Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ဖြူကောင်

| ဖြူကောင် |
| --- |
|  |
| မြောက်အမေရိက ဖြူကောင် |
| သိပ္ပံနည်းကျ အမျိုးစားခွဲခြားခြင်း |
| လောက: | Animalia |
| မျိုးပေါင်းစု: | Chordata |
| မျိုးပေါင်း: | Mammalia |
| မျိုးစဉ်: | Rodentia |
| မျိုးစဉ်သေး: | Hystricomorpha |
| Infraorder: | Hystricognathi |
| အုပ်စုများ ပါဝင်သည် |
| * Hystricidae (ခေတ်ဟောင်း ဖြူကောင်များ)
* Erethizontidae (ခေတ်သစ် ဖြူကောင်များ)
 |
| Cladistically included but traditionally excluded taxa |
| * †*Bathyergoididae*
* *Bathyergidae*
* †*Myophiomyidae*
* †*Diamantomyidae*
* †*Phiomyidae*
* †*Kenyamyidae*
* *Petromuridae*
* *Thryonomyidae*
* *Chinchillidae* (ချင်ချီလာရှဉ့်)
* †*Neoepiblemidae*
* *Dinomyidae*
* †*Cephalomyidae*
* †*Eocardiidae*
* *Caviidae* (ကပီဘာရာ ကြွက်ကြီး)
* *Dasyproctidae*
* *Cuniculidae*
* *Ctenomyidae*
* *Octodontidae*
* *Abrocomidae*
* *Echimyidae*
* *Myocastoridae*
* *Capromyidae*
* †*Heptaxodontidae*
 |

**ဖြူကောင်** (အင်္ဂလိပ်: **Porcupine**) သည် မြေတွင်းအောင်းသတ္တဝါတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အန္တရာယ်နှင့်ကြုံတွေ့ပါက ခန္ဓာကိုယ်ကို လှုပ်ရမ်းခြင်းအားဖြင့် ဆူးတောင်များကို ပစ်လွှတ်ကာကွယ်လေ့ရှိသည်။ ဖြူ၏ ဆူးသည် ချွန်ထက်၍ အလွန်မာကျောပြီး ခန္ဓာကိုယ်တခုလုံးကို ဖုံးလွှမ်းထားသည့် အမွေးအမင်သဖွယ်ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ပေါ်ရှိ ဆူးများသည် ၂-လက်မမှ ၇-လက်မအထိ အရှည်ရှိတတ်သည်။ တစ်ကိုယ်လုံးတွင် အကြီးအငယ်ဆူးပေါင်း ၁၄၀၀ မှ ၂၀၀၀ ကျော်အထိ ရှိသည်။

*ဖြူ* မျိုးစိတ်များစွာအနက် အာဖရိက ဖြူကောင်များသည် ၅၀ စင်တီမီတာ (၁ ပေခွဲခန့်) အကွာအဝေးသို့ ရောက်သည်အထိ ဆူးများကို ပစ်လွှတ်နိုင်သည်။ ဖြူဆူး အစူးခံရသူတို့အဖို့ အလွန်နာကျင်သော ဝေဒနာကို ခံစားရသည်။

## ကိုးကား
# ဘီဗာဖျံ

| ဘီဗာရှဉ့်ဝံ Temporal range: Late Miocene – Recent |
| --- |
|  |
| မြောက်အမေရိက ဘီဗာရှဉ့်ဝံ (*Castor canadensis*) |
| မျိုးရိုးခွဲခြားခြင်း  |
| လောက: | Animalia |
| မျိုးပေါင်းစု: | Chordata |
| မျိုးပေါင်း: | Mammalia |
| မျိုးစဉ်: | Rodentia |
| မျိုးရင်း: | Castoridae |
| မျိုးရင်းသေး: | Castorinae |
| မျိုးစု: | Castor လင်းနီးယပ်၊ ၁၇၅၈ |
| အမျိုးအစား မျိုးစိတ် |
| *Castor fiber* လင်းနီးယပ်၊ ၁၇၅၈ |
| Species |
| *C. canadensis* – North American beaver *C. fiber* – Eurasian beaver †*C. californicus* †*C. praefiber* †*C. neglectus* |
|  |
| Range of the living beavers as of 2016 (including introduced *C. canadensis* populations in Europe and Patagonia, but missing *C. fiber* populations in Mongolia and northwestern China, as well as reintroduced populations in the United Kingdom) |

**ဘီဗာရှဉ့်ဝံ** (ခေါ်) **ဘီဗာဖျံ** (အင်္ဂလိပ်: **Beaver**) များသည် ကြီးမားသည့် တပိုင်းတစ ရေနေ ကိုက်ဖြတ်သတ္တဝါတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး မြောက်ကမ္ဘာခြမ်းရှိ သမပိုင်းဒေသများ၏ ဒေသရင်းမျိုးစိတ်များဖြစ်သည်။ ဘီဗာရှဉ့်ဝံ မျိုးစု၏ အမည်အား ပါဏဗေဒအလိုအရ *“ကက်စတာ (Castor)”* ဟုခေါ်ဆိုသည်။ မြောက်အမေရိက ဘီဗာ (*C. canadensis*) နှင့် ယူရေးရှန်း ဘီဗာ (*C. fiber* ) ဟူ၍ ရှင်သန်တည်ရှိဆဲ မျိုးစိတ်နှစ်ခုရှိသည်။

ဘီဗာရှဉ့်ဝံများသည် ကပီဘာရာ ကြွက်ကြီးပြီးလျှင် ဒုတိယအကြီးဆုံးသော ရှင်သန်တည်ရှိဆဲ ကိုက်ဖြတ် သတ္တဝါမျိုးစိတ်လည်းဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့တွင် ကြီးမားသော ဦးခေါင်း၊ ရှည်လျားသော အမြှေးများ၊ အညိုရောင် (သို့) မီးခိုးရောင် အမွေးများ၊ လက်နှင့်တူသော ရှေ့ခြေများ၊ နောက်ခြေဖဝါးများနှင့် ပြားချပ်သော အမြီးများရှိကြသည်။ ယူရေးရှန်း ဘီဗာများတွင် ပိုမိုရှည်လျားသော ဦးခေါင်းခွံပါရှိပြီး ပိုမိုရှည်လျားသော တြိဂံပုံ နှာခေါင်းရိုး၊ အရောင်ဖျော့သော အမွေးနှင့် ပိုသွယ်လျသော အမြီးပါရှိသည်။

ဤတိရစ္ဆာန်များကို မြစ်များ၊ ချောင်းများ၊ ကန်များနှင့် ကန်များကဲ့သို့သော ရေချိုရှိသော ဂေဟရပ်ဝန်းများတွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ဘီဗာရှဉ့်ဝံများသည် အပင်အခေါက်များ၊ ရေနေအပင်များ၊ မြက်များနှင့် အစေ့များကို စားသုံးကြသည်။

## ကိုးကား
# ပူး

| ပူး (Domestic guinea pig) |
| --- |
|  |
| ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အဆင့်အတန်း |
| ယဉ်ပါးအောင် မွေးမြူထား  |
| မျိုးရိုးခွဲခြားခြင်း  |
| လောက: | Animalia |
| မျိုးပေါင်းစု: | Chordata |
| မျိုးပေါင်း: | Mammalia |
| မျိုးစဉ်: | Rodentia |
| မျိုးရင်း: | Caviidae |
| မျိုးရင်းသေး: | Caviinae |
| မျိုးစု: | *Cavia* |
| မျိုးစိတ်: | C. porcellus |
| ဒွိနာမ |
| Cavia porcellus (လင်းနီးယပ်၊ ၁၇၅၈) |
| Synonyms |
| * *Mus porcellus*  Linnaeus, 1758
* *Cavia cobaya*  Pallas, 1766
* *Cavia anolaimae*  Allen, 1916
* *Cavia cutleri*  Bennett, 1836
* *Cavia leucopyga*  Cabanis, 1848
* *Cavia longipilis*  Fitzinger, 1879
 |

**ပူး** တို့သည် သေးငယ်သော သတ္တဝါများ ဖြစ်ကြသည်။ သူတို့သည် နို့တိုက်သတ္တဝါများ ဖြစ်ကြပြီး သူတို့၏ သိပ္ပံအမည်မှာ Cavia porcellus ဖြစ်သည်။ လက်တင်ဘာသာစကား အရ ဝက်အကောင်ငယ်ကလေးများ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ သို့သော်လည်း ပူးတို့သည် ဝက်နှင့် အမျိုးတူ မဟုတ်ကြပေ။

## ကိုးကား