# Malażja

| Malażja مليسيا |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| **Mottu:**"Bersekutu Bertambah Mutu" *Unity is Strength* Mill-Malaju: Għaqda Żied Kwalità |
| **Innu nazzjonali:Negaraku* *Pajjiż tiegħi*  |
|  Lokazzjoni tal-Malażja (aħdar) |
| **Belt kapitali** | Kuala Lumpur ﻿ / ﻿
 |
| L-ikbar belt | Putrajaya (amministrattiva) |
| Lingwi uffiċjali | Malaju (Standard ta' Malażja) Ingliż (f'Sarawak) |
| **Gruppi etniċi**  | Persentaġġ u isem:
* 69.7% *Bumiputera* "indiġeni"
	+ 57.3% Malaju
	+ 12.4% Nies indiġeni minn Sabah, Sarawak u Orang Asli "Nies Nattiv"
* 22.9% Ċiniżi
* 6.6% Indjan
* 0.8% Oħrajn
 |
| Reliġjon | Persentaġġ u isem:
* 63.5% Iżlam (uffiċjal)
* 18.7% Buddiżmu
* 9.1% Kristjan
* 6.1% Ħindu
* 1.8% Mhux magħruf
* 0.9% oħrajn
 |
| Gvern | Monarkija kostituzzjonali parlamentari federali, Monarkija elettiva |
|  -  | Yang di-Pertuan Agong | Sultan Ibrahim ibni Almarhum Sultan Iskandar |
|  -  | Prim Ministru | Dato Seri Anwar Ibrahim |
|  -  | Viċi Prim Ministru | Dato Seri Dr. Ahmad Zahid Hamidi Dato Sri Fadillah Yusof |
|  -  | Prim Imħallef | Tun Tengku Maimun Tuan Mat |
|  -  | Yang di-Pertua Dewan Negara | Vakanti |
| Leġislatura | Parlament |
| Indipendenza mir-Renju Unit |
|  -  | Indipendenza ta' Federazzjoni tal-Malaja | 31 ta' Awwissu 1957  |
|  -  | Awtogovernanza ta' Singapor | 3 ta' Ġunju 1959  |
|  -  | Awtogovernanza ta' Sarawak | 22 ta' Lulju 1963  |
|  -  | Awtogovernanza ta' Borneo ta' Fuq | 31 ta' Awwissu 1963  |
|  -  | Federazzjoni tal-Malaja, Borneo ta' Fuq,
Sarawak, Singapor | 16 ta' Settembru 1963  |
|  -  | Tifrid ta’ Singapor mill-Malażja | 9 ta' Awwissu 1965  |
| Erja |
|  -  | Total | 330,803 km2 (66) 127,724 mil kwadru  |
|  -  | Ilma (%) | 0.3 |
| Popolazzjoni |
|  -  | stima tal-2024 | 35,747,475 (42) |
|  -  | ċensiment tal-2020 | 32,447,810  |
|  -  | Densità | 86/km2 (114) 33.20/mili kwadri |
| **PGD** (PSX) | stima tal-2023 |
|  -  | Total | SU$ 1.096 triljun  |
|  -  | Per capita | SU$ 33,113 (41) |
| **PGD** (nominali) | stima tal-2023 |
|  -  | Total | SU$ 434.059 biljun  |
|  -  | Per capita | SU$ 13,108 (62) |
| **Gini** (2015) | 41  |
| **IŻU** (2018) |  0.804 (għoli) (62) |
| Valuta | ringgit (RM) (`MYR`)  |
| Żona tal-ħin | UTC (UTC+8) |
| Kodiċi telefoniku | +60 |
| TLD tal-internet | .my |

Il-**Malażja** jew **Malaysia** (pronunzja bil-Malaju Standard: [/ma.le.sia/]; malésia) hija monarkija kostituzzjonali federali li tinsab fl-Asja tax-Xlokk. Il-pajjiż jikkonsisti minn tlettax-il stat u tliet territorji federali u għandu art totali ta' 330,803 kilometru kwadru li jissepara l-Baħar taċ-Ċina t'Isfel f'żewġ reġjuni ta' daqs simili, il-Malażja tal-Punent u tal-Lvant (Borneo Malażjana). Il-Malażja tal-Punent taqsam art u fruntiera marittima mat-Tajlandja u fruntieri marittimi ma' Singapor, il-Vjetnam, u l-Indoneżja. Il-Malażja tal-Lvant taqsam fruntieri marittimi u tal-art mal-Brunej u l-Indonesia u fruntiera marittima mal-Filippini. Il-belt kapitali hija Kuala Lumpur, filwaqt li Putrajaya hija s-sede tal-gvern federali. B'popolazzjoni ta' aktar minn 30 miljun, il-Malażja saret it-42 l-aktar pajjiż popolat fid-dinja. L-aktar punt li qiegħed 'l isfel fil-kontinent Ewroasja, Tanjung Piai, huwa fil-Malażja, allokat fit-tropiċi. Il-Pajjiż huwa wieħed mis-17-il pajjiżi megadiversi fid-dinja, b'numru kbir ta' speċi endemiċi.

Kolonizzata mill-Ingliżi fis-seklu 19, wara l-indipendenza tal-Grupp tal-Kolonji Brittaniċi fl-Istrett tal-Asja fil-31 ta' Jannar 1948 ġiet iffurmata l-Unjoni tal-Malasja iżda minħabba tilwim intern ma' Singapor, ġie deċiż fl-1963 li Singapore għandu jirtira mill-Federazzjoni u jippretendi lilu nnifsu bħala repubblika indipendenti fid-9 ta' Awwissu 1965.

## Referenzi