Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ဒေတာဘေ့စ်

ဒေတာဘေ့စ် (Database) ဆိုသည်မှာ အကြောင်းတစ်စုံတရာ အတွက် အသုံးချနိုင်ရန် အတွက် အချက်အလက်များကို စနစ်တကျ စုစည်းထားခြင်း ဖြစ်ပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် ဒစ်ဂျစ်တယ် ပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် သိမ်းဆည်းထားလေ့ ရှိသည်။ အချက်အလက်များကို ပြင်ပကမ္ဘာမှ အချက်အလက် စုစည်းမှု ပုံသဏ္ဌာန် (ဥပမာ ဟိုတယ်များရှိ လွတ်နေသော အခန်းများ) သို့မဟုတ် အချက်အလက်များကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန် လွယ်ကူသည့် ပုံသဏ္ဍန် ( ဥပမာ အခန်းလွတ်နေသော ဟိုတယ်ကို ရှာဖွေခြင်း) စသည့် ပုံသဏ္ဌာန် မျိုးဖြင့် စုစည်း သိမ်းဆည်းထားလေ့ ရှိသည်။ ဒေတာဘေ့စ် ဆိုသော အသုံးအနှုန်းသည် အသုံးပြုသူမှ ရှုမြင်သည့် အချက်အလက်များကို ခေါ်ဆိုသကဲ့သို့ ဖိုင်များ၊ ကွန်ပျူတာ မှတ်ဉာဏ်များ နှင့် ကွန်ပျူတာ အချက်အလက် သိုမှီးရာ နေရာများတွင် အမှန်တကယ် သိမ်းဆည်းထားသည်ကိုလည်း ခေါ်ဆိုတတ်သည်။
# အစုသီအိုရီ

အစုနှစ်ခုတွင် ဘုံပါဝင်သည့် အပိုင်းကို ဗန်းပုံ (Venn diagram) သုံး၍ ဖော်ပြထားပုံ **အစု သီအိုရီ** (set theory) ကို သင်္ချာဆိုင်ရာ ယုတ္တိဗေဒ၏ ဘာသာရပ်ခွဲတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်နိုင်ပြီး၊ အရာဝတ္ထုများကို စုဝေးထားသော *အစု* (set) ဟု ခေါ်ဆိုသည့် အစုအဝေးများကို လေ့လာသည့် ဘာသာရပ်ဖြစ်သည်။ မည်သည့် အရာဝတ္ထုမျိုးကိုမဆို အစုသီအိုရီမှ အစုများဖွဲ့၍ လေ့လာနိုင်သော်လည်း အစုသီအိုရီကို သင်္ချာဆိုင်ရာ အရာဝတ္ထုများကို လေ့လာရာတွင် အဓိက အသုံးပြုသည်။ သင်္ချာဆိုင်ရာ အရာဝတ္ထုတိုင်းနီးပါးကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ရာတွင် အစုသီအိုရီအကို အသုံးပြု၍ ရေးသားနိုင်သည်။

ဘာသာရပ်များတွင် သီအိုရီတစ်ခုကို အစပျိုးသူ ပညာရှင် အများအပြား ရှိလေ့ရှိသော်လည်း ခေတ်ပေါ်အစုသီအိုရီကို ဂျာမန်သင်္ချာပညာရှင် ဂျော့ ကန်တာ (George Cantor) တစ်ဦးတည်းက အဓိက အစပျိုးခဲ့သည်ဟု ဆိုလေ့ရှိသည်။ နှစ်ဆယ်ရာစုဦးပိုင်း၌ အစုသီအိုရီဆိုင်ရာ paradox ခေါ် အဓိပ္ပာယ်မဲ့ယောင် သဟဇာတ မကိုက်ညီမှုများ မတွေ့ရှိခင်အထိ ရိုးရိုးအစု သီအိုရီ (naive set theory) ဖြင့်သာ လုံလောက်ခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်း သဟဇာတ မကိုက်ညီမှု ပြဿနာများကြောင့် နောက်ပိုင်းတွင် အက်ဆီယမ်ကျကျ အစုသီအိုရီ (axiomatic set theory) လိုအပ်လာသည်။ ၎င်း အက်ဆီယမ်စနစ်များအနက် ဇာမလို-ဖရန်ကယ် အက်ဆီယမ်များ (Zermelo–Fraenkel axioms) နှင့် ရွေးချယ်နိုင်စွမ်း အက်ဆီယမ် (axiom of choice) ကို ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားသည့် **ZFC** ဟု အတိုကောက်ခေါ်သည့် စနစ်မှာ အသုံးအများဆုံး ဖြစ်သည်။

## အညွှန်း

## ကိုးကား

* Ferreirós၊ José (2007)၊ *Labyrinth of Thought: A History of Set Theory and Its Role in Modern Mathematics* (2nd ed.)၊ Basel, Switzerland: Birkhäuser Verlag AG၊ ISBN 978-3-7643-8349-7
# International Standard Serial Number

International Standard Serial Number| an ISSN, 2049-3630, as represented by an International Article Number 13 bar code |
| အတိုကောက် | ISSN |
| နံပါတ် အရေတွက် | > 2,000,000 |
| မိတ်ဆက် | ၁၉၇၆ (၁၉၇၆) |
| စီမံသည့်အဖွဲ့အစည်း | ISSN International Centre |
| ဒစ်ဂျစ် အရေတွက် | ၈ |
| ဒစ်ဂျစ် စစ်ဆေး | Weighted sum |
| နမူနာ | 2049-3630 |
| ဝဘ်ဆိုဒ် | issn.org |

**နိုင်ငံတကာစံ ဂဏန်းတွဲ** ဟု အကြမ်းအားဖြင့် အနက်ဖွင့်နိုင်မည့် **International Standard Serial Number** (ISSN) ဆိုသည်မှာ ဂဏန်း ၈ လုံးပါသည့် ဂဏန်းတွဲတစ်ခုဖြစ်ပြီး အတွဲလိုက်ထုတ်ဝေသည့် စာအုပ်စာတမ်းများကို တိတိကျကျ ရှာဖွေမှတ်သားရန် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။
# Bibcode

**Bibcode** ("refcode" ဟုလည်းသိထား) သည် နက္ခတ္တဆိုင်ရာ ရည်ညွန်းချက်များအား သုံးနှုန်းရာတွင် အသုံးပြုသည်။ မူလက SIMBAD နှင့် NASA/IPAC Extragalactic Database (NED) တို့က အသုံးချခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်း တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုလာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
# ကိမ်းဘရစ်ချ်တက္ကသိုလ် ပုံနှိပ်လုပ်ငန်းနှင့် စစ်ဆေးအကဲဖြတ်ခြင်း

ကိမ်းဘရစ်ချ်တက္ကသိုလ် ပုံနှိပ်လုပ်ငန်းနှင့် စစ်ဆေးအကဲဖြတ်ခြင်း| ဖွဲ့စည်းခြင်း | ၂၀၂၁ |
| Merger of | ကိမ်းဘရစ်ချ်တက္ကသိုလ် ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ကိမ်းဘရစ်ချ် စစ်ဆေးအကဲဖြတ်ခြင်း |
| တည်နေရာ | * ကိမ်းဘရစ်ချ်မြို့, ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း
 |
| ဝန်ဆောင်မှုဒေသ | ကမ္ဘာအနှံ့ |
| ဝန်ဆောင်မှုများ | ထုတ်ဝေရေး၊ စာမေးပွဲများ၊ ပညာရပ်ဆျုင်ရာ အကဲဖြတ်မှုများ၊ ပညာရေးဆိုင်ရာ သုတေသန |
| အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် | ပီတာ ဖိလစ် |
| မိခင်အဖွဲ့အစည်း | ကိမ်းဘရစ်ချ်တက္ကသိုလ် |
| ဝက်ဘ်ဆိုဒ် | cambridge.org |

**ကိမ်းဘရစ်ချ်တက္ကသိုလ် ပုံနှိပ်လုပ်ငန်းနှင့် စစ်ဆေးအကဲဖြတ်ခြင်း** သည် ကိမ်းဘရစ်ချ်တက္ကသိုလ်၏ ဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာလုံးအနှံ့ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ၊ ပညာရေးဆိုင်ရာ ပုံနှိပ်လုပ်ငန်းကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး ပညာရေးဆိုင်ရာ စစ်ဆေးအကဲဖြတ်ခြင်းများကို ဦးဆောင်ပံ့ပိုးနေသော အဖွဲ့လည်းဖြစ်၏ ။ ထုတ်ဝေသူအနေဖြင့် လုပ်ငန်းသည် နိုင်ငံပေါင်း လေးဆယ်ထက်မနည်းသော နေရာများတွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရောင်းချသောနေရာများ၊ ထုတ်ဝေရာ၏ ဗဟိုချက်များ၊ ရုံးခန်းများ တည်ရှိသည်။ နိုင်ငံပေါင်း (၁၀၀) ကျော်မှ စာရေးဆရာများစွာတို့၏ ခေါင်းစဉ်ပေါင်း ၅၀,၀၀၀ ကျော်ကို ဖြန့်ချိပြီးဖြစ်သည်။ ထုတ်ဝေရာ၌လည်း တက္ကသိုလ်ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဂျာနယ်၊ အကြောင်းအရာတစ်ရပ်ကို အသေးစိတ်ပြုထားသော စာတမ်းများ (monograph) ၊ ရည်ညွှန်းကိုးကား စာအုပ်/ကျမ်းများ ၊ ကျောင်း/တက္ကသိုလ် ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်များ၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဆိုင်ရာ သင်ကြား/သင်ယူရေး စာအုပ်များ စသဖြင့် မြောက်မြားစွာ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ပညာရေးဆိုင်ရာ စစ်ဆေးအကဲဖြတ်ခြင်းကို ပံ့ပိုးသူအနေဖြင့် နိုင်ငံ (၁၇၀) မှ လေ့လာသူ ရှစ်သန်းကျော်ကို စစ်ဆေး၊ စိစစ်၊ အကဲဖြတ်ပေးပြီးဖြစ်သည်။ စစ်ဆေးအကဲဖြတ်ခြင်းအဖွဲ့အစည်းအချို့ကိုလည်း စီမံဆောင်ရွက်ရာ "Oxford, Cambridge and RSA Examinations" (OCR) ၊ "Cambridge Assessment International Education" ၊ "Cambridge Assessment Admissions Testing" များအပြင် အင်္ဂလိပ်စာ လေ့လာသင်ယူသူများအတွက် "Cambridge Assessment English" ကိုလည်း ဆောင်ရွက်သည်။

## ကိုးကား
# ဇီဝနည်းပညာ

အင်ဆူလင် ပုံဆောင်ခဲ
**ဇီဝနည်းပညာ**သည် ဇီဝသက်ရှိနှင့် ဇီဝဖြစ်စဉ်များကို စက်မှုနည်းပညာ၊ ဆေးပညာနှင့် ဇီဝထွက်ကုန် လိုအပ်သော နယ်ပယ်များတွင် အသုံးချသည့် နည်းပညာဖြစ်သည်။ နှစ်ထောင်ပေါင်းများစွာ လူသားတို့သည် စိုက်ပျိုးရေး၊ အစားအစာထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် ဆေးပညာရပ်တို့တွင် အသုံပြုခဲ့ကြသည်။

## ကိုးကား
# အဏုဇီဝဗေဒ

An agar plate streaked with microorganisms
**အဏုဇီဝဗေဒ** (အင်္ဂလိပ်: Microbiology; ရှေးဟောင်းဂရိဘာသာစကား μῑκρος, *mīkros*, "သေးငယ်သော"; βίος, *bios*, "သက်ရှိ"; နှင့် -λογία, *-logia* မှ) သည် အဏုကြည့်မှန်ဘီလူးဖြင့်သာ တွေ့နိုင်သော သက်ရှိရုပ်စုများကို လေ့လာသည့် ပညာရပ်ဖြစ်သည်။ အဏုဇီဝဗေဒတွင် ရောဂါပိုးမွှားဗေဒ (virology) ၊ မှိုဗေဒ (mycology) ၊ ကပ်ပါးကောင်ဗေဒ (parasitology) နှင့် ဘက်တီးရီးယားဗေဒ (bacteriology) အစရှိသော ဘာသာရပ်ခွဲများစွာ ပါဝင်သည်။သက်ရှိတို့၏သေးငယ်ုံးသောအစိတ်အပိုင်းအားလေ့လာခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
# ကပ်ပါးဗေဒ

**ကပ်ပါးဗေဒ** (အင်္ဂလိပ်: Parasitology) သည် ကပ်ပါးကောင်များ (Parasites) နှင့် လက်ခံကောင် (Hosts) များကို လေ့လာခြင်းနှင့် ကပ်ပါးကောင်နှင့် လက်ခံကောင်တို့ အကြား ဆက်သွယ်မှုအကြောင်းများကို လေ့လာသော ဘာသာရပ် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
# ရောဂါဗေဒ

ဤသည် အချစ် နမူနာရင်သားကင်ဆာတစ်ခုစိမျ့ ductal carcinoma ပါရှိသည်။ ဤလူနာအတွက်အကောင်းဆုံးဓာတုကုထုံးကိုဆုံးဖြတ်သည့်အမှတ်အသားများကိုရှာဖွေရန်ရောဂါဗေဒပညာရှင်တစ် ဦး သည် immunohistochemistry နှင့် ချောင်း in-situ စပ် ကိုအသုံးပြုလိမ့်မည်။
ဘက်တီးရီးယား:ဘက်တီးရီးယားကိုလိုနီများရှိ Agar ပြား။
**ရောဂါဗေဒ** (အင်္ဂလိပ်: Pathology) သည် ရောဂါများကို ကြောင်းကျိုးဆက်နွှယ်စွာ လေ့လာသည့် ဘာသာရပ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဆေးပညာနှင့် ရောဂါရှာဖွေခြင်းတို့တွင် အဓိကပါဝင်ပတ်သက်နေသော ပညာရပ်ဖြစ်သည်။ ရောဂါဗေဒ ဆိုသော စကားလုံးသည် ယေဘူယျအားဖြင့် ရောဂါများကို လေ့လာခြင်းဖြစ်ပြီး ဇီဝသိပ္ပံ သုတေသနလုပ်ငန်းများနှင့် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများတွင် ပူးပေါင်းပါဝင်လျက်ရှိသည်။

ရောဂဗေဒသည် သဘာဝသိပ္ပံပညာမှ ခွဲထွက်သောပညာ
ရပ် ဖြစ်သည်။ ဤပညာရပ်သည် လူတိရစ္ဆာန်တို့၌ ဖြစ်တတ်
သော ရောဂါဟူသရွေ့ကို ရှာဖွေလေ့လာပြီးလျှင် ရောဂါဖြစ်ပေါ်
ခြင်း၏ အကြောင်းရင်းနှင့် မည်ကဲ့သို့ ရောဂါဖြစ်ပေါ်ခြင်း၏
အကြောင်းရင်းနှင့် မည်ကဲ့သို့ရောဂါ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်ကို
သိပ္ပံနည်းနှင့် လေ့လာသော ပညာရပ်လည်း ဖြစ်သည်။

မနုဿရောဂဗေဒသည် လူသားတို့၌ ဖြစ်တတ်သော
ရောဂါဟူသရွေ့ကို ကာယဘေဒ၊ ဇီဝကိစ္စဗေဒနှင့် ဇီဝဓာတုဗေဒ
တို့အပေါ်တွင် မူတည်၍ ရှာဖွေလေ့လာခြင်းကို ဆိုလိုပေသည်။
လူသားများသည် ယဉ်ကျေးမှုတိုးတက်လာသည့်အချိန်မှစ၍
ရောဂါများ၏ အကြောင်းရင်းကို တဖြည်းဖြည်း စိတ်ပါဝင်စား
လာကြသည်။ သို့ရာတွင် ဂရိတို့ ကောင်းစားသောခေတ်၌
ဂရိသမားတော်ကြီး ဟစ်ပေါကရာတီ အသက်ထင်ရှားရှိနေစဉ်
အချိန်မှစ၍ နောင်နှစ်ပေါင်း တစ်ထောင်ခန့် ရောဂဗေဒ မဖြစ်
ပေါ် မထွန်းကားခဲ့ပေ။ ဤကဲ့သို့ ဖြစ်ရခြင်းအကြောင်းမှာ ဂရိ
ဆေးပညာတွင် ကာယဘေဒနှင့် ဇီဝကိစ္စဗေဒကို မထွန်းကား
ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်လေသည်။ ဂရိခေတ် ကုန်ဆုံးပြီးနောက်
ဆေးပညာရှင်များသည် ကာယဘေဒနှင့် ဇီဝ ကိစ္စဗေဒတို့ကို
ပိုမို လေ့လာကြခြင်းကြောင့် တဖြည်းဖြည်း ရောဂဗေဒပညာ
ရုပ်လုံးပေါ်လာခဲ့လေသည်။

ခရစ် ၁၇၆၁ ခုနှစ်တွင် ဣတာလျံလူမျိုး သမားတော်ကြီး
မော်ဂါညီသည် ရောဂဗေဒကို အမှီပြု၍ ဆေးကျမ်းတစ်စောင်
ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ သမားတော်များသည်
ရောဂါများကို ရှာဖွေလေ့လာရာတွင် ရောဂါဖြစ်၍ ပြုပြင်
ပြောင်းလဲခြင်း ခံရသော လူ့ခန္ဓာကိုယ်၏ အစိတ်အပိုင်းများကို
ရောဂါ၏ ပြင်ပလက္ခဏာများနှင့် ယှဉ်တွဲကြည့်ကြသည်။
ဤသို့သော အလေ့အကျင့်များကို ပြုလုပ်ရာတွင် သမား
တော်များသည် အသက်ရှင်နေသည့် လူများတွင်သာမဟုတ်ဘဲ
ရောဂါအမျိုးမျိုးနှင့် သေဆုံးသူများ၏ အလောင်းများကိုလည်း
ခွဲစိတ်ကြည့်ရှု မှတ်သားလျက် ရောဂါအမည်များကို တိတိ
ကျကျ ဖော်ပြကြလေသည်။

ယခုခေတ် ရောဂဗေဒပညာရှင်များသည် လူ့ခန္ဓာကိုယ်
အစိတ်အပိုင်းများ၏ ပြောင်းလဲမှုများကို မျက်မြင်နှင့်သာ
တင်းတိမ်မနေသေးဘဲ ယင်းသည့်အစိတ်အပိုင်းများ အတွင်းရှိ
ဓာတ်ဝတ္ထုများ မည်ကဲ့သို့ ပြောင်းလဲမှု ရှိသည်ကို အသေအချာ
သိလိုသဖြင့် အောက်ပါခေတ်ပေါ်နည်းများကို အသုံးပြု၍
သုတေသန ပြုကြပေသေးသည်။ ပုံစံများကား အဆင့်ဆင့်
ဆန့်ကျင်ပုံ အဏုကြည့်မှန်ဖြင့် လေ့လာနည်း၊ ရောင်ပြောင်း
တောက်ပုံ အဏုကြည့်မှန်ဖြင့် လေ့လာနည်း၊ အီလက်ထရွန်
အဏုကြည့်မှန်ဖြင့် လေ့လာနည်း၊ ခွဲစိတ်၍ အဏုကြည့်မှန်ဖြင့်
လေ့လာနည်း၊ တစ်သျှူးဓာတုဗေဒနည်း၊ အလွန်ပြင်းထန်သော
အရှိန်ဖြင့် ဗဟိုခွာနည်း အစရှိသည်တို့ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင်
ရေဒီယို အိုင်ဆိုတုပ်များကို သုံး၍ ရောဂါရှာဖွေ လေ့လာနိုင်ကြ
သဖြင့် ရောဂဗေဒပညာသည် နှစ်အနည်းငယ်အတွင်း အလွန်
ကြီးပွား တိုးတက်လာသည်။

ရောဂဗေဒပညာသည် ဆေးပညာ၏ အခြေခံပညာ ဖြစ်
သဖြင့် ဓနသဟာယနိုင်ငံများနှင့် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံရှိ
ဆေးသိပ္ပံကျောင်းများတွင် တတိယနှစ်နှင့် စတုတ္ထနှစ် ဆေး
ကျောင်းသားများအား မျက်မြင်ကိုယ်တွေ့ နှစ်နှစ်တိတိ သင်
ကြားပေးလျက် ရှိပေသည်။

## ကိုးကား
# ဆန်းဒျူးပင်

| ဆန်းဒျူးပင် |
| --- |
|  |
| *en:Drosera tokaiensis* |
| မျိုးရိုးခွဲခြားခြင်း  |
| လောက: | Plantae |
| *Clade*: | Angiosperms |
| *Clade*: | Eudicots |
| မျိုးစဉ်: | Caryophyllales |
| မျိုးရင်း: | Droseraceae |
| မျိုးစု: | Drosera L. |
| Subgenera |
| * *Acturia*
* *Bryastrum*
* *Coelophylla*
* *Drosera*
* *Ergaleium*
* *Lasiocephala*
* *Meristocaulis*
* *Phycopsis*
* *Regiae*
* *Stelogyne*
* *Thelocalyx*
 |
| Synonyms |
| * *Adenopa* Raf.
* *Dismophyla* Raf.
* *Drossera* Gled.
* *Esera* Neck.
* *Filicirna* Raf.
* *Freatulina* Chrtek & Slavíková
* *Rorella* Hill
* *Rossolis* Adans.
 |

**ဆန်းဒျူးပင်**သည် 'ဒရော့ဆီရာ'မျိုးစုတွင် ပါဝင်သည်။
ထိုမျိုးစုတွင် မျိုးစိတ်ပေါင်း ၉ဝ ရှိသည်။ မြောက်အမေရိက
တိုက်တွင် ထိုအပင်မျိုးစိတ် ၄ မျိုးရှိ၍၊ ဥရောပတိုက်တွင် ၃
မျိုးခန့်ရှိသည်။ အားလုံးသော မျိုးစိတ်များမှာ ပိုးမွှားစားပင်မျိုး
ဖြစ်ကြသည်။ ပိုးမွှားများကို ရွက်လွှာပေါ်ရှိ အမျှင်အင်္ဂါဖြင့်
ဖမ်းယူသည်။ ဖမ်းယူပုံမှာ ဤသို့ဖြစ်သည်။ ရွက်လွှာများမှာ
ရွက်ဝိုင်းကလေးများဖြစ်သည်။ ရွက်လွှာ၏ အပေါ်ယံတွင်
အမျှင်အင်္ဂါများရှိသည်။ ထိုအမျှင်အင်္ဂါများ၏ အဖျားတွင်း
အစေးရှိ၍၊ နေရောင်အောက်တွင် အမြဲပြောင်လက်နေသည်။
ပိုးမွှားကောင်များသည် နေရောင်အောက်တွင် တလက်လက်
တောက်နေသော ဆန်းဒျူးရွက်လွှာများကို မျက်စိကျမိသည်။
ထိုကြောင့် အနီးသို့ပျံသန်းလာကြ၍၊ အစေးပေါ်တွင် နားကြ
သည်။ ဝတ်ရည်များကို လောဘကြီးစွာ စုတ်ယူရန် ဟန်ပြင်ကြ
သည်။ သို့ရာတွင် အမျှင်အင်္ဂါများသည် ပိုးမွှားကောင်၏ ထိ
ခိုက်မှုကြောင့် ကွေးညွတ်လာပြီးလျှင် ပိုးမွှား၏ ကိုယ်အင်္ဂါနှင့်
ခြေလက်များကို ဖိညှပ် လိုက်ကြသည်။ ထိုအခါ၌ ပိုးမွှားသည်
မလှုပ်မရှားနိုင်တော့ဘဲ၊ ညပ်၍မိနေတော့သည်။ လွတ်အောင်
ရုန်းသော်လည်း ပို၍သာတင်းကြပ်လာပြီးလျှင် နောက်ဆုံးတွင်
ပိုးမွှားမှာ ထိုနေရာ၌ပင် အသက်ပျောက်တော့သည်။

ပိုးမွှားသည် အသက်မပျောက်မီ ရုန်းကန်သောအခါ ရွက်
လွှာအတွင်းမှ အရည်များထွက်လာသည်။ ထိုအရည်သည် ပိုး
မွှားကောင်ကို ချေဖျက်သည်။ ထိုနောက်ရွက်လွှာက ကြေပျက်
နေသော အစာကို စုတ်ယူသည်။ ဤနည်းဖြင့် ဆန်းဒျူးပင်
သည် ပိုးမွှားများကိုစားသည်။ ယင်းသို့စားပြီးသောအခါ အမျှင်
အင်္ဂါများသည် အပေါ်သို့ မတ်ထောင်လာ၍၊ နောက်တစ်ဖန်
ပိုးမွှားတစ်ကောင်ကို ချေဖျက်ရန် အသင့်စောင့်နေပြန်သည်။
ပိုးမွှားသေများ၌ ပရိုတင်းရှိခြင်းကြောင့် ဆန်းဒျူးပင်တို့
သည် နိုက်ထရိုဂျင်ကို အများအပြားရနိုင်သည်။ နိုက်ထရိုဂျင်မှာ
ပိုးမွှားစားပင်များအတွက် အရေးကြီးဆုံးဖြစ်၏။

ရွက်လွှာတစ်ခုပေါ်တွင် အမျှင်ပေါင်း ၂ဝဝ နီးပါးမျှရှိ၏။
ပေါ်တူဂီနိုင်ငံတွင် ဆန်းဒျူးပင်၏ အမျိုးအနွယ်ဖြစ်သော ပိုးမွှား
စားပင် တစ်မျိုးရှိသည်။ ကျေးရွာများတွင် ကျေးတောသားများ
သည် ပိုးမွှားများဘေးမှ ကာကွယ်ရန်အတွက် ထိုအပင်မှ
အကိုင်းအခက်များကို တဲအိမ်များတွင် ချိတ်ဆွဲထားလေ့ရှိကြ
သည်။

အင်္ဂလန်ပြည်တွင် မျိုးစိတ် ၃ မျိုးကို တွေ့ရသည်။ ယင်း
တို့မှာ ရွက်ဝိုင်းမျိုး၊ ရွက်ရှည်မျိုး၊ အင်္ဂလိပ်ဆန်းဒျူးမျိုးများဖြစ်
ကြသည်။ ထိုအပင်များသည် စိုစွတ်သော မြေရိုင်းကွင်းပြင်များ
တွင် ပေါက်ရောက်လေ့ရှိသည်။

## ကိုးကား
# ဇီဝလောင်စာ

ဇီဝလောင်စာအား သရုပ်ဖော်ထားပုံ
**ဇီဝလောင်စာ** (အင်္ဂလိပ်: Biofuel)ဆိုသည်မှာ အပင်များ၏ ဖွဲ့စည်း တည်ဆောက်မှုများကို ဓာတ်ပြောင်း ချေဖျက်ခြင်း သို့မဟုတ် သတ္တဝါတို့၏ အစာချက်
လုပ်မှု၊ စွန့်ပစ်မှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည့် ဓာတုဖြစ်စဉ်များ စသည်တို့မှ ထုထည်ကြီးမားစွာဖြင့် ရရှိသည့် မည်သည့် လောင်စာ စွမ်းအင်ကိုမဆို ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ဇီဝရုပ်သွင်ပြောင်းလဲမှုများကို အခြေခံ၍ ထုတ်လုပ် ရရှိသောကြောင့် ဇီဝလောင်စာစွမ်းအင်ဟူ၍လည်း မြန်မာမှု ပြုကြသည်။ ၎င်းသည် ကျောက်မီးသွေး၊ ရေနံကဲ့သို့ သဘာဝမှပေးသော လောင်စာ စွမ်းအင်မျိုး မဟုတ်ပါ။ ရှားပါးလာသော အဆိုပါ သဘာဝ လောင်စာစွမ်းအင်ကို အစားထိုးပေးနိုင်မည့် စွမ်းအင်အရင်းအမြစ် တစ်မျိုးအဖြစ် ကမ္ဘာ့တိုင်းပြည် အသီးသီးမှ လက်ခံလာကြသည်။

၎င်းသည် ပတ်ဝန်းကျင် လေထုအတွင်းသို့ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက် အနည်းဆုံး အချိုးအဆဖြင့် အနည်းဆုံးထုတ်လွှင့် နိုင်သောကြောင့် ယနေ့ ကြုံတွေ့နေရသော သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ယိုယွင်းမှု ပြဿနာကိုလည်း လျော့ပါးစေမည် ဖြစ်သည်။ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများမှ ထွက်ကုန်များ၊ သစ်တောထွက် ပစ္စည်းများ၊ အိမ်သုံးနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများမှ စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို အခြေခံ၍ ထုတ်လုပ်နိုင်သောကြောင့်လူသားတို့နှင့် ရင်းနှီးပြီး ဖြစ်နေသော နည်းပညာများလည်း ဖြစ်သည်။ ကောက်ရိုး၊ လွှစာ၊ မြေဩဇာ၊ အမှိုက်များ၊ အစားအသောက် အကြွင်းအကျန်များ၊ နွားချေးကဲ့သို့သော သတ္တဝါတို့၏ စွန့်ထုတ်ပစ္စည်းများပါမကျန် ဇီဝလောင်စာ ထုတ်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။ လက်ရှိအားဖြင့် ထုထည်ကြီးမားစွာ ထုတ်လုပ်နေသည်မှာ အပင်များမှ ဖြစ်သည်။ မော်တော်ယာဉ်များအတွက် လောင်စာဆီအဖြစ် အသုံးပြုကြ၍ အချို့တိုင်းပြည်များတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ရာတွင် သုံးနေကြသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ကမ္ဘာ့ လောင်စာဆီ သုံးစွဲမှု၏ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းကို အစားထိုး ပေးနိုင်သည်။ ဆွီဒင်နှင့် ဖင်လန်နိုင်ငံတို့တွင် ၁၉ ရာခိုင်နှုန်းအထိ အစားထိုးနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဇီဝလောင်စာ ထုတ်လုပ်ရန် ကုန်ကြမ်းများအဖြစ် အစိုင်အခဲနှင့် အရည် ဟူ၍ ခွဲခြားနိုင်သည်။ အစိုင်အခဲအဖြစ် သစ်သားစများ၊ စပါးဂျုံ စသည့် ကောက်ရိုးများ၊ ခြောက်သွေ့သော အပင်များ၊ ကြက်၊ ဘဲစသည် မွေးမြူရေး တိရစ္ဆာန်များနှင့် ကျွဲ၊ နွား၊ ဝက် စသည့် အကောင်များမှ စွန့်ထုတ်လိုက်သည့် ချေးများ၊ စပါး၊ ဝါ၊ ပဲပင်ကဲ့သို့ အခွံရှိသည့် သီးနှံများ၏ အခွံအကာများကို သုံးနိုင်သည်။ အချို့ သစ်ဆွေး မြေဆွေးများကိုပင် ဇီဝလောင်စာထုတ်လုပ်ရန် အသုံးပြုနိုင်သည်။

အရည်အဖြစ် အယ်လ်ကိုဟောကို အဓိက သုံးသည်။ ဘရာဇီးနိုင်ငံတွင် ကြံမှ အီသနောလ်လောင်စာအဖြစ် ချက်လုပ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ပြောင်းမှ ထုတ်လုပ်ကြသည်။ လက်ရှိအားဖြင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့မှ ထုတ်လုပ်သော မက်သနောလ်ကိုလည်း ဇီဝလောင်စာမှ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ၎င်းသည် စီးပွားဖြစ်ထုတ်လုပ်ရန် အဆင်မပြေသော်လည်း အားထားရမည့် လောင်စာစွမ်းအင်မျိုး ဖြစ်သည်။ ထို့အတူ ဗျူ တ နောလ် ကို Acetone, Butanol, Ethanol တို့အား ဓာတ်ပြုပေါင်းစပ်ခြင်းဖြင့် ထုတ်လုပ်နိုင်သည်။ ၎င်းလောင်စာစွမ်းအင်သည် လက်ရှိ ဓာတ်ဆီ အင်ဂျင်စက်များတွင် ထည့်သွင်း သုံးနိုင်ပြီး လောင်ကျွမ်းမှုစွမ်းအင် ပိုမိုကောင်းမွန်ပါသည်။ ထို့အတူ စွန့်ပစ်အမှိုက်များ၊ လယ်ယာထွက်ကုန်များမှ အပိုပစ္စည်းများကို အသုံးပြု၍ မီသိုင်း ဓာတ်ငွေ့အဖြစ် ထုတ်ယူနိုင်သည်။ ဇီဝလောင်စာကို အိမ်သုံးအဖြစ် လျှပ်စစ် ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ အိမ်တွင်းအပူပေးစနစ်နှင့် ချက်ပြုတ်သည့် လုပ်ငန်းများတွင်လည်း သုံးနိုင်သည်။ သို့ရာတွင် ချက်ပြုတ်ခြင်းများတွင် ၎င်းအတွက် သီးခြားမီးဖို ပြုလုပ်ရခြင်းနှင့် ထွက်လာသည့် မီးခိုးများသည် လူသားများအား အန္တရာယ်ပေးခြင်းစသည့် အားနည်းချက်များ ရှိနေသည်။ ဇီဝလောင်စာစွမ်းအင် စနစ်ကို တစ်ကမ္ဘာလုံး အသုံးပြုလာကြသည့်အားလျော်စွာ International
Energy Agency (IEA) ကို ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် စတင် ဖွဲ့စည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
# အခွံမာသီး

အခွံမာသီး တမျိုး
**အခွံမာသီး**ဆိုသည်မှာ မာကြောသော သို့မဟုတ် မာသောအခွံဖြင့် ဖုံးထားသည့် သစ်သီးအစေ့ဖြစ်ပြီး များသောအားဖြင့် စားသုံးနိုင်သည်။ သာမန်အားဖြင့် မတူညီသော အမျိုးအမည်ရှိသော ခြောက်သွေ့အစေ့များကို အခွံမာသီးဟု ခေါ်ဆိုပြီး ရုက္ခဗေဒအလိုအားဖြင့် 'အခွံ'ဆိုသည်မှာ အစေ့အား အပြင်သို့ မထုတ်သည့် အခွံဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။

အစေ့အများစုသည် သဘာဝအားဖြင့် သစ်သီးများ၏ အခွံမှ လွတ်လပ်စွာ ထွက်လာနိုင်သော်လည်း အချို့မှာ မာကြောသော အခွံဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားကြသည်။ အခွံမာသီးများသည် စွမ်းအင်ပြည့်ဝပြီး အာဟာရ ပြည့်ဝသော အစားအစာရင်းမြစ်များ ရှိကြသည်။

## ကိုးကား
# Dictionary.com

Dictionary.com|  |
| ဝဘ်ဆိုဒ် အမျိုးအစား | အဘိဓာန် |
| ဖတ်ရှုရရှိနိုင်မှု | အင်္ဂလိပ် |
| ပိုင်ဆိုင်သူ | Rock Holdings |
| ဖန်တီးသူ | ဘရိုင်ယန် ကာရီဂါ ဒန်နီယယ် ဖီရေးရို |
| ဝဘ်ဆိုဒ် | dictionary.com |
| စီးပွားရေး | Yes |
| လွှင့်တင်ခြင်း | မေ ၁၄၊ ၁၉၉၅ (၁၉၉၅-၀၅-14) |

**Dictionary.com**သည် အွန်လိုင်းအဘိဓာန်ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ ဒိုမိန်းကို ၁၉၉၅ ခုနှစ် မေလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် မှတ်ပုံတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ Dictionary.com တွင် ပါဝင်သော အကြောင်းအရာများသည် Random House Unabridged Dictionary ၏ နောက်ဆုံးထုတ်ဗားရှင်းပေါ်တွင် အခြေတည်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ နောက်ထပ် ထပ်ဖြည့်သောအကြောင်းအရာများမှ Collins English Dictionary၊ American Heritage Dictionary နှင့် အခြားသော အဘိဓာန်တို့မှ ယူထားခြင်းဖြစ်သည်။

## သမိုင်း

Dictionary.com ကို ဘရိုင်ယန် ကာရီဂါနှင့် ဒန်နီယယ် ဖီရေးရိုတို့မှ Lexico Publishing ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် Thesaurus.com နှင့် Reference.com တို့နှင့်အတူ တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုဝဘ်ဆိုဒ်လွှတ်တင်စဉ်အချိန်က ဤဆိုဒ်သည် ယုံကြည်ဖွယ်ရာ ကိုးကားမှုပြုနိုင်သော ဆိုဒ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် Lexico Publishing Group ကို Ask.com( IAC company) မှ ရယူခဲ့ပြီး Dictionary.com(LLC) ကို အမည်ပြောင်းလဲခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် IAC သည် Dictionary.com နှင့် Thesaurus.com တို့ကို Rock Holdings သို့ရောင်းချခဲ့သည်။ ရောင်းခဲ့စဉ်အချိန်က Dictionary.com သည် ဝဘ်ဆိုဒ်များအား ခြေရာခံခြင်းကို ပြုလုပ်သည့် SimilarWeb ၏ အဆိုအရ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် လူသုံးအများဆုံးသော ဝဘ်ဆိုဒ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ထိုဆိုဒ်၌ စကားလုံးရှာဖွေသူ ၅.၅ ဘီလီယံခန့် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့ကြသည်။

## ကိုးကား

## ပြင်ပလင့်များ

* တရားဝင် ဝက်ဘ်ဆိုက်တ်
# ပြင်သစ်ဘာသာစကား

**ပြင်သစ်ဘာသာစကား**ကို ၂၈ နိုင်ငံတွင် ရုံးသုံး ဘာသာစကားအဖြစ် အတည်ပြုထာသည်။ မိခင်ဘာသာစကား အဖြစ်ပြောဆို့သူ ၈၁ သန်းရှိပြီး။ ဒုတိယ ဘာသာစကား အဖြစ်ပြောဆို့သူ ၂၃၀ သန်းရှိ၏။ စုစုပေါင် လူဦရေး ၃၁၀ သန်းက ပြောဆို့ကြကြသည်။ မိခင်ဘာသာစကား အဖြစ်ပြောဆို့ကြသောနိုင်ငံများမှ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၊ ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံ၊ မိုနာကိုနိုင်ငံ၊ ကနေဒါနိုင်ငံ တိုဖြစ်သည်။ ပြင်သစ်ဘာသာစကားသည် ဒေသအလိုက် ကွဲပြာသည်။ ပြင်သစ်ဘာသာစကားသည် အင်ဒို-ဥရောပနွယ် ဘာသာစကား မိသားစုမှ ဖြစ်သည်။ အာဖရိကတိုက်တွင် ပြင်သစ်ဘာသာစကား ပြောဆို့သူများ ရှိသည်။ ပြင်သစ်ဘာသာစကားကို ရုံးသုံး ဘာသာစကားအဖြစ် အတည်ပြုထာသည့် နိုင်ငံများလည်းရှိသည်။

## ကိုးကာ
# ဆပင်စာ ဟားဗတ်

ဆပင်စာ ဟားဗတ်
ဟားဗတ် ဆပင်စာသည် အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ယထယဘူတ
ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်၍၊ ၁၈၂ဝ ပြည့်နှစ် ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့၌
အင်္ဂလန်ပြည် ဒါဗီမြို့တွင် မွေးဖွားသည်။ သူ၏ ဖခင်မှာ
ကျောင်းဆရာ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူသည် ထုံးထမ်းစဉ်
လာတို့ကို လိုက်နာလက်ခံသူ မဟုတ်ချေ။ ထို့ကြောင့် ဖခင်
ဖြစ်သူ၏ သွန်သင်မှုကိုခံယူခဲ့သော ဆပင်စာမှာ အတွေးအခေါ်
အမြေ|ာ်အမြင်ကြီး သူတစ်ယောက်ဖြစ်လာလေသည်။ သူသည်
ဓမ္မတာအလျှောက် အဆင့်ဆင့် ဖွံ့ဖြိုးကြီးပွားလာခြင်းနှင့်
ပြောင်းလဲမှုများကိုသာ တွေးခေါ်ကြံဆနေတတ်သူဖြစ်သည်။
သူ့ခေတ်တွင် ထွန်းကားလျက်ရှိသော သိပ္ပံပညာဆိုင်ရာ အတွေ့
သစ်များကို မှီငြမ်းပြုလျက် ဘာသာရပ်များအားလုံးတွင်
အသုံးပြုနိုင်မည့် ယထာဘူတ ပညာတစ်ရပ်ကို ဖော်ထုတ်ရန်
အထူးကြိုးစားခဲ့ခြင်းကြောင့်လည်း ကျော်ကြားခဲ့ပေသည်။
ဆပင်စာသည် ၁၈၃၇ ခုနှစ်မှ ၁၈၄၆ ခုနှစ်အထိ
လန်ဒနှ်င့် ဗာမင်ဂမ်မီးရထားကုမ္ပဏီတွင် အင်ဂျင်နီယာအဖြစ်
အမှုထမ်းခဲ့ပြီးနောက်၊ ထိုအလုပ်ကိုစွန်လွှတ်၍၊ 'စီပွားရေး'
သတင်းစာတွင် လက်ထောက် စာတည်းအဖြစ်ဖြင့် ၁၈၄၈
ခုနှစ်မှ ၁၈၅၃ခုနှစ်အထိ လုပ်ကိုင်ယင်း စာပေပညာရပ်
အမျိုးမျိုးတို့ကို လေ့လာလိုက်စားခဲ့သည်။ သူသည် သိပ္ပံပညာ၊
ယထာဘူတပညာတို့နှင့် သက်ဆိုင်သော အကြောင်းရပ်များစွာ
ကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့လေသည်။ ၁၈၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် သူ၏
'သမ္ဘာရ ယထာဘူတပညာရပ်'ဆိုင်ရာ စာစဉ်များကို စတင်
ထုတ်ဝေလိုက်၏။ အထင်ရှားဆုံးသော စာစဉ်များမှာ 'ရှေးဦး
အခြေခံ သဘောတရားများ'၊ 'ဇီဝဗေဒအခြေခံသဘောတရား
များ'၊ 'စိတ်ပညာအခြေခံသဘောတရားများ'၊ 'လူမှုရေးရာ
အခြေခံသဘော တရားများ'နှင့် 'လူ့ကျင့်ဝတ်အခြေခံ သဘော
တရားများ' စသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဆပင်စာသည် ၁၉ဝ၃
ခုနှစ် ဒီဇင်္ဘာလ (ဂ) ရက်နေ့တွင် ဗရိုက်တန်မြို့၌ ကွယ်လွန်
လေသည်။

## ကိုးကား
# အယ်လဂျီးယားမြို့

| အယ်လဂျီးယားမြို့ Algiers |
| --- |
| မြို့တော် |
|  |
|  |
| နိုင်ငံ |  အယ်လ်ဂျီးရီးယား |

**အယ်လဂျီးယားမြို့**သည် အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်၍ လူဦးရေ မှာ၂၀၁၁ ခုနှစ် ခန့်မှန်းခြေအရ ၃,၄၁၅,၈၁၁ ဦးခန့်ရှိသည်။ မြေထဲပင်လယ် ကမ်းခြေတွင် ထင်ရှားသော ဆိပ်ကမ်းမြို့လည်းဖြစ်သည်။
အယ်လဂျီးယားမြို့သည် တောင်ကုန်းများပေါ်တွင် တည်ထား သော မြို့ဖြစ်၍ ပင်လယ်ကမ်းခြေတစ်လျှောက်၌ ဥရောပတိုက်ရှိ မြို့ကြီးများကဲ့သို့ ခေတ်မီအဆောက်အဦးများရှိသည်။ ကုန်းမြင့် ပိုင်းမှာမူကား ကပ်စဗာခေါ် အာရပ်မြို့ဟောင်းတည်ရှိရာဖြစ်၍ လမ်းများသည် ကျဉ်းမြောင်းပြီးလျှင် တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် အမိုးပြန့်လူနေအိမ်များကို တွေ့မြင်ရသည်။

ဆယ်ရာစုနှစ်အတွင်းက အာရပ်တို့သည် အယ်လဂျီး ယားမြို့ကို ရောမမြို့ဟောင်းနေရာတွင် တည်ခဲ့သည်။ ၁၅ဝ၉· ၁၇ ခုနှစ်အထိ စပိန်တို့က မြို့ကိုသိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် အယ်လဂျီးယားမြို့သည် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး
အတွက် မြေထဲပင်လယ်ထဲ၌ သင်္ဘောများကို တိုက်ခိုက်လုယက် သည့် ပင်လယ်ဓားပြတို့ ခိုအောင်းရာဒေသ ဖြစ်လာလေသည်။ ၁၈၁၆ ခုနှစ်တွင် လော့အိပ်စမပ် ဦးစီးသည့် ဗြိတိသျှနှင့် ဒပ်ချ် ရေတပ်တို့ပူးပေါင်းကာ မြို့ကိုတိုက်ခိုက်၍ ပင်လယ်ဓားပြရန်ကို နှိမ်နှင်းခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ၁၈၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အယ်လဂျီးယားသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံနှင့်စစ်ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ အယ်လဂျီးယားမြို့သည်လည်း ပြင်သစ်တို့လက်သို့ ကျရောက်ခဲ့လေ သည်။ ၁၈၄၂ ခုနှစ်တွင် အယ်လဂျီးယားပြည်ကို ပြင်သစ် နိုင်ငံ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် သိမ်းသွင်းခဲ့သည်။

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက အယ်လဂျီးယားမြို့သည် စစ်ရေးအရလည်းကောင်း၊ နိုင်ငံရေးအရလည်းကောင်း၊ အရေးပါ အရာရောက်သော မြို့ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ် ဇွန်လတွင် ဂျာမန်တပ်များက ပြင်သစ်နိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် အယ်
လဂျီးယားပြည်သည်လည်း ဂျာမန်ဩဇာခံ ဗီရှီအစိုးရ အအုပ် အချုပ်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ၁၉၄၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၈ ရက်နေ့၌ ဗိုလ်ချုပ် အိုင်ဆင်ဟောင်းဝါး ဦးစီး သော မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစုသည် အယ်လဂျီးယားကမ်းခြေသို့ တက်ရောက်၍ တိုင်းပြည်ကို သိမ်းယူခဲ့သည်။ အယ်လဂျီးယား မြို့သည်လည်း အာဖရိကမြောက်ပိုင်း စစ်ဆင်ရေးအတွက် မဟာမိတ်တို့၏ စစ်ဌာနချုပ်ဖြစ်လာသည်။ ပါရစ်မြို့ကို ဂျာမန် တို့လက်မှ ပြန်လည်မသိမ်းရမီအတွင်း အယ်လဂျီးယားမြို့ကို
ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏မြို့တော်အဖြစ် ထားရှိခဲ့ကြသည်။ ကွယ်လွန်သူ ပြင်သစ်နိုင်ငံသမ္မတ ဗိုလ်ချုပ်ဒဂိုးနှင့် ဗိုလ်ချုပ်ဇီးရိုးတို့သည် အယ်လဂျီးယားမြို့တွင် ပြင်သစ်ယာယီအစိုးရအဖွဲ့ကို ခေါင်း ဆောင်၍ ပြင်သစ်နိုင်ငံလွတ်မြောက်ရေးကို စီမံခန့်ခွဲခဲ့ကြသည်။

## ကိုးကား
# ဝီကီပီးဒီးယား

ဝီကီပီးဒီးယား|  ဝီကီပီးဒီးယား လိုဂို |
| အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ဝီကီပီးဒီးယား၏ ပင်မစာမျက်နှာ |
| ဝဘ်ဆိုဒ် အမျိုးအစား | အင်တာနက် စွယ်စုံကျမ်း |
| ဖတ်ရှုရရှိနိုင်မှု | ဘာသာစကား ၂၈၇ မျိုး |
| ပိုင်ဆိုင်သူ | ဝီကီမီဒီယာ ဖောင်ဒေးရှင်း |
| ဖန်တီးသူ | ဂျင်မီဝေး၊ လာရီဆန်ဂါ |
| ဝဘ်ဆိုဒ် | wikipedia.org |
| Alexa အဆင့် | ၆(ဧပြီ ၂၀၁၅) |
| စီးပွားရေး | မဟုတ် |
| မှတ်ပုံတင်ခြင်း | Optional |
| အသုံးပြုသူ | တက်ကြွသည့် တည်းဖြတ်သူများ ၇၂,၅၉၂ ဦး(မေ ၂၀၁၅)၊ စုစုပေါင်းအသုံးပြုသူ ၁၄၁၁၀၅ |
| အသုံးပြုထားသည့် ပရိုဂရမ်းမင်း | PHP |

**ဝီကီပီးဒီးယား** ဆိုသည်မှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အခြေစိုက် ပရဟိတ အဖွဲ့အစည်း ဝီကီမီဒီယာဖောင်ဒေးရှင်းမှ ဦးဆောင်လှုပ်ရှားနေသော ဘာသာစုံနှင့် အကြောင်းအရာမျိုးစုံပါဝင်သည့် အခမဲ့ အင်တာနက် စွယ်စုံကျမ်း ပရောဂျက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဝီကီပီးဒီးယား ဆိုသောအမည်မှာ လူအများပူးပေါင်းပါဝင်ရေးသားနိုင်သော ဝက်ဘ်ဆိုဒ်နည်းပညာဖြစ်သည့် ဝီကီ (ဟာဝေယံစကားဖြစ်ပြီး မြန်မြန်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။)နှင့် စွယ်စုံကျမ်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော အင်ဆိုင်ကလိုပိဒိယ ဟူသော အင်္ဂလိပ်စကားလုံးတို့ကို ပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဂျင်မီဝေး နှင့် လာရီဆန်ဂါ တို့က ၂၀၀၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၅ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ဘာသာစကားမျိုးစုံတို့မှ လူတို့၏ ဗဟုသုတများကို အကျဉ်းရုံး စုစည်းရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ဝီကီပီးဒီးယားတွင် ဘာသာစကား (၂၈၈)မျိုးဖြင့်ရေးသားထားသော ဆောင်းပါးပေါင်း ၃၅ သန်းကျော်ရှိနေပြီဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလအထိ ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုသည့်အကြိမ်ပေါင်း ၁၈ ဘီလီယံ ခန့်ရှိကာ၊ လစဉ် ဝင်ရောက်ဖတ်ရှုသူ သန်းငါးရာခန့်ရှိသည်။ တစ်ကမ္ဘာလုံးအနေဖြင့်ဆိုလျှင် ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုသူ အကောင့်ပေါင်း ၁၉ သန်းခန့်ဖြစ်ကာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ စာရင်းများအရ တက်ကြွသည့် တည်းဖြတ်သူပေါင်း ၆၉,၀၀၀ ခန့်ရှိသည်။

## ဖတ်ရှုရန်

* မြန်မာဝီကီပီးဒီးယား

## ကိုးကား

## ပြင်ပလင့်ခ်များ

* တရားဝင် ဝက်ဘ်ဆိုက်တ် (မိုဘိုင်းလ်) – multilingual portal (အခြားဘာသာစကားဆိုဒ်များသို့ လင့်ခ်များပါဝင်သည်)
	+ တွစ်တာပေါ်ရှိ ဝီကီပီးဒီးယား
	+ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် ပေါ်ရှိ ဝီကီပီးဒီးယား
# ၁၉၆၇

|  |
| --- |
| **၁၉၆၇** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |

|  |  |
| --- | --- |
| ထောင်စုနှစ်: | ၂ ထောင်စုနှစ် |
| ရာစုနှစ်များ: | * ၁၉ ရာစုနှစ်
* **၂၀ ရာစုနှစ် ၂၁ ရာစုနှစ်
 |
| ဆယ်စုနှစ်များ: | * ၁၉၄၀ ဆယ်စုနှစ်
* ၁၉၅၀ ဆယ်စုနှစ်
* **၁၉၆၀ ဆယ်စုနှစ် ၁၉၇၀ ဆယ်စုနှစ်
* ၁၉၈၀ ဆယ်စုနှစ်
 |
| ခုနှစ်များ: | * ၁၉၆၄
* ၁၉၆၅
* ၁၉၆၆
* **၁၉၆၇ ၁၉၆၈
* ၁၉၆၉
* ၁၉၇၀
 |

**၁၉၆၇** (MCMLXVII) သည် ဂရီဂေါရီးယန်း ပြက္ခဒိန်တွင် တနင်္ဂနွေနေ့မှ စတင်သော ပုံမှန်ခုနှစ်ဖြစ်ပြီး၊ ယနေ့ခေတ် (Common Era) နှင့် *အေဒီ* (*Anno Domini*) ၏ ၁၉၆၇ ကြိမ်မြောက် ခုနှစ်ဖြစ်ကာ၊ ၂ ထောင်စုနှစ်၏ ၉၆၇ ကြိမ်မြောက် ခုနှစ်၊ ၂၀ ရာစုနှစ်၏ ၆၇ ကြိမ်မြောက် ခုနှစ်ဖြစ်ပြီး ၁၉၆၀ ဆယ်စုနှစ်၏ ၈ ကြိမ်မြောက် ခုနှစ် ဖြစ်သည်။

### ဇန်နဝါရီလ

(၁) ရက်။

* ကနေဒါမှ တစ်နှစ်တာလုံး ဆင်နွှဲမည့် ဗြိတိသျှအမေရိကန် အက်ဥပဒေ ၁၈၆၇ ခုနှစ်၏ နှစ်၁၀၀ပြည့်အထိမ်းအမှတ် အခမ်းအနားကို Expo 67 ကမ္ဘာ့ပြပွဲ ကို အထူးပြု၍ ကျင်းပရန် စတင်သည်။

(၅) ရက်။

* ချာလီချက်ပလင်မှ သူ၏နောက်ဆုံးရုပ်ရှင် *A Countess From Hong Kong* ကို အင်္ဂလန်တွင် စတင်ပြသသည်။
* ဇန်နဝါရီ - ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကြီးမားသော သိပ္ပံဝတ္ထု *Dangerous Visions*ကိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။

## ဖေဖော်ဝါရီလ

(၁) ရက်။

## မတ်လ

(၁) ရက်။

## ဧပြီလ

(၁) ရက်။

## မေလ

(၁) ရက်။

## ဇွန်လ

(၁) ရက်။

## ဇူလိုင်လ

(၁) ရက်။

## ဩဂုတ်လ

(၁) ရက်။

## စက်တင်ဘာလ

(၁) ရက်။

## အောက်တိုဘာလ

(၁) ရက်။

## နိုဝင်ဘာလ

(၁) ရက်။

## ဒီဇင်ဘာလ

(၁) ရက်။

## မွေးဖွားသူများ

* ၂၉ နိုဝင်ဘာ - ခင်ခင်ထွေး၊ မြန်မာနိုင်ငံ ရွှေတံဆိပ်ဂုဏ်​ဆောင် ပြေးခုန်ပစ် အားကစားသမား (၂၀၂၁ ကွယ်လွန်)
* ၇ ဒီဇင်ဘာ - ဟောက်ခန့်ဆုမ်း - ချင်းလူမျိုး မြန်မာသံအမတ်ကြီး

## ကိုးကား