Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ချိုးသိမ်းကျောပြောက်

| ချိုးသိမ်းကျောပြောက် |
| --- |
|  |
| အရွယ်ရောက်ပြီး အထီး *Falco tinnunculus tinnunculus* |
|  |
| အရွယ်ရောက်ပြီး အမ *Falco tinnunculus tinnunculus* ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ရာဂျက်စသန်ပြည်နယ်၊ ချူးရူ၊ တယ်ချဟပါ ငှက်ထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေ |
| ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အဆင့်အတန်း |
|  မျိုးသုဉ်းမှုအန္တရာယ်နည်းပါး  (IUCN 3.1) |
| မျိုးရိုးခွဲခြားခြင်း  |
| လောက: | Animalia |
| မျိုးပေါင်းစု: | Chordata |
| မျိုးပေါင်း: | Aves |
| မျိုးစဉ်: | Falconiformes |
| မျိုးရင်း: | Falconidae |
| မျိုးရင်းသေး: | Falconinae |
| မျိုးစု: | *Falco* |
| မျိုးစိတ်: | F. tinnunculus |
| ဒွိနာမ |
| Falco tinnunculus Linnaeus, 1758 |
| Subspecies |
|
About 10, see text |
|  |
| Synonyms |
| *Falco rupicolus* Daudin, 1800 (but see text)
*Falco tinnunculus interstictus* (*lapsus*) |

## ကိုးကား
# ခြင်္သေ့

| ခြင်္သေ့ Temporal range: Pleistocene–Present
PreЄ
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N
↓ |
| --- |
|  |
| နမီးဘီးယားနိုင်ငံ၊ အိုကွန်ဂျီမားတွင် တွေ့ရသည့် ခြင်္သေ့ အထီးတစ်ကောင် |
| ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အဆင့်အတန်း |
|  မျိုးသုဉ်းအန္တရာယ်ကျရောက်နိုင်  (IUCN 3.1) |
| မျိုးရိုးခွဲခြားခြင်း  |
| လောက: | Animalia |
| မျိုးပေါင်းစု: | Chordata |
| မျိုးပေါင်း: | Mammalia |
| မျိုးစဉ်: | Carnivora |
| Suborder: | Feliformia |
| မျိုးရင်း: | Felidae |
| မျိုးရင်းသေး: | Pantherinae |
| မျိုးစု: | *Panthera* |
| မျိုးစိတ်: | P. leo |
| ဒွိနာမ |
| Panthera leo (လင်းနီးယပ်၊ ၁၇၅၈ ခုနှစ်) |
| မျိုးစိတ်ခွဲ |
| *P. l. leo*
*P. l. melanochaita*
*P. l. fossilis*
*P. l. sinhaleyus* |
|  |
| လက်ရှိကာလနှင့် သမိုင်းကြောင်းတလျှောက် ခြင်္သေ့များ နေထိုင်ကျက်စားခဲ့သော အာဖရိကတိုက်]၊ အာရှတိုက်နှင့် ဉရောပတိုက်များ၏ နေရာဒေသများ |

Video of a lioness and her cubs in Phinda Reserve
**ခြင်္သေ့**သည် *ပင်သီရာ လီအို* မျိုးစိတ်(*Panthera Leo)* ဖြစ်၍ ကြောင်ကြီးမျိုးဖြစ်ပြီး၊ ကြောင်မျိုးရင်းဝင်များထဲ၌ ကျားပြီးလျှင် ဒုတိယအကြီးဆုံး ကြောင်မျိုးရင်းဝင်လည်းဖြစ်သည်။ ယခင်က အာရှတိုက်တွင်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု ခန့်မှန်းရသော်လည်း အရေအတွက်လျင်မြန်စွာ တိုးပွားလာသော ကျားတို့ကြောင့် အာဖရိကတိုက်ဖက်သို့ ပြောင်းရွှေ့သွားကြသည်ဟု ယူဆရသည်။ ယခုအခါ အာဖရိကတိုက်တွင်သာ တွေ့နိုင်တော့သည်။ ခြင်္သေ့သည် ကျားထက်အရွယ်ငယ်သည်။ အကြီးဆုံး ခြင်္သေ့သည် အကြီးဆုံး ကျားထက် သေးငယ်သည်။ ခြင်္သေ့သည် တောဘုရင်ဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ လွန်စွာဣန္ဒြေကြီးသည်။ ခြင်္သေ့သည် လွင်ပြင်တွင်ကျက်စားရန် သင့်လျော်သော သဘာဝရှိပြီး ကျားမှာမူ တောနက်ထဲတွင်ကျက်စားရန် သင့်လျော်သော သဘာဝရှိသည်။ ကျား နှင့် ခြင်္သေ့သည် မျိုးနွယ်တူသောကြောင့် မျိုးစပ်နိုင်သည်။ အဖက ကျား၊ အမိက ခြင်္သေ့ဖြစ်လျှင် ကျားခြင်္သေ့ ဟုခေါ်ပြီး အဖက ခြင်္သေ့၊ အမိက ကျားဖြစ်လျှင် ခြင်္သေ့ကျားဟု ခေါ်သည်။

## သိပ္ပံနည်းကျ မျိုးရိုးခွဲခြားထားမှု

အောက်ပါ ဇယားကားချပ်သည် ဇီဝမျိုးခွဲပညာရှင်များမှ သိပ္ပံနည်းကျ ခွဲခြားထားသော မျိုးရိုးဇယားဖြစ်သည်။

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  ကြောင်မျိုးရင်း  |

|  |  |
| --- | --- |
|  ကြောင်မျိုးရင်းခွဲ  |  *(အခြားကြောင်မျိုးရင်းဝင် မျိုးစိတ်များ)* |
| (Felinae) |
|  ကြောင်ကြီးမျိုးရင်းခွဲ  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  **ကြောင်ကြီးမျိုးစု**  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |

|  |  |
| --- | --- |
|   |  **"ခြင်္သေ့"** |
|   |
|   |  ကျားသစ် |
|   |

 |
|   |
|   |  ဂျိုက်ဂွါး |
|   |

 |
|   |
|   |

|  |  |
| --- | --- |
|   |  ကျား |
|   |
|   |  နှင်းကျားသစ် |
|   |

 |
|   |

 |
| (**Panthera**) |
|  အင်းကျားမျိုးစု  |  *(မျိုးစိတ် နှစ်ခု)* |
| (Neofelis) |

 |
| (Pantherinae) |

 |
| (Felidae) |

## ကိုးကား
# ပရောင်းဟွန်းတောဆိတ်

| ပရောင်းဟွန်းတောဆိတ် (Pronghorn) Temporal range: 2.5–0 Ma
PreЄ
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N
↓
Pleistocene ခေတ်ဦး – လက်ရှိ |
| --- |
|  |
| Adult male pronghorn in en:OregonၑOregon |
|  |
| Adult female pronghorn in ဝိုင်အိုးမင်းပြည်နယ် |
| ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အဆင့်အတန်း |
|  မျိုးသုဉ်းမှုအန္တရာယ်နည်းပါး  (IUCN 3.1) |
| မျိုးရိုးခွဲခြားခြင်း  |
| လောက: | Animalia |
| မျိုးပေါင်းစု: | Chordata |
| မျိုးပေါင်း: | Mammalia |
| မျိုးစဉ်: | Artiodactyla |
| မျိုးရင်း: | Antilocapridae |
| မျိုးရင်းသေး: | Antilocaprinae |
| မျိုးဇာတ်: | Antilocaprini |
| မျိုးစု: | *Antilocapra* |
| မျိုးစိတ်: | A. americana |
| ဒွိနာမ |
| Antilocapra americana (Ord, 1815) |
| မျိုးစိတ်ခွဲ |
| *A. a. americana*
*A. a. mexicana*
*A. a. oregona*
*A. a. peninsularis*
*A. a. sonoriensis* |
|  |
| Range of the pronghorn |

**ပရောင်းဟွန်းတောဆိတ်** (အင်္ဂလိပ်: **Pronghorn**) ကို အမေရိကန်တောဆိတ်ဟုလည်း ခေါ်တွင်သည်။ တောဆိတ် (အန်တီလုပ်) အစစ် မဟုတ်သော်လည်း အခြား ကျွဲ နွားမျိုးနှင့်စာလျှင် ‌တောဆိတ် (အန်တီလုပ်) နှင့်ပို၍ နီးစပ်သည်။ ကမ္ဘာဟောင်းမှ တောဆိတ် (အန်တီလုပ်) အစစ်များနှင့် များစွာဆင်တူသည်။ မြောက်အမေရိကတိုက်၏ အနောက်ပိုင်းနှင့် အလယ်ပိုင်းဒေသတို့၏ ကုန်းတွင်းပိုင်းတွင် တွေ့ရသည်။

## သွင်ပြင်လက္ခဏာ

ဦးချိုသည် ‌ခေါင်းပွဖြစ်၏။ ဦးချို အဖျားဘက်တွင် သမင်ဦးချိုကဲ့သို့ ခွလျက်ရှိသည်။ ထို‌တောဆိတ်သည် သမင်မျိုးကဲ့သို့ နှစ်တိုင်း ဦးချိုလဲသည်။ အမြင့်မှာ ‌မြေကြီးမှ ပခုံးစွန်းထိ ၃ ‌ပေပင် မပြည့်တတ်‌ချေ။ အ‌မွေးအ‌ရောင်မှာ ညိုဝါ‌ရောင်ဖြစ်သည်။ မျက်နှာတွင် အမည်းကွက်များရှိ၍ လည်ပင်း၊ ရင်ပိုင်းနှင့် ‌ဘေးဘက်များတွင် အဖြူကွက်တစ်ကွက်စီရှိသည်။ ထို‌တောဆိတ်သည် အငြိမ်မ‌နေတတ်ဘဲ အမြဲ‌ရွေ့ရှားသွားလာ‌နေ‌လေ့ရှိသည်။

## တွေ့ရှိရာဒေသ

ကနေဒါနိုင်ငံ ဆက်စကာချီဝမ်ပြည်နယ်နှင့် အယ်လ်ဘာတာပြည်နယ်တို့မှသည် တောင်ဘက်သို့ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အနောက်ပိုင်း(မင်နီဆိုတာပြည်နယ်အနောက်တောင်ပိုင်းနှင့် တက္ကဆက်ပြည်နယ်အလယ်ပိုင်းမှသည် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်အလယ် ပိုင်းအထိ) နှင့် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းအထိ တွေ့ရသည်။

## ကိုးကား
# ချင်ချီလာရှဉ့်

| ချင်ချီလာရှဉ့် (Chinchilla) |
| --- |
|  |
| *Chinchilla lanigera* at the Wrocław Zoo in Poland |
| မျိုးရိုးခွဲခြားခြင်း  |
| လောက: | Animalia |
| မျိုးပေါင်းစု: | Chordata |
| မျိုးပေါင်း: | Mammalia |
| မျိုးစဉ်: | Rodentia |
| မျိုးရင်း: | Chinchillidae |
| မျိုးရင်းသေး: | Chinchillinae |
| မျိုးစု: | Chinchilla Bennett, 1829 |
| မျိုးစိတ် |
| * *Chinchilla lanigera*
* *Chinchilla chinchilla*
 |
|  |
| Range of *Chinchilla lanigera* and *Chinchilla chinchilla*.
  *Chinchilla chinchilla*
  *Chinchilla lanigera* |

**ချင်ချီလာ** (Chinchilla) သည် လှပသော ရှဉ့်ကလေးတစ်မျိုးသည် တောင်အမေရိကတိုက်ရှိ မြင့်မားသော အန်းဒီးတောင်တန်းများပေါ်၌ နေထိုင်သည်။ နူးညံ့သောသားမွေးရှိခြင်းကြောင့် ချင်ချီလာရှဉ့်ကလေးများသည် လူတို့၏ ရှာဖွေသတ်ဖြတ်ခြင်းကို ခံကြရလေသည်။ ဤရှဉ့်ကလေးမျိုးသည် ပူးအနွယ်ဝင်ဖြစ်ပြီးလျှင် တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ခုန်၍ ခုန်၍ သွားတတ်သည်။

အရွယ်မှာ နှာဖျားမှ အမြီးဖျားအထိ ၁၅ လက်မခန့် ရှိသည်။ သားမွေးမှာ နူးညံ့ပျော့ပျောင်း၍ ပုလဲရောင်ရှိ၏။ ချင်ချီလာရှဉ့် ၏ အဓိကအစာမှာ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များသာ ဖြစ်၏။ မြေတွင်းတွင် နေထိုင်သော်လည်း လှပသောကိုယ်တွင် အမှိုက် သရိုက် အညစ်အကြေးများ ကပ်ငြိနေခြင်း မရှိပေ။ အမြဲတစေ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်နေအောင် လှုပ်ခါသုတ်သင်လေ့ရှိသည်။ ချင်ချီလာရှဉ့်တို့သည် အနီးအနားရှိ သစ်ပင်သစ်ရွက်များကို ကိုက်ဖြတ်၍ မိမိတို့နေထိုင်ရာတွင်းဝ၌ သိမ်းထားတတ်ကြ သည်။ ထူးဆန်းသောအကျင့်တစ်ခုမှာ မိမိတို့အသုံးချနိုင် မချနိုင်သည်ကို ဂရုမထားဘဲ လူ့အသုံးအဆောင် တိုလီမိုလီ ပစ္စည်းများကို စုဆောင်းတတ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ တောထဲ၌ လှည့်လည်သွားလာသော ခရီးသည်များ ပျောက်က်ဆုံးခဲ့သည့် ဘွတ်ဖိနပ်၊ ကျာပွတ်၊ လက်ပတ်နာရီ စသည့်ပစ္စည်းများကို ချင်ချီလာရှဉ့်တို့၏ တွင်းဝနား၌ မကြာခဏ တွေ့ရတတ်သည်။

နေရင်းဒေသ၌ ချင်ချီလာရှဉ့်များ ရှားပါးသွားပြီဖြစ်သော်လည်း ထိုရှဉ့်များကို သားမွေးအတွက်သက်သက် မွေးမြူသူများသည် အင်္ဂလန်နှင့် ကမ္ဘာအရပ်ရပ်တို့တွင် ရှိကြသည်။ အချို့သူတို့သည် ချင်ချီလာရှဉ့်၏ သားမွေးမျိုးရှိသော တွင်းအောင်း ယုန်များကိုလည်း ယခုအခါ မွေးမြူလျက်ရှိကြသည်။

တောင်အမေရိကတိုက်တွင် ရှေးကျသော အင်းကားလူမျိုး တို့၏ လက်ထက်ကစ၍ ချင်ချီလာရှဉ့်များကို ဖမ်းဆီးလာခဲ့ကြ သည်။ အဆိုပါအင်းကား လူမျိုးတို့သည် ဂရိုင်ဆန်ခေါ် မြွေပါမြီးတို တစ်မျိုးကို အသုံးပြု၍ ချင်ချီလာရှဉ့်များကို တွင်းထဲမှ လိုက်လံမောင်းထုတ်၍ ဖမ်းဆီးကြသည်။ သို့သော် ချင်ချီလာရှဉ့်တို့သည် အလွန်မျိုးပွားလွယ်သောကြောင့် ယခုတိုင် မျိုးမပြုတ်ဘဲ ကျန်ရှိကြသေးသည်။ ချင်ချီလာရှဉ့်အမြောက်အမြား နေထိုင်ရာဒေသတွင် မြင်းစီးသွားလာသူများသည် တွင်းကျွံ၍ သေဘေးတွေ့တတ်ကြသဖြင့် အထူသတိထားကာ သွားလာကြရသည်။

## ကိုးကား
# ကမ္ဘာ့ခြေဆန့်ခေတ်

A replica of the Spanish carrack *Santa Maria* which was used by Christopher Columbus in his first expedition across the Atlantic Ocean in 1492, arriving to the New World
A replica of the Portuguese carrack *Flor de la Mar*. participated in decisive events for Portugal in the Indian Ocean until her sinking in November 1511
ဥရောပ၏ **ကမ္ဘာ့ခြေဆန့်ခေတ်** (အင်္ဂလိပ်: Age of Exploration) ဟူသည်မှာ အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် ခုနှစ် ၁၄၀၀-ကျော် ကာလများနှင့် ၁၆၀၀-ကျော် ကာလများအတွင်း ဥရောပတိုင်းပြည် အသီးသီးမှ သင်္ဘောရေကြောင်းတို့ဖြင့် ကမ္ဘာ့ဒေသ အများအပြားသို့ ရွက်လွှင့်စူးစမ်းခြင်း၊ ကိုလိုနီပြု နယ်မြေစိုးမိုးခြင်း၊ နယ်မြေသိမ်းပိုက်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်ဖြစ်ပျက်ခဲ့ရာ ကာလအပိုင်းအခြား (အကြမ်းဖျင်း အနှစ် ၁၀၀ ကျော်ကျော်ခန့်) ဖြစ်၏။ အမည်ကျော် ခရစ္စတိုဖာ ကိုလံဘတ် ၏ အမေရိကားတိုက်သို့ (ပထမဆုံး ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်းမူ မဟုတ်ဘဲ) ပထမဆုံး ခြေဆန့်နယ်မြေစိုးမိုးမှုမှာ ဤခေတ်အစ၏ ပြယုဂ် အဖြစ်အပျက် ဖြစ်နိုင်၏၊ ၁၅ ရာစု အနှောင်းပိုင်းတွင် ဖြစ်သည်။

## ဥရောပသမိုင်းကြောင်း အတွင်း

ဥရောပ၏ ဤကမ္ဘာ့ခြေဆန့်ခေတ် မတိုင်မီမှာ ဉာဏ်သစ် အရေးတော်ပုံ ဖြစ်ပြီး၊ ဤကမ္ဘာ့ခြေဆန့်ခေတ် နောက် ဖြစ်ပေါ်ဆက်စပ်သွားသည်မှာ ဉာဏ်အလင်းပွင့်ခေတ် ဖြစ်ပါ၏။

## အကိုးအကား
# လော့ဒ်ဟိုးကျွန်း

| လော့ဒ်ဟိုးကျွန်းစု\* |
| --- |
| UNESCO ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ |
|

---

 |
| **တည်ရှိသည့် နိုင်ငံ** |  ဩစတြေးလျ |
| **အမျိုးအစား** | သဘာဝ |
| **ရွေးချယ်သည့်စံနှုန်း** | vii, x |
| **ကိုးကား** | ၁၈၆ |
| **ဒေသ**\*\* | အာရှ-ပစိဖိတ် |
| **သတ်မှတ်ခြင်း မှတ်တမ်း** |
| **စတင်သတ်မှတ်ခြင်း** | ၁၉၈၂  (ဆဋ္ဌမအကြိမ်) |
| \* ယူနက်စကိုကမ္ဘာ့အမွေခံစာရင်းတွင် ရေးထိုးထားသောအမည် \*\* ယူနက်စကိုမှ ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားသောဒေသ |

**လော့ဒ်ဟိုးကျွန်း** သည် ဩစတြေးလျနိုင်ငံနှင့် နယူးဇီလန်နိုင်ငံကြားရှိ တက်စမန်ပင်လယ်တွင် ရှိနေသော လခြမ်းပုံစံ ခပ်ဆင်ဆင် မီးတောင်အကြွင်းအကျန် ကျွန်းဖြစ်သည်။ ကုန်းမကြီးရှိ ပေါ့တ် မက်ကာရီ၏ အရှေ့ဘက် ၃၇၀မိုင် (၆၀၀ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင်လည်းကောင်း နော်ဖော့ကျွန်း၏ အနောက်တောင်ဘက် ၅၆၀မိုင် (၉၀၀ ကီလိုမီတာ) ခန့်အကွာတွင် လည်းကောင်း တည်ရှိသည်။ ထိုကျွန်းသည် ၆.၂မိုင် (၁၀ ကီလိုမီတာ) မျှ ရှည်လျားပြီး ၀.၁၉မိုင် မှ ၁.၂၄မိုင် (၀.၃ ကီလိုမီတာ မှ ၂ ကီလိုမီတာ) အကြား ရှည်လျားကာ ဧရိယာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၅.၆၂ စတုရန်းမိုင် (၁၄.၅၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ) မျှ ကျယ်ဝန်းသော်လည်း ၁.၅၄ စတုရန်းမိုင် (၃.၉၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ခန့်သာလျှင် ကျွန်း၏ မြေနိမ့်ပိုင်း ဖွံ့ဖြိုးသော ဒေသဖြစ်သည်။ အနောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်း တလျှောက်တွင် သဲထူထပ်ပြီး တဝက်တပျက် ပိတ်နေသော သန္တာကျောက်တန်း ရေကတ်သေး တစ်ခု ရှိသည်။ လူဦးရေ အများစုမှာ မြောက်ဘက်တွင် နေထိုင်ကြပြီး တောင်ဘက်တွင် တောအုပ်ထူထပ်သော တောင်ကုန်းများရှိကာ အမြင့်ဆုံးနေရာမှာ ဂိုဝါတောင်ဖြစ်ပြီး ၂၈၇၁ ပေ (၈၇၅ မီတာ) မျှ မြင့်သည်။ လော့ဒ်ဟိုးကျွန်းစု တွင် ကျွန်းပေါင်း ၂၈ ခု၊ ကျွန်းငယ်များ နှင့် ကျောက်ဆောင်များ ပါဝင်သည်။ လော့ဒ်ဟိုးကျွန်းမှအပ ထိုကျွန်းစု အတွင်း ထင်ရှားသော နေရာမှာ မီးတောင်ရှိပြီး လူမနေသော ဘောပိရမစ်ကျွန်း ဖြစ်ပြီး ဟိုး မှ အရှေ့တောင်ဘက် ၁၄မိုင် (၂၃ ကီလိုမီတာ) ခန့် အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် အက်မိုင်ရယ်လ်တီ ဂရုဟု ခေါ်သည့် လူမနေသော ကျွန်းငယ် ၇ ခု ရှိသည်။

## ကိုးကား
# ကူဇကိုမြို့

| ကူဇကိုမြို့  Cusco Cuzco/Cusco(စပိန်) Qusqu/Qosqo (ကွေးချာ) |
| --- |
| မြို့ |
|  |
|  |
| နိုင်ငံ | ပီရူးနိုင်ငံ |
| ဒေသ | ကူဇကို |
| ခရိုင် | ကူဇကို |

| ကူဇကိုမြို့တော်\* |
| --- |
| UNESCO ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ |
| **တည်ရှိသည့် နိုင်ငံ** |  ပီရူး |
| **အမျိုးအစား** | ယဉ်ကျေးမှု |
| **ရွေးချယ်သည့်စံနှုန်း** | iii, iv |
| **ကိုးကား** | ၂၇၃ |
| **ဒေသ**\*\* | လက်တင်အမေရိက နှင့် ကာရစ်ဘီယံ |
| **သတ်မှတ်ခြင်း မှတ်တမ်း** |
| **စတင်သတ်မှတ်ခြင်း** | ၁၉၈၃  (သတ္တမအကြိမ်) |
| \* ယူနက်စကိုကမ္ဘာ့အမွေခံစာရင်းတွင် ရေးထိုးထားသောအမည် \*\* ယူနက်စကိုမှ ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားသောဒေသ |

**ကူဇကိုမြို့** သည် ပီရူးနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်း အင်န်ဒီးစ် တောင်တန်းများ၏ အူရူးဘမ်ဘာတောင်ကြား အနီးတွင် တည်ရှိသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ကူဇကိုဒေသ နှင့် ကူဇကို ခရိုင်၏ မြို့တော် လည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ ၄၂၈,၄၅၀ ဦး ရှိသည်။ ကူဇကိုနော့တ် ၏ အရှေ့စွန်းတွင် တည်ရှိပြီး ၎င်း၏ အမြင့်မှာ ၃,၄၀၀ m (၁၁,၂၀၀ ft) မျှ ရှိသည်။

ထိုဒေသသည် အင်ကာဧကရာဇ်နိုင်ငံတော်၏ မြို့တော် အဖြစ် ၁၃ ရာစု မှ ၁၆ ရာစု စပိန်တို့ သိမ်းပိုက်အောင်မြင်သည့် အချိန် အထိရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၃ တွင် ကူဇကိုအား ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းတွင် "ကူဇကို မြို့တော်" အမည်ဖြင့် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ အဓိက ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်ရာ နေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပြီး တစ်နှစ်လျှင် ဧည်သည့် ၂ သန်းမျှ လာရောက်လည်ပတ်ကြသည်။ ပီရူး၏ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေမှ ပီရူး၏ သမိုင်းဝင်မြို့တော် အဖြစ် သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

## ကိုးကား