Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kirgiżistan

| Repubblika KirgiżaКыргыз Республикасы (Kirgiż) *Kyrgyz Respublikasy* |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| **Innu nazzjonali:** Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик Гимни *Kyrgyz Respublikasynyn Mamlekettik Gimni* *Innu Nazzjonali tar-Repubblika Kirġiża* Duration: 2 minutes and 4 seconds.2:04 |
|  Lokazzjoni tal-Kirgiżistan (aħdar) |
| **Belt kapitali** (u l-ikbar belt)
 | Bishkek ﻿ / ﻿
 |
| Lingwi uffiċjali | Kirgiż (nazzjonali) Russu (uffiċjali) |
| **Gruppi etniċi**  | 72.6% Kirgiżi 14.4% Użbeki 6.4% Russi 1.1% Dungani 5.5% oħrajn |
| Gvern | Repubblika parlamentari unitarja |
|  -  | President | Almazbek Atambayev |
|  -  | Prim Ministru | Temir Sariyev |
| Leġislatura | Kunsill Suprem |
| Formazzjoni |
|  -  | OA Kara-Kirgiż | 14 ta' Ottubru 1924  |
|  -  | RSS Kirgiża | 5 ta' Diċembru 1936  |
|  -  | Indipendenza iddikjarata | 31 ta' Awwissu 1924  |
|  -  | Rikonoxxuta | 25 ta' Diċembru 1991  |
| Erja |
|  -  | Total | 199,951 km2 (87) 77,181 mil kwadru  |
|  -  | Ilma (%) | 3.6 |
| Popolazzjoni |
|  -  | stima tal-2015 | 6,000,000 (110) |
|  -  | ċensiment tal-2009 | 5,362,800  |
|  -  | Densità | 27.4/km2 (176) 71/mili kwadri |
| **PGD** (PSX) | stima tal-2011 |
|  -  | Total | $13.125 biljun (135) |
|  -  | Per capita | $2,372 (146) |
| **PGD** (nominali) | stima tal-2011 |
|  -  | Total | $5.920 biljun (144) |
|  -  | Per capita | $1,070 (152) |
| **IŻU** (2014) |  0.655 (medju) (120) |
| Valuta | som Kirġiż (`KGS`)  |
| Żona tal-ħin | UTC (UTC+5/+6) |
| Kodiċi telefoniku | +996 |
| TLD tal-internet | .kg |

Il-**Kirgiżistan** (bil-Kirgiż: *Кыргызстан Kyrgyzstan*), uffiċjalment ir-**Repubblika Kirgiża** (bil-Kirgiż: *Кыргыз Республикасы Kyrgyz Respublikasy*), li qabel kien magħruf bħala **Kirghizia**, huwa pajjiż allokat fl-Asja Ċentrali. Peress li huwa interkjuż u muntanjuż, il-Kirgiżistan huwa mdawwar mill-Każakistan lejn it-Tramuntana, l-Użbekistan lejn il-Punent, it-Taġikistan lejn il-Lbiċ u ċ-Ċina lejn il-Lvant. Il-belt kapitali u l-akbar belt hija Bishkek.

L-Istorja tal-Kirgiżistan tmur lura għal aktar minn 2,000 sena u tinkludi varjetà ta' kulturi u imperi. Għalkemm il-pajjiż huwa ġeografikament iżolat mill-art muntanjuża ħafna tiegħu, dan ikkontribwixxa biex iżomm il-kultura antika tiegħu. Storikament, il-Kirgiżistan kien f'salib it-toroq ta' diversi ċiviltajiet kbar, jiġifieri bħala parti mit-Triq tal-Ħarir u rotot kummerċjali u kulturali oħra. Apparti li kien hemm sensiela abitata twila ta' tribujiet indipendenti u mexxejja ta' gruppi, il-Kirgiżistan kien perjodikament taħt il-ħakma barranija u laħaq is-sovranità bħala stat-nazzjon wara li sfaxxat tal-Unjoni Sovjetika fl-1991.

## Referenzi
# De facto

De facto hija espressjoni bil-Latin li tfisser "fil-fatt". Fil-ġurisdizzjoni, hi maħsuba li tfisser "fil-prattika imma mhux neċessarjament imposta mil-liġi" jew "fil-prattika jew fir-realtà, imma mhux stabbilita b'mod uffiċjali". Din hija l-oppost tal-espressjoni *de jure* (li tfisser "skont il-liġi") meta tiġi riferuta għal affarijiet dwar il-liġi, il-governanza, jew teknika (bħal m'huma l-istandards) li jinstabu fl-esperjenza komuni kif maħluqa jew żviluppata mingħajr jew bil-kontra ta' regolament.

Sitwazzjoni *de facto* tkun dik li fir-realtà teżisti imma li ma ġietx rikonoxxuta formalment, jew permezz tal-mekkaniżmi legali attwali jew mill-awtorità kompetenti. Per eżempju, persuna jista' jkollha kariga *de facto* mingħajr ma din il-kariga jkollha rikonoxximent formali mill-awtorità approprjata jew kuntratt tax-xogħol. Pajjiż jista' jkun indipendenti *de facto*, mingħajr ma jkollu għarfien formali mill-Ġnus Magħquda jew minn pajjiżi oħra. F'ċerti pajjiżi relazzjoni domestika (poġġuti) huwa żwieġ *de facto* f'kull aspett tal-ħajja soċjali, però mingħajr ir-rikonoxximent legali taż-żwieġ.
# Wikiħbarijiet

Wikiħbarijiet|  |
| --- |
|  |
| URL |
www.wikinews.org |
| Kummerċjali? |
Le |
| Tip ta' sit |
Aħbarijiet online |
| Reġistrazzjoni |
Opzjonali |
| Lingwi disponibbli |
Multilingwali |
| Proprjetarju |
Fondazzjoni Wikimedia |
| Maħluqa minn |
Komunità Wikimedia |
| Pożizzjoni fuq Alexa |
12,761 |
| Stat attwali |
Attiva |

Il-**Wikibarijiet** huwa proġett tal-Fondazzjoni Wikimedia fejn fiha jiġu ppublikat aħbarijiet minn madwar id-dinja. Jimmy Wales iddistingwa lill-Wikibarijiet minn mal-Wikipedija hekk kif hu stqarr li "fuq il-Wikibarijiet, kull storja li tinkiteb tkun qed tinkiteb bħala aħbar, oppost għal artiklu ta' enċiklopedija." Il-politika tal-*punto di vista* newtrali espost mill-Wikibarijiet jiddistingwixxiha minn sfrozi ġurnalisti oħra bħal Indymedia u OhmyNews. B'kuntrast mill-ħafna proġetti tal-Fondazzjoni Wikimedia, il-Wikibarijiet tħalli x-xogħol oriġinali li jsir fil-format ta' rappurtaġġ oriġinali u intervisti.

## Storja

L-ewwel proposta rikordjata ta' sit tal-aħbarijiet tal-Wikimedia kienet posta ta' żewġ linji minn persunan anonimu fil-5 ta' Jannar, 2003, fuq Meta-Wiki. Daniel Alston, li kien jimmodifika lill-Wikipedija taħt l-isem ta' Fonzy, stqarr li kien hu li kien bagħat dak il-messaġġ. Din il-proposta ġiet aktar żviluppata mill-ġurnalista, żviluppatur tas-softwer u awtur Erik Möller. Kien hemm oppożizzjoni minn diversi kontributuri tal-Wikipedija, li kienu stqarrew fuq li kien hemm diġà l-eżistenza ta' taqsiriet tal-aħbarijiet fuq il-Wikipedija, li tat bidu għal diskussjonijiet u proposti fuq kif il-proġett il-ġdid jista' jiġi implimentat mill-Wikimedia.

F'Novembru tal-2004, ġiet ippublikata wiki demostrattiva biex turi kif sit tal-aħbarijiet kollaborattiv jista' jaħdem. F'Diċembru tal-2004, is-sit ma baqax fil-fażi demostrattiva u mexa għall-fażi beta. Fl-istess ħin, edizzjoni bil-Ġermaniż ġiet introdotta. Aktar tard ġew introdotti verżjonijiet bit-Taljan, l-Olandiż, il-Franċiż, l-Ispanjol, l-Iżvediż, il-Bulgaru, il-Pollakk, il-Portugiż, ir-Rumen, l-Ukren, is-Serb, il-Ġappuniż, ir-Russu, l-Ebrajk, l-Għarbi, it-Tajlandiż, in-Norveġiż u biċ-Ċiniż (kollha f'ordni kronoloġika).

Fit-13 ta' Marzu, 2005, l-edizzjoni Ingliża tal-Wikibarijiet laħqet l-1,000 artiklu. Ftit xhur wara biss, f'Settembru tal-2005, il-proġett ġie trasferit għal-liċenzja tal-Creative Commons Attribution 2.5. Fil-5 ta' Settembru, 2007, il-verżjoni Ingliża irnexxielha tilħaq kwota ta' 10,000 aħbar.

## Referenzi

## Ħoloq esterni

* Wikibarijiet
* RSS Feed tal-Wikibarijiet
* Wikinews Reports – blogg mir-rappurtaturi tal-Wikibarijiet
# Borża ta' New York

Faċċata tal-Borża ta' New York
Il-**Borża ta' New York** (bl-Ingliż: *New York Stock Exchange* jew *NYSE*) hija borża Amerikana fil-Financial District ta' Lower Manhattan fil-Belt ta' New York. Din hija l-akbar borża fid-dinja bil-kapitalizzazzjoni kummerċjali tal-kumpaniji elenkati tilħaq it-$30.1 triljun minn Frar tal-2018. Fl-2013, il-valur medju ta' kummerċ ta' kuljum kien ta' madwar $169 biljun.

## Ħoloq esterni

* Sit uffiċjali