# Rembrandt

| Rembrandt |
| --- |
|  |
| Ħajja |
| Isem propju |
Rembrandt Harmenszoon van Rijn |
| Twelid |
Leiden, 15 Lulju 1606, 1606 |
| Nazzjonalità |
Repubblika tal-Pajjiżi l-Baxxi |
| Residenza |
Rembrandt House Museum (en)  |
| Grupp etniku |
Olandiżi |
| Mewt |
Amsterdam, 4 Ottubru 1669 |
| Post tad-dfin |
Westerkerk (en)  |
| Familja |
| Missier |
Harmen Gerritszoon van Rijn |
| Omm |
Neeltje Willemsdr. Zuytbrouck |
| Konjuga/i |
Saskia van Uylenburgh (mul)   (22 Ġunju 1634 -  14 Ġunju 1642) |
| Koppja/i |
Geertje Dircx (en)  Hendrickje Stoffels (mul)  |
| Ulied |

uri
* Titus van Rijn (en)  Cornelia van Rijn (en)
 |
| Edukazzjoni |
| Alma mater | Stedelijk Gymnasium Leiden (en)  Università ta' Leiden (1620 - 1621) : l-arti |
| Lingwi |
Olandiż |
| Għalliema |
Jacob van Swanenburgh (en)  Pieter Lastman (mul)  Joris van Schooten (mul)  Jan Pynas (en)  |
| Studenti |

uri
* Arent de Gelder (en)  Willem Drost (en)  Godfrey Kneller (en)  Philips Koninck (en)  Titus van Rijn (en)  Abraham van Dijck (en)  Bernhard Keil (en)  Gerrit Dou (en)  Carel Fabritius (mul)  Jürgen Ovens (en)  Ferdinand Bol (en)  Samuel van Hoogstraten (mul)  Nicolaes Maes (en)  Lambert Doomer (en)  Gerbrand van den Eeckhout Govert Flinck (en)  Anthonie van Borssom (mul)  Christopher Paudiß (en)  Cornelis Brouwer (en)  Jan Victors (mul)  Franz Wulfhagen (mul)  Jacques des Rousseaux (en)  Jacobus Leveck (mul)  Jan Gillisz van Vliet (en)  Adriaen Verdoel (en)  Willem de Poorter (en)  Isaac de Jouderville (mul)  Heiman Dullaart (en)  Abraham Furnerius (en)  Leendert van Beijeren (en)  Johann Ulrich Mayr (en)  Karel van der Pluym (en)  Constantijn à Renesse (en)  Heinrich Jansen (en)  Gerrit Willemsz Horst (en)  Johannes Raven II (mul)  Gerrit van Uylenburgh (en)  Jan de Stomme (en)  Johannes Colaert (en)  Jan van Glabbeeck (en)
 |
| Okkupazzjoni |
| Okkupazzjoni |
pittur disinjatur tipografu kollezzjonista tal-arti inċiżur kollezzjonist artist viżiv old master (en)  inċiżur art dealer (en)  artist |
| Post tax-xogħol |
Leiden Amsterdam Leiden Amsterdam |
| Xogħlijiet importanti | *The Night Watch (en)  Syndics of the Drapers' Guild (en)  The Jewish Bride (en)  Belshazzar's Feast (en)  Self-portrait (en)*  |
| Sħubija |
Amsterdam Guild of St. Luke (en)  |
| Moviment |
Pittura tas-Seklu tad-Deheb Olandiż |
| Moviment artistiku |
pittura ritratt pittura reliġjuża pittura mitoloġika pittura tal-ġeneru pittura storika awtoritratt arti pajsaġġistika ritratt tronie (en)  natura mejta vanitas (en)  hunting still life (en)  mythological art (en)  winter landscape (en)  |

**Rembrandt Harmenszoon van Rijn** (/ˈrɛmbrænt, ˈrɛmbrɑːnt/, pronunzja bl-Olandiż: [ˈrɛmbrɑnt ˈɦɑrmə(n)ˌsoːɱ vɑn ˈrɛin]; twieled fil-15 ta' Lulju 1606 – miet fl-4 ta' Ottubru 1669), normalment magħruf sempliċement bħala **Rembrandt**, kien pittur, litografu u disinjatur Olandiż tal-Epoka tad-Deheb Olandiża. Huwa kien innovattiv u prolifiku bi tliet mezzi. Ġeneralment huwa kkunsidrat bħala wieħed mill-ikbar artisti viżivi fl-istorja tal-arti u l-iżjed importanti fl-istorja tal-arti Olandiża.

Għad-differenza tal-biċċa l-kbira tal-artisti importanti Olandiżi tas-seklu 17, ix-xogħlijiet ta' Rembrandt saru b'firxa wiesgħa ta' stili u ta' suġġetti, minn ritratti u awtoritratti għal pajsaġġi, xenarji b'tema, xenarji allegoriċi u storiċi, temi Bibbliċi u mitoloġiċi, u l-istudji dwar l-annimali. Il-kontributi tiegħu lill-arti waslu f'perjodu ta' ġid kbir u ta' kisbiet kulturali li l-istoriċi jsejħu l-Era tad-Deheb Olandiża, meta l-arti Olandiża (speċjalment il-pittura Olandiża), filwaqt li kienet antitetika għall-istil Barokk dominanti fl-Ewropa, kienu prolifiċi u innovattivi. Din l-era wasslet għal ġeneri ġodda importanti. Bħal bosta artisti tal-Era tad-Deheb Olandiża, fosthom Jan Vermeer, Rembrandt kien jikkollezzjona u jpartat l-arti b'mod akkanit.

Rembrandt qatt ma siefer, iżda kien influwenzat b'mod konsiderevoli mix-xogħol tal-artisti Taljani u Olandiżi li studjaw fl-Italja, bħal Pieter Lastman, il-Karavaġġisti ta' Utrecht, il-Barokk Fjamming, u Peter Paul Rubens. Wara li kiseb suċċess meta kien żagħżugħ bħala pittur tar-ritratti, iktar 'il quddiem Rembrandt għadda minn traġedji personali u diffikultajiet finanzjarji. Madankollu l-inċiżjonijiet u l-pitturi tiegħu kienu popolari matul ħajtu kollha, ir-reputazzjoni tiegħu bħala artista baqgħet għolja, u għal għoxrin sena huwa għallem lil bosta pitturi Olandiżi importanti.

Ir-ritratti ta' Rembrandt tal-kontemporanji tiegħu, l-awtoritratti u l-illustrazzjonijiet ta' xeni mill-Bibbja jitqiesu bħala l-aqwa trijonfi kreattivi tiegħu. L-awtoritratti tiegħu jiffurmaw awtobijografija intima. L-ewwel kontribut ta' Rembrandt fl-istorja tal-litografija kienet it-trasformazzjoni tiegħu tal-proċess tal-inċiżjoni minn teknika riproduttiva relattivament ġdida għal forma ta' arti. Ir-reputazzjoni tiegħu bħala l-ikbar inċiżur fl-istorja ġiet stabbilita matul ħajtu. Ftit mill-pitturi tiegħu ħarġu mir-Repubblika Olandiża meta kien ħaj, iżda l-litografiji tiegħu ġew iċċirkolati fl-Ewropa kollha, u r-reputazzjoni tiegħu lil hinn min-Netherlands kienet ibbażata inizjalment fuqhom biss.

Fix-xogħlijiet tiegħu, huwa wera għarfien dwar l-ikonografija klassika. It-turija ta' xena Bibblika kienet infurmata mill-għarfien ta' Rembrandt tat-test speċifiku, mill-assimilazzjoni tiegħu tal-kompożizzjoni klassika, u l-osservazzjonijiet tiegħu tal-popolazzjoni Lhudija ta' Amsterdam. Minħabba l-empatija tiegħu għall-kundizzjoni umana, huwa ssejjaħ bħala "wieħed mill-ikbar profeti taċ-ċivilizzazzjoni". L-iskultur Franċiż Auguste Rodin qal, "Tqabbilni ma' Rembrandt! X'sakrileġġ! Ma' Rembrandt, il-monument kolossali tal-arti! Għandna nipprostraw ruħna quddiem Rembrandt u qatt ma nqabblu lil ħadd miegħu!".

## Xogħlijiet dwar Rembrandt

#### Xogħlijiet letterarji (eż. poeżiji u fizzjoni)

* *To the Picture of Rembrandt* (poeżija bir-Russu ta' Mikhail Lermontov, 1830)
* *Gaspard de la nuit: Fantaisies à la manière de Rembrandt et de Callot* (poeżiji prożastiċi bil-Franċiż ta' Aloysius Bertrand, 1842)
* *Moi, la Putain de Rembrandt* (rumanz bil-Franċiż ta' Sylvie Matton, 1998)
* *Van Rijn* (rumanz tal-2006 ta' Sarah Emily Miano)
* *I Am Rembrandt's Daughter* (rumanz tal-2007 ta' Lynn Cullen)
* *The Rembrandt Affair* (rumanz tal-2011 ta' Daniel Silva)
* *The Anatomy Lesson* (rumanz tal-2014 ta' Nina Siegal)
* *Rembrandt's Mirror* (rumanz tal-2015 ta' Kim Devereux)

#### Films

* *The Stolen Rembrandt* (film tal-1914 dirett minn Leo D. Maloney u J.P. McGowan)
* *The Tragedy of a Great* / *Die Tragödie eines Großen* (film tal-1920 dirett minn Arthur Günsburg)
* *The Missing Rembrandt* (film tal-1932 dirett minn Leslie S. Hiscott)
* *Rembrandt* (film tal-1936 dirett minn Alexander Korda)
* *Rembrandt* (film tal-1940)
* *Rembrandt in de schuilkelder* / *Rembrandt in the Bunker* (film tal-1941 dirett minn Gerard Rutten)
* *Rembrandt* (film tal-1942 dirett minn Hans Steinhoff)
* *Rembrandt: A Self-Portrait* (dokumentarju tal-1954 ta' Morrie Roizman)
* *Rembrandt, schilder van de mens* / *Rembrandt, Painter of Man* (film tal-1957 dirett minn Bert Haanstra)
* *Rembrandt fecit 1669* (film tal-1977 dirett minn Jos Stelling)
* *Rembrandt: The Public Eye and the Private Gaze* (dokumentarju tal-1992 ta' Simon Schama)
* *Rembrandt* (film tal-1999 dirett minn Charles Matton)
* *Rembrandt: Fathers & Sons* (film tal-1999 dirett minn David Devine)
* *Stealing Rembrandt* (film tal-2003 film dirett minn Jannik Johansen u Anders Thomas Jensen)
* *Simon Schama's Power of Art: Rembrandt* (sensiela dokumentarju tal-BBC tal-2006 ta' Simon Schama)
* *Nightwatching* (film tal-2007 dirett minn Peter Greenaway)
* *Rembrandt's J'Accuse* (dokumentarju tal-2008 dirett minn Peter Greenaway)
* *Rembrandt en ik* (film tal-2011 dirett minn Marleen Gorris)
* *Schama on Rembrandt: Masterpieces of the Late Years* (dokumentarju tal-2014 ta' Simon Schama)
* *Rembrandt: From the National Gallery, London and Rijksmuseum, Amsterdam* (dokumentarju tal-2014 ta' Exhibition on Screen)

## Għażla ta' xogħlijiet

* *It-Tħaġġir ta' San Stiefnu* (1625) – Musée des Beaux-Arts, Lyon, Franza
* *Andromeda bil-Ktajjen mal-Blat* (1630) – Mauritshuis, Den Haag, in-Netherlands
* *Jacob de Gheyn III* (1632) – Dulwich Picture Gallery, Londra, ir-Renju Unit
* *Filosfu Jimmedita* (1632) – Il-Louvre, Pariġi, Franza
* *Il-Lezzjoni tal-Anatomija ta' Dr. Nicolaes Tulp* (1632) – Mauritshuis, Den Haag
* *Artemisia* (1634) – żejt fuq it-tila, 142 × 152 cm, Museo del Prado, Madrid
* *Tniżżil mis-Salib* (1634) – żejt fuq it-tila, 158 × 117 cm, misruqa mil-Landgrave ta' Hesse-Kassel (jew Hesse-Cassel), il-Ġermanja, fl-1806, attwalment fil-Hermitage, San Pietruburgu, ir-Russja
* *Il-Festa ta' Belshazzar* (1635) – National Gallery, Londra, ir-Renju Unit
* *L-Iben il-Ħali fit-Taverna* (għall-ħabta tal-1635) – żejt fuq it-tila, 161 × 131 cm Gemäldegalerie Alte Meister, Dresden, il-Ġermanja
* *Danaë* (1636 – c. 1643) – Hermitage, San Pietruburgu, ir-Russja
* *L-Istudjuż mal-Leġġiju* (1641) – il-Kastell Irjali f'Varsavja, il-Polonja
* *It-Tfajla f'Gwarniċ* (1641) – il-Kastell Irjali f'Varsavja, il-Polonja
* *L-Għassa ta' Billejl*, formalment *Il-Kumpanija tal-Milizja tal-Kaptan Frans Banning Cocq* (1642) – Rijksmuseum, Amsterdam, in-Netherlands
* *Kristu Jfejjaq il-Morda* (inċiżjoni tal-ħabta tal-1643, magħrufa wkoll bħala l-Inċiżjoni tal-Mitt Fjorin), imsemmija hekk għas-somma kbira li tħallset għaliha
* *Boaz u Ruth* (1643), magħrufa wkoll bħala *Ir-Rabbi x-Xiħ jew Ir-Raġel ix-Xiħ* – Woburn Abbey/Gemaldegalerie, Berlin, il-Ġermanja
* *Il-Mitħna* (1645/48) – National Gallery of Art, Washington, D.C., l-Istati Uniti
* *Raġel Xiħ b'Katina tad-Deheb* (*Raġel Xiħ b'Kappell Iswed u b'Gorġiera*) (għall-ħabta tal-1631) Art Institute of Chicago, l-Istati Uniti
* *Susanna u l-Anzjani* (1647) – żejt fuq panew, 76 × 91 cm, Gemäldegalerie, Berlin, il-Ġermanja
* *Ras Kristu* (għall-ħabta tal-1648–56) – The Philadelphia Museum of Art, l-Istati Uniti
* *Aristotli Jikkontempla dwar Bust ta' Omeru* (1653) – Metropolitan Museum of Art, New York, l-Istati Uniti
* *Bathsheba fil-Banju Tagħha* (1654) – il-Louvre, Pariġi, Franza
* *Kristu Ppreżentat lin-Nies (Ecce Homo)* (1655) – Drypoint, Birmingham Museum of Art, ir-Renju Unit
* *Awtoritratt* (1658) – il-Kollezzjoni Frick, New York, l-Istati Uniti
* *It-Tliet Slaleb* (1660), inċiżjoni
* *Ahasuerus u Haman fil-Festa ta' Ester* (1660) – il-Mużew ta' Pushkin, Moska, ir-Russja
* *Il-Konfoffa ta' Claudius Civilis* (1661) – Nationalmuseum, Stokkolma (Claudius Civilis mexxa rewwixta kontra r-Rumani) (il-biċċa l-kbira tal-pittura ntilfet, teżisti biss il-parti ċentrali)
* *Ritratt ta' Dirck van Os* (1662) – Joslyn Art Museum, Omaha, Nebraska, l-Istati Uniti
* *Fiduċjarji tax-Xirka tal-Bejjiegħa tad-Drappijiet* (bl-Olandiż: *De Staalmeesters*, 1662) – Rijksmuseum, Amsterdam, in-Netherlands
* *Il-Mara Lhudija* (1665) – Rijksmuseum, Amsterdam, in-Netherlands
* *Haman quddiem Ester* (1665) – il-Mużew Nazzjonali tal-Arti tar-Rumanija, Bukarest, ir-Rumanija
* *L-Iskizz tad-Difna* (għall-ħabta tal-1639, maħduma mill-ġdid għall-ħabta tal-1654) – żejt fuq panew tal-ballut, Hunterian Museum and Art Gallery, Glasgow, l-Iskozja, ir-Renju Unit
* *Sawl u David* (għall-ħabta tal-1660–1665) – Mauritshuis, Den Haag, in-Netherlands
* *Ritratt ta' Raġel Xiħ* (1645) - il-Mużew ta' Calouste Gulbenkian, Liżbona, il-Portugall
* *Pallas Athena* (għall-ħabta tal-1657) - il-Mużew ta' Calouste Gulbenkian, Liżbona, il-Portugall

## Referenzi