Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Fuogo

Ua fogueira
Fuogo gerado por un borrifador d'anseticida sin ousar petrólio.
L **fuogo** ye ua mistura de gases a altas temperaturas, formada an reaçon eisotérmica de ouxidaçon, qu'eimite radiaçon eiletromagnética nas faixas de l anfrabermelho i de l besible. Desse modo, l fuogo puode ser antendido cumo ua antidade gasosa eimissora de radiaçon i decorriente de la cumbuston.

## Fundamientos químico i físico

Chamamos de fuogo l resultado dun porcesso termoquímico mui eisotérmico de ouxidaçon. Giralmente, un cumpuosto químico ourgánico cumo l papel, la madeira, ls plásticos, ls gases d'heidrocarbonetos, gasolina i outros, suscetibles l'ouxidaçon, an cuntato cun ua sustáncia reduçon|ouxidante (oxigénio de la atmosfera , por eisemplo) percísan dua einergie d'atibaçon, tamien coincida cumo *temperatura d'eigniçon*. Esta einergie para anflamar l cumbustible puode ser dada atrabeç dua faisca ó dua chama. Ampeçada la reaçon d'ouxidaçon, tamien chamada de cumbuston ó queima, la calor çprendido pula reaçon mantén l porcesso an marcha.

Ls pordutos de la cumbuston (percipalmente oupor d'auga i dióxido de carbono, an altas temperaturas pul calor çprendido pula reaçon química, eimíten luç besible. L resultado ye ua mistura de gases ancandecentes eimitindo einergie, chamado chama ó fuogo.

## Anfluéncia stórica

Animaçon dun andígena a acender fuogo.
L fuogo fui la maior cunquista de l ser houmano na pré-stória. A partir desta cunquista l'home daprendiu a outelizar la fuorça de l fuogo an sou probeito, straindo l'einergie de ls materiales de la natureza ó moldando la natureza an sou benefício. L fuogo serbiu cumo porteçon als purmeiros hominídeos, afastando ls predadors. Depuis, l fuogo ampeçou a ser ampregado na caça, usando tochas rudimentares pa lhassustar la presa, ancurralando-la. Fúrun ambentados bários tipos de tochas, outelizando dibersas madeiras i bários ólios begetales i animales. Ne l ambierno i an épocas gélidas, l fuogo portegeu l ser houmano de l friu mortal. L ser houmano pré-stórico tamien daprendiu a cozinar l quemido an fogueiras, tornando-los mais saborosos i saudables, pus l calor mataba las muitas batérias eisistentes na chicha.

L fuogo tamien fui l maior respunsable pula subrebibéncia de l ser houmano i pul grau de zambolbimiento de l'houmanidade, anque que, durante muitos períodos de la stória, l fuogo fui ousado ne l zambolbimiento i criaçon de armas i cumo fuorça çtrutiba.

Na antiguidade l fuogo era bisto cumo ua de las partes fundamentales que formarian la matéria. Na Eidade Média, ls alquimistas acraditában que l fuogo tenie propiadades de trasformaçon de la matéria altarando detreminadas propiadades químicas de las sustáncias, cumo la trasformaçon dun minério sin balor an ouro.

## Ber tamien

* Commons
* Wikiquote

* Cumbuston
* Armas de fuogo
* Statísticas
* Cronologie de ls ancéndios florestales an Pertual
* Statísticas de ls ancéndios florestales an Pertual
* Rociador d'ancéndios (Sprinkler)
# 1 000 000 000 000

**Bilhon** ó **mil milhones** ye l númaro natural 1 000 000 000, ó 100. La sue zeignaçon ne ls Prefixos de l SIU ye giga.

Esta páigina stá scrita de l punto de bista brasileiro que foca solo la "scala cúrtie" que nun ye ousada na Ouropa i demales regiones de l mundo. An Pertual l termo "bilhon" eisiste cumo belion sendo l sou prefixo "pico" i fazendo parte de la chamada scala longa.

## Refréncias
# Çfile an la Praça Burmeilha de l 9 de Maio de 2010

Todo l çfile
An 9 de Maio de 2010 an la Praça Burmeilha, Moscobo, Rússia houbo un çfile an alhembrância de la bitória de la Ounion Sobiética subre l'Almanha an la Segunda Guerra Mundial.

Fui la purmeira beç que ne l çfile an alhembráncia de la bitória stubírun melitares nun sobiéticos. Antre eilhes stubírun melitares polacos, angleses i amaricanos.

Marchórun mais de 11 mil homes, 161 carros de guerra (tanques i outros) i 127 abiones i helicópteros. Por isso fui l maió çfile an alhembráncia de la bitória zde ls tiempos sobiéticos.

Además çfilórun ls mísseles balísticos antrecuntenentales Topol-M, que yá çfiláran an 2009.

## Refréncias

## Lhigaçones sternas

* Fita de l çfile Arquibado an 2010-05-12 ne l Wayback Machine.
# Lady Gaga

Lady Gaga em 2011
**Stefani Joanne Angelina Germanotta** (Nuoba Iorque, 28 de Márcio de 1986) coincida por **Lady Gaga**, ye ua cantora de música pop Americana.

## Discografie

### Álbuns

* 2008 - *The Fame*
* 2009 - *The Fame Monster*
* 2011 - *Born This Way*
* 2013 - *Artpop*
* 2014 - *Cheek to Cheek*
* 2016 - *Joanne*
* 2020 - *Chromatica*
* 2024 - *Harlequin*

### Singles

* 2008 - *Just Dance*
* 2008 - *Poker Face*
* 2009 - *Eh, Eh (Nothing Else I Can Say)*
* 2009 - *LoveGame*
* 2009 - *Paparazzi*
* 2009 - *Bad Romance*
* 2010 - *Telephone*
* 2010 - *Alejandro*
* 2011 - *Born This Way*
* 2011 - *Judas*
* 2011 - *The Edge of Glory*
* 2011 - *Yoü and I*
* 2011 - *Marry the Night*

## Lhigaçones sternas

* ladygaga.com