Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# သတ္တု

အကြမ်းအားဖြင့် **သတ္တု** ဆိုသည်မှာ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းသော အက်တမ်တို့၏ အပြင်ပန်းအီလက်ထရွန်များ အဖြစ် အရေအတွက် ၁ ခု၊ ၂ ခု၊ ၃ ခု ပါရှိတတ်သည့် ဒြပ်စင်များ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဓာတုဓာတ်ပြုမှုတွင် ယင်းအက်တမ်များက အဆိုပါအီလက်ထရွန်များကို စွန့်ထုတ်ကာ လျှပ်စစ်အဖိုဓာတ်ဆောင်သော အိုင်းယွန်းများအဖြစ် ပြောင်းလဲပါဝင်တတ်သည်။ အဆိုပါအီလက်ထရွန် ဖြန့်ကျက်မှုကြောင့် ကွမ်တမ် မက္ကင်းနစ် အားဖြင့် သံလိုက်ဓာတ် ဆောင်တတ်သည့် သဘောအခြေအနေလည်း ရှိနေခြင်း ဖြစ်သည်။ ဒြပ်ထုအဖြစ် စုဝေးရာတွင် လွတ်လပ်နေသည့် အီလက်ထရွန်များ ရှိနေ၍ လျှပ်ကူးပစ္စည်းများ ဖြစ်နေသည်။

ရှေးခေတ်ဂရိလူမျိုးတို့၏ μέταλλον *métallon*, "mine, quarry, metal" ဟူသောစကားလုံးမှ ဆင်းသက်လာပြီး မာကျော၊ တောက်ပြောင်သည့် ဓာတုဗေဒ ဒြပ်ပေါင်းဟု ဆိုနိုင်သည်။ သတ္တုသည် လျှပ်စစ်စီးကူးမှု ကောင်းမွန်ပြီး မအက်ကွဲစေဘဲ ဆွဲဆန့်နိုင်၊ လိုသလို ပုံဖော်နိုင်သောအရာလည်း ဖြစ်သည်။ ယင်းအပြင် အရည်ပျော်စေနိုင်ပြီး နန်းမျှင်များအဖြစ် ဆွဲဆန့်နိုင်သေးသည်။ ၁၁၈ ခုသော ဒြပ်စင်အလှည့်ကျဇယား၏ ၉၁ ခုသည် သတ္တုများ ဖြစ်ကြသည်။ အချို့သော ဒြပ်စင်များသည် သတ္တုပုံစံ၊ သတ္တုမဟုတ်သောပုံစံအဖြစ် နှစ်မျိုးစလုံး တွေ့ရသည်။ နက္ခတ္တရူပဗေဒပညာရှင်များက ဟိုက်ဒရိုဂျင်နှင့် ဟီလီယမ်ကို ဘေးဖယ်ပြီး ကျန်သောဒြပ်စင်များကို သတ္တုအဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။ သို့သော် ရှေးရိုးစွဲခေါ်နေကျ သတ္တုများကို ရည်ညွန်းခြင်း မဟုတ်ပေ။

## ကိုးကား
# ပွန်ပေ

ပွန်ပေ| Pompeii |
| ပွန်ပေရှိ လမ်းကျဉ်းတစ်နေရာ |
| အီတလီနိုင်ငံအတွင်း တည်နေရာပြမြေပုံ |
| တည်နေရာ | ပွန်ပေမြို့၊ နေပယ်လ် စီရင်စု၊ ကမ်ပါးနီးယားဒေသ၊ အီတလီနိုင်ငံ |
| အမျိုးအစား | Settlement |
| ဧရိယာ | ၆၄ မှ ၆၇ ha (၁၇၀ ဧက) |
| သမိုင်းကြောင်း |
| စတင်တည်ဆောက်ခြင်း | ဘီစီ ၆-၇ ရာစု |
| စွန့်ခွာခြင်း | ၇၉ အေဒီ |
| ဆိုဒ်မှတ်ချက်များ |
| ဝဘ်ဆိုဒ် | pompeiisites.org |
|  |
| ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ |
| တရားဝင်အမည် | ပွန်ပေ၊ ဟာကျူလေနီယမ်နှင့် တိုရန်အန်နျူဇီယာတာ ရှေးဟောင်းသုတေသန ဧရိယာ |
| အမျိုးအစား | ယဉ်ကျေးမှု |
| ရွေးချယ်သည့်စံနှုန်း | iii, iv, v |
| ရွေးချယ်ခြင်း | ၁၉၉၇ (၂၁ ကြိမ်မြောက် အစည်းအဝေး) |
| ရည်ညွှန်းနံပါတ် | 829 |
| ယူနက်စကိုဒေသ | ဥရောပနှင့် မြောက်အမေရိက |
|  |

**ပွန်ပေ** (The city of Pompeii) သည် မြေကြီးအောက်တွင် တစ်ဝက်တစ်ပျက် နစ်မြုပ်နေသာ ခေတ်ဟောင်း ရောမမြို့တော် တစ်ခုဖြစ်ပြီး ယနေ့ခေတ် အီတလီနိုင်ငံ ကမ်ပါးနီးယားဒေသ အတွင်း နေပယ်လ်မြို့ အနီးတွင် တည်ရှိသည်။ အေဒီ ၇၉ ခုနှစ်က ဗီဆူးဗီးယပ်မီးတောင် ပေါက်ကွဲရာမှ ပွန်ပေမြို့နှင့် ၎င်း၏ ညီအစ်မမြို့ဖြစ်သော ဟာကျူလေနီယမ်မြို့တို့ ပျက်စီးပြီး မြေအောက်တွင် နစ်မြုပ်သွားခဲ့သည်။ မီးတောင် ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ပွန်ပေကို ၄ မီတာမှ ၆ မီတာ အထိ ထူထပ်သော မီးတောင်ပြာများအတွင်းတွင် ပွန်ပေကို နစ်မြုပ်သွားစေသည်။ ထိုမြို့သည် နှစ်ပေါင်း ၁၅၀၀ ကျော်မျှ ပျောက်ဆုံးနေခဲ့ပြီး ၁၅၉၉ ခုနှစ်တွင် မတော်တဆ ပြန်လည်တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ မြို့ဟောင်းကို တူးဖော်ခြင်းဖြင့် ရိုမန်အင်ပိုင်ယာ ထိပ်ဆုံးသို့ ရောက်နေသော အချိန်က မြို့ပြရှိ လူနေမှု ဘဝကို အသေးစိတ်ကို ထဲထဲဝင်ဝင် သိရှိခွင့် ရခဲ့သည်။

ပွန်ပေသည် နှစ်ပေါင်း ၂၅၀ ကျော်အထိ ခရီးသွားဧည့်သည်များ လာရောက်လည်ပတ်ရာနေရာဖြစ်သည်။ ယခု အချိန်တွင် ယူနက်စကိုက ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာတစ်ခု အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးထားပြီး အီတလီနိုင်ငံရှိ ခရီးသွားအများဆုံး လာရောက်လည်ပတ်လေ့ ရှိသည့် နေရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်ကာ လူပေါင်း ၂ သန်းခွဲခန့် နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း လည်ပတ်လေ့ရှိသည်။

## ကိုးကား

## ပြင်ပလင့်ခ်များ

* Wikimedia Commons ရှိ ပွန်ပေ နှင့်ပတ်သက်သော မီဒီယာများ
* တရားဝင်ဝက်ဘ်ဆိုဒ်
* ရှေးဟောင်းသမိုင်း စွယ်စုံကျမ်း - ပွန်ပေ
* Data on new excavations from the International Association for Classical Archaeology (AIAC)
* Forum of Pompeii Digital Media Archive 4 October 2008 ၌ မော်ကွန်းပြန်ကြည့်စက်တွင် မော်ကွန်းတင်ပြီး . (creative commons-licensed photos, laser scans, panoramas), data from a University of Ferrara/CyArk research partnership
* Romano-Campanian Wall-Painting (English, Italian, Spanish and French introduction) 7 March 2011 ၌ မော်ကွန်းပြန်ကြည့်စက်တွင် မော်ကွန်းတင်ပြီး . mainly focusing on wall-paintings from Pompeian houses and villas
* N. Purcell, R. Talbert, T. Elliott, S. Gillies။ Places: 433032 (Pompeii)။ Pleiades။  March 8, 2012 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
* ပွန်ပေ: အချိန်တွေထဲမှာ အရည်ခဲနေတဲ့ လျှို့ဝှက်တဲ့လူများအကြောင်း
* ဂူဂယ်မြေပုံ - ကောင်းကင်မြေပုံများ
# ဂရက်ဖတီ

Graffiti Art
**Graffiti Art** ဆိုသည်မှာ Hip Hopနဲ့ ဆက်နွယ် ပတ်သက်နေသော လမ်းများပေါ်ရှိ နံရံများတွင် ရေးဆွဲထားသော ရုပ်ပုံ၊ စာသားများကို ခေါ်ဆိုသည်။ Street Art ဟူ၍လည်းခေါ်သည်။ ရုပ်ပုံများကို မှုတ်ဆေး(spray)ဗူးများကို အသုံးပြု၍ ရေးဆွဲကြသည်။ ရေးဆွဲသူများကို Graffiti artists(or) Street artists ဟုခေါ်ကြသည်။ ရေးဆွဲသူများ၏ အနုပညာ ထုတ်ဖော်ချက်များ၊ ရင်တွင်း ခံစားချက်များကို ရေးဆွဲထားကြပေသည်။ Graffiti Art သည် ၁၉၇၀-ခုနှစ် ကတည်းက ပေါ်ပေါက်နေပေသည်။ အမေရိကန် မြေအောက်လမ်းများ ပေါ်တွင် အများအပြားရေးဆွဲထားကြပေသည်။ ယခုအခါ အမေရိကန်တွင် သာမက ဩစတြေးလျ၊ ဘရာဇီး၊ ကနေဒါ၊ တရုတ်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမဏီ၊ စပိန်၊ အစ္စရေး၊ ဂျပန်၊ အင်္ဂလန်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံများအထိ ရေးဆွဲလာကြပေသည်။