# Ateni

| Ateni |
| --- |
|  Greċja |
|  |
|

|  |
| --- |
|  |

 |
| Amministrazzjoni |
|  |
| **Stat sovran** | Greċja |
| **Government agency** | Decentralized Administration of Attica (en)  |
| **Administrative region of Greece** | Attika |
| **Akrata** | Central Athens Regional Unit (en)  |
| **Municipality of Greece** | Athens Municipality (en)  |
| Kap tal-Gvern |
Haris Doukas (en)  |
| Isem uffiċjali | Αθήνα |
| Ismijiet oriġinali | Αθήνα Ἀθῆναι |
| Kodiċi postali | `104 00–106 99, 111 00–118 99u 121 00–124 99` |
| Ġeografija |
| Koordinati | ﻿ / ﻿
 |
| AteniAteni (Greece) |
| Superfiċjenti |
39 kilometru kwadru |
| Għoli |
74 m |
| Fruntieri ma' |
Nea Filadelfeia (en) u Ζωγράφου (mul)  |
| Demografija |
| Popolazzjoni |
643,452 abitanti (2021) |
| Informazzjoni oħra |
| Fondazzjoni |
7 millennium "BCE" |
| Kodiċi tat-telefon | `210` |
| Żona tal-Ħin |
Ħin tal-Lvant tal-Ewropa |
| bliet ġemellati |
Amsterdam, Athens (mul) , Ashgabat, Barċellona, Beijing, Bejrut, Betlem, Bogotá, Bukarest, Casablanca, Chicago, Damasku, Домодедово (mul) , Gazimağusa (mul) , Istanbul, Ljubljana, Los Angeles, Kiev, Madrid, Belt tal-Messiku, Moska, Napli, Nikosija, Rabat, Reġġju Kalabrija, Rio de Janeiro, Santiago, Sarajevo, Seoul, Sofija, Syracuse (en) , Tirana, Washington, D.C., Yerevan, Boston, Cluj-Napoca, Montreal, Genova, Firenze, Buenos Aires, Liżbona, Cali, Praga, Xi'an, Varsavja, Tbilisi, Ħavana, Cusco, Amsterdam, Atlantau Belgrad |
|
cityofathens.gr |

**Ateni** (Αθήνα) hija l-kapitali u l-ikbar belt tal-Greċja, u tiddomina l-periferija ta' Attika. Ateni hija waħda mill-eqdem ibliet fid-dinja, bl-istorja tagħha tmur lura għal madwar 3,400 sena ilu.

Il-kapitali Griega għandha popolazzjoni ta' 745,514 (fl-2001) fiċ-ċentru amministrattiv tagħha. Iż-żona urbana testendi 'l barra mil-limiti amministrattivi tal-istess belt, b'popolazzjoni ta' 3,130,841 (fl-2001). Ateni hija ċ-ċentru ekonomiku, finanzjarju, industrijali u kulturali tal-Greċja, u fuq livell Ewropew u globali din għandha importanza notevoli.

Ateni hi l-aktar imfakkra fuq il-kotba tal-istorja bħala l-post fejn twieldet id-demokrazija, li kienet is-seded tal-akkademja ta' Platun u l-liċew ta' Aristotli, u kif ukoll il-post tat-twelid ta' Sokrate, Perikle, Sofokle u filosfi u persunaġġi oħra importanti tal-antik. Barra minn hekk, kienet polis prosperuża u hi kkunsidrata bħala l-benniena taċ-ċiviltà tal-Punent.

Tradizzjonalment, il-protettriċi tal-belt hija l-alla Atena, li tidher kemm fl-emblema tal-belt kif ukoll fil-bandiera.

## Etimoloġija

Fil-Grieg tal-Qedem, l-isem tal-belt kien Ἀθῆναι (*Athēnai*, ippronunzjata [a.tʰɛ̂ː.nai̯] bil-Attiku Klassiku) li huwa fil-plural. Fil-Grieg ta' qabel, bhal Grieg Omeriku, l-isem kien fis-singular bħala Ἀθήνη (*Athēnē*). Huwa possibli li ġiet fil-plural aktar tard, bħal dawk ta' Θῆβαι (*Thêbai*) u Μυκῆναι (*Μukênai*). L-għeruq tal-kelma forsi mhumiex ġejjin minn oriġini Grieg jew Indo-Ewropej, u huwa fdal tas-sottostrat Pre-Grieg ta' Attika, kif jista' jkun l-isem tal-alla Atena (Attiku Ἀθηνᾶ,  *Athēnā*, Joniku Ἀθήνη, *Athēnē*, u Doriku Ἀθάνα, *Athānā*), li kienet dejjem marbuta mal-belt ta' Ateni. Matul il-perjodu Medjevali l-isem tal-belt reġa' ġie fis-singular bħala Ἀθήνα. Madankollu, wara l-istabbiliment tal-istat Grieg modern, u parzjalment minħabba l-konservattiżmu tal-lingwa miktuba, Ἀθῆναι [aˈθine] għal darba oħra saret l-isem uffiċjali tal-belt u baqa' hekk sal-abbandun tal-Katarevusa fl-1976, meta Ἀθήνα, *Athína*, saret l-isem uffiċjali.