို့၌ ဖွားမြင်သည်။ ဖခင်မှာ စက်ပိုင်ရှင် တစ်ဦးဖြစ်၏။ မိဖများက ရမ်းဗရန့်ကို ဦးစွာ လက်တင်စာသင်ကျောင်းသို့ ပို့ပြီးနောက် လေဒင်တက္ကသိုလ်၌ ပညာဆက်လက် သင်ကြား စေသည်။ သို့ရာတွင် သူသည် စာပေဘက်၌ စိတ်မဝင်စားချေ။ ပန်းချီဖက်၌သာ စိတ်ထက်သန်သဖြင့် အီတလီပြန် ပန်းချီဆရာ တစ်ဦးထံတွင် သုံးနှစ်မျှ တပည့်ခံ သင်ကြားစေသည်။ ထို နောက် အမ္မစတာဒမ်မြို့တွင် ပီတာလာ့စမန်ဆိုသူထံ၌ ပန်းချီ ပညာကို ခြောက်လခန့် ဆက်လက်လေ့လာသည်။ ၁၆၂၆ ခုနှစ် တွင် လေဒင်မြို့သို့ ပြန်လာပြီးလျှင် ငါးနှစ်မျှ ပန်းချီရေးဆွဲ လျက် နေထိုင်လေသည်။ ထိုအတောအတွင်း ပန်းချီပညာနှင့် အက်ချင်းခေါ် စားဆေးဖြင့် ပုံဆွဲခြင်းအတတ်ကို လေ့လာသည်။ ရမ်းဗရန့်သည် မိမိအိမ်သူ အိမ်သားနှင့် နေ့စဉ်တွေ့မြင်ရသော ပုဂ္ဂိုလ်များကို ပုံစံပြု၍ ပုံတူများ ရေးဆွဲလေ့ ရှိ၏။ သူ၏ ပုံတူကား ပေါင်း ၅ဝ ကျော်မျှတွင် ရေးဆွဲနည်း စံနစ်အမျိုးမျိုး ပြောင်း၍ သရုပ်ဖော်ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။

၁၆၃၁ ခုနှစ်သို့ ရောက်သော် ရမ်းဗရန့်၏ သတင်းမှာ ကျော်ကြားလာပြီ ဖြစ်၍ အမ္မစတာဒမ်မြို့သို့ ပြောင်းရွေ့ အခြေစိုက် နေထိုင်လေသည်။ ၁၆၃၄ ခုနှစ်တွင် ရုပ်ရည်လှပသော ဆတ်စကီယာဆိုသူ အမျိုးသမီးနှင့် လက်ထပ်သည်။ သမီးသုံးယောက်နှင့် သားတစ်ယောက် ထွန်းကားခဲ့သော်လည်း သမီး များမှာ ကလေးအရွယ်ကပင် ပျက်စီးကုန်၏။ ထိုအချိန်တွင် ရမ်းဗရန့်သည် မိမိ၏ဇနီးကို ပုံစံပြုလျက် ပုံတူကားများစွာ ရေးဆွဲခဲ့သည်။ နာမည်လည်း ထင်ရှားလာ၍ ပစ္စည်းဥစ္စာလည်း ကြွယ်ဝချမ်းသာလာလေသည်။

၁၆၄၂ ခုနှစ်တွင် ဇနီးသည် ကွယ်လွန်သည်။ ထိုနောက် နှစ်သုံးဆယ် စစ်ပွဲကြောင့် ဥရောပတိုက် မြောက်ပိုင်းတွင် စီးပွားရေးကပ်ဆိုက်လာရာ ရမ်းဗရန့်သည် မိမိ၏ ပန်းချီကား များကို လေလံတင်၍ လျှော့ဈေးဖြင့် ရောင်းရသည်အထိ အခြေ ဆိုးလာခဲ့လေသည်။ နောက်ဆုံး၌ လူမွဲတစ်ယောက်အဖြစ်ဖြင့် ၁၆၆၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန် လေသည်။

ရမ်းဗရန့်၏ ပန်းချီကားများသည် အလင်းအမှောင်ပေးပုံ သိမ်မွေ့ခြင်း၊ ဆေးရောင်သုံးပုံ နူးညံ့ခြင်း၊ ဆေးသားချောညက်ခြင်းတို့ဖြင့် ပြည့်စုံ၏။ ပန်ချီကားပေါင်း ၇ဝဝ ခန့် ရေးဆွဲခဲ့ သည်အနက် ၅ဝဝ မျှ ကျန်ရှိသေးသည်။ ယခုအခါ အမ္မစတာဒမ်မြို့ တော်ဝင်ပြတိုက်၌ရှိသော *ညဉ့်စောင့်များ*အမည်ရှိ ပန်းချီကားမှာ ရမ်းဗရန့်၏ ထင်ရှားသည့် လက်ရာတစ်ခု ဖြစ်ပေသည်။ ထိုပန်းချီကားကို ၁၆၄၂ ခုနှစ်တွင် ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ရမ်းဗရန့်သည် သက်ရှိအရွယ် လူပေါင်း ၂၉ ဦးပုံတွင် အလင်းအမှောင် ဆေးရောင်ဆေးသား စသည်တို့ကို ကျွမ်းကျင်စွာ ဆက်စပ်ရေးဆွဲထားသဖြင့် အသက်ဝင်လျက် ရှိပေသည်။ ပန်းချီ ကားအလယ်လောက်တွင် အဝါရောင်ဝတ်ဆင်သော မိန်းကလေး တစ်ယောက်ပုံကို ထည့်ခြင်းအားဖြင့် ပတ်ဝန်းကျင် အမှောင်ထု ကို ပြေအောင် ဖြေပေးထားလေသည်။

## ကိုးကား
# ဂင်္ဂါမြစ်

ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းဘေးရှိ ဗာရာဏသီမြို့
**ဂင်္ဂါမြစ်**သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အထက် ပေပေါင်း ၁၀၄၀၀ ကျော်မြင့်သော ဟိမဝန္တာ တောင်တန်းများရှိ ရေခဲဂူကြီးတစ်ခုအတွင်းမှ စတင်မြစ်ဖျားခံပြီး တောတောင်အထပ်ထပ်ကို ကျော်လွန်ကာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ကျယ်ပြန့်သော လွင်ပြင်ကြီးများကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည့် မြစ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။ မြစ်လက်တက်များ ပေါင်းစပ်စီးဝင်ခြင်းမပြုမီ ဂင်္ဂါမြစ်ကြောင်းမှာ ရေအလွန်တိမ်၍ သင်္ဘောကြီးများ ဆန်တက်သွားလာခြင်း မပြုနိုင်ချေ။ နုန်းမြေ လွင်ပြင်တလျှောက် စီးဆင်းခဲ့ရသဖြင့် မြစ်ကြောင်းမှာ အလွန်ကွေ့ကောက်ပြီးလျှင် မြစ်ရေမှာ ကြည်လင်ခြင်း မရှိ ရေစီးလည်း အလွန်နှေးသည်။

ဂင်္ဂါမြစ်လမ်းခရီးတဝက်၌ မြစ်အတွင်းသို့ ယမုံနာမြစ် လက်တက်ကြီး စီးဝင်သည်။ ထိုမြစ်နှစ်သွယ်အကြားရှိ ဒိုအပ်မြေခေါ် စပ်ကြားလွင်ပြင်သည် ကောက်ပဲသီးနှံ စိုက်ပျိုးရာတွင် မြေဩဇာ အကောင်းဆုံးဖြစ်သဖြင့် လူဦးရေမှာလည်း ကမ္ဘာပေါ်တွင် အထူထပ်ဆုံး ဒေသတစ်ခု ဖြစ်သည်။

ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းတွင် ဗာရာဏသီမြို့၊ ပါတလိပုတ်ဟု တွင်ခဲ့သော ပတ္တနာမြို့နှင့် ကွန်ပိုမြို့ကြီးများရှိသည်။ ဂင်္ဂါမြစ်အတွင်းသို့ ဂုမ္မတီ၊ ဂေါ့ဂရာ၊ ဂန်ဒတ် မြစ်လက်တက်များ စီးဝင်ကြသည်။

လွင်ပြင်ကြီး တလျှောက် အရှေ့တောင်ယွန်းယွန်းသို့ တဖြည်းဖြည်း စီးဆင်းခဲ့ရာ ကာလကတ္တားမြို့မှ အထက်မိုင် ၂၀၀ ခန့်ဝေးသည့်နေရာတွင် မြစ်ညာမှ နုန်းမြေများစွာ သယ်ယူခဲ့သော ဗြဟ္မပုတ္တရမြစ်နှင့် ပေါင်းဆုံသည်။ ထိုအခါ ကျယ်ပြန့်သော မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသများ ဖြစ်ထွန်းစေလျက် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်ထဲသို့ မြစ်ကြောင်းများစွာ ခွဲပြီးလျှင် စီးဝင်လေသည်။ ဟူဂလီမြစ်ရေမှာ ရေကြောင်းအလွန်နက်သဖြင့် ပင်လယ်မှ မိုင် ၈၀ ဝေးသော ကာလကတ္တားမြို့ တိုင်အောင် ပင်လယ်ကူး သင်္ဘောကြီးများ ဝင်ထွက်နိုင်သည်။ မြစ်ဝကျွန်းပေါ် ဒေသများတွင် ရွှံ့ညွန် လတာပြင်ကြီးများနှင့် ကိုင်းတောကြီးများ ရှိခြင်းကြောင့် သားရဲ တိရစ္ဆာန်များ၊ ကျားများနှင့် မိကျောင်းများ အထူးပေါများလေသည်။

အယူဝါဒအားဖြင့် ဂင်္ဂါမြစ်သည် ဟိန္ဒူလူမျိုးများ အထွတ်အမြတ် ထားအပ်သော မြစ်ဖြစ်သည်။ ဂင်္ဂါမြစ်ရေကို ချိုးခြင်းဖြင့် မကောင်းမှုမှ စင်ကြယ်စေသည်ဟု ယူဆကြသည့်ပြင် ဟိန္ဒူလူမျိုးများ ကွယ်လွန်လျှင် ၎င်းတို့၏ အရိုးပြာကို ဂင်္ဂါမြစ်ထဲသို့ စွန့်ပစ်နိုင်ပါက ကောင်းမွန်ရာသို့ ဧကန်ရောက်နိုင်မည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။

ဂင်္ဂါမြစ်နှင့် လက်တက်များသည် မိုးတွင်း၌ ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများကို ရေလွှမ်းမိုးလျက် နုန်းမြေများကို တင်စေသဖြင့် ထိုအရပ်များ၌ မြေဩဇာ အလွန်ထက်သန် ကောင်းမွန်ပြီးလျှင် သန်းပေါင်းများစွာသော လူတို့၏ နေထိုင်စားသောက်မှုကို လွယ်ကူစေသည်။ ဆန်စပါး၊ ဂျုံ၊ ဝါ၊ ဟင်းခတ် အမွှေးအကြိုင်၊ ဂုန်လျှော်များ ကောင်းစွာဖြစ်ထွန်းသည်။

ဂင်္ဂါမြစ်သည် မိုင်ပေါင်း ၁၅၅၇ မိုင်ရှည်လျား၍ မြစ်ဝမှ မိုင် ၇၀၀ ကျော်ဝေးသော ကွန်ပိုမြို့အထိ သင်္ဘောများ ဆန်တက်သွားလာနိုင်ပြီး အိန္ဒိယပြည် လွင်ပြင်ကြီး၏ ဗဟိုရေကြောင်း လမ်းမကြီးဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
# ဂျိုးဇက် ဟိုင်းဒင့်

**ဖရန့်ဂျိုးဇက် ဟိုင်းဒင်**သည် ဆင်ဖနီဂီတ (တူရိယာသံစုံ တီးကွက်)ကို တီထွင်ခဲ့သူအဖြစ် ထင်ရှားသော ဩစတြီးယန်းအမျိုးသား ဂီတစာဆိုဖြစ်သည်။ ဂီတပညာကျော်များဖြစ်သော မိုးဇက် နှင့် ဘီသိုဗင်တို့က နောင်အခါ၌ ဟိုင်းဒင်ဆင်ဖနီ ဂီတ (သံစုံတီးကွက်)ကို အချောကိုင်ခဲ့ကြသည်။ ယခုခေတ် အနောက်တိုင်းတူရိယာတီးဝိုင်းသည် ဟိုင်းဒင်ဆင်ဖနီဂီတ (သံစုံ တီးကွက်)ကို အခြေခံ၍ ပေါက်ပွားလာသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ဂီတပညာလောကမှ အပေါင်းအဖော်များသည် ဟိုင်းဒင်ကို ဖခင်ကြီးသဖွယ် ချစ်ခင်လေးစားကြသည်။

ဟိုင်းဒင်သည် ၁၇၃၂ ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ဩစတြီးယားနိုင်ငံ ရိုရောမြို့၌ ဖွားမြင်သည်။ သူ၏ ဖခင်သည် ဂီတဘက်တွင် ဝါသနာထုံသူဖြစ်၍ ညနေချိန်များ၌ မိသားစုတို့သည် ဝိုင်းဖွဲ့ကာ ဟန်ဂေရီအမျိုးသား ရိုးရာတေးသီချင်းများကို သီဆိုလေ့ ရှိကြသည်။ ဖခင်က စောင်းကိုတီး၍ မိခင်က သီချင်းများကို သီဆိုပြလေသည်။ ဟိုင်းဒင်သည်လည်း ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတပညာဘက်၌ အစွမ်းအစ ထက်မြက်သူဖြစ်ရာ အသက်ရှစ်နှစ်အရွယ်တွင် ဗီယင်းနားမြို့ရှိ နာမည်ကျော် စိန်စတီဖင် ဘုရားရှိခိုးကျောင်း သံပြိုင် သီချင်းသည်အဖွဲ့၌ ပါဝင်သီဆိုခဲ့ရသည်။ အသက် ၁၇ နှစ်အရွယ်တွင် အသံကလည်းပျက်၊ သံပြိုင် သီချင်းသည်အဖွဲ့မှလည်း ထုတ်ပယ်ခြင်းကို ခံရသဖြင့် ၁ဝ နှစ်တိုင်တိုင် ဆင်းရဲငြိုငြင်စွာ နေထိုင်ခဲ့ရသည်။ သို့ရာတွင် ဂီတပညာကိုမူကား လက်မလွတ်ပဲ သီချင်းများ စပ်ဆိုတီးမှုတ်ခြင်းအားဖြင့် အသက်မွေးခဲ့လေသည်။ ထိုခေတ်က နာမည်ကျော် အဆိုနည်းပြဆရာ ဣတာလျံအမျိုးသား ပေါ်ပိုရာထံ၌လည်း တပည့်ခံခဲ့သည်။

ထိုနောက် ၁၇၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဟိုင်းဒင်သည် ဩစတြီးယားနိုင်ငံ၌ ထိပ်တန်းအကျဆုံးသော တူရိယာတီးဝိုင်း၏ ပိုင်ရှင် အက်စတာဟာဇီမင်းသားထံ၌ တီးဝိုင်းလက်ထောက် ဒါရိုက်တာအဖြစ် ဝင်ရောက် အမှုထမ်းသည်။ ဟိုင်းဒင်သည် ထိုတူရိယာတီးဝိုင်းတွင် ဒါရိုက်တာအဖြစ် နှစ်ပေါင်း ၃ဝ မျှ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်အတောအတွင်း တေးဂီတပေါင်းများစွာတို့ကို ရေးစပ်ခဲ့ရာ သူ၏ဂုဏ်သတင်းသည်လည်း လိုက်ပဆစ်မြို့၊ ပါရစ်မြို့၊ လန်ဒန်မြို့စသော မြို့ကြီးများသို့ ပျံ့နှံခဲ့ပေသည်။ ထိုအချိန်အတွင်းကပင် နာမည်ကျော် ဂီတစာဆိုဖြစ်သူ မိုးဇတ်နှင့်မိတ်ကျွမ်းဝင်ခဲ့သဖြင့် ဂီတာစာဆိုနှစ်ဦးတို့သည် ပညာချင်းဖလှယ်၍ ပေါင်းစပ်မိ ကြလေသည်။

မိုးဇတ်သည် ဟိုင်းဒင်၏ ပညာစွမ်းကို ချီးကျူးခဲ့သည့်နည်းတူ ဟိုင်းဒင်ကလည်း မိုးဇတ်ထံမှ တီးလုံးတီးကွက်ကို ထိမိအောင် စပ်ဆိုမှုပညာကို ရရှိခဲ့သည်။

အက်စတာဟာဇီမင်းသား ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ၁၇၉၁ ခုနှစ် တွင် ဟိုင်းဒင်သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်၍*အော်ဖီယို*ခေါ်တေးသံစုံဇာတ်ကိုလည်းကောင်း၊ ဆင်ဖနီဂီတ(တူရိယာသံစုံတီးကွက်)ကိုးပုဒ်နှင့် အခြား တေးဂီတပေါင်းမြောက်မြားစွာကိုလည်းကောင်း ရေးစပ်ခဲ့လေသည်။

အင်္ဂလန် နိုင်ငံတွင် ဟိုင်းဒင်၏ တေးဂီတကို လူကြိုက်များသည်။ အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်ကလည်း သူ့အား ဂီတပါရဂူဘွဲ့ဖြင့် ဂုဏ်ပြု ချီးမြှင့်သည်။ ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် ဟိုင်းဒင်သည် သမ္မာကျမ်းစာကို အခြေခံ၍ *ဖန်ဆင်းခြင်းခေါ်* တေးသီချင်းကြီးကို စပ်ဆိုခဲ့သည်။ ဩစတြီးယားနိုင်ငံ အမျိုးသားသီချင်းကိုလည်း ရေးစပ်ခဲ့၏။ ဂီတစာဆို ဟိုင်းဒင်သည် တေးသီချင်းများကို စေ့စပ်သေချာစွာ ရေးစပ်လေ့ရှိသည်။ တီးဝိုင်းရှိဆိုင်ရာ တူရိယာနှင့် စပ်အပ်သော တေးသံကိုလည်း စီကုံးလေ့ရှိသည်။ ထို့ပြင် တေးသံဖြင့် ဟာသဂုဏ်ကိုလည်း ထုတ်ဖော်နိုင်စွမ်းရှိသည်။ ငယ်စဉ်က ကြားနာမှတ်သားခဲ့ရသော ရိုးရာတေးသီချင်းများကိုလည်း သီချင်းကြီး သီချင်းခန့်များအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲစပ်ဆိုခဲ့သည်။

ဂီတပညာသည်တို့က *ဖခင်ဟိုင်းဒင်*ဟု ကင်ပွန်းတပ် ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သော ဂီတစာဆိုကြီးသည် ၁၈ဝ၉ ခုနှစ်၊ မေလ ၃ဝရက်နေ့တွင် ဗီယင်နားမြို့၌ ကွယ်လွန်လေသည်။

## ကိုးကား
# လူ့ကျင့်ဝတ်

လုပ်ရပ်တခုခု၏ လုပ်နေအပ်ထားများ သင့်ပုံ အရပ်ရပ်တို့ကြား အပြန်အလှန် သက်ဆိုင်ပုံတို့ကို သင်္ကေတပြု လေးထောင့်ကွက်များဖြင့် ပြထားခြင်း
ဒဿနိကဗေဒ၏ အဓိက ကိုင်းခွဲကဏ္ဍ ၄ခုအနက် တခု ဖြစ်သော **အကောင်း-အဆိုး ဗေဒ** (သို့) **စရိယဗေဒ** (သို့) **လူ့ကျင့်ဝတ်ဗေဒ** (အင်္ဂလိပ်: ethics or moral philosophy) ဆိုသည်မှာ "ဖြောင့်မှန်မည် ဆိုရလောက်သော စိတ်ထား (စာရိတ္တ) နှင့် ကောင်းမှုဆန်မည်၊ ဆိုးမှုဆန်မည် ဆိုရလောက်သော လုပ်ရပ် (ကံ) တို့၏ သဘောသဘာတို့ ဟူသည်ကား မည်သို့ဖြစ်မည်နည်းတို့ကို ဆင်ခြင် ရှာဖွေ့ သုံးသပ်သမျှသော" တွေးခေါ်ဆန်းစစ်မှု အမျိုးမျိုးကို ဆိုလိုသည်။

မြန်မာစွယ်စုံကျမ်းအရ - ကောင်းခြင်း နှင့် ဆိုးခြင်း၊ မှန်ကန်ခြင်း နှင့် မှားယွင်းခြင်း၊ စင်ကြယ်မှုနှင့် ဆိုးယုတ်မှု၊ တရားမျှတမှု နှင့် တရားဥပဒေ ချိုးဖောက်မှု စသည့် အကြောင်းအရာများပင် ဖြစ်သည်။ အကောင်းနှင့်အဆိုး၊ အမှားနှင့်အမှန်၊ အကျိုးနှင့်အပြစ်တို့ကို ခွဲ ခြားဝေဖန်သော ပညာရပ်ဖြစ်သည်။

* မည်သို့သော လူများအဖို့ ကျင့်ဝတ် ဟူ၍ နယ်ပယ်အတိအကျ ဆန်နေသော ကျင့်ဝတ်များမှာ သိမှတ်လေ့လာဖွယ် ဘဝသုံး ကျင့်ဝတ်များ (applied ethics) အဖြစ် ရှိမည်၏။
* မည်သည့် အခြေနေမျိုး၌မဆို လုပ်အပ်သည့် ကျင့်ဝတ်များ ဟူ၍ ရှာဖွေဖော်ထုတ်သော လုပ်ငန်းများမှာမူ အထွေထွေကျင့်ဝတ်များ (normative ethics) မည်၏။

အထက်ပါ ကျင့်ဝတ်များကို မှတ်သားလေ့လာခြင်းမှာ ဒဿနိကဗေဒ (Philosopy)၏ **အကောင်း-အဆိုးဗေဒ** (ဝါ) **ကျင့်ဝတ်ဗေဒ** (**Ethics**) ဖြစ်၏။

ဤသဘောနှင့် အပြိုင်၊ ဒဿနလွန်ဗေဒ (Metaphilosophy)၏ ကျင့်ဝတ်ဗေဒ သဘောအဖြစ် လူ့မှန်မှားတွေးဗေဒ (Moral Reasoning) ဆိုသည်မှာလည်း ကျင့်ဝတ်ဗေဒ အသွင်တစ်မျိုးဟု မှတ်ယူနိုင်ပါသည်။ ၎င်းကမူ - မည်သည်က မှန်သည်၊ မည်သည်က မှားသည် စသည်ဖြင့် လူတို့၏ တွေးခေါ်မိပုံတို့ကို ပြန်လည်နှိုက်ချွတ်၍ လေ့လာခြင်း ဖြစ်တော့သည်။

လူ့ကျင့်ဝတ်ဆိုသည်မှာ လူ့လုပ်ရပ်ကို မှန်သလော မှားသလော၊ ဆိုးသလော ကောင်းသလော၊ စသည်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်ပြီးမှ ထွက်ပေါ်မည် ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ လုပ်ရပ်သင့်အပ်ခြေ (morality) ကို ပုံသွင်းဆုံးဖြတ်ရာ၌ လူတို့သည် ရှုထောင့်အမျိုးမျိုး သုံးနေကြ၍ အကျိုးဆက်ကြည့် ရှုထောင့် (consequencialism) နှင့် လုပ်ကြောင်းစဉ်ကြည့် ရှုထောင့် (denotology) တို့ ဟူ၍လည်း အမျိုးမျိုး ရှိတတ်သည်။

## အဓိပ္ပါယ် ဖွင့်ဆိုပုံ ဒဿနိကအသွင် အမျိုးမျိုး

### ဂေါတမ ဗုဒ္ဓ

ဗုဒ္ဓ၏ ခွဲခြားဖွင့်ဆိုပုံမှာ -

* မိမိနှင့် သူတပါးအဖို့ ရေရှည်၊ ရေတို ကောင်းကွက်တိုးပွားစေမည့် လုပ်ရပ်များက ကောင်းမှု ဖြစ်ပြီး၊
* မိမိနှင့် သူတပါးအဖို့ ရေရှည်၊ ရေတို ကောင်းကွက်လျော့ပါးစေမည့် လုပ်ရပ်များက မကောင်းမှု ဖြစ်သည်။

မြန်မာအများစုနေဖြင့် ဤ၂မျိုးအဖို့ "ကုသိုလ်" နှင့် "အကုသိုလ်" အဖြစ် ပါဠိဝေါဟာရများ ရင်းနှီးစွာ ကြားဖူးနိုင်သည်။

## အကိုးအကား
# ရော်ဘင်ဟုဒ်

ရော်ဘင်ဟုဒ် နေထိုင်ခဲ့သည်ဟု လူသိများသော နော်တင်ဟမ်မြို့ရှိ ရော်ဘင်ဟုဒ် ရုပ်တု
**ရော်ဘင်ဟုဒ်** (အင်္ဂလိပ်: Robin Hood) သည် အင်္ဂလိပ် ရိုးရာဇာတ်လမ်းများထဲမှ ရဲစွမ်းသတ္တိရှိသည့် သူရဲကောင်း တောပုန်း (ဝရမ်းပြေး) တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ဒဏ္ဍာရီများက ရော်ဘင်ဟုဒ်သည် လေးမြားနှင့် ဓားသိုင်းအတတ်ကို အလွန်ကျွမ်းကျွင်ပိုင်နိုင်လှကြောင်း ဆိုထားသည်။ သူသည် လင်ကွန်းစိမ်းရောင်ရှိ အဝတ်များကို ဝတ်ဆင်လေ့ရှိပြီး၊ သူသည် သူ၏ ပျော်ရွှင်မြူးတူးအဖွဲ့သားများနှင့်အတူ ချမ်းသာကြွယ်ဝသည့် သူဌေးသူကြွယ်များဆီမှ မကြာခဏ လုယက်ပြီး ဆင်းရဲသားများအား ပြန်လည်ပေးဝေလေ့ရှိကြောင်း ဟု အစဉ်အလာအားဖြင့် လူအများက ယုံကြည်လက်ခံထားကြသည်။ ရော်ဘင်ဟုဒ်သည် အလယ်ခေတ်နှောင်းပိုင်းကာလများတွင် ရိုးရာပုံပြင်များထဲမှ လူစွမ်းကောင်းတစ်ဦးအဖြစ် နာမည်ကြီးလာခဲ့ပြီး၊ သူ့အကြောင်းသည် ခေတ်အဆက်အဆက်တွင် စာပေ၊ ရုပ်ရှင်၊ ရုပ်မြင်သံကြား စသောကဏ္ဍပေါင်းစုံတွင် ထင်ရှားကျော်ကြားလျက် ပါဝင်လာသည်။ ရော်ဘင်ဟုဒ်သည် ယခုခေတ်တိုင်အောင် လူအများ ပြောစမှတ်ပြုပြီး လေးစားချစ်ခင်ခြင်းကို ခံနေရသော သူရဲကောင်းတစ်ဦး ဖြစ်လေသည်။

## ကိုးကား
# ဆေးဆိုးပန်းရိုက်ခြင်း

**ဆေးဆိုးပန်းရိုက်ခြင်း** (အင်္ဂလိပ်: Silk-screen printing) ဆိုသည်မှာ ပိုးဇာမျက်နှာပြင်ပုံနှိပ် နည်းပညာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပိုးဇာဘောင် ပုံနှိပ်ခြင်းဟုလည်းခေါ်ပါသည်။ ပုံနှိပ်ခြင်းနည်းများထဲမှ ပိုးဇာခေါ် နိုင်လွန်စကာ စ ပိတ်ပါးစများ ၊(အင်္ဂလိပ်: Squeegee) ဘိပြားခေါ် စကေဘာ ပြားများ အသုံးပြုကာ ပလက်စတစ်၊သစ်သား၊ အင်္ကျီ၊ ဖန်ခွက် စသည့် လူအသုံးဆောင်ပစ္စည်းများပေါ်တွင် လိုချင်သည့် ဒီဇိုင်းအား ပုံနှိပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

## နည်းလမ်း

ဆေးဆိုးပန်းရိုက်ခြင်း
A.ရိုက်ဆေး
B.စကေဘာ ဘိပြား
C.ဒီဇိုင်းပုံ
D.ဘောင်ကူးဆေး
E.ဆေးရိုက်ဘောင်
F.ပုံနှိပ်ထားသော ဒီဇိုင်းပုံ
သစ်သား ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော လေးထောင့်ဘောင် အလွတ်ပေါ်တွင် အပေါက်ငယ်များ ပါဝင်သည့် နိုင်လွန်ပိတ်ပါးစဖြင့် တင်းအောင် ကျပ်ထားသော ဆေးရိုက်ဘောင်တစ်ခုကို အလိုရှိသော အတိုင်းအတာကို ပြုလုပ်ထားရသည်။ ၎င်းဘောင်ပေါ်တွင် အလိုရှိသော ရုပ်ပုံအား (ဘောင်ကူးခြင်း) ပုံဖော်ပြီး အပေါ်မှ ဆိုးဆေးကို ဘိပြား အသုံးပြု၍ ဖိချခြင်းဖြင့် ပုံနှိပ်လိုသည့် အရာပေါ်သို့ ပုံထင်စေခြင်းဖြစ်သည်။ ဆေးရိုက် ‌ဘောင်တွင် ပုံဖော်ခြင်း (ဘောင်ကူးခြင်း) ဆိုသည်မှာ ဆေးရိုက်ဘောင်ပေါ်၌ ပုံဖော်ဆေး (သို့) ဆိုးဆေး ယိုမဆင်းနိုင်သည့် အရာများကို သုံးပြီး ကာထားခြင်း၊ ဖွင့်ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ဆေး မထင်စေသော နေရာများကို ကာထားခြင်း၊ ဆေးထင်စေခြင်သောနေရာများကို ဖွင့်ထားခြင်းအားဖြင့် ဆိုးဆေးများမှာ ပုံဖော် ဖွင့်ထားသည့်အတိုင်း ဘောင်မျက်နှာပြင် အပေါက်ပါ နိုင်လွန်စပေါ်မှ ဖြတ်သန်းပြီးပုံရိပ် ထင်လာခြင်းဖြစ်သည်။

## ဆက်စပ်ပစ္စည်း

* ဆေးရိုက် ဘောင် (အင်္ဂလိပ်: frame)
* ဘိပြား (ခ)စကေဘာ (အင်္ဂလိပ်: Squeegee)
* ရိုက်ဆေး
* ဘောင်ကူးဆေး (အင်္ဂလိပ်: emulsion)

#### ဆေးရိုက်ဘောင်

ဆေးရိုက်ဘောင်တွင် ဘောင် နှင့် ပိုးဇာ နှစ်ပိုင်း ပါဝင်သည်။
*ဘောင် -* ဘောင်အား အများအားဖြင့် သစ်သား ဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး လုပ်ငန်းလိုအပ်ချက်အရ သစ်သားဘောင်၊ အလူမီနီယံဘောင်၊ စတီးဘောင် ဟူ၍ ဆိုဒ်အမျိုးမျိုး ရှိသည်။ ဘောင်မျက်နာပြင် အပြန့်သာ ပြုလုပ်သော်လည်း လိုအပ် ချက်အရ မျက်နာပြင် အခုံး ဘောင်များ လေးထောင့်မဟုတ်သော အဝိုင်း ဘောင်များလည်းရှိသည်။ အဓိကရည်ရွည်ချက်မှာ ဘောင်တွင် တပ်ဆင်မည့် ပိုးဇာမျက်နာပြင် တင်းအောင် ဘောင်မျက်နာပြင် ခိုင်ခံပြီးပေါ့ပါးမှု ရှိစေရန်ုဖြစ်သည်။
*ပိုးဇာ* - ဘောင်မျက်နှာပြင်တွင် တပ်ဆင်မည့်ပိုးဇာမှာ ပါးလွာသော နိုင်လွန်သားဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး ရိုက်ဆေးများ ဖြတ်သန်စီးဆင်နိုင်ရန် အပေါက်ငယ်များပါဝင်သည်။ ပိုးဇာ မျက်နာပြင် တစ်လက်မ အတွင်း ပါဝင်သော အပေါက် အရည်တွက် ပေါ်မူတည်ပြီး mesh 100 ၊mesh၁၂၀ ၊mesh၃၀၀ ဟု ထုတ်လုပ်သည်။ ပိုးဇာမျက်နှာပြင်ရှိ အပေါက်ငယ်များ အစိပ် ၊အကျဲ အနည်းအများ သည် ပုံနှိပ်မှုအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိသည့်အတွက် ပုံနှိပ်မည့် အရာ၏ ဒီဇိုင်း၊ အရည်အသွေးနှင့် သုံးစွဲမည့် ပုံနှိပ်ဆေးပေါ်မူတည်ပြီး ပိုဇား အမျိုးစား ကို ရွေးချယ် အသုံးပြုရသည်၊
ခိုင်ခံသော ဘောင်ပေါ်တွင် ပိုးဇာ နိုင်လွန်စကို တင်းအောင် သံဖြင်၎င်း ကော်ဖြင့်၎င်း အသုံးပြု ဘောင်ကျပ်ပြီးလျင် ဆေးရိုက်ဘောင်တစ်ခု ရရှိပါမည်။ ပိုးဇာမျက်နာပြင်တင်းအားသည် ပုံနှိပ်အရည်အသွေးပေါ်
သက်ရောက်မှုရှိသည့်အတွက် မလျော့ အောင် ဂရုစိုက် ဘောင်ကျပ်ရပါမည်၊

#### ဘိပြား (ခ) စကေဘာ

ရိုက်ဆေးအားဖိအားဖြင့် ဆေးရိုက်ဘောင်မှ စီးထွက် ပုံရိပ်ပေါ်စေရန် ဘိပြားကို သုံးပြု ပုံနှိပ်ရသည်။ ဘိပြားဆိုသည်မှာ သစ်သားပြားပေါ်တွင် ရောဘာပြားတပ်ဆင်ထားခြင်းဖြစ်သည် ။ ရိုက်ဆေးဖိရသော
ရောဘာ၏ မျက်နာပြင်သည် (အေ)ပုံစံ နှင့် (ယူ)ပုံစံ နှစ်မျိုးရှိပြီး အသုံးပြုဆေးပေါမူတည်ရွေးချယ်ရသည်၊
# ဘရော့ဒ်ဝေး ဇာတ်ရုံ

နယူးယောက်မြို့ ဇာတ်ရုံရပ်ကွက်ရှိ နယူး အမ်စတာဒမ် ဇာတ်ရုံ
**ဘရော့ဒ်ဝေး ဇာတ်ရုံ** (Broadway Theatre) သည် အမေရိကန် နယူးယောက်မြို့ ဘရော့ဒ်ဝေးလမ်းတလျှောက် ဇာတ်ရုံရပ်ကွက်နှင့် လင်ကွန်းစင်တာရှိ ဇာတ်ရုံများဖြစ်သည်။ ယင်းပြဇာတ်ရုံများအနက် ၄၀ မှာ ပရိသတ် ၅၀၀ ကျော် ဝင်ဆံ့သည့် ဇာတ်ရုံများဖြစ်သည်။ လန်ဒန်မြို့ အနောက်ဖျားဇာတ်ရုံ (West End) နှင့်အတူ ဘရော့ဒ်ဝေး ဇာတ်ရုံသည် အင်္ဂလိပ်စကားပြောသည့် အသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း အဆင့်အမြင့်ဆုံး ဇာတ်ရုံများအဖြစ် အများက အသိအမှတ်ပြုထားသည်။ ဘရော့ဒ်ဝေး ဇာတ်ရုံရပ်ကွက်သည် နယူးယောက်မြို့၏ ကမ္ဘာကျော် လည်ပတ်စရာ နေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။
# ကတ်ဆုရှီကာ ဟိုကုဆိုင်း

Katsushika Hokusai ကို အဲဒိုခေတ်က ပန်းချီဆရာ စာရေးဆရာတစ်ယောက်အဖြစ်လူသိများခဲ့သည်။ ခရစ်နှစ်1760ခုနစ် အောက်တိုဘာ 31ရက်နေ့တွင်မွေးဖွားခဲ့ပြီး 1849ခုနစ် မေလ10ရက်နေ့တွင်ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ Hokusai ဟာ သစ်သားစာရွက်ပုံနှိပ်ခြင်းတွင် အထူးထင်ရှားသည်။ 1831 ခုနှစ်တွင် သူဖန်တီးခဲ့သော Thirty-six Views of Mount Fuji ဟာလည်း ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။

Hokusai ဟာ ဖူဂျီတောင်အကြောင်းကို ပျံ့နှံ့စေရန်ရည်ရွယ်ပြီး Thirty-six Views of Mount Fuji နဲ့ The Grate Wave တို့ကိုရေးဆွဲခဲ့တယ်။ အဲ့ဒီရေးဆွဲခဲ့တဲ့ အရာတွေက ဂျပန်တွင်သာမက နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်များထိအောင် ကျော်ကြားခဲ့တယ်။ သမိုင်းပညာရှင် Richard Lane ကတော့ အကျဉ်းချုပ်ပြောရမယ်ဆိုရင်Hokusai ဆိုတဲ့နာမည်နဲ့လုပ်ထားတဲ့ ပုံနှိပ်စာတွေဟာဂျပန်မှာတွင်သာမက နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်တွေမှာပါ အလွန်ကြီးကျယ်ခမ်းနားတဲ့ရှေးဟောင်းပုံနှိပ်စာတွေဖြစ်တယ်လို့ပြောပါတယ်။ သူဟာနိုင်ငံခြားကပညာရှင်တွေကပါအသိအမှတ်ပြုထိုက်သူလို့ဆိုပါတယ်။

Hokusai ရဲ့ငယ်ဘဝနဲ့ အနုပညာစတင်လာပုံ

Hokusai ရဲ့ မွေးနေ့နှင့်ပတ်သက်ပြီးသိပ်ပြီးတော့မသေချာလှပါဘူး။ သူ့ရဲ့ငယ်ဘဝနာမည်ကကတော့တိုကီတာရိုဖြစ်ပါတယ်။ သူ့အဖေဟာမှန်ပြုလုပ်သူတစ်ဦးဖြစ်ပီး ကြည့်မှန်များကို ဗိုလ်မှူးကြီးတွေအတွက်ပြုလုပ်ပေးရသူပဲဖြစ်ပါတယ်။ သူ့အဖေဟာ  Hokusai ကိုသူ့ရဲ့ကြည့်မှန်လုပ်ခြင်းအတတ်ပညာကို အမွေမဆက်ခံစေခဲ့ပါဘူး။ ဒါကိုကြည့်ခြင်းအားဖြင့်  Hokusai ရဲ့အမေဟာကိုယ်လုပ်တော်ဖြစ်နိုင်ခြေများပါတယ်။  Hokusai ဟာပုံရေးဆွဲခြင်းကို အသက်၆နှစ်ကနေစဆွဲပါတယ်သူ့အဖေတိုက်တွန်းမှုမပါပဲစဆွဲခဲ့ပါတယ်။

Hokusai ကိုနာမည်ပေါင်း၃၀ကျော်လောက်ဖြင့်ဂျပန်မှာခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြပါတယ်။  Hokusai ဟာနာမည်တွေကိုလည်းခဏခဏပြောင်းလဲခဲ့ပါတယ် သူရေးဆွဲတဲ့ပုံစံအလိုက်နာမည်တွေကိုပြောင်းခဲ့ပါတယ်။

သူ့အသက်၁၂နှစ်မှာတော့ သူ့အဖေဟာ Hokusaiကို စာကြည့်တိုက်တွင်အလုပ်လုပ်စေခဲ့ပါတယ်။ ထင်ရှားတဲ့တက္ကသိုလ်မှာရှိတဲ့စာကြည့်တိုက်မှာတွင်တော့ ထိုခေတ်က သစ်သားဖြင့်ပြုလုပ်ထားတဲ့ ပုံနှိပ်စာတွေဟာရေပန်းစားခဲ့ပါတယ်။ အသက်၁၄နှစ်မှာတော့ သစ်သားလှီးဖြတ်သူအလုပ်သင်အနေဖြင့် အသက်၁၈နှစ်ထိ ၄နှစ်တိုင်လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ သူ ကဆုက၀ စတူဒီယိုကိုဝင်တဲ့အခါ သူ့ဆရာဖြစ်သူက ရွန်းရှောဆိုပြီးနာမည်ပေးခေါ်ဆိုခဲ့ပါတယ်။ အဲ့နောက်ပိုင်းဂျပန်ရိုးရာပြဇာတ်နဲ့သက်ဆိုင်သောအရာများကိုသင်ယူလေ့လာခဲ့ပါတယ်။

ထိုနောက်၁နှစ်အကြာမှာ သူ့နာမည်ကို ပထမဆုံးအကြိမ်ပြောင်းလဲခဲ့ပါတယ်။ သူ့အနေနဲ့စတူဒီယိုမှာ ဂျပန်ရိုးရာပြဇာတ်ဆိုင်ရာရုပ်ပုံတွေကို ရေးဆွဲသူတစ်ယောက်အနေဖြင့်အသက်မွေးခဲ့ပါတယ်။ Hokusai ဟာ ပထမဆုံးဇနီးဖြစ်သူနဲ့သိပ်ကြာကြာမပေါင်းသင်းလိုက်ရပါဘူး။ ပထမဇနီးဖြစ်သူဟာ1790ခုနစ်အစောပိုင်းလောက်မှာပဲဆုံးပါးသွားခဲ့ပြီး1797ခုနစ်တွင်ဒုတိယမြောက်ဇနီးကိုလက်ထပ်ခဲ့ပါတယ်သို့ပေသော်ငြားခဏလောက်ပဲပေါင်းသင်းလိုက်ရပြီးဒုတိယမြောက်ဇနီးပါထပ်မံဆုံးပါးသွားခဲ့ပါတယ်။ သားနှစ်ယောက်သမီးသုံးယောက်ကျန်ခဲ့ပြီး အငယ်ဆုံးသမီးလေးကတော့ ပန်းချီဆရာမဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။
# အင်စတာဂရမ်

Instagram|   |
| မူလရေးသူ(များ) | Kevin Systrom, Mike Krieger (Burbn, Inc.) |
| ဆော့ဖ်ဝဲလ်ရေးသူ(များ) | Facebook |
| ပထမဆုံး ဖြန့်ချိခြင်း | အောက်တိုဘာ ၆၊ ၂၀၁၀ (၂၀၁၀-၁၀-06) |
| ရီပိုစစ်တရီ | github.com/instagram |
| ကွန်ပျူတာ စက်လည်ပတ်ရေး စနစ် | iOS, Android, Windows |
| ဆိုဒ် | ~109.7 MB (iOS) ~36.79 MB (Android) |
| ရရှိနိုင်သော ဘာသာစကား | 36 languages (Android), 29 languages (iOS)  |
| လိုင်စင် | Freeware |
| Alexa rank |  24 (Global, October 2019) |
| ဝက်ဘ်ဆိုဒ် | Instagram.com |

**အင်စတာဂရမ်** (အိုင်ဂျီ IG ဟုလည်း သိကြသည်။) သည် ဖေ့ဘွတ်မှ ပိုင်ဆိုင်သည့် ရုပ်ပုံနှင့် ဗီဒီယိုများ မျှဝေသည့် ကွန်ယက်ဝန်ဆောင်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို Kevin Systrom နှင့် Mike Krieger တို့သည် ၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် iOS တစ်ခုတည်း၌သာ စတင်ခဲ့သည်။ အန်ဒရွိုက်အတွက်ကိုမူ နှစ်ဝက်ခန့်ကြာမြင့်ပြီးသည့် ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ထုတ်ဝေခဲ့ သည်။ ထို့နောက်တွင် feature – limited ဝဘ်ဆိုက်တစ်ခုကို ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ဝင်းဒိုး 10 မိုဘိုင်းနှင့် ဝင်းဒိုး 10 တို့အတွက် ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလနှင့် ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် အသီးသီး ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ အင်စတာဂရမ်တွင် အသုံးပြုသူအား ရုပ်ပုံများနှင့် ဗီဒီယိုများကို upload တင်ခြင်းကို ခွင့်ပြုထားသည်။ ထိုတင်မည့် ရုပ်ပုံနှင့် ဗီဒီယိုများကို filter အသုံးပြုကာ ပြင်ဆင်ခြင်း၊ tag ဖြင့် ထိန်းသိမ်းစုစည်းခြင်း နှင့် တည်နေရာ အချက်အလက်များ ပြုပြင်ခြင်း စသည်တို့ကို ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။

၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် iOS အတွက် အင်စတာဂရမ် app ကို App Store မှ တရားဝင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

၂၀၁၂ ခုနှစ် ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့တွင် အင်စတာဂရမ် သည် အန်းဒရွိုက်အတွက် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုအပ်ပလီကေးရှင်းအား တစ်ရက်တည်းတွင်ပင် ဒေါင်းလုပ်ပြုလုပ်မှုအရေအတွက်သည် တစ်သန်းကျော် ရှိခဲ့သည်။

၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ဝေါစထရိ (Wall Street) ဂျာနယ်သည် အင်စတရာဂရမ်၏ ငွေကြေးသည် ဒေါ်လာသန်း ၅၀၀ အထိ မြင့်တက်လာသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။

ထိုလတွင်ပင် အင်စတာဂရမ်အား ဖေ့ဘွတ်သည့် ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံဖြင့် ဝယ်ယူခဲ့သည်။

## ကိုးကား