Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Lingwa Ukrena

| **Lingwa Ukrena (*українська мова*)** |
| --- |
| **Mitkellma:** | Ukrajna |
| **Reġjuni:** | Ewropa |
| **Kelliema:** | lingwa materna : 37 miljun lingwa barranija : 15 miljun |
| **Familja**: | Lingwi Slavi |
| Uffiċjali |
| **Lingwa uffiċjali ta'**: | Ukrajna Polonja (Rikonoxxut) Moldova (Rikonoxxuta) Rumanija (Rikonoxxuta) |
| **Regolati**: | istitut tal-Lingwa Ukrena |
| Kodiċijiet |
| **ISO 639-1:** | uk |
| **ISO 639-2:** | ukr |
| **ISO 639-3:** | ukr |
|   |
| Ara ukoll: Lingwa |

 **Ukrena** (Ukrena: *українська мова*, [ʊkrɐˈjinʲsʲkɐ ˈmɔʋɐ] jew sempliċiment *українська*, [ʊkrɐˈjinʲsʲkɐ]) hija lingwa Slava tal-Lvant, mitkellma u miktuba. Hija mitkellma primarjament fl-Ukrajna u sservi bħala l-lingwa nattiva tal-Ukreni. Minbarra li hija l-lingwa uffiċjali tal-Ukrajna, tintuża wkoll mid-dijaspora Ukrena. Hemm aktar dwar 45 miljun kelliem Ukren madwar id-dinja.

## L-alfabett

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| А а | Б б | В в | Г г | Ґ ґ | Д д | Е е | Є є | Ж ж |
| З з | И и | І і | Ї ї | Й й | К к | Л л | М м | Н н |
| О о | П п | Р р | С с | Т т | У у | Ф ф | Х х | Ц ц |
| Ч ч | Ш ш | Щ щ | ь | Ю ю | Я я |  |  |  |

## Eżempji tal-Lingwa Ukrena

**Il-Ġranet tal-Ġimgħa It-Tnejn: понеділок *ponedilok*
* It-Tlieta: вівторок *vivtorok*
* L-Erbgħa: середа *sereda*
* Il-Ħamis: четвер *četver*
* Il-Ġimgħa: п'ятниця *pjatnycja*
* Is-Sibt: субота *subota*
* Il-Ħadd: неділя *nedilja*

**Ix-Xhur tas-Sena Jannar: січень *sičenj*
* Frar: лютий *ljutyj*
* Marzu: березень *berezenj*
* April: квітень *kvitenj*
* Mejju: травень *travenj*
* Ġunju: червень *červenj*
* Lulju: липень *lypenj*
* Awwissu: серпень *serpenj*
* Settembru: вересень *veresenj*
* Ottubru: жовтень *žovtenj*
* Novembru: листопад *lystopad*
* Diċembru: грудень *hrudenj*

**In-Numri Wieħed: один *odyn*
* Tnejn: два *dva*
* Tlieta: три *try*
* Erbgħa: чотири *čotyry*
* Ħamsa: п'ять *pjatj*
* Sitta: шість *šistj*
* Sebgħa: сім *sim*
* Tmienja: вісім *visim*
* Disgħa: дев'ять *devjatj*
* Għaxra: десять *desjatj*

## Gallerija

* Mappa
* Tastiera Ukrena.
* L-Imperu Russu fl-1897.
* L-Ukrajna fl-1897.
* Perċentwal ta' abitanti skont l-oblast li jirrikonoxxu l-Ukren bħala l-ilsien matern tagħhom.
* Perċentwal ta' residenti li jirrikonoxxu l-Ukren bħala l-ilsien matern tagħhom.
* L-aktar lingwa nattiva komuni fiż-żoni rurali.
* Mappa tad-djaletti tal-lingwa Russa. Akkademja Imperjali Russa tax-Xjenzi, 1914. Russu żgħir (Ukrain) bl-aħdar, Russu l-Kbir (Russu) bl-oranġjo, Russu abjad (Belarus) bil-vjola; (Jista 'jara fuq il-Mappa li l-Ukrajn kien mitkellem ukoll fiż-Żona ta' Kuban u l-Oblast ta' Belgorod.
# ED50

Helmert Tower f'Potsdam
**ED50** huwa datum ġeodetiku definit wara t-Tieni Gwerra Dinjija bil-għan li jiġu standardizzati n-netwerks ġeodetiċi ta’ diversi pajjiżi tat-Tramuntana tal-Ewropa li dak iż-żmien kienu inkompatibbli u għalhekk ikkumplikaw id-definizzjoni ta’ fruntieri rikonoxxuti reċiprokament.

L-isem ED50 jirrappreżenta **D** atum **Ewropea** 19 **50** u jiddefinixxi s-sistema ġeodetika, billi jirreferi għad-dejta mkejla fl-1950.

L-ellissojd ta 'referenza assoċjat ma' din is-sistema huwa l-ellipsoid Hayford internazzjonali orjentat lejn Potsdam (Helmert Tower).

Il-koordinati tal-punt tal-emanazzjoni huma:

* Latitudni: 52°22'51.4456" Tramuntana
* Lonġitudni: 13°03'58.9283" Lvant

Il- meridjan ewlieni huwa Greenwich . In-netwerk ġeodetiku assoċjat huwa dak derivat min-netwerks ikkumpensati bi blokk tal-istati Ewropej. Jintuża fl-Italja għad-diviżjoni ta' folji IGM prodotti ġodda.