# Lady Gaga

| Lady Gaga |
| --- |
|  |
| Ħajja |
| Isem propju |
Stefani Joanne Angelina Germanotta |
| Twelid |
Lenox Hill Hospital (en) , 20 Marzu 1986, 28 Marzu 1986 (40 sena) |
| Nazzjonalità |
Stati Uniti tal-Amerka |
| Residenza |
Upper West Side Rivington Street (en)  Los Angeles Yonkers Manhattan Malibu (en)  |
| Grupp etniku |
Italian Americans (en)  French Canadians (en)  |
| L-ewwel lingwa |
Ingliż |
| Familja |
| Missier |
Joe Germanotta |
| Omm |
Cynthia Germanotta |
| Koppja/i |
Michael Polansky (mul)  Taylor Kinney (mul)  Christian Carino (mul)  |
| Aħwa |

uri
* Natali Germanotta (mul)
 |
| Edukazzjoni |
| Alma mater | Convent of the Sacred Heart (en)  Lee Strasberg Theatre and Film Institute (en)  Johns Hopkins Center for Talented Youth (en)  New York University Tisch School of the Arts : mużika Collaborative Arts Project 21 (en)  Circle in the Square Theatre School (en)  |
| Lingwi |
Ingliż Franċiż Ġermaniż |
| Okkupazzjoni |
| Okkupazzjoni |
kantant kompożitur tal-kanzunetti attivist attur ċinematografiku attur televiżiv doppjatur filantropu kantawtur kompożitur direttur tal-films direttur tat-televiżjoni |
|

Parteċipant
* Lollapalooza (mul)  Royal Variety Performance (en)  Brit Awards 2010 (en)  Saturday Night Live (mul)  Dick Clark's New Year's Rockin' Eve (mul)  Ice Bucket Challenge (en)
 |
| Xogħlijiet importanti | *Christmas Tree (en)  Eh, Eh (Nothing Else I Can Say) (en)  The Fame Just Dance (mul)  Poker Face (en)  Paparazzi (mul)  The Fame Monster (mul)  Bad Romance (mul)  Telephone (mul)  Alejandro (en)  The Remix (mul)  Lady Gaga Presents the Monster Ball Tour: At Madison Square Garden (en)  Born This Way Born This Way (en)  Judas (en)  The Edge of Glory (en)  A Very Gaga Thanksgiving (en)  A Very Gaga Holiday (mul)  Artpop (mul)  Applause (en)  Do What U Want (en)  Million Reasons (en)  Shallow A Star Is Born (mul)  Rain on Me Sour Candy Stupid Love* |
| Premjijiet |

List
* MTV Video Music Award for Best New Artist  (2009) MTV Video Music Award for Best Art Direction  (2009) : Paparazzi (mul)  MTV Video Music Award for Best Visual Effects  (2009) : Paparazzi (mul)  Grammy Award for Best Female Pop Vocal Performance  (2011) : Bad Romance (mul)  Grammy Award for Best Music Video  (2011) : Bad Romance (mul)  MTV Video Music Award for Video of the Year  (2010) : Bad Romance (mul)  Grammy Award for Best Traditional Pop Vocal Album  (2015) : Cheek to Cheek LennonOno Grant for Peace  (2012) Golden Globe Award for Best Actress – Miniseries or Television Film  (2016) : American Horror Story: Hotel (en)  Academy Award for Best Original Song  (2019) : Shallow Grammy Award for Best Dance/Electronic Album  (2010) : The Fame Grammy Award for Best Dance/Electronic Recording  (2010) : Poker Face (en)  Grammy Award for Best Pop Vocal Album  (2011) : The Fame Monster (mul)  Grammy Award for Best Pop Duo/Group Performance  (2019) : Shallow Grammy Award for Best Song Written for Visual Media  (2019) : Shallow Grammy Award for Best Pop Solo Performance  (2019) : Joanne (mul)  Golden Globe Award for Best Original Song  (2019) : Shallow American Music Award for Favorite Pop/Rock Female Artist  (2010) American Music Award for Favorite Pop/Rock Female Artist  (2017) BET Award for Video of the Year  (2010) : Video Phone (en)  BAFTA Award for Best Original Music  (2019) : Shallow MTV Video Music Award for Best Female Video  (2010) : Bad Romance (mul)  MTV Video Music Award for Best Pop Video  (2010) : Bad Romance (mul)  MTV Video Music Award for Best Dance Video  (2010) : Bad Romance (mul)  MTV Video Music Award for Best Choreography  (2010) : Bad Romance (mul)  MTV Video Music Award for Best Direction  (2010) : Bad Romance (mul)  MTV Video Music Award for Best Editing  (2010) : Bad Romance (mul)  MTV Video Music Award for Best Collaboration  (2010) : Telephone (mul)  MTV Video Music Award for Best Female Video  (2011) : Born This Way (en)  MTV Video Music Award for Best Video with a Social Message  (2011) : Born This Way (en)  MTV Video Music Awards/Artist of the Year  (30 Awwissu 2020) MTV Europe Music Award for Best US Act  (8 Novembru 2020) MTV Europe Music Award for Best Artist  (8 Novembru 2020) Echo Pop Award for the Hit of the Year  (2010) The Record of the Year Grammy Award for Best Traditional Pop Vocal Album  (2015) : Cheek to Cheek
 |
| Nominat għal |

uri
* [[Grammy Award for Album of the Year (en) ]] (2011) : [[Born This Way]] [[Grammy Award for Best Pop Vocal Album (en) ]] (2011) : [[Born This Way]] [[American Music Award for Favorite Pop/Rock Album (en) ]] (2011) : [[Born This Way]] [[Juno Award for International Album of the Year (en) ]] (2012) : [[Born This Way]] [[Academy Award for Best Original Song (en) ]] (14 Jannar 2016) : [[Til It Happens to You (en) ]] [[Academy Award for Best Original Song (en) ]] (22 Jannar 2019) : [[Shallow]] [[Academy Award for Best Actress (en) ]] (22 Jannar 2019) : [[A Star Is Born (mul) ]] [[Grammy Award for Best Pop Vocal Album (en) ]] (2021) : [[Chromatica]] [[Grammy Award for Best Pop Duo/Group Performance (en) ]] (2021) : [[Rain on Me]] [[Academy Award for Best Original Song (en) ]] (24 Jannar 2023) : [[Hold My Hand]]
 |
| Influwenzat minn |
David Bowie (mul)  Queen Madonna Army of Lovers (mul)  Michael Jackson (mul)  Bruce Springsteen glam rock (en)  Whitney Houston (mul)  Prince Rainer Rilke (mul)  Kiss (mul)  Cyndi Lauper (en)  The Beatles (mul)  |
| Psewdonomu |
Lady Gaga |
| Moviment artistiku |
electropop (en)  dance-pop electronic dance music (en)  art pop (en)  mużika pop synth-pop (en)  |
| Tip ta' leħen |
mezzo soprano |
| Strument/i tal-mużika |
pjanu vuċi keytar (en)  kitarra akustika kitarra elettrika synthesizer (en)  kitarra tnabar |
| Tikketta tar-reġistrazzjoni |
Interscope Records (mul)  Universal Music Group (mul)  Cherrytree Records (en)  Def Jam Recordings (mul)  KonLive Distribution (en)  |

**Stefani Joanne Angelina Germanotta** (twieldet fit-28 ta' Marzu 1986), magħrufa aħjar bħala **Lady Gaga**, hija kantanta Amerikana. Lady Gaga dehret fix-xena tal-mużika rock ta' Lower East Side f'New York City u daħlet f'Tisch School of the Arts, waħda fost l-iskejjel taħt l-Università ta' New York. Wara ffirmat kuntratt ma' Streamline Records, kumpanija li kienet tifforma parti mill-Interscope Records. Fl-ewwel żminijiet mal-Interscope, ħadmet bħala liriċista għal diversi kantanti stabbiliti u induna biha Akon li għaraf il-ħila vokali tagħha, u iffirmaha mad-ditta diskografika tiegħu, Kon Live Distribution.

L-ewwel album tagħha, *The Fame*, li ħareġ fid-19 ta' Awwissu, 2008, laħaq l-ewwel post fir-Renju Unit, il-Kanada, l-Awstrija, il-Ġermanja u l-Irlanda, u fl-ewwel għaxra f'numru ta' pajjiżi madwar id-dinja; fl-Istati Uniti, laħaq it-tieni post tal-klassifika *Billboard 200* u l-ewwel post tal-klassifika Dance/Electronic Albums tal-istess *Billboard*. L-ewwel żewġ kanzunetti tagħha, "Just Dance" u "Poker Face", miktuba u prodotti t-tnejn li huma minn RedOne, għamlu suċċess internazzjonali, fejn spiċċaw fil-quċċata tal-*Billboard* Hot 100 fl-Amerika u rebħu unuri għall-Aqwa Album Elettroniku/Dance u l-Aqwa Recording Dance. Fil-bidu tal-2009 bdiet l-ewwel tour tagħha, The Fame Ball Tour. Fir-raba' kwart tas-sena, kienet ħarġet it-tieni album tagħha bl-isem ta' *The Fame Monster*, li kien jinkludu l-kanzunetta "Bad Romance", waqt li bdiet it-tieni tour tagħha, The Monster Ball Tour.

L-ispirazzjoni għal Lady Gaga huma l-kantanti glam rock David Bowie u Queen, u kif ukoll il-mużiċisti pop Madonna u Michael Jackson. Hi stqarret kif il-moda hi wkoll sors ta' ispirazzjoni għall-kitba u l-esebizzjonijiet tagħha. Sa Awwissu 2010, Gaga biegħet iktar minn 13-il miljun album u 51 miljun diska madwar id-dinja. Il-magażin *Time*, f'Mejju tal-2010, poġġiet lil Gaga fil-lista tat-Time 100 tal-aktar persuni influwenti fid-dinja. F'Ġunju tal-2010, Forbes niżżlet lil Gaga bħala r-raba' fil-lista tal-aktar ċelebrità b'saħħithom u influwenti fid-dinja; hi wkoll tinsab fit-tieni post tal-aktar mużiċista b'saħħitha fid-dinja.

## Bijografija

### 1986–2004: Tfulija u l-adoloxxenza

Stefani Germanotta twieldet New York nhar it-28 ta' Marzu, 1986, l-ikbar tifla ta' Joseph Germanotta, imprenditur tal-internet Taljan Amerikan, u Cynthia Bissett. Hi tgħallmet il-pjanu meta kellha erba' snin; ta' tlettax ikkomponiet l-ewwel ballata għall-pjanu u ta' erbatax bdiet tkanta f'serati fejn l-udjenza setgħet tesebixxi ruħha quddiema il-mikrofonu. Fl-età ta' ħdax-il sena, Germanotta bdiet tattendi l-Kunvent tal-Qalb ta' Ġesù, skola Kattolika privata f'Upper East Side ġo Manhattan, imma sostniet fuq kif hi mhix ġejja minn xi sfond soċjali sinjur, fejn stqarret li l-ġenituri "[huma] t-tnejn ġejjin minn familji ta' klassi baxxa, u għalhekk ħdimna għal kollox — ommi kienet taħdem mit-tmienja sat-tmienja 'l bogħod mid-dar, fit-telekomunikazzjoni, u l-istess kien jagħmel missieri." L-imħabba li kellha għall-palk dehret fiż-żmien li kienet tattendi l-iskola sekondarja, fejn kienet ingħatat l-irwol prinċipali ta' Adelaide f'*Guys and Dolls* u ta' Philia f'*A Funny Thing Happened on the Way to the Forum*. Hi stess tistqarr fuq kif il-ħajja akkademika tagħha matul dan iż-żmien kienet waħda "ta' dedikazzjoni, ta' studju, u ta' dixxiplina" imma wkoll "b'xi ftit ta' nuqqas ta' sigurtà". Kif qalet f'intervista, "Kienu jgħadduni biż-żmien minħabba li jew kont inkun wisq provokattiva jew wisq eċċentrika, u għalhekk bdejt nillimita ruħi xi ftit. Ma kontx inħossni nappartjeni għal tal-madwar, u ħassejtni qisni skerz." Studenta li kienet tattendi magħha l-iskola sekondarja fakkret kif "Hi kellha grupp ta' ħbieb; kienet studenta bil-għaqal. Kienet tħobb ħafna s-subien, però l-kant kien in-numru wieħed."

Ta' sbatax-il sena, eżattament, nhar it-23 ta' Awwissu, 2003, Germanotta daħlet fit-Tisch School of the Arts tal-Università ta' New York. Hemmhekk hi studjat il-mużika u tejbet l-abilitajiet tagħha bħala liriċista fejn il-kitbiet tagħha kienu jduru madwar l-arti, ir-reliġjon, il-problemi soċjali u l-politika. Germanotta ħasset kif hi kienet iktar kreattiva minn biċċa minn sħabha tal-klassi. "Ġaladarba titgħallem fuq kif għandek taħseb dwar l-arti, tista' tgħallem lilek innifsek," stqarret. Mat-tieni semestru tat-tieni sena ta' studju hi ħalliet l-iskola sabiex tiffoka iktar fuq il-karriera mużikali tagħha. Missierha kien qabel li jħallsilha l-kera għal sena, bil-patt u l-kundizzjoni li terġa' tidħol fit-Tisch jekk ma kienx se jirnexxielha.

### Il-bidu tal-karriera

Gaga tkanta f'ristorant fl-ewwel snin tal-karriera tagħha
Lady Gaga għall-bidu iffirmat kuntratt ma' Def Jam, meta kellha dsatax-il sena, wara li d-diskografiku L. A. Reid kien semagħha tkanta fil-kuritur mill-uffiċċju tiegħu. Madanakollu, il-kantanta ċaħdet li hi u Reid kienu qatt iltaqgħu u l-kuntratt ġie xolt wara biss tliet xhur. Madwar sena wara ġiet skoperta mid-diskografiku Vincent Herbert li taha kuntratt mal-Interscope Records f'Jannar tal-2008. Hi rnexxielha tħalli 'l kulħadd impressjonat għall-widna lejn il-mleodija u għall-abilitajiet bħala kantawtriċi, u bdiet taħdem bħala kantawtriċi, fejn kitbet għall-Konvict Muzik, it-tikketta diskografika ta' Akon, u għal artisti bħal Fergie, Pussycat Dolls, Britney Spears u New Kids on the Block. Għal Britney Spears kitbet "Quicksand" u "Amnesia", li suċċessivament ġew inklużi bħala *bonus track* fl-album *Circus*. Fl-ewwel xhur tal-2007, Jimmy Lovine, il-president tal-Interscope Records, indunat bit-talent tagħha u fuq parir ta' Akon, li kien l-ewwel fost dawk li emmnu bit-talenti vokali tagħha, iddeċieda li jagħtiha kuntratt diskografiku.

Għall-2007 kollu, Lady Gaga ħadmet b'mod kostanti mal-ħabiba tagħha, DJ u ballerina Lady Starlight. Iż-żewġt iħbieb bdew jesebixxu flimkien f'diversi kunċerti u manifestazzjonijiet lokali bħal fil-Mercury Lounge u r-Rockwood Music Hall. L-esebizzjonijiet tagħhom, taħt l-isem ta' "The Ultimate Pop Burlesque Rock Show", kienu jagħtu ġieħ għall-varjetà tas-snin sebgħin. F'Awwissu 2007, it-tnejn li huma ġew mistiedna biex jipparteċipaw f'festival mużikali Lollapalooza, fejn issorprendu lill-udjenza preżenti b'esebizzjoni deskritta bħala selvaġġa.

Grazzi għall-kollaborazzjoni ma' Akon, Gaga bdiet tibni l-materjal proprju tagħha, fejn ħadmet bi sħiħ għall-ewwel album tagħhom, viċin tim ta' produtturi bħal RedOne u Rob Fusari. Wara li għall-bidu bdiet tiċċentra l-mużika tagħha fuq id-dance elettronika avant-garde, sabet it-triq mużikali tagħha meta bdiet tavviċina aktar għall-pop melodiku u għall-glam rock ta' David Bowie u l-grupp Queen;

>
> **“** Minn dejjem kont inħobb il-mużika u d-dinja tal-ispettaklu. Inħobb ħafna l-mużika pop, rock u mmur għal kunċerti iżda wkoll it-teatru. Meta skoprejt il-mużika tal-Queen u ta' David Bowie fhimt li stajt inwaħħad flimkien il-pop u r-rock flimkien mad-dance, għar-repertorji tiegħi. **”**
>
>
>

### Id-debutt: *The Fame*

Lady Gaga waqt esebizzjoni diretta
Nhar it-8 ta' April iddebuttat bil-kanzunetta "Just Dance", li laħqet instantanjament it-tieni post fil-klassifika dance tal-Istati Uniti u fl-ewwel post f'seba' pajjiżi — l-Awstralja, l-Irlanda, il-Kanada, l-Olanda, ir-Renju Unit u l-Istati Uniti. F'Awwissu tal-2008 ippubblikat l-album debuttanti tagħha, *The Fame*, fejn fih għamlet analiżi ta' kull aspett tal-fama u li wieħed isir famuż. L-album jiġbor fih diversi ġeneri mużikali, li jmorru mid-dance għall-elettropop. Fil-frattemp, Lady Gaga bdiet taħdem fil-proġett kollettiv imsejjaħ "Haus of Gaga", fejn ikkollaboraw ma' Gaga fuq il-ħwejjeġ tagħha, ix-xenografija u esperimentazzjoni ta' tipi ġodda ta' ħsejjes. Fil-proġett ipparteċipaw stilisti u produtturi, li taw ħajja għal tim kreattiv fuq mudell tal-"Factory" ta' Andy Warhol.

It-tieni silta mużikali mill-album *The Fame*, "Poker Face", ħarġet fit-23 ta' Settembru, 2008, u sparat fil-quċċata ta' madwar għoxrin pajjiż, ħafna minnhom ikunu swieq mużikali kbar. "Poker Face" saret ukoll it-tieni kanzunetta konsekuttiva ta' gaga li waslet fl-ewwel post fil-Billboard Hot 100 f'April 2009. Suċċessivament, il-Haus of Gaga bdiet iddawwar l-attenzjoni tagħha lejn is-suq Amerikan b'Gaga tipparteċipa fl-ewwel serje ta' kunċerti flimkien mal-kollegi tagħha fl-Interscope, New Kids on the Block, li kienu għadhom kif reġgħu ngħaqdu. Hi dehret bħala arista mistiedna fil-kanzunetta "Big Girl Now" mill-album ġdid tagħhom, *The Block*. L-album *The Fame* kompla jimpressjona fil-klassifiki mondjali, fejn laħaq l-ewwel post fil-Kanada u l-Irlanda, u l-kanzunetti tiegħu ma naqsux li jidhru wkoll fil-quċċatta ta' diversi klassifiki.

Fl-2009 bdew l-ewwel rikonoxximenti tal-ħidmiet tagħhom, bil-kanzunetta "Just Dance" tiġi nominata bħala "L-Aqwa Produzzjoni Dance" fil-51 edizzjoni tal-Grammy Awards, li suċċessivament ġie mirbuħ minn "Harder, Better, Faster, Stronger" ta' Daft Punk. Fit-18 ta' April 2009, flimkien ma' Brandon Flowers tal-grupp The Killers, esebixxiet flimkien mal-Pet Shop Boys fuq il-palk tal-BRIT Awards 2009.

Nhar it-3 ta' Frar 2009 ġiet ippublikata t-tielet kanzunetta tal-album, "Eh, Eh (Nothing Else I Can Say)", li rċiviet ħafna rikonoxximenti fl-Awstralja, fi New Zealand u Franza, minkejja li ma rnexxilhiex tħalli l-istess marka bħad-diski preċedenti. Xahar wara ħarġet ir-raba' kanzunetta, "LoveGame" li kisbet suċċess fl-Amerika. Il-vidjo ta' din il-kanzunetta, madanakollu, qajjem ħafna polemiċi f'diversi pajjiżi fejn ġie ċċensurat u saħansitra, l-istazzjon televiżiv Awstraljan Network Ten irrifjuta li jdoqq dan il-vidjo minħabba kontenut sesswalment espliċitu.

Nhar it-12 ta' Marzu 2009 ingħata l-bidu t-tour fl-Amerika ta' Fuq, *The Fame Ball Tour*, prodott fuq il-mudell tal-kollettiv *Haus of Gaga*, b'esebizzjonijiet multimedjali, fejn barra li dan it-tour kien jikkonċentra fuq il-mużika, ta importanza lill-moda u t-teknoloġija. Is-sett ta' kunċerti kienu jinvolvu tapep differenti, minn Los Angeles, San Diego, San Francisco u diversi postijiet oħra. Barraminnhekk, biex tippromwovi s-cd tagħha, esebixxiet f'diversi programmi televiżi kemm dawk Amerikani kif ukoll dawk barranin.

## Diskografija

### Albums

| Sena | Album | Pożizzjoni fil-klassifiki | Bejgħ |
| --- | --- | --- | --- |
| USA | AUS | CAN | FRA | GER | IRE | NET | NOR | NZ | UK |
| 2008 | The Fame Pubblikat: 19 ta' Awwissu, 2009
* Tikketta: Interscope
* Formati: CD, 2LP, diġitali
 | 2 | 4 | 1 | 12 | 1 | 1 | 12 | 4 | 2 | 1 | * Bejgħ mondajli: 8,000,000+
 |
| 2009 | The Fame Monster Pubblikat: 23 ta' Novembru, 2009
* Formati: CD, LP, diġitali
 | 5 | — | — | — | — | — | — | — | — | — |  |
| 2011 | Born This Way |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 2013 | Artpop |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 2016 | Joanne |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 2020 | Chromatica |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 2024 | Harlequin |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |

## Referenzi

## Ħoloq esterni

* Sit uffiċjali
* Lady Gaga fuq l-Internet Movie Database
* Profil fuq Interscope Records