Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ċina

| Repubblika Popolari taċ-Ċina*Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó* |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| **Innu nazzjonali:**"Yìyǒngjūn Jìnxíngqǔ" "March of the Volunteers" *Marċ tal-Voluntiera*  |
|  Żona kkontrollata mir-Repubblika Popolari taċ-Ċina murija bl-aħdar skur; reġjuni ddikjarati iżda mhux ikkontrollati murija bl-aħdar ċar. |
| **Belt kapitali** | Beijing ﻿ / ﻿
 |
| L-ikbar belt | Shanghai |
| Lingwi uffiċjali | Ċiniż Standard |
| Gvern | Stat soċjalist partit-singolari |
|  -  | President | Xi Jinping |
|  -  | Premier | Li Qiang |
|  -  | Ċermen tal-Kungress | Zhang Dejiang |
|  -  | Ċermen tal-Konferenza | Yu Zhengsheng |
| Stabbiliment |
|  -  | Unifikazzjoni taċ-Ċina taħt id-dinastija Qin | 221 QK  |
|  -  | Repubblika stabbilita | 1 ta' Jannar 1912  |
|  -  | Repubblika Popolari proklamata | 1 ta' Ottubru 1949  |
| Erja |
|  -  | Total | 9,706,961 km2 (3) 3,747,879 mil kwadru  |
|  -  | Ilma (%) | 2.8 |
| Popolazzjoni |
|  -  | stima tal-2010 | 1,353,821,000 (1) |
|  -  | ċensiment tal-2010 | 1,339,724,852  |
|  -  | Densità | 139.6/km2 (81) 363.3/mili kwadri |
| **PGD** (PSX) | stima tal-2012 |
|  -  | Total | $8.227 triljun (2) |
|  -  | Per capita | $6,075 (90) |
| **PGD** (nominali) | stima tal-2013 |
|  -  | Total | $12.405 triljun (2) |
|  -  | Per capita | $9,161 (91) |
| **IŻU** (2013) |  0.699 (medju) (101) |
| Valuta | Renminbi (yuan) (¥) (`AED`)  |
| Żona tal-ħin | Ħin Standard taċ-Ċina (UTC+8) |
| Kodiċi telefoniku | +86 |
| TLD tal-internet | .cn |

Iċ-**Ċina** ( ˈtʃaɪnə ),uffiċjalment ir-**Repubblika Popolari taċ-Ċina** (**RPĊ**), hi stat sovran li Tinsabu fl-Asja tal-Lvant. Il-pajjiż huwa l-aktar popolat tad-dinja, b' popolazzjoni ta' aktar minn 1.35 biljun. Ir-RPĊ hija stat Stat partit-singolari rregolata mill-Partit Komunist, bis-sede tal-gvern fil-belt kapitali ta' Bejġing. Hija teżerċita ġurisdizzjoni fuq aktar minn 22 provinċji, ħamsa reġjuni awtonomi, erba' muniċipalitajiet ikkontrollati diretti (Bejġing, Tianjin, Shanghai, u Chongqing), u żewġ reġjuni amministrattivi speċjali awto-governanti (Ħong Kong u Makaw). Ir-RPĊ issostni wkoll lit-Tajwan – li hija kkontrollata mir-Repubblika taċ-Ċina (RTĊ), entità politika separata – li hija t-23 provinċja, talba kontroversjali minħabba l-kumpless status politiku tat-Tajwan u l-Gwerra Ċivili Ċiniża mhux solvuta.

Fruntieri totali taċ-Ċina: 22,457 km, pajjiżi tal-fruntiera (14): Afganistan 91 km; Bhutan 477 km; Burma 2,129 km; Indja 2,659 km; Każakstan 1,765 km; Korea ta' Fuq 1,352 km; Kirgiżistan 1,063 km; Laos 475 km; Mongolja 4,630 km; Nepal 1,389 km; Pakistan 438 km; Ir-Russja (il-grigal) 4,133 km u r-Russja (il-majjistral) 46 km; Taġikistan 477 km; Vjetnam 1,297 km.

Iċ-Ċina hija t-tieni l-aktar pajjiż popolat fid-dinja minn Awwissu 2022. Qabel dik id-data iċ-Ċina kienet l-ewwel pajjiż l-aktar popolat fid-dinja.

## Referenzi
# Lingwi Ċiniżi

| **Ċiniżi (*汉语/漢語 Hànyǔ, 中文 Zhōngwén*)** |
| --- |
| **Mitkellma:** | Ċina Tajwan Singapore |
| **Reġjuni:** | Asja |
| **Kelliema:** | 1.3 biljun |
| **Familja**: | Lingwi Sino-Tibetani |
| Uffiċjali |
| **Lingwa uffiċjali ta'**: | Ċina Tajwan Singapore |
| **Regolati**: |  |
| Kodiċijiet |
| **ISO 639-1:** | zh |
| **ISO 639-2:** | (B) zho (T) chi (B) zho (T) |
| **ISO 639-3:** | zho |
|   |
| Ara ukoll: Lingwa |

**Lingwi Ċiniżi** (Mudell:Zh-stp) jew **lingwi Sinitiċi**, spiss imsejħa bħala «**Ċiniż**» (Mudell:Chinois), jappartjenu għall-familja tal-lingwa Sino-Tibetan.

Inqisu l-*lingwa miktuba* (文, wén) bħala l-aktar universali, li titraxxendi l-pronunzja ta’ diversi djaletti. Il-lingwa mitkellma fl-aktar karattru ġenerali tagħha ħafna drabi tissejjaħ *hanyu* (汉语), jew “Lingwa Han”, għalkemm gruppi etniċi oħra gradwalment adottaw din il-lingwa. Id-djaletti differenti jistgħu jitqiesu bħala *lingwa* (语, yǔ) jew bħala *djalett* (Mudell:Zh-stp). L-istatus ta' djalett bħala lingwa jew djalett huwa spiss kontroversjali fin-nuqqas ta' referenzi bil-miktub għall-pronunzja.

Il-lingwi Ċiniżi huma miktuba b'karattri Ċiniżi (Ċiniżi: 汉字; pinyin: hànzì; mixgħula. “karattri tal-Han”, tradotti bil-Franċiż permezz ta’ sinograms). Mill-kreazzjonijiet tagħhom, evolvew matul is-sekli biex jilħqu l-forma attwali, li hija distinta minn kitba tradizzjonali u oħra simplifikata.

## Referenzi