# Traduzzjoni multimedjali

**It-traduzzjoni multimedjali**, magħrufa wkoll bħala traduzzjoni awdjoviżiva, hija fergħa speċjalizzata ta’ traduzzjoni li titratta t-trasferiment ta’ testi multimodali u multimedjali f’lingwa u/jew f’kultura oħra. Dan jimplika l-użu ta’ sistema multimedjali elettronika fil-proċess ta’ traduzzjoni jew ta’  trażmissjoni.

## Applikazzjoni

It-traduzzjoni multimedjali tista’ tintuża f’diversi oqsma, fosthom iċ-ċinema, it-televiżjoni, it-teatru, ir-reklamar, u l-komunikazzjoni awdjoviżiva.

It-test awdjoviżiv jista’ jitqies bħala multimodali meta jinħadem u jiġi interpretat bl-użu ta’ diversi inkwadraturi, xotts, jew fażijiet, li jiġu analizzati bl-għan li jinstabu l-modalitajiet semjotiċi kollha li riżorsi semjotiċi, imsejħa wkoll ‘modi’. Meta diversi modi, bħal-lingwa, l-istampa, il-mużika, il-kulur, u l-perspettiva jingħaqdu f’forom differenti ta’ midja, it-test awdjoviżiv jista’ jitqies bħala multimedjali.

Eżempju ta’ dan hija t-traskrizzjoni multimodali, li tintuża fiċ-ċinema. Film huwa maqsum f’inkwadraturi, xotts jew fażijiet, li jiġu analizzati bl-għan li jinstabu l-modalitajiet semjotiċi kollha li joperaw fi ħdan kull wieħed minnhom.

## Studju akkademiku tat-traduzzjoni multimedjali

It-traduzzjoni ta’ xogħlijiet artistiċi multimedjali huwa suġġett ta’ riċerka akkademika, fergħa tal-istudji tat-traduzzjoni. Dan il-qasam interdixxiplinari jislet minn oqsma u suġġetti varji, fosthom il-globalizzazzjoni u l-postglobalizazzjoni, xjenzi soċjali, studji kulturali, studji tar-rispons, il-psikoloġija soċjali, it-teorija tar-rilevanza, u studji għall-persuni neqsin mis-smigħ.

## Modi ta' traduzzjoni

Kemm il-forma, kif ukoll is-sustanza tal-proċess kreattiv tat-traduzzjoni multimedjali huma influwenzati mill-proċess u mit-tip ta’ għodda użati. Limiti speċifiċi huma imposti mill-grafiċi diġitali, u miż-żmien u l-mod tal-użu*.*

### Doppjaġġ

Id-doppjaġġ, magħruf ukoll bħala “s-sinkronija tax-xofftejn”, jinvolvi kemm it-traduzzjoni u s-sinkronizzazzjoni tagħha, kif ukoll id-doppjaġġ tal-atturi. Xi drabi meqjus bħala l-aktar forma komprensiva ta’ traduzzjoni, id-doppjaġġ jimxi kemm jista’ jkun mas-sinkronizzazzjoni tal-ħin, mal-formulazzjoni tal-kliem, u mal-moviment tax-xofftejn tad-djalogu oriġinali. Minkejja li dan il-mod huwa normalment interlingwali**,** hemm xi każijiet ta’ doppjaġġ intralingwali**,** għalkemm mhux daqstant komuni.

### Sottotitolar

Is-sottotitolar huwa l-aktar mod li ġie studjat fil-qasam tat-traduzzjoni multimedjali. Il-prattika tas-sottotitolar hija prattika lingwistika li turi test miktub fuq skrin li twassal għal verżjoni tal-lingwa mira tad-diskors li jintqal fis-sors. Magħmul minn ħafna sottotipi, l-aktar wieħed użat huwa s-sottotitolar interlingwistiku, li normalment jintwera f’sottotitoli miftuħa (bl-Ingliż: open captions. bl-Ispanjol: subtítulos abiertos. bit-Taljan: sottotitoli aperti)**.** F'postijiet fejn jiġu mitkellma diversi lingwi, is-sottotitoli bilingwi jintużaw biex juru żewġ verżjonijiet differenti tal-lingwa tat-test sors fl-istess ħin.

### Voice over

Voice over jinvolvi s-soundtrack oriġinali u t-traduzzjoni li qed tixxandar fl-istess ħin. Għall-bidu, tinstema’ biss l-oriġinali, iżda meta l-verżjoni tradotta tibda tinstema’ aktar, il-volum tal-oriġinali jitnaqqas. Minħabba l-effett realistiku tal-voice over, din it-tip ta’ traduzzjoni tintuża l-iktar f’dokumentarji jew intervisti, u hija meqjusa bħala alternattiva aktar irħisa mid-doppjaġġ. Minħabba f’hekk, dan il-mod ta’ traduzzjoni multimedjali huwa l-għażla prinċipali għat-traduzzjoni ta’ films f’pajjiżi eks komunisti u f’xi pajjiżi fil-Lvant Nofsani u l-Asja.

### Is-sottotitolar għall-persuni neqsin mis-smigħ (SDH)

SDH huwa maħsub għal dawk li għandhom diffikultà biex jisimgħu d-djalogu f’film jew programm televiżiv billi jgħinhom "jaraw" il-ħoss. Għalkemm simili għas-sottotitolar, l-SDH iżid informazzjoni addizzjonali biex jaqbel mad-dimensjoni verbali. Oriġinarjament, dawn is-sottotitoli kienu disponibbli biss għall-films u għal xandiriet irrikordjati minn qabel. Madankollu, “in-numru li dejjem qiegħed jikber ta’ proviżjonijiet leġiżlattivi u regolatorji stabbilixxew rekwiżit minimu ta’ kwota” għax-xandara u kumpaniji tas-sottotitolar.

### Deskrizzjoni awdjo (AD)

L-AD huwa magħmul għal dawk li huma neqsin mid-dawl jew li għandhom vista parzjali, u jassisti billi jirrakkonta aspetti viżwali ta’ films jew ta’ programmi televiżivi fost oħrajn. It-traċċa awdjo deskrittiva ma tfixkilx lid-djalogu oriġinali peress li jiġi użat waqt partijiet siekta. Il-vuċi fit-traċċa, magħrufa bħala d-“deskrittur tal-awdjo”, tiżgura bilanċ ta’ dak li hu meħtieġ għall-plott filwaqt li ma jgħabbix lill-udjenza b’informazzjoni eċċessiva. Dawn id-deskrizzjonijiet partikolari jiġu rrikordjati, iżda jistgħu jsiru wkoll f’xandira diretta, (għalkemm xorta ppreparati minn qabel) bħal pereżempju fit-teatri. Dan il-mod ta' traduzzjoni multimedjali huwa neċessarju biex "jiżgura l-aċċessibbiltà ta' prodotti awdjoviżivi għal dawk neqsin mid-dawl."

## Referenzi