Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ceblizaçon de l Bal de l Ando

Mapa de la Ceblizaçon de l Bal de l Ando
L território de la Ásia Meridional serbiu de brício a muitas ceblizaçones. Sploraçones arqueológicas rebelórun ruínas ampressionantes de ceblizaçones cun 4500 anhos de eidade an parte de l bal de l riu Ando, ne l subcuntinente andiano. Esta cultura ourbana i mercantilista, sustentada pul comércio de pordutos agrícolas, declinou antre ls seclos XIX a.C. i XIX a.C. i ne l seclo XVII a.C., probablemiente an cunsequéncia de alteraçones eicológicas.

L nome **ceblizaçon harappeana** ten sido ousado zde la década de 1980, an lhugar de **ceblizaçon de l Bal de l Ando**. Esto porque Harappa, que dá nome a la ciblizaçon, nun stá ne l bal de l Ando, i la cultura acupou ária abrangente.

## Sítios arqueológicos

* Harappa
* Mohenjo-daro

## Pobo

Por buolta de l quinto milénio A.P., alhá bibiu un pobo que outelizaba las chenas de l riu i anfrentaba ls riscos de las einundaçones.
Bibendo de la agricultura i de l comércio, apareciu ua cidade, cujas moradies atestában la sofisticaçon alcançada por aquel pobo. Las casas oufrecian todo l cunfuorto doméstico:un poço anterno cun auga fresca, sala de banhos, pátio cun balaustrada i clarabóia mantenendo l aire fresco, cozina, dependéncias de serbício, quarto para drumir ne l andar superior pa ls duonhos de la casa i ne l andar anferior para sous serbos.
# Juiç

Un juiç ne l tribunal
L **juiç** (de l latin *iudex*, "juiç", "aquel que julga", de *ius*, "dreito", "lei", i *dicere*, "dezir") ye un cidadano ambestido d'outoridade pública cul poder-deber para eisercer l'atebidade jurisdicional, julgando, an regra, ls cunflitos d'antresse que son submetidas a la sue apreciaçon. Bal ressaltar que nin siempre hai cunflito d'antrisses (pretenson resistida) a ser apreciada, cumo ye l causo d'homologaçon d'acuordo, açon d'ouferecimiento d'alimientos, açon de dibórcio cunsensual etc.

L juiç ye, an dibersos países, nembro de l Poder Judiciário, dun modo giral, i, na culidade d'admenistrador de la justícia de l Stado, ye respunsable por declarar i ourdenar l que fur necessairo para julgar procedente ó nun la pretenson de la parte, la quien antende fazer jus al dreito pleiteado.

Ne l Brasil, l die de l juiç ye comemorado an 11 d'agosto, mesmo die an que se comemora l die de l adbogado. Eesisten datas specíficas para juiç de menores (3 de janeiro) i para juiç de l trabalho (26 d'abril).

## Refréncias
# Die de ls namorados

Postal de l Die de S. Balantin, c. 1910

L **die de ls namorados** ye l 14 de Febreiro

, **die de San Balantin**.

Las percipales rezones de l porquei de l die 14 de Febreiro ye l die de ls namorados, ten a ber cun ua rezon pagana i outra crestiana.

San Balantin

```
era un sacerdote crestiano de l tiempo de l amperador romano Cláudio II
```

. Cláudio querie custruir un eisército grande i fuorte. Nun cunseguindo lebar muitos romanos a alistáren-se, acraditou que tal sucedie porque ls homes nun se çponíen a abandonar las sues mulhieres i famílhias para partíren para la guerra. I la seluçon que ancontrou fui proibir ls casamientos de ls moços! San Balantin tenerá-se rebuolto acontra la orde amperial i, ajudado por San Mário

, tenerá casado alguns a las scundidas. Quando fui çcubierto, fui preso, acutilado i muorto a 14 de Febreiro.

Quanto a la tradiçon pagana, puode ajuntar-se cula stória de l mártere crestiano. Na Roma Antiga

, festeija-se l 15 de Febreiro

```
(que, ne l calendairo romano, coincidie mais ou menos cul ampeço de la Primabera
```

) un festibal, Lupercalia. Na béspora desse die, éran metidos an cestos, papeles cul nome de las rapazas romanas. Cada rapaç tiraba un nome, i essa rapaza serie la sue «namorada» durante l festibal (ó, eibentualmente, durante l anho que se seguie).

## Ber tamien

* Namoro
* Amor
* Peixon
* Santo António

## Lhigaçones sternas

* La Stória de l Die de ls Namorados Arquibado an 2009-02-25 ne l Wayback Machine.
* Fuolha Online - Die de San Balantin festeija santo que nunca eisistiu
# Mundo

Un mapa de l mundo
**Mundo** ye un nome para l'ouniberso que ls seres acupantes de la Tierra bisto dun punto de bista houmano, cumo un lugar habitado por seres houmanos. Muita beç ye outelizado para querer dezir la soma de speriéncia houmana na stória, ó la 'cundiçon houmana' an giral.

Specialmiente nun cuntesto metafísico, tamien puode referir a todo que cumpone la rialidade, l ouniberso.

## Outelizaçon

L mundo çtingue l planeta anteiro ó la populaçon de qualquier paíç ó region an particular: negócios mundiales son esses que pertenécen nun solo a un lugar mas al mundo anteiro, i stória mundial ye un campo de stória qu'eisamina acuntecimientos dua perspetiba global (para alhá de l'aspeto nacional). La tierra, por outro lado, refire-se a l planeta cumo ua antidade física, i çtingue d'outros planetas i oubjetos físicos.

An teologie crestiana, l 'Mundo' dá la eideia de l'orde mortal corrupta de la sociadade fuora de la quemunidade de crentes. Muita beç ye citado al lado de la chicha i l Demónio cumo ua fuonte de tentaçon que crestianos dében fugir. L'adjetibo mundialmente refire-se a mundo neste sentido: L 'mortal', 'banal', 'dedicou als antresses deste mundo'.

L 'mundo' tamien puode ser outelizado cumo un adjetibo, querer dezir 'global', 'relacionando al mundo anteiro', formando outelizaçones tal cumo quemunidade Mundial ó nacional.

Por stenson, 'mundo' puode referir a qualquiera planeta ó cuorpo celhestrial, specialmente quando ye pensado de cumo habitado.

Ne l studo de religion i mitologie, l Submundo ye un lugar muita pensado cumo un sub-praino de l mundo, agreste adonde las almas ban passado la muorte. An alguas mitologies habie numerosos submundos, cumo la católica a la scolha de l que dependiu de la birtude de l'alma ó de l balores: ls Campos Elísios.

L 'mundo', quando qualeficado, tamien puode referir a un território particular de la speriéncia houmanas.

* L mundo de l trabalho çcribe l trabalho pago i la busca dua carreira brilhante, an todos sous aspetos sociales, çtinto de la bida de l lhar i de l studo académico.
* L mundo de la moda çcribe l'ambiente de l zenhistas, casas de moda i cunsumidores que cumpónen l'andústria de la moda.
* L Nuobo Mundo ye ua parte de l mundo çcubierto ó quelonizado mais tarde qu'outras partes; normalmente refire-se als cuntinentes Amaricanos ó a la Oustrália. L Bielho Mundo refire-se, por cuntraste, als cuntinentes de la Ouropa, de la Ásia i de la África.

L Mundo
## Ber tamien

* Tierra
* Planeta
* Ouniberso
# Libra sterlina

|  |  |
| --- | --- |
|  | Esta páigina ó cacho fui traduzida outomaticamente i **percisa de ser rebista** por un falante natibo de mirandés. Se sabes bien mirandés ajuda la Biquipédia rebendo este artigo. Apuis de la rebison apaga esta marca. Oubrigado! |

|  |
| --- |
| **Libra sterlina** |
| Pound Sterling |
| [[Fexeiro:|250px|]]

  |
| **Dados** |
| **Código ISO 4217** | GBP |
| **Ousado** |  Reino Ounido Dependéncias de la Corona de l Reino Ounido Territórios británicos ultramarinos |
| **Anflaçon** | 31% *The World Factbook*, 2007 |
| **Sub-Ounidade** 1/100 | *penny* (centabo) |
| **Simblo** | £ |
| **Plural** | Libras sterlinas |
| **Monedas** | 1p, 2p, 5p, 10p 20p, 50p, £1, £2 e £5 |
| **Notas** | £5, £10, £20 i £50 (£1 Scócia i £100 Escócia i Eirlanda de l Norte solamente) |
| **Banco** | Banco de la Anglaterra, Banco de la Scócia, Banco Rial de la Escócia Bank of England |
| **Fabricante** | Royal Mint www.royalmint.com |

La **libra sterlina** ó simplesmente **libra** (an anglés, pound, plural pounds, anformal. Pound Sterling, ó pounds sterling, formal) ye la moneda oufecial de l Reino Ounido. Zde 15 de Febreiro de 1971 i de l'adoçon de l sistema decimal, eilha ye debedida an 100 *pence* (singular: *penny*). Antes dessa data, ua libra sterlina balia 20 shillings (que balian por sue beç 12 pence cada un), ó 240 pence.

La palabra libra (*pound*) era un termo outelizado pulas ounidades monetárias de bárias regiones de la Ouropa. La palabra deriba de l baixo lhatin *lhibra* (seclo X). Ouriginalmente, esse balor correspondia a ua libra de prata.

La palabra *sterlina* (*sterling*) ben de l francés antigo *sterlin*, qu'ouriginou l termo an anglés antigo *stière* (fuorte, duro, andestrutible), nome de ls *deniers* scoceses de l rei David I de la Scócia (1123 a 1153), i de l nuobo *denier* anglés de l rei Anrique II an 1180. Caraterizando-se, a partir dessa data, cumo sendo moneda cunhada an uito gramas d'ouro, sendo sue cumberson rial de l sou bal, correspondente an cédula.

Un aspeto amportante de la lhibra ye l fato de ser eimitida por mais dun banco, ua beç que l padron ye único, ó seia, ls bancos de la Anglaterra i de la Scócia oupírun an cordenaçon, ambora l comando i cuntrole de la política monetária séian defenidos solamente pul banco de la Anglaterra.

La lhibra sterlina, simbolizada pul "£ (Sterling)", simblo deribado de $(cifron) i L maiúsclo manuscrito, ó seia, l "padron - ouro", tamien ye outelizada an Matemática para assinalar las funçones i las regras de deribaçon i/ó detreminaçon de deribadas.

Dentre las monedas de grande circulaçon anternacional, la lhibra sterlina (debido al padron - ouro) ye cunsidrada la mais balorizada de todas, superando anclusibe l ouro i l dólar.

## Bibliografie

-'*SIMONSEN, Mário Anrique'*  Eiquenometrie Eidiçon Fundaçon Getúlio Bargas (FGB), Riu de Janeiro, 1966.

## Notas

## Lhigaçones sternas

* Libra sterlina (Notas) (Léngua anglesa) (Lhéngua almana)
* Libra sterlina - Scócia
* Libra sterlina - Eirlanda de l Norte

Modelo:Tabela monedas ouro
Modelo:Monedas de la Ouropa
Modelo:Monedas de la América