# ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ

| ဘီလာရုဇ်သမ္မတနိုင်ငံ* Рэспубліка Беларусь (Belarusian)
* Республика Беларусь (ရုရှား)
 |
| --- |
|
အလံတော်

National emblem

 |
| **နိုင်ငံတော် သီချင်း:** Дзяржаўны Гімн Рэспублікі Беларусь *Dziaržaŭny Himn Respubliki Bielaruś* (အင်္ဂလိပ်: "State Anthem of Belarus") |
| Show globeShow map of Europe ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ၏ တည်နေရာ  (green)ဥရောပတိုက်အတွင်း  (dark grey)  –  [Legend] |
| မြို့တော် နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ | မင့်စ်မြို့ |
| ရုံးသုံး ဘာသာစကားများ | * ဘီလာရုဇ်
* ရုရှား
 |
| Recognized minority language | * ပိုလန်
* ယူကရိန်း
* ယဲ့ဒစ်
 |
| လူမျိုးစု (2019) | * ၈၄.၉% ဘီလာရုဇ်
* ၇.၅% ရုရုား
* ၃.၁% ပိုလန်
* ၁.၇% ယူကရိန်း
* ၂.၈% အခြား
 |
| ကိုးကွယ်မှု | * ၅၅.၄% ခရစ်ယာန်ဘာသာ
* —၄၈.၃% အရှေ့ပိုင်အော်သိုဒေါ့
* —၇.၁% အခြားခရစ်ယာန်
* ၄၁.၁% ဘာသာမဲ့
* ၂.၄% အခြား
* ၁.၁% မသတ်မှတ်နိုင်
 |
| လူမျိုး | Belarusian |
| အစိုးရ | ပြည်ထောင်စု သမ္မတ သမ္မတနိုင်ငံစနစ် |
| • သမ္မတ | အလက်ဇန္ဒား လူကာရှင်ကို (disputed) |
| • ဝန်ကြီးချုပ် | ရိုမန် ဂါလော့ဗ်ရှန်ကာ |
| ဥပဒေပြုလွှတ်တော် | အမျိုးသားလွှတ်တော် |
| • အထက်လွှတ်တော် | Council of the Republic |
| • အောက်လွှတ်တော် | House of Representatives |
| လွတ်လပ်ရေးရ ရုရှားနိုင်ငံမှ |
| • ကြေညာခဲ့ | ၁၉၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၅ ရက် |
| • USSRမှ | ၁၉၉၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက် |
| • အသိအမှတ်ပြုခဲ့ | ၁၉၉၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက် |
| • လက်ရှိဖွဲ့စည်းပုံ | ၁၉၉၄ ခုနှစ် မတ်လ ၁၅ ရက် |
| • နောက်ဆုံးပြင်ဆင်ချက်များ | ၂၀၀၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၇ ရက် |
| ဧရိယာ |
| • စုစုပေါင်း | ၂၀၇,၅၉၅ km2 (၈၀,၁၅၃ sq mi) (အဆင့်: ၈၄) |
| • ရေထု (%) | ၁.၄% (၂.၈၃၀ km2 or ၁.၀၉၃ sq mi) |
| လူဦးရေ |
| • ၂၀၂၁ ခန့်မှန်း | Failed to render property population: population property not found. (အဆင့် - ၉၆) |
| • ၂၀၁၉ သန်းခေါင်စာရင်း |  ၉,၄၁၃,၄၄၆ |
| • သိပ်သည်းမှု | ၄၅.၈/km2 (၁၁၈.၆/sq mi) (အဆင့် - ၁၄၂) |
| GDP (PPP) | ၂၀၂၀ ခန့်မှန်း |
| • စုစုပေါင်း |  $၁၈၅.၈၈၉ billion (အဆင့် - ၆၉) |
| • Per capita |  $၁၉,၇၅၈ (အဆင့် - ၆၆) |
| GDP (nominal) | ၂၀၂၀ ခန့်မှန်း |
| • စုစုပေါင်း |  $၅၇.၇၀၈ billion (အဆင့် - ၇၅) |
| • Per capita |  $၆,၁၃၃ (အဆင့် - ၈၄) |
| Gini (၂၀၁၈) |  25.2 နိမ့် |
| HDI (၂၀၁၉) |  ၀.၈၂၃ အလွန်မြင့် · ၅၃ |
| ငွေကြေး | ဘီလာရုဇ် ရူဘယ် (BYN) |
| အချိန်ဇုန် | MSK (UTC+3) |
| ရက်စွဲပုံစံ | dd.mm.yyyy |
| ယာဉ်ကြောစနစ် | ညာ |
| တယ်လီဖုန်းကုဒ် | +375 |
| Internet TLD | * .by
* .бел
 |
| **ဝက်ဘ်ဆိုဒ်** belarus.by |
| 1. **^** တမ်းပလိတ်:Belarus Constitution
2. **^** FAO's Information System on Water and Agriculture။ FAO။ 26 January 2012 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။  16 February 2013 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
 |

**ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ** (တရားဝင်အခေါ်အားဖြင့် ဘီလာရုဇ်သမ္မတနိုင်ငံ) သည် အရှေ့ဥရောပတွင် ရှိသော ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများမှာ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ရုရှားနိုင်ငံ၊ တောင်ဘက်တွင် ယူကရိန်းနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘက်တွင် ပိုလန်နိုင်ငံ၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် လစ်သူယေးနီးယားနိုင်ငံ နှင့် လတ်ဗီယာနိုင်ငံ တို့ဖြစ်ကြသည်။ မြို့တော်မှာ မင့်စ် (Minsk) မြို့ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံဧရိယာ ၂၀၇,၆၀၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာ၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ သစ်တောများဖြစ်သည်။အဓိကစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများမှာ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ထုတ်လုပ်ရေး တို့ဖြစ်သည်။

၂၀ ရာစုနှစ်အထိ ဘယ်လာရုစ်သည် Principality of Polotsk၊ Grand Duchy of Lithuania၊ ရုရှားအင်ပါယာ နှင့် Polish–Lithuanian Commonwealth စသော အခြားသောတိုင်းပြည်များ၏ နယ်မြေဖြစ်ခဲ့သည်။ ရုရှားတော်လှန်ရေး ပြီးနောက်တွင် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုဝင် သမ္မတနိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်လာသည်။ လက်ရှိနယ်မြေ ပိုင်ဆိုင်မှုမှာ ၁၉၃၉ ပိုလန်ကို ရုရှားတို့ သိမ်းပိုက်ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ဒုတိယပိုးလစ်ရှ်သမ္မတနိုင်ငံမှ နယ်မြေအချို့ပါ ထပ်မံရရှိပြီး ဘယ်လိုရုရှားဆိုဗီယက်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်း၏နယ်မြေရောတိုင်းပြည်ပါ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင် လုံးဝပျက်စီးခဲ့သည်။ တိုင်းပြည်လူဦးရေ၏ သုံးပုံတစ်ပုံခန့် သေဆုံးခဲ့ပြီး စီးပွားရေးရင်းမြစ် ထက်ဝက်ကျော် ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။ စစ်ပြီးခေတ်တွင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခဲ့သည်။ စစ်ဒဏ်ကို ခါးစည်းခံခဲ့ရသော ဘယ်လာရုစ်သည် ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ကြီး၏ မူလတည်ထောင်သူ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။

ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုပြိုကွဲခြင်း (၁၉၈၅-၁၉၉၁) ဖြစ်ပွားစဉ်ကာလ ၁၉၉၀ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၂၇)ရက်တွင် ဘယ်လာရုစ်ပါလီမန်မှ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်မှုကို ကြေညာခဲ့သည်။ ၁၉၉၁၊ ဩဂုတ်လ (၂၅)ရက်တွင် လွတ်လပ်ရေးကြေညာခဲ့သည်။ အလက်ဇန္ဒား လူကာရှင်ကို (Alexander Lukashenko) သည် ၁၉၉၄ ခုနှစ် မှစ၍ သမ္မတဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀၀ခုနှစ်မှစ၍ ဘယ်လာရုစ်နှင့် ရုရှားတို့သည် ပိုမိုပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအတွက် စာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ဘယ်လာရုစ်သည် လွတ်လပ်သောနိုင်ငံများဓနသဟာယအဖွဲ့ (Commonwealth of Independent States) ၏ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအနက် လူသားဖွံ့ဖြိုးမှုအညွှန်းကိန်း (Human Development Index) အမြင့်မားဆုံးနိုင်ငံဖြစ်သည်။

ဘယ်လာရုစ်လူဦးရေ၏ ၉.၄၉%ခန့်သည် မြို့ပြတွင်နေထိုင်ကြသည်။ ၈၀%ကျော်သည် ဒေသခံဘယ်လာရုစ်များ၊ ရုရှား၊ ပိုးလ် နှင့် ယူကရိန်းလူမျိုးများဖြစ်ကြသည်။ ၁၉၉၅ခုနှစ် ဆန္ဒခံယူပွဲမှစ၍ ဘယ်လာရုစ်တွင် တရားဝင် ရုံးသုံးဘာသာစကား (၂)မျိုး ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ ဘယ်လာရုစ်ဘာသာနှင့် ရုရှားဘာသာတို့ဖြစ်ကြသည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် နိုင်ငံတော်၏ ကိုးကွယ်ရာဘာသာကို အတိအကျပြဋ္ဌာန်းထားခြင်းမရှိပေ။ ရုရှားအော်သိုဒေါက်ကျောင်းတော်ဂိုဏ်းမှာ အများစု ကိုးကွယ်ကြသောဘာသာဖြစ်သည်။ ဒုတိယအများဆုံးမှာ ရိုမန်ကက်သလစ်ဂိုဏ်းဝင်များဖြစ်သည်။

## ဝေါဟာရရင်းမြစ်

ဘီလာရုဇ် ဟူသောဝေါဟာရသည် ဘဲလ် (အဖြူ) နှင့် ရုစ် (ရုရှား) ဟူသော စကားလုံးများနှင့် ပေါင်းစပ်ထားရာ "ရုရှားဖြူ" ဟူ၍အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အချို့သောဘာသာစကားများတွင် ဤနိုင်ငံကို "ရုရှားဖြူနိုင်ငံ" ဟုခေါ်ဆိုကြသည်။

## နိုင်ငံရေး

## အစိုးရအဖွဲ့

## စီးပွားရေး

## ပထဝီဝင်အနေအထား

## ရာသီဥတု

## လူဦးရေနှင့်လူမျိုးများ

## ယဉ်ကျေးမှု

## စစ်တပ်

## ပညာရေး

## ကျန်းမာရေး

## ခရီးသွားလုပ်ငန်း

## ကိုးကား