# Logħob Olimpiku tas-sajf 2008

Logħob Olimpiku tas-sajf 2008|  |
| Mottu | *One World, One Dream (同一个世界 同一个梦想) (MT) Dinja Waħda, Ħolma Waħda* |
| Belt |
Bejġing |
| Pajjiżi parteċipanti |
204 |
| Atleti parteċipanti |
11,028 |
| Avvenimenti |
302 fi 28 dixxiplina |
| Ċerimonja tal-ftuħ |
8 ta' Awwissu |
| Ċerimonja tal-għeluq |
24 ta' Awwissu |
| Uffiċjalment miftuħa minn |
Hu Jintao |
| Ġurament tal-atleti | Zhang Yining |
| Ġurament tal-ġurija | Huang Liping |
| Fjamma Olimpika | Li Ning |
| Grawnd |
Grawnd Nazzjonali ta' Bejġing |

Il-**Logħob Olimpiku tas-sajf 2008**, magħrufin uffiċjalment bħala l-**Logħob tad-XXIX Olimpjadi**, kienet manifestazzjoni sportiva internazzjonali li saret f'Bejġing, ġewwa ċ-Ċina, mit-8 ta' Awwissu sal-24 ta' Awwissu 2008. Total ta' 10,500 atleta kienu mistennija li jikkompetu fi 302 avvenimenti minn 28 dixxiplina. L-Olimpjadi ta' Bejġing 2008 immarkaw ukoll it-tielet darba li l-Logħob Olimpiku tas-sajf saru fit-territorju Ażjatiku, wara Tokjo 1964 u Seoul 1988. Diversi KON ġodda ġew rikonoxxuti mill-KOI.

Xi kompetizzjonijiet tal-ibburdjar, tal-għawn u t-turnew tal-futbol saru fi bliet oħra Ċiniżi, waqt li l-kompetizzjonijiet kollha tal-ekwitazzjoni saru f'Ħong Kong. Għat-tieni darba fl-istorja, l-Logħob Olimpiku ġew ospitati minn żewġ Kumitati Olimpiċi differenti. Bejġing ingħatat id-dritt li tospita l-edizzjoni tal-Olimpjadi tas-sajf 2008 mill-Kumitat Olimpiku Internazzjonali (KOI) fit-13 ta' Lulju 2001, li ġiet preferita minn bliet oħra bħal Toronto, Pariġi, Istanbul, u Ożaka.

## Kandidatura

*Biex tapprofondixxi, ara l-artiklu: Għażla għall-belt organizzatriċi tal-Olimpjadi tas-sajf 2008*.

| Riżultati tal-kandidaturi tal-Olimpjadi ta' Bejġing 2008 |
| --- |
| Belt | KON | **Rawnd 1** | **Rawnd 2** |
| Bejġing |  Ċina | **44** | **56** |
| Toronto |  Kanada | 20 | 22 |
| Pariġi |  Franza | 15 | 18 |
| Istanbul |  Turkija | 17 | 9 |
| Ożaka |  Ġappun | 6 | — |

Bejġing ġiet eletta bħala l-belt għall-Olimpjadi tal-2008 nhar it-13 ta' Lulju 2001, matul il-112-il seduta tal-KOI f'Moska, fejn irnexxielha tegħleb l-isfida ta' Toronto, Pariġi, Istanbul u Ożaka. Qabel is-sessjoni, ħames ibliet oħra (Bangkok, il-Kajr, l-Avana, Kuala Lumpur u Sivilja) issottomettew l-offerta tagħhom, imma naqsu li jagħmlu l-lista l-qasira li saret fis-sena 2000.

Wara l-ewwel rawnd ta' votazzjoni, Bejġing kisbet vantaġġ sinjifikati fuq l-erba' kandidati l-oħra. Ożaka rċiviet biss sitt voti u kienet eliminata. Fit-tieni rawnd, Bejġing kellha s-sosten tal-maġġoranza tal-voti, fejn b'hekk ġew eliminati r-rawnds suċċessivi.

Wara r-rebħa tal-offerta, Li Lanqing, il-viċi-premier taċ-Ċina, iddikjara:

>
> **“** Ir-rebħ tal-offerta Olimpika hu eżempju tar-rikonoxximent internazzjonali tal-istabbilità soċjali taċ-Ċina, tal-progress ekonomiku u tal-ħajja sana tal-poplu Ċiniż. **”**
>
>
>

Preċedentament, Bejġing kienet tilfet l-offerta għall-Olimpjadi tas-sajf 2000, li kienet mirbuħa minn Sydney.

## Żvilupp u parteċipazzjoni

### Impjanti

Minn Mejju 2007, beda l-bini tal-31 impjant tal-Logħob Olimpiku ta' Bejġing. Barra minn hekk, il-gvern Ċiniż investa wkoll fir-rinnovazzjoni u l-kostruzzjoni ta' sitt impjanti barra minn Bejġing kif ukoll f'59 ċentru ta' taħriġ. L-aktar biċċiet arkitettoniċi huma l-Grawnd Nazzjonali ta' Bejġing, l-Grawnd Magħluq Nazzjonali ta' Bejġing, iċ-Ċentru Akwatiku Nazzjonali ta' Bejġing, iċ-Ċentru ta' Konvenzjoni Olympic Green, l-Olympic Green u l-Grawnd tal-Baseball ta' Wukesong. Madwar 85% tal-baġit tal-kostruzzjoni għas-sitt impjanti prinċipali huma miksuba minn US$2.1 biljun. L-investimenti huma mistennija mis-soċjetà fi tfittxija għad-drittijiet ta' proprjetà wara l-Olimpjadi 2008. Xi impjanti huma proprjetà u ggvernati mill-*iStat tal-Amministrazzjoni ġenerali tal-iSport*, li se jużawhom wara l-Olimpjadi bħala faċilitajiet għal kull manifestazzjoni sportiva fil-futur. Il-Logħob Olimpiku ta' Bejġing huma uffiċjalment l-Olimpjadi bl-akbar spiża fl-istorja b'total ta' $40.9 biljun li ntefqu bejn l-2001 u l-2007 fuq l-infastruttura, l-enerġija, it-trasport u proġetti ta' fornimenti tal-ilma.

Xi avvenimenti, però, ma sarux f'Bejġing, bħal per eżempju l-futbol li sar f'Qinhuangdao, Shanghai, Shenyang u Tianjin, u l-ekwitazzjoni f'Ħong Kong.

#### Grawnd Nazzjonali ta' Bejġing

*Biex tapprofondixxi, ara l-artiklu: Grawnd Nazzjonali ta' Bejġing*.
Il-Grawnd Nazzjonali ta' Bejġing
Il-punt ċentrali tal-Olimpjadi f'Bejġing kien il-Grawnd Nazzjonali ta' Bejġing, imlaqqam bħala "Bird's Nest" (*il-Bejta tal-Għasfur*) minħabba l-forma tiegħu. Il-kostruzzjoni tal-impjant bdiet fl-24 ta' Diċembru 2003.

Il-grawnd Olimpiku ta' Guangdong, kien ipproġettat, programmat, mibni u tlesta fl-2001 għall-Olimpjadi, imma suċċessivament kien deċiż li jiġi wżat grawnd ġdid għal dan l-avveniment straordinarju. Id-ditta Svizzera, "Herzog & de Meuron" Architekten AG, ikkolaborat mal-kumpanija Ċiniża, "China Architecture Design & Research Group", biex tirbaħ il-konkorrenza.

Mgħammar b'forma ta' grada skeletrika, l-impjant ġabar aktar minn 90,000 persuna matul iċ-ċerimonja tal-ftuħ u matul l-Olimpjadi. L-arkitetti ddiskrevew l-grawnd bħala "bejta ta' għasfur", bis-saqaf li jinfetaħ. Madanakollu, fl-004, l-idea tas-saqaf li jinfetaħ ġiet abbandunata minħabba raġunijiet ekonomiċi u dawk ta' sigurtà. Il-Grawnd Nazzjonali ta' Bejġing kien il-post fejn ospita ċ-ċermonja tal-ftuħ u kien ukoll f'dik tal-għeluq. Il-diżinjatur tal-grawnd, Ai Weiwei, irtira s-sosten tiegħu għall-Olimpjadi fiċ-Ċina, fejn stqarr li "ma jridx ikollu x'jaqsam aktar magħhom".

Fis-16 ta' Lulju 2008, ġie miftuħ il-Villaġġ Olimpiku ta' Bejġing, u sar aċċessibbli għall-pubbliku fis-26 ta' Lulju.

#### Impjanti tal-kompetizzjonijiet

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Impjanti ġodda
* Grawnd Nazzjonali ta' Bejġing - Futbol, Atletika, Ċerimonja tal-ftuħ, Ċerimonja tal-għeluq u t-tmiem tal-maratona
* Ċentru Akwatiku Nazzjonali - Għawm, Għadis, Għawm sinkronizzat
* Grawnd Magħluq Nazzjonali - Ġinnastika artistika, Ġinnastika, Handball
* Beijing Shooting Range Hall - Sparar
* Wukesong Indoor Stadium - Baskitbol
* Laoshan Velodrome - Ċikliżmu
* Shunyi Olympic Rowing-Canoeing Park - Kannottaġġ, Qdif
* China Agricultural University Gymnasium - Lotta
* Peking University Gymnasium - Tennis tal-mejda
* University of Science and Technology Beijing Gymnasium - Ġudo, Taekwondo
* Beijing University of Technology Gymnasium - Badminton, Ġinnastika ritmika
* Olympic Green Tennis Center - Tennis
 | Impjanti eżistenti
* Olympic Sports Center Stadium
* Olympic Sports Center Gymnasium
* Grawnd tal-Ħaddiema
* Workers' Indoor Arena
* Grawnd tal-Kapitali
* Fengtai Softball Field
* Ying Tung Natatorium
* Laoshan Mountain Bike Course
* Beijing Shooting Range CTF
* Istitut tal-Ġinnasju tat-Teknoloġija ta' Bejġing
* Università ta' Bejġing tal-Ġinnasju tal-Ajrunawtika u Astronawtika
 | Impjanti temporanji
* Fencing Hall
* Olympic Green Hockey Field
* Olympic Green Archery Field
* Wukesong Baseball Field
* Chaoyang Park Beach Volleyball Ground
* Laoshan Bicycle Moto Cross (BMX) Venue
* Triathlon Venue
* Urban Road Cycling Course
 |

### Organizzazzjoni

Għall-Olimpjadi, il-kumitat organizzativ stqarr il-bżonn ta' madwar 11,000 voluntier. Il-proċess ta' selezzjoni spiċċa f'Mejju 2008 u ġie segwit mid-diversi attivitajiet ta' formazzjoni.

Ġew imposti miżuri ta' sigurtà biex jiġu evitati kwalunkwe tip ta' problema. Ġew appuntati 80 kelb tal-pulizija biex jikkontrollaw is-sistemà tal-ferrovija u jxommu prodotti bis-suspett li jieħdu n-nar. Ċentru speċjali osserva s-sigurezza tal-prodotti tal-ikel, fejn ikkontrolla li jiġu rispettati l-istandard tekniċi.

Waħda mill-problemi prinċipali tal-belt ta' Bejġing hu t-tniġġis: il-livell tas-sustanzi li jniġġsu hu kbir tant li poġġew f'riksju diversi kompetizzjoni fuq distanza twila. Biex jitnaqqsu l-effeti ta' ħsara, il-belt implimentat diversi regoli, fosthom liġijiet aktar stretti fuq il-karozzi għall-bejgħ.

Kważi għal kull pulizija, ta' kwalunkwe grad jew anzjanità, ġew mogħtija lezzjonijiet ta' lingwi barranin u ta' edukazzjoni. Ktejjeb bi frażijiet f'seba' lingwa (Ingliż, Franċiż, Russu, Ġermaniż, Ġappuniż, Korean u Għarbi) ingħata għall-pulizija kollha u għall-voluntiera.

Ġiet organizzata kampanja fir-reġjun ta' Bejġing li nvitat il-popolazzjoni residenti biex juru lilhom infushom ospitanti u kollaborattivi fil-konfronti tal-barranin li jkunu waqt żjara, fejn għandhom jipprovdu informazzjoni u kwalunkwe tip ta' għajnuna oħra lill-viżitaturi li jiltaqgħu ma' xi diffikulta. Barra minn hekk, il-muniċipalità ta' Bejġing, għamlet serje ta' normi li għandhom x'jaqsmu mad-dinjità urbana: fil-belt, per eżempju, ma kienx permess li wieħed jibżoq mal-art.

Il-pulizja għamlet kampanja biex tqaċċat attivitajiet illegali matul l-Olimpjadi, fi Pjazza Tiananmen u matul Chang’an Avenue. Tallaba, bejjiegħa abbużivi u sewwieqa tat-takis abbużivi jiġu identifikati, arrestati jew inkella jkollhom il-fornimenti tagħhom ikkonfiskati meta jiġu individwati mill-pulizija.

### Xandir

Dawn il-logħob kienu l-ewwel li ġew prodotti u mxandra fit-televiżjoni b'definizzjoni għolja mill-istazzjon ospitu. Fl-offerta tagħhom għal-Logħob Olimpiku fl-2001, Bejġing iddikjarat "li mhu se jkun hemm ebda restrizzjoni fuq ir-rapportaġġ tal-medja u l-moviment tal-ġurnalisti li jintervistaw il-parteċipanti", imma skont rapport tan-*New York Times*, dawn il-wegħdiet ma ġewx rispettati.

### Trasport

Mappa tal-impjanti Olimpiċi ta' Bejġing flimkien mas-sistemà ta' trasport aktar rapidu fil-belt kollha u bejn l-impjanti.
Bi preparazzjoni għall-viżitaturi Olimpiċi, l-infrastruttura tat-trasport f'Bejġing ġiet imkabbra mhux ħażin. L-ajruport ta' Bejġing għadda minn espansjoni kbira, fejn żdied it-Terminal 3, l-ikbar terminal tal-ajruport fid-dinja, iddiżinjat mill-arkitett rinomat Norma Foster. Fl-1 ta' Awwissu, l-Istazzjon tal-Ferrovija tan-nofsinhar ta' Bejġing reġa' nfetaħ wara sentejn ta' kostruzzjoni. Il-Bejġing-Tianjin Intercity Rail, li hi twila 120km, infetħet fl-istess ġurnata u tagħqad lil Bejġing, Tianjin u l-ibliet l-oħra fejn saru l-Olimpjadi. Ġiet programmata biex issir l-aktar veloċi fid-dinja u tasal sa veloċità ta' 350 km fis-siegħa.

Is-sottopassaġ ta' Bejġing esperjenza espansjoni notevoli ta' aktar mid-doppju tal-kapaċità preċedenti. Is-sistemà tal-ferrovija ta' qabel kienet tikkonsisti minn 4 linji u 64 stazzjon. Ġew miżjuda 7 linji u 80 stazzjon, u fost dawn anki ħolqa diretta għall-ajruport tal-belt. Ukoll, flotta ta' eluf ta' karozzi tal-linja, xarabanks żgħar u karozzi uffiċjali wasslu lill-ispettaturi, l-atleti u l-uffiċjali bejn l-impjanti.

Bħala miżura kontra t-tniġġis, 300,000 vettura b'volum qawwi ta' tniġġis ma tħallewx joperaw fil-belt, u d-dħul f'Bejġing bil-vettura kien limitat. Dawn ir-restrizzjonijiet huma nfurzati mill-20 ta' Lulju sal-20 ta' Settembru. Ir-restrizzjonijiet tal-vetturi tal-passiġieri kienu skedati fi ġranet alternati skond in-numru tal-plakka jekk jispiċċax fard jew pari.

### Tema

It-tema uffiċjali tal-logħob, bit-titlu "Dancing Beijing" (*Bejġing Żeffiena*), għandha il-karattru kalligrafiku *jīng* (京, li tfisser *kapitali*), li tirreferi għall-belt ospitu. L-islogan Olimpiku, "*One World, One Dream*" (*Dinja Waħda, Ħolma Waħda*), issejjaħ lid-dinja kollha biex tingħaqad flimkien taħt spirtu Olimpiku.

### Maskots

*Biex tapprofondixxi, ara l-artiklu: Fuwa*.
Il-maskots ta' Bejġing 2008 huma ħamsa Fuwa, li huma pupi tal-fortuna Ċiniżi (opra ta' Han Meilin), li kull waħda minnhom tikkaretterizza wieħed mill-ħames kuluri taċ-ċrieki Olimpiċi u kif ukoll bħala simbolu tal-kultura Ċiniża. L-ewwel sillabi tal-ismijiet tagħhom meta jinqraw flimkien jiffurmaw il-frażi *Běijīng huānyíng nǐ* li biċ-Ċiniż Mandarin ifisser "Bejġing jagħtikom il-merħba".

L-ismijiet ta' dawn il-Fuwa huma, Bèibei (贝贝), Jīngjing (晶晶), Huānhuan (欢欢), Yíngying (迎迎), Nīni (妮妮).

## Torċa Olimpika

It-Torċa Olimpika 2008
Id-disinn tat-Torċa Olimpika hu bbażat fuq voluti tradizzjonali u juża' disinn tradizzjonali Ċiniż magħruf bħala "Sħab Favorevoli" (祥云). It-torċa hi ddiżinjata biex tibqa' mixgħula f'riħ ta' 40 mil fis-siegħa, f'temperaturi ta' inqas minn 40° taħt iż-żero u fix-xita sa 50 mm kull siegħa.

Il-mixja bit-torċa, bit-tema **Vjaġġ ta' Armonija**, damet 130 jum u ġarret it-torċa 137,000 km — l-ikbar distanza ta' kwalunkwe mixja bit-torċa Olimpika minn meta t-tradizzjoni bdiet fl-edizzjoni ta' Berlin 1936.

Minħabba li ċ-Ċina għandha relazzjonijiet xejn sbieħ ma' diversi pajjiżi, il-mixja bit-torċa rriżultat bħala waħda diffikultuża. Per eżempju, kien hemm diskussjoni kbir fuq il-passaġġ tal-fjakkola fuq il-gżira ta' Tajwan.

Ir-rotta tat-Torċa Olimpika 2008
Argument sħun ieħor kien il-kwistjoni tat-Tibet: l-organizzaturi ipprevedew it-telgħa tal-Everest, imma xtaqu wkoll li jevitaw l-aktar possibli l-manifestazzjoni favur it-Tibet. Għal dan l-iskop iċ-Ċina stabillixxiet regoli aktar stretti għall-aċċess għall-parti Tibetana tal-muntanja l-aktar għolja tad-dinja: kontrolli aktar akkurati rigward ix-xabbata barranin, b'limitazzjoni fuq in-numru ta' xabbata tal-istess nazzjon, kontroll fuq id-dokumenti ta' xahrejn u nofs qabel, u projbizzjoni ta' sostituzzjoni fl-aħħar minuta. Minkejja d-diversi problemi li kien hemm, ix-xabbata Ċiniżi xorta wasslu t-Torċa Olimpika fuq il-quċċata tal-Everest. It-Torċa rritornat lura għaċ-ċerimonja tal-ftuħ.

## Il-logħob

### Ċerimonja tal-ftuħ

Iċ-ċerimonja tal-ftuħ tal-Olimpjadi tas-sajf 2008 saret fil-Grawnd Nazzjonali ta' Bejġing u bdiet fit-8 ta' filgħaxija (Żona tal-ħin taċ-Ċina) tat-8 ta' Awwissu 2008. In-numru 8 hu assoċjat mal-prosperità u l-kunfidenza skont il-kultura Ċiniża, u f'dan il-każ kien tmienja triplu għad-data u wieħed aktar għall-ħin (qrib it-08:08:08 pm). Iċ-ċerimonja kienet diretta mir-reġista Ċiniż Zhang Yimou u l-koreografu Ċiniż Zhang Jigang. Din is-serata kienet tikkonsisti minn 15,000 esebitur, u suċċessivament ġiet imsejjħa bħala "l-aqwa ċerimonja tal-ftuħ tal-Olimpjadi li qatt ġiet prodotta".

Iċ-ċerimonja bdiet bl-istennija tal-mument tal-ftuħ permezz tat-tħabbit ta' tnabar "Fou" li kienu mdawwlin hekk kif is-sekondi bdew jonqsu. Suċċessivament, roll ta' karta kbir, li grazzi għall-effetti speċjali fuq il-wiċċ tiegħu kien qed jipproduċi pajsaġġi tipiċi taċ-Ċina. Il-kanzunetta uffiċjali tal-Olimpjadi 2008 ġiet kantata mill-Ingliża Sarah Brightman u ċ-Ċiniża Liu Huan, u kienet intitulata "You and Me". L-eks-ġinnasta Ċiniża, Li Ning, xegħel il-fjamma Olimpika.

Id-daħla tal-atleti parteċipanti kienet differenti mill-edizzjoni preċedenti tal-Olimpjadi. L-iskwadri ma daħlux fl-ordni tal-alfabett Latin, imma skont l-alfabett Ċiniż; fil-fatt l-Awstralja, li s-soltu tkun waħda mill-ewwel gruppi li jidħlu, daħlet kważi lejn l-aħħar, minħabba li fiċ-Ċiniż (澳大利亚) l-inizzjali tal-Awstralja huma waħda mill-aħħar ittri.

### Ċerimonja tal-għeluq

Iċ-ċerimonja tal-għeluq seħħet fl-24 ta' Awwissu 2008. Bdiet fit-8:00pm (Żona tal-ħin taċ-Ċina), u saret fil-Grawnd Olimpiku ta' Bejġing. Kien hemm id-dħul tal-atleti fil-grawnd, li ma daħlux skont l-ordni alfabetiku. Fiċ-ċerimonja ġie assistit il-messaġġ tal-President tar-Repubblika Popolari taċ-Ċina Hu Jintao u l-President tal-KOI Jacques Rogge. Wara, saret il-premjazzjoni tal-kompetizzjoni tal-maratona, li ġie mirbuħa mill-Kenjan Samuel Kamaru Wanjiru (l-ewwel midalja tad-deheb għall-Kenja fil-maratona fl-Olimpjadi), li ġiet segwita minn spettaklu b'direzzjoni tar-reġista Ċiniż Zhang Yimou. Kien hemm imbagħad il-passaġġ simboliku tal-bandiera Olimpika bejn Bejġing u Londra, li se tkun l-organizzatriċi tal-edizzjoni li jmiss tal-Olimpjadi tas-sajf; dan il-passaġġ seħħ bejn is-sindku ta' Bejġing, Guo Jinlong u dak ta' Londra, Boris Johnson. Wara kien hemm esebizzjoni spettakulari esegwita mill-Kumitat Organizzattiv ta' Londra għal-Logħob Olimpiku (LOCOG), bil-parteċipazzjoni tal-futboler ta' Los Angeles Galaxy David Beckham u tad-dwett mużikali bejn Leona Lewis u mill-kitarrist tal-Led Zeppelin, Jimmy Page, fejn kantaw il-kanzunetta *Whole Lotta Of Love*. Suċċessivament ġiet mitfija l-Fjamma Olimpika li mhux se tinxtegħel qabel il-Logħob Olimpiku ta' Londra fl-2012.

### Pajjiżi parteċipanti

Pajjiżi parteċipanti
Il-205 Kumitat Olimpiku Nazzjonali kollha, barra l-Brunej, ipparteċipaw f'din l-edizzjoni. Iċ-Ċina u l-Istati Uniti kellhom l-ikbar timijiet, b'639 u 596 kompetitur rispettivament. Diversi pajjiżi ġew rappreżentati minn atleta wieħed.

Kien hemm tliet pajjiżi debuttanti, li kienu l-Gżejjer Marshall, il-Montenegro u t-Tuvalu.

L-għawwiema mill-Afrika t'Isfel, Natalie du Toit, li rebħet ħames midalji tad-deheb fil-Logħob Paralimpiku tas-sajf 2004, ikkwalifikat għal-logħob ta' Bejġing, biex saret l-ewwel atleta fl-istorja, b'saqjaha maqtugħa mill-irkoppa, li kkwalifikat għal-Logħob Olimpiku wara Olivér Halassy fl-1936. Natalia Partyka, li twieldet mingħajr il-parti t'isfel tal-id leminija (mill-minkeb sal-polz tal-id) ikkompetiet għall-Polonja fit-tennis tal-mejda.

TPE
Bħal-logħob preċedenti mill-1984, atleti mir-Repubblika taċ-Ċina (Tajwan) ħadu sehem fl-Olimpjadi bħala t-Tajpej Ċiniżi (TPE) taħt il-bandiera Olimpika tat-Tajpej Ċiniżi. Il-parteċipazzjoni tat-Tajwan kienet f'dubju minħabba li ma kienx hemm qbil fuq l-isem tat-tim fil-lingwa Ċiniża, u rigward jekk it-Tajwan kellux jimxi qrib ir-Reġjun Amministrattiv Speċjali Ċiniż ta' Ħong Kong fiċ-ċerimonja tal-ftuħ.

### Sport

Id-dixxiplini ta' Bejġing 2008 kienu kważi l-istess bħal dawk ta' Ateni 2004. L-Olimpjadi tal-2008 ra r-ritorn ta' 28 sport (xi ftit minn dawn, bħall-atletika, l-isport akwatiċi, il-ġinnastika u ċ-ċikliżmu, kienu maqsumin f'iktar dixxiplini) li saru fi 302 avvenimenti (165 avvenimenti tal-irġiel, 127 tan-nisa, u 10 mħalltin), avveniment aktar minn dawk ta' Ateni.

B'kollox, kien hemm 9 avvenimenti ġodda, li kienu jinkludu 2 mid-dixxiplina ċiklistika l-ġdida tal-BMX. In-nisa kkompetew fil-ġirja tal-ostakli fuq distanza ta' 3000 metru. Barra minn hekk, l-avvenimenti tal-maratona ta' għawm għall-irġiel u n-nisa, b'distanza ta' 10 kilometri, ġew miżjuda mad-dixxiplina tal-għawm. Sentejn u ġurnata qabel il-bidu tal-Logħob Olimpiku, il-Kumitat Olimpiku ta' Bejġing ħareġ il-pittogrammi ta' 35 dixxiplina (kemm għad-dixxiplini tal-atletika u anki għal dawk taċ-ċiikliżmu kellhom pittogramma unika) b'mod li kull nazzjon ikun jista' jagħrafhom.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| Dixxiplina | Maskili | Femminili | Imħalltin | Total |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  Atletika | **24** | **23** |  | **47** |
|  Badminton | **2** | **2** | **1** | **5** |
|  Baseball | **1** |  |  | **1** |
|  Futbol | **1** | **1** |  | **2** |
| Kannottaġġ •  Kannottaġġ (f'ilmijiet liberi) •  Kannottaġġ (slalom) | **12** 9 3 | **4** 3 1 |  | **16** 12 4 |
|  Qdif | **8** | **6** |  | **14** |
| Ċikliżmu •  Ċikliżmu fit-triq •  Ċikliżmu fuq il-korsa •  Ċikliżmu tal-muntanja •  BMX | **11** 2 7 1 1 | **7** 2 3 1 1 |  | **18** 4 10 2 2 |
|  Ekwitazzjoni • Qbiż bl-ostakli • Dressage • Konkors komplut |  |  | **6** 2 2 2 | **6** 2 2 2 |
| Ġinnastika •  Ġinnastika artistika •  Ġinnastika ritmika •  Trampolin elastiku | **9** 8 1 | **9** 6 2 1 |  | **18** 14 2 2 |
|  Ħokì | **1** | **1** |  | **2** |
|  Ġudo | **7** | **7** |  | **14** |
|  Lotta • *Lotta stil liberu* • *Lotta Greko-Rumana* | **14** 7 7 | **4** 4  |  | **18** 11 7 |

 |

| Dixxiplina | Maskili | Femminili | Imħalltin | Total |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Għawm u sport akwatiku •  Għawm •  Għadis •  Għawm sinkronizzat •  Waterpolo | **22** 17 4 1 | **24** 17 4 2 1 |  | **46** 34 8 2 2 |
|  Baskitbol | **1** | **1** |  | **2** |
|  Ħendbol | **1** | **1** |  | **2** |
| Volibol •  Beach volley •  Volibol | **2** 1 1 | **2** 1 1 |  | **4** 2 2 |
|  Pentatlon modern | **1** | **1** |  | **2** |
|  Boksing | **11** |  |  | **11** |
|  Skerma | **5** | **5** |  | **10** |
|  Softbol |  | **1** |  | **1** |
|  Rfigħ tal-piżijiet | **8** | **7** |  | **15** |
|  Tekwondo | **4** | **4** |  | **8** |
|  Tennis | **2** | **2** |  | **4** |
|  Tennis tal-mejda | **2** | **2** |  | **4** |
|  Sparar • Azzarin • Pistola • Sparar għall-plattini | **9** 3 3 3 | **6** 2 2 2 |  | **15** 5 5 5 |
|  Sparar bil-qaws | **2** | **2** |  | **4** |
|  Trijatlon | **1** | **1** |  | **2** |
|  Ibburdjar | **4** | **4** | **3** | **11** |
| **Total (28 sport)** | **165** | **127** | **10** | **302** |

 |

### Kalendarju

Fil-kalendarju segwenti tal-Olimpjadi 2008, kull kaxxa bluna tirrapreżenta avveniment ta' dixxiplina, bħal rawnd ta' kwalifikazzjoni, f'dik il-ġurnata. Il-kaxxa s-safra tirrapreżenta ġranet fejn saru l-finali għall-midalji. In-numri fil-kaxxa jfissru n-numru ta' finali li ġew kontestati f'dik il-ġurnata.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  ●  | Ċerimonja tal-ftuħ |     | Kompetizzjonijiet |     | Finali |  ●  | Ċerimonja tal-għeluq |

| Awwissu 2008 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | Midalji tad-deheb |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Sparar bil-qaws |  |  |  |   | 1 | 1 |   |   | 1 | 1 |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 4 |
|  Atletika |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 2 | 4 | 6 | 6 | 5 | 3 | 6 | 7 | 7 | 1 | 47 |
|  Badminton |  |  |  |   |   |   |   |   |   | 1 | 2 | 2 |  |  |  |  |  |  |  | 5 |
|  Baseball |  |  |  |  |  |  |  |   |   |   |   |  |   |   |   |  |   | 1 |  | 1 |
|  Baskitbol |  |  |  |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | 1 | 1 | 2 |
|  Boksing |  |  |  |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |   | 5 | 6 | 11 |
|  Kannottaġġ |  |  |  |  |  |  | 2 |  |  | 2 |  |  |  |  |  |  | 6 | 6 |  | 16 |
|  Ċikliżmu |  |  |  | 1 | 1 |  |  | 2 |  | 1 | 3 | 1 | 2 | 3 |   |  | 2 | 2 |  | 18 |
|  Għadis |  |  |  |  | 1 | 1 | 1 | 1 |  |   |   | 1 |   | 1 |   | 1 |   | 1 |  | 8 |
|  Ekwitazzjoni |  |  |  |  |  |  | 2 |  | 1 |  |  |  | 1 | 1 |  | 1 |  |  |  | 6 |
|  Skerma |  |  |  | 1 | 1 | 1 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 |  |  |  |  |  |  |  | 10 |
|  Ħokì |  |  |  |  |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | 1 | 1 |  | 2 |
|  Futbol |   |   |  |   |   |  |   |   |  |   |   |  |   |   |  | 1 |   | 1 |  | 2 |
|  Ġinnastika |  |  |  |  |  |  | 1 | 1 | 1 | 1 |  | 4 | 4 | 4 |  |  |  | 1 | 1 | 18 |
|  Ħendbol |  |  |  |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | 1 | 1 | 2 |
|  Ġudo |  |  |  | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 14 |
|  Pentatlon modern |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 1 | 1 |  |  | 2 |
|  Qdif |  |  |  |   |   |   |   |   |  |   | 7 | 7 |  |  |  |  |  |  |  | 14 |
|  Ibburdjar |  |  |  |   |   |   |   |   |  |   |   | 3 | 2 | 2 | 2 | 2 |  |  |  | 11 |
|  Sparar |  |  |  | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | 2 | 1 | 2 | 1 |  |  |  |  |  |  |  | 15 |
|  Softbol |  |  |  |  |  |  |   |   |   |   |   |   |   |  |   | 1 |  |  |  | 1 |
|  Għawm |  |  |  |   | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |  |  | 1 | 1 |  |  |  | 34 |
|  Għawm sinkronizzat |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 1 |  |  | 1 |  | 2 |
|  Tennis tal-mejda |  |  |  |  |  |  |  |   |   |   |   | 1 | 1 |   |   |   | 1 | 1 |  | 4 |
|  Tekwondo |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 2 | 2 | 2 | 2 |  | 8 |
|  Tennis |  |  |  |  |   |   |   |   |   |   | 1 | 3 |  |  |  |  |  |  |  | 4 |
|  Trijatlon |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 1 | 1 |  |  |  |  |  | 2 |
|  Volibol |  |  |  |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | 1 | 1 | 1 | 1 | 4 |
|  Waterpolo |  |  |  |  |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | 1 |   |  | 1 | 2 |
|  Rfigħ tal-piżijiet |  |  |  | 1 | 2 | 2 | 2 | 2 |  | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 |  |  |  |  |  | 15 |
|  Lotta |  |  |  |  |  |  | 2 | 2 | 3 |  | 2 | 2 |  | 2 | 2 | 3 |  |  |  | 18 |
| Total ta' midalji tad-deheb |  |  |  | 7 | 14 | 13 | 19 | 17 | 15 | 18 | 27 | 37 | 18 | 20 | 11 | 21 | 21 | 32 | 12 | 302 |
| Total kumulattiv |  |  |  | 7 | 21 | 34 | 53 | 70 | 85 | 103 | 130 | 167 | 185 | 205 | 216 | 237 | 258 | 290 | 302 |  |
| Ċerimonji |  |  | ● |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | ● |  |
| Awwissu 2008 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | Midalji tad-deheb |

### Midalji

*Biex tapprofondixxi, ara l-artiklu: Tabella tal-midalji tal-Logħob Olimpiku tas-sajf 2008*.
Dawn huma l-ewwel għaxar pożizzjonijiet tal-midalji mid-29 edizzjoni tal-Olimpjadi. Iċ-Ċina spiċċat l-ewwel bl-akbar numru ta' midalji tad-deheb, 51. L-Istati Uniti, min-naħa l-oħra, kisbu t-tieni post bl-akbar numru ta' midalji, kemm bħala total u anki tal-fidda u tal-bronż.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Poż. | Pajjiż | Deheb | Fidda | Bronż | Total |
| 1 |  Ċina | 51 | 21 | 28 | 100 |
| 2 |  Stati Uniti | 36 | 38 | 36 | 110 |
| 3 |  Russja | 23 | 21 | 28 | 72 |
| 4 |  Gran Brittanja | 19 | 13 | 15 | 47 |
| 5 |  Ġermanja | 16 | 10 | 15 | 41 |
| 6 |  Awstralja | 14 | 15 | 17 | 46 |
| 7 |  Korea t'Isfel | 13 | 10 | 8 | 31 |
| 8 |  Ġappun | 9 | 6 | 10 | 25 |
| 9 |  Italja | 8 | 10 | 10 | 28 |
| 10 |  Franza | 7 | 16 | 17 | 40 |

## Kontroversji u polemika

Persuni jipprotestaw fejn tispikka f'din l-istampa l-frażi: "L-Abbuż tad-Drittjiet Umani Ma Jistgħux Jeżistu Flimkien mal-Olimpjadi ta' Bejġing"
Diversi entitajiet esprimew il-preokkupazzjoni tagħhom fuq il-Logħob, jew l-ospitazzjoni taċ-Ċina ta' dawn il-Logħob; dawn jinkludu allegazzjonijiet li ċ-Ċina vvjolat il-wegħda li kienet għamlet li tħalli l-aċċess lill-istampa, allegat vjolazzjoni tad-drittijiet umani, tniġġis tal-arja kemm fil-belt ta' Bejġing u anki fil-madwar, bojkots proposti, twissija tal-possibilità li l-Olimpjadi ta' Bejġing ikunu fil-mira ta' gruppi terroristiċi, disturb vjolenti ta' protestanti favur it-Tibet, persekuzzjonijiet reliġjużi, il-projbizzjoni ta' Tibetani etniċi mill-jaħdmu f'Bejġing matul il-Logħob, kritika fuq politiki li jordnaw is-sorveljanza elettronika tal-lukandi li huma pposeduti internazzjonalment, l-ispostament tar-residenti, diffikulta fil-biljetti, trattament ħażin ma' ġurnalisti barranin, żoni ta' protesti dubbjużi, kif ukoll kien allegat molestja, arresti fid-djar, għebien infurzat, priġunerija, u torturi ta' dissidenti u protestanti.

Fit-13 ta' Frar 2008, ir-reġista Amerikan Steven Spielberg abbanduna l-inkarigu ta' konsulent artistiku għall-ftuħ u l-għeluq tal-Logħob Olimpiku. Ir-raġuni wara din l-għażla kienet minħabba l-irwol li ċ-Ċina kienet qed iżżomm fil-Gwerra ta' Dargur u r-rapport li ċ-Ċina kellha mal-gvern ta' Khartum. Bejġing hi l-akbar investitriċi fis-Sudan fl-industrija taż-żejt u tiġi akkużata li tivvjola d-drittjiet umani billi tbigħ armi lill-kontinent Afrikan, u b'hekk qed tkun responsabbli għal aktar tixrid ta' demm.

Il-problema kbira tal-ammont kbir ta' tniġġis tal-arja, wassal biex ċerti kompetizzjoni fuq distani kbar, bħall-maratoni, it-triathlon u ċ-ċikliżmu, saru x'imkien ieħor. Haile Gebrselassie, il-primastija dinji tal-maratona, irrifjuta li jipparteċipa f'din il-kompetizzjoni għall-biża tat-tniġġis.

Lejn Ġunju u Lulju tal-2008, il-klima partikularment sħuna li laqtet lil Bejġing u lir-reġjun ta' madwar ħolqot aktar preokkupazzjoni fuq l-iżvoliġment ta' xi kompetizzjonijiet. Partikularment kien hemm il-biża' tal-possibilità tal-formazzjoni ta' tempesti tar-ramel li jaslu biex jolqtu l-kapitali u għall-invażjoni ta' ġurati li f'Lulju 2008 laqtet il-kampanja, 300 km fil-Majjistral ta' Bejġing. Infestazzjoni ta' alga laqtet f'Lulju il-baċini li kienu mistennija għall-kompetizzjonijiet tal-kannottaġġ, u b'hekk il-ħaddiema kellhom bżonn inaddfu qabel il-bidu tal-kompetizzjonijiet.

## Referenzi

## Ħoloq esterni

*   Sit uffiċjali
* Sit uffiċjali tal-Kumitat Olimpiku Internazzjonali