# Belt ta' New York

| Belt ta' New York |
| --- |
|  Stati Uniti tal-Amerka |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| Amministrazzjoni |
|  |
| **Stat sovran** | Stati Uniti tal-Amerka |
| **Stati tal-Istati Uniti** | Istat ta' New York |
| Kap tal-Gvern |
Zohran Mamdani (mul)  |
| Isem uffiċjali | New York Fort Neu-Amsterdam City of New York New York City |
| Ismijiet oriġinali | New York |
| Kodiċi postali | `10000–10499, 11004–11005, 11100–11499u 11600–11699` |
| Ġeografija |
| Koordinati | ﻿ / ﻿
 |
| Belt ta' New YorkBelt ta' New York (the United States) |
| u  |
| Superfiċjenti |
1,213.369839 kilometru kwadru |
| Għoli |
25 m |
| Fruntieri ma' |
Westchester County (mul) , Union County (en) , Hudson County (en) , Nassau County (en) u Bergen County (en)  |
| Demografija |
| Popolazzjoni |
8,804,190 abitanti (1 April 2020) |
| Unitajiet domestiċi |
3,191,691 |
| Informazzjoni oħra |
| Fondazzjoni |
1624u 1626 |
| Kodiċi tat-telefon | `212`, `347`, `646`, `718`, `917`u `929` |
| Żona tal-Ħin |
Żona tal-Ħin tal-Lvant, UTC-5u UTC-4 |
| bliet ġemellati |
Budapest, Ġerusalemm, Johannesburg, Kajr, Londra, Madrid, Beijing, Santo Domingo, Tokjo, Brasilia, Borås (mul) , Oslo, L-Alġier, Ġakarta, Tel Aviv, Cali, Shanghai, Marrakesh, Seoul, La Paz, Târgoviște (mul) , Dubaj, Belt tal-Messikuu Ruma |
|
nyc.gov…u nyc.gov |

**New York**, spiss imsejħa l-**Belt ta' New York** biex issir distinzjoni bejn il-belt u l-istat ta' New York (ġieli tiġi mqassra **NYC** jew tissejjaħ bil-laqam ta' Big Apple (litteralment Tuffieħa Kbira)), hija l-iktar belt popolata u l-ikbar belt fl-Istati Uniti. Skont stimi tal-2020, il-popolazzjoni ta' 8,253,213 ruħ kienet distribwita fuq madwar 784 km2, u għalhekk il-Belt ta' New York hija wkoll l-iktar belt b'popolazzjoni densa fl-Istati Uniti. Il-belt tinsab fit-tarf tan-Nofsinhar tal-Istat ta' New York, u l-belt hija ċ-ċentru taż-żona metropolitana ta' New York, l-ikbar żona metropolitana fid-dinja bħala żona urbana. Fiż-żona statistika metropolitana jgħixu 20 miljun ruħ u kważi 23 miljun ruħ jgħixu fiż-żona statistika kkombinata. B'hekk il-belt hija waħda mill-iktar megabliet popolati fid-dinja. Il-Belt ta' New York ġiet deskritta bħala l-belt kapitali kulturali, finanzjarja u tal-mezzi tax-xandir fid-dinja, u tinfluwenza ferm il-kummerċ, id-divertiment, ir-riċerka, it-teknoloġija, l-edukazzjoni, il-politika, it-turiżmu, l-arti, il-moda, u l-isport, u hija l-iktar belt li jeħdulha ritratti fid-dinja. Il-belt tospita l-kwartieri ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti, hija ċentru importanti għad-diplomazija internazzjonali, u kultant ġiet imsejħa bħala l-belt kapitali tad-dinja.

Il-belt tinsab fuq wieħed mill-ikbar portijiet naturali fid-dinja, u hija magħmula minn ħames kwartieri (bl-Ingliż: boroughs)—Brooklyn, Queens, Manhattan, il-Bronx, u l-Gżira ta' Staten—li nħolqu meta l-gvernijiet lokali ġew ikkonsolidati f'belt waħda fl-1898. Il-belt u ż-żona metropolitana tagħha jirrappreżentaw id-daħla primarja għall-immigrazzjoni legali fl-Istati Uniti. Fi New York jiġu mitkellma saħansitra sa 800 lingwa, u b'hekk hija l-iktar belt b'diversità lingwistika fid-dinja. F'New York jgħixu iktar minn 3.2 miljun resident li twieldu 'l barra mill-Istati Uniti, li hija l-ikbar popolazzjoni mwielda barra ta' kwalunkwe belt fid-dinja. Mill-2019 huwa stmat li ż-żona metropolitana ta' New York tipproduċi prodott metropolitan gross (PMG) ta' $2.0 triljun. Li kieku ż-żona metropolitana ta' New York kienet stat sovran, kieku għandha t-tmien l-ikbar ekonomija fid-dinja. F'New York jgħixu l-ikbar għadd ta' biljunarji ta' kwalunkwe belt fid-dinja.

L-oriġini tal-Belt ta' New York imorru lura għal bażi kummerċjali li kienet ġiet stabbilita fit-tarf tan-Nofsinhar tal-Gżira ta' Manhattan mill-kolonjalisti Olandiżi fl-1624. L-insedjament kien ingħata l-isem ta' Amsterdam il-Ġdida (bl-Olandiż: *Nieuw Amsterdam*; bl-Ingliż: New Amsterdam) fl-1626 u uffiċjalment ġie ddokumentat bħala belt fl-1653. Il-belt spiċċat taħt il-kontroll tal-Ingliżi fl-1664 u ġiet imsemmija New York wara li r-Re Karlu II tal-Ingilterra ta l-artijiet lil ħuh, id-Duka ta' York. Il-belt reġgħet inħakment mill-Olandiżi f'Lulju 1673 u ngħatat l-isem ta' New Orange għal sena u tliet xhur; il-belt ilha tissemma New York kontinwament minn Novembru 1674. Il-Belt ta' New York kienet il-belt kapitali tal-Istati Uniti mill-1785 sal-1790, u ilha l-ikbar belt tal-Istati Uniti mill-1790. L-Istatwa tal-Libertà laqgħet miljuni ta' immigranti huma u deħlin fl-Istati Uniti bil-vapur fl-aħħar tas-seklu 19 u fil-bidu tas-seklu 20, u hija simbolu tal-Istati Uniti u tal-ideali li tħaddan tal-libertà u tal-paċi. Fis-seklu 21, New York feġġet bħala ċentru globali tal-kreattività, tal-imprenditorija, u tas-sostenibbiltà ambjentali, kif ukoll bħala simbolu tal-libertà u tad-diversità kulturali. Fl-2019, New York ġiet ivvutata bħala l-ikbar belt fid-dinja fi stħarriġ ta' iktar minn 30,000 ruħ minn 48 belt minn madwar id-dinja, li kollha semmew id-diversità kulturali tagħha.

Kartolina tal-Belt ta' New YorkBosta distretti u binjiet jew monumenti ikoniċi fil-Belt ta' New York huma magħrufa sew, fosthom tlieta mill-iktar għaxar attrazzjonijiet li jżuruhom turisti fid-dinja. Fl-2017 intlaħaq rekord ta' 62.8 miljun turist li żaru l-Belt ta' New York. Times Square hija l-qalba mdawla tad-Distrett tat-Teatru ta' Broadway, wieħed mill-iktar postijiet fid-dinja li minnu jgħaddu nies bil-mixi kuljum, u ċentru maġġuri tal-industrija tad-divertiment fid-dinja. Bosta mill-postijiet ikoniċi, mill-iskyscrapers, u mill-parks tal-belt huma magħrufa mad-dinja kollha. L-Empire State Building sar l-istandard globali ta' referenza biex jiġi deskritt l-għoli u t-tul ta' strutturi l-oħra. Is-suq tal-proprjetà immobbli ta' Manhattan huwa fost l-iktar għaljin fid-dinja. Is-Subway tal-Belt ta' New York tipprovdi servizz kontinwu 24 siegħa kuljum u sebat ijiem fil-ġimgħa u tikkontribwixxi għal-laqam "il-Belt li Ma Torqod Qatt". Is-Subway tal-Belt ta' New York hija l-ikbar sistema ta' tranżitu rapidu fid-dinja b'operatur uniku, u għandha 472 stazzjon ferrovjarju. Il-belt għandha iktar minn 120 kulleġġ u università, fosthom l-Università ta' Columbia, l-Università ta' New York, l-Università Rockefeller, u s-sistema tal-Università tal-Belt ta' New York, li hija l-ikbar sistema universitarja pubblika urbana fl-Istati Uniti. Ankrata b'Wall Street fid-Distrett Finanzjarju tal-parti t'isfel ta' Manhattan, il-Belt ta' New York ġiet imsejħa kemm bħala ċ-ċentru finanzjarju ta' quddiem nett fid-dinja kif ukoll l-iktar belt setgħana finanzjarjament fid-dinja, u tospita l-ikbar żewġ boroż fid-dinja bħala kapitalizzazzjoni totali tas-suq, il-Borża ta' New York u n-NASDAQ.

Veduta panoramika ta' 16-il kilometru ta' Manhattan minn 120th Street sal-Batterija, meħud fi Frar 2018 min-naħa l-oħra tax-xmara Hudson f'Weehawken, New Jersey. Il-postijiet huma: 1. Riverside Church, 2. Time Warner Center, 3. 220 Central Park South, 4. Central Park Tower, 5. One57, 6. 432 Park Avenue, 7. 53W53, 8. Chrysler Building, 9. Bank of America Tower, 10. Conde Nast Building, 11. The New York Times Building, 12. Empire State Building, 13. Manhattan West, 14a. 55 Hudson Yards, 14b. 35 Hudson Yards, 14c. 10 Hudson Yards, 14d. 15 Hudson Yards, 15. 56 Leonard Street, 16. 8 Spruce Street, 17. Woolworth Building, 18. 70 Pine Street, 19. 30 Park Place, 20. 40 Wall Street, 21. Three World Trade Center, 22. Four World Trade Center, 23. One World Trade Center.
## Etimoloġija

Fl-1664, il-belt ingħatat l-isem ta' New York biex jingħata ġieħ id-Duka ta' York, li iktar 'il quddiem sar ir-Re Ġakbu II tal-Ingilterra. Ħu l-kbir ta' Ġakbu, ir-Re Karlu II, ħatar lid-Duka bħala sid l-eks territorju ta' New Netherland, inkluż il-belt ta' New Amsterdam, meta l-Ingilterra ħatfet it-territorju u l-belt minn taħt il-kontroll tal-Olandiżi.

## Storja

### Storja bikrija

Iż-żona tal-lum New York City kienet abitata minn Algonquians, inklużi l-Lenape. Art twelidhom, magħrufa bħala Lenapehoking, kienet tinkludi l-inħawi tal-lum ta’ Staten Island, Manhattan, il-Bronx, il-parti tal-punent ta' Long Island (inklużi Brooklyn u Queens), u Lower Hudson Valley.

L-ewwel żjara dokumentata fil-Port ta' New York minn Ewropew kienet fl-1524 mill-esploratur Giovanni da Verrazzano. Huwa talab iż-żona għal Franza u semmieha Nouvelle Angoulême (New Angoulême). Spedizzjoni Spanjola, immexxija mill-kaptan Portugiż Estêvão Gomes li qed ibaħħar għall-Imperatur Charles V, waslet fil-Port ta' New York f’Jannar 1525 u ħarġet il-bokka tax-Xmara Hudson, li huwa semmieha Río de San Antonio (“Xmara ta’ San Antonio”).

Fl-1609, l-esploratur Ingliż Henry Hudson reġa' skopra l-Port ta' New York waqt li kien qed ifittex il-Passaġġ tal-Majjistral lejn l-Orjent għall-Kumpanija Olandiża tal-Indja tal-Lvant. Huwa salpa għal dak li l-Olandiżi sejħu North River (issa x-Xmara Hudson), l-ewwel imsejjaħ minn Hudson bħala l-Mawrizju wara Maurice, Prince of Orange.

Hudson talab ir-reġjun għall-Kumpanija Olandiża tal-Indja tal-Lvant. Fl-1614, iż-żona bejn Cape Cod u l-Bajja tad-Delaware ġiet mitluba mill-Olanda u msejħa Nieuw-Nederland ("l-Olanda l-Ġdida"). L-ewwel abitant mhux Nattiv Amerikan ta' dak li sar New York City kien Juan Rodriguez, negozjant minn Santo Domingo li wasal f'Manhattan matul ix-xitwa tal-1613–14, insib għall-ġlud u nnegozja mal-popolazzjoni lokali bħala rappreżentant tal-kolonisti Olandiżi.

### Kolonja Olandiża

Siġill tal-Olanda Ġdida (Sigillum Novi Belgii)
Mappa l-ġdida tal-Olanda ppubblikata minn Nicolaes Visscher II (1649–1702)
Preżenza Ewropea permanenti qrib il-Port ta' New York ġiet stabbilita fl-1624, li għamlet New York it-12-il eqdem insedjament stabbilit mill-Ewropa okkupat kontinwament fl-Istati Uniti kontinentali, bit-twaqqif ta' settlement Olandiż għall-kummerċ tal-pil fuq Governors Island. Fl-1625, inbdiet il-kostruzzjoni fuq ċittadella u Fort Amsterdam, aktar tard imsejħa Nieuw Amsterdam (New Amsterdam), fil-Gżira ta' Manhattan tal-lum.

Ittra tal-1626 bl-Olandiż minn Pieter Schaghen li tiddikjara x-xiri ta' Manhattan għal 60 gulden.
Il-kolonja ta' New Amsterdam kienet estiża mit-tarf tan-Nofsinhar ta' Manhattan sa Wall Street tal-lum, fejn fl-1653 inbniet stokk tal-injam ta' 12-il pied (3.7 m) biex jipproteġi kontra rejds tal-Inġenji Amerikani u Ingliżi. Fl-1626, id-Direttur Ġenerali kolonjali Olandiż Peter Minuit, kif mitlub mill-Kumpanija Olandiża tal-Indja tal-Punent, xtara l-gżira ta' Manhattan mill-Canrsie, faxxa Lenape żgħira, għal "il-valur ta' 60 guilder" (madwar $ 900 fl-2018). Leġġenda li tirrakkonta ta' spiss iżda li ġiet miċħuda tgħid li Manhattan inxtara għal $24 ta' żibeġ tal-ħġieġ.

Wara x-xiri, New Amsterdam kiber bil-mod. Biex jattiraw settlers, l-Olandiżi waqqfu s-sistema tal-patroon fl-1628, fejn Olandiżi għonja (patroons, jew patruni) li ġabu 50 kolon fl-Olanda l-Ġdida kienu jingħataw art, awtonomija politika lokali, u drittijiet biex jipparteċipaw fil-kummerċ tal-pil qligħ. Dan il-programm ftit kellu suċċess.

Mill-1621, il-Kumpanija Olandiża tal-Indja tal-Punent kienet operat bħala monopolju fl-Olanda l-Ġdida, fuq awtorità mogħtija mill-Istati Ġenerali Olandiżi. Fl-1639–1640, fi sforz biex issaħħaħ it-tkabbir ekonomiku, il-Kumpanija Olandiża tal-Indja tal-Punent ċediet il-monopolju tagħha fuq il-kummerċ tal-pil, li wassal għal tkabbir fil-produzzjoni u l-kummerċ tal-ikel, l-injam, it-tabakk, u l-iskjavi (partikolarment mal-West Indies Olandiżi.

Fl-1647, Peter Stuyvesant beda l-mandat tiegħu bħala l-aħħar Direttur Ġenerali ta 'New Netherland. Matul il-mandat tiegħu, il-popolazzjoni ta' New Netherland kibret minn 2,000 għal 8,000. Stuyvesant ġie kkreditat li tejjeb il-liġi u l-ordni; madankollu, huwa kiseb reputazzjoni bħala mexxej despotiku. Huwa stabbilixxa regolamenti dwar il-bejgħ tax-xorb, ipprova jasserixxi kontroll fuq il-Knisja Riformata Olandiża, u mblokka gruppi reliġjużi oħra milli jistabbilixxu djar ta 'qima.

#### Gallerija

* The Rigging House, 120 William Street, fl-1846. Kienet knisja Metodista fl-1760, imbagħad bini sekulari għal darb'oħra qabel it-twaqqigħ tagħha f'nofs is-seklu 19.
* Tpinġija tal-1882 tal-bastiment Mayflower li jbaħħar mill-Ingilterra għall-Amerika fl-1620, fil-Port ta' Plymouth
* Ittra tal-1626 bl-Olandiż minn Pieter Schaghen li tiddikjara x-xiri ta' Manhattan għal 60 gulden.
* Mappa tal-Wied tax-Xmara Hudson c. 1634 (it-tramuntana fuq il-lemin)
* Parti Għall-Ewwel tas-Sena Fi New Amsterdam 1636 (George Boughton)
* Courtship fi New Amsterdam (Fancis W. Edmonds)
* Novum Amsterodamum 1650, minn Laurens Block
* Tpinġija ta' New Amsterdam fl-1650, skoperta fl-1991 fil-kollezzjoni ta' Albertina fl-Awstrija. Huwa probabbilment l-eqdem, rappreżentazzjoni reali tal-kolonja
* L-Ewwel Irkant tal-Iskjavi fi New Amsterdam fl-1655, minn Howard Pyle
* New Amsterdam fl-1664 (ħares bejn wieħed u ieħor lejn it-tramuntana)
* New Amsterdam fl-1660, Mudell fuq Skala
* New Amsterdam mix-Xmara tal-Lvant fl-1660, Mudell fuq Skala
* Il-Pjan Castello, mappa tal-1660 ta' New Amsterdam f'Lower Manhattan

The Fall of New Amsterdam, pittura ta' Jean Leon Gerome Ferris, li turi l-Konkwista ta' New Netherland
### Kolonja Brittanika

New Amsterdam, iċċentrat fuq dak li eventwalment sar Lower Manhattan, fl-1664, is-sena l-Ingilterra ħadet il-kontroll u semmieha mill-ġdid New York.
Id-Dyckman House, issa l-Mużew tal-Farmhouse Dyckman, hija l-eqdem farmhouse li fadal fuq il-gżira ta' Manhattan, vestiġju tal-passat rurali ta' New York City. Il-farmhouse ta' stil Kolonjali Olandiż inbniet minn William Dyckman, c.1785
Id-Dyckman House, issa l-Mużew tal-Farmhouse Dyckman, hija l-eqdem farmhouse li fadal fuq il-gżira ta’ Manhattan, vestiġju tal-passat rurali ta' New York City. Il-farmhouse ta' stil Kolonjali Olandiż inbniet minn William Dyckman, c.1785
Fl-1664, ma' setax jiltaqa' ma' xi reżistenza sinifikanti, Stuyvesant ċeda New Amsterdam lit-truppi Ingliżi, immexxija mill-Kurunell Richard Nicolls, mingħajr tixrid ta' demm. It-termini tal-konsenja ppermettew lir-residenti Olandiżi jibqgħu fil-kolonja u ppermettew il-libertà reliġjuża.

Fl-1667, waqt in-negozjati li wasslu għat-Trattat ta' Breda wara t-Tieni Gwerra Anglo-Olandiża, l-Olandiżi rebbieħa ddeċidew li jżommu l-kolonja tal-pjantaġġuni li kienet għadha bdiet ta' dak li llum hu s-Surinam, li kienu kisbu mill-Ingliżi, u bi skambju l-Ingliżi Huma tħallew ma' New Amsterdam. Is-settlement malajr ingħatat l-isem ta' “New York” f’ġieħ id-Duka ta' York (ir-rejiet futuri Ġakbu II u VII). Id-duka ta' parti mill-kolonja lis-sidien George Carteret u John Berkeley.

Fl-24 ta' Awwissu, 1673, waqt it-Tielet Gwerra Anglo-Olandiża, Anthony Colve tal-flotta Olandiża ħa New York fuq talba ta' Cornelis Evertsen iż-Żgħir u semmieha mill-ġdid “New Orange” f'ġieħ William III, il-Prinċep ta' Orange. L-Olandiżi malajr irritornaw il-gżira lill-Ingilterra taħt it-Trattat ta' Westminster ta' Novembru 1674.

Diversi gwerer intertribali bejn l-Amerikani Indiġeni u epidemiji kkawżati minn kuntatt mal-Ewropej ikkawżaw telf konsiderevoli tal-popolazzjoni għal-Lenape bejn l-1660 u l-1670. Sal-1700, il-popolazzjoni Lenape kienet naqset għal 200. New York esperjenzat diversi epidemiji tad-deni isfar fis-seklu 18, u tilfet għaxar. fil-mija tal-popolazzjoni tagħha fl-1702 biss.

Fil-bidu tas-seklu 18, New York kibret fl-importanza bħala port kummerċjali filwaqt li kienet tagħmel parti mill-kolonja ta 'New York. Sar ċentru ta' skjavitù, b’42% tad-djar javżaw lill-Afrikani sa l-1730. Il-biċċa l-kbira kienu skjavi domestiċi; oħrajn ġew mikrija bħala ħaddiema. L-iskjavitù saret integralment marbuta mal-ekonomija ta' New York permezz ta' xogħol tal-iskjavi fil-port kollu u l-industriji bankarji u tat-tbaħħir li kienu jinnegozjaw man-Nofsinhar Amerikan. Waqt il-kostruzzjoni f'Foley Square fis-snin 90, ġiet skoperta l-Art tad-Dfin Afrikan; Iċ-ċimiterju kien jinkludi bejn 10,000 u 20,000 qabar ta' Afrikani tal-era kolonjali, xi wħud skjavi u oħrajn ħielsa.

Fort George u New York b'vapuri tal-gwerra Brittaniċi, c.  1731
Il-proċess u l-liberazzjoni f'Manhattan fl-1735 ta' John Peter Zenger, li kien akkużat b'libell sedizjuż wara li kkritika lill-gvernatur kolonjali William Cosby, għenu biex tiġi stabbilita l-libertà tal-istampa fl-Amerika ta' Fuq. Fl-1754, twaqqfet l-Università ta' Columbia.

### Rivoluzzjoni Amerikana

Il-Battalja ta' Long Island, waħda mill-akbar battalji tal-Gwerra Rivoluzzjonarja Amerikana, li seħħet fi Brooklyn fis-27 ta' Awwissu, 1776.
Il-Kungress tal-Att tal-Bolla ltaqa' fi New York f’Ottubru 1765, meta l-organizzazzjoni Sons of Liberty ħarġet fil-belt u ġġieldu għall-għaxar snin li ġejjin mat-truppi Brittaniċi stazzjonati hemmhekk. Il-Battalja ta' Long Island, l-akbar battalja tal-Gwerra Rivoluzzjonarja Amerikana, ġiet miġġielda f’Awwissu 1776 fi Brooklyn tal-lum. Telfa Ingliża tal-Armata Kontinentali fil-Battalja ta' Fort Washington f'Novembru 1776 eliminat l-aħħar fortizza Amerikana f'Manhattan, u kkaġunat lil George Washington u l-forzi tiegħu jirtiraw tul ix-Xmara Hudson fi New Jersey, segwiti mill-forzi Brittaniċi.

Wara l-battalja, li fiha l-Amerikani ġew megħluba, l-Ingliżi għamlu l-belt il-bażi militari u politika tagħhom ta' operazzjonijiet fl-Amerika ta' Fuq. Il-belt kienet kenn għal refuġjati Lealisti u skjavi maħruba li ngħaqdu mal-linji Brittaniċi għal-libertà mwiegħda mill-Kuruna, b'sa 10,000 skjavi maħruba miġbura fil-belt matul l-okkupazzjoni Brittanika, l-akbar komunità bħal din fil-kontinent. Meta l-forzi Brittaniċi evakwaw New York fi tmiem il-gwerra fl-1783, huma ttrasportaw eluf ta' meħlusa biex jirrisistemaw f'Nova Scotia, l-Ingilterra, u l-Karibew.

L-attentat ta' riżoluzzjoni paċifika għall-gwerra seħħ fil-Kamra tal-Konferenza ta' Staten Island bejn id-delegati Amerikani, inkluż Benjamin Franklin, u l-Ġeneral Brittaniku Lord Howe fil-11 ta' Settembru, 1776. Ftit wara li bdiet l-okkupazzjoni Ingliża, The Great Fire of New York qerdu. kważi 500 bini, madwar kwart tal-istrutturi tal-belt, inkluża Trinity Church.

### Perjodu post-rivoluzzjonarju u bidu tas-seklu 19

F'Jannar 1785, il-Kungress tal-Konfederazzjoni għamel New York City il-kapitali nazzjonali. New York kienet l-aħħar kapitali tal-Istati Uniti taħt l-Artikoli tal-Konfederazzjoni u l-ewwel kapitali taħt il-Kostituzzjoni tal-Istati Uniti. Bħala l-kapitali tal-Istati Uniti, New York City ospitat l-inawgurazzjoni tal-ewwel president, George Washington, u l-ewwel Kungress, f'Sala Federali f'Wall Street. Il-Kungress abbozza l-Abbozz tad-Drittijiet hemmhekk. Il-Qorti Suprema kellha l-ewwel sessjonijiet organizzattivi tagħha fi New York fl-1790.

Ritratt tal-ewwel inawgurazzjoni ta' George Washington fit-30 ta' April, 1789.
Fl-1790, għall-ewwel darba, New York City qabżet Philadelphia bħala l-akbar belt fil-pajjiż. Fl-aħħar tas-snin 1790, il-kapitali nazzjonali ġiet imċaqalqa lejn Philadelphia.

Matul is-seklu 19, il-popolazzjoni ta 'New York City kibret minn 60,000 għal 3.43 miljun. Taħt il-liġi tal-emanċipazzjoni gradwali tal-Istat ta' New York tal-1799, it-tfal ta' ommijiet skjavi kellhom eventwalment jiġu meħlusa iżda jibqgħu f'servitù indentured sa nofs is-snin 20 tagħhom. Flimkien ma' skjavi meħlusa mill-kaptani tagħhom wara l-Gwerra Rivoluzzjonarja u skjavi maħruba, popolazzjoni Afrikana Amerikana ħielsa sinifikanti żviluppat gradwalment f’Manhattan. Is-Soċjetà tal-Manumissjoni ta 'New York ħadmet għall-abolizzjoni u stabbilixxiet l-Iskola Ħielsa Afrikana biex teduka lit-tfal Afrikani Amerikani. Kien biss fl-1827 li l-iskjavitù tneħħa kompletament fl-istat. L-Amerikani Afrikani Ħieles ġġieldu d-diskriminazzjoni u kompla l-attiviżmu abolizzjonist interrazzjali. Il-popolazzjoni ta' New York City żdiedet minn 123,706 fl-1820 (li minnhom 10,886 kienu Afrikani Amerikani u 518 kienu skjavi) għal 312,710 fl-1840 (li minnhom 16,358 kienu Afrikani Amerikani).

Fis-seklu 19 ukoll, il-belt ġiet trasformata minn żvilupp kemm kummerċjali kif ukoll residenzjali relatat mal-istatus tagħha bħala ċentru kummerċjali nazzjonali u internazzjonali, kif ukoll l-immigrazzjoni Ewropea, rispettivament. Il-belt adottat il-Pjan tal-Kummissarji tal-1811, li espandiet il-grilja tat-toroq tal-belt biex tinkludi kważi Manhattan kollha. It-tlestija tal-Kanal Erie fl-1825 miċ-ċentru ta' New York qabbad il-port tal-Atlantiku mas-swieq agrikoli u tal-komoditajiet tal-intern tal-Amerika ta' Fuq permezz tax-Xmara Hudson u l-Lagi l-Kbar. Il-politika lokali saret iddominata minn Tammany Hall, magna politika appoġġjata minn immigranti Irlandiżi u Ġermaniżi. Fl-1831, twaqqfet l-Università ta' New York.

Broadway, li jsegwi r-rotta Native American Wecquaesgeek Trail minn Manhattan, 1840
Diversi figuri letterarji Amerikani prominenti għexu fi New York matul l-1830 u l-1840, inklużi William Cullen Bryant, Washington Irving, Herman Melville, Rufus Wilmot Griswold, John Keese, Nathaniel Parker Willis, u Edgar Allan Poe. Membri tal-elite tan-negozju għamlu lobby għall-ħolqien ta' Central Park, li fl-1857 sar l-ewwel park ta' pajsaġġ f'belt Amerikana.

Il-Kuħ il-Kbir Irlandiż ġabet magħha influss kbir ta' immigranti Irlandiżi, li minnhom aktar minn 200,000 għexu fi New York sal-1860, li jirrappreżentaw aktar minn kwart tal-popolazzjoni tal-belt. Immigrazzjoni estensiva mill-provinċji Ġermaniżi fissret li l-Ġermaniżi kienu jinkludu 25% oħra tal-popolazzjoni ta' New York sal-1860.

### Gwerra Ċivili

Tluq tas-7 Reġiment tal-Milizja ta' New York għad-difiża ta' Washington, DC, 19 ta' April, 1861
Il-kandidati tal-Partit Demokratiku ġew eletti b'mod konsistenti f'karigi lokali, u b'hekk żiedu r-rabtiet tal-belt man-Nofsinhar u l-partit dominanti tagħha. Fl-1861, is-Sindku Fernando Wood talab lill-aldermen biex jiddikjaraw l-indipendenza ta' Albany u l-Istati Uniti wara s-seċessjoni tan-Nofsinhar, iżda l-proposta tiegħu ma twettqitx. Ir-rabja għal abbozzi ta' liġijiet militari ġodda matul il-Gwerra Ċivili Amerikana (1861–1865), li ħelset lill-aktar irġiel sinjuri li setgħu jaffordjaw li jimpjegaw sostitut, wasslet għall-abbozzi ta' rewwixti tal-1863, li l-aktar parteċipanti viżibbli tagħhom kienu l-klassi tal-ħaddiema etnika Irlandiża.

L-abbozzi tal-irvellijiet inbidel f’attakki fuq l-elite ta’ New York, segwiti minn attakki fuq New Yorkers suwed wara kompetizzjoni ħarxa ta' għaxar snin bejn immigranti Irlandiżi u suwed għall-impjiegi. Irvellijiet ħarqu l-Ażil Orfni Kkulurit mal-art. Mill-inqas 120 persuna mietu. Ħdax-il raġel Afrikan Amerikan ġew linċinati f'ħamest ijiem, u l-irvellijiet ġiegħlu lil mijiet ta' Afrikani Amerikani jaħarbu. Il-popolazzjoni Afrikana Amerikana f'Manhattan waqgħet taħt l-10,000 fl-1865. Il-klassi tal-ħaddiema bajda kienet stabbilixxiet id-dominanza tagħha. Kien wieħed mill-agħar inċidenti ta' taqlib ċivili fl-istorja Amerikana.

### Tard fis-seklu 19, seklu 20 u seklu 21

Iċ-ċkejkna Italja ta' Manhattan fuq in-naħa t'isfel tal-Lvant, madwar l-1900
Fl-1886, l-Istatwa tal-Libertà, rigal minn Franza, ġiet iddedikata fil-Port ta' New York. L-istatwa laqgħet 14-il miljun immigrant li ġew l-Istati Uniti permezz tal-Gżira Ellis bid-dgħajsa lejn l-aħħar tas-seklu 19 u l-bidu tal-20, u hija simbolu tal-Istati Uniti u l-ideali Amerikani tal-libertà u l-paċi.

Fl-1898, New York City ġiet iffurmata mill-konsolidazzjoni ta 'Brooklyn (sa dak iż-żmien belt separata), New York County (li mbagħad kienet tinkludi partijiet tal-Bronx), Richmond County, u l-parti tal-punent tal-Kontea ta' Queens. Il-ftuħ tas-Subway tal-Belt ta 'New York fl-1904, l-ewwel mibni bħala sistemi privati ​​separati, għen biex jgħaqqad il-belt il-ġdida. Matul l-ewwel nofs tas-seklu 20, il-belt saret ċentru globali għall-industrija, il-kummerċ u l-komunikazzjoni.

Fl-1904, il-vapur General Slocum ħa n-nar fix-Xmara tal-Lvant, u qatel 1,021 ruħ. Fl-1911, it-Triangle Shirtwaist Factory Fire, l-agħar diżastru industrijali tal-belt, qatel 146 ħaddiem tal-ħwejjeġ u xpruna t-tkabbir tal-Unjoni Internazzjonali tal-Ħaddiema tal-Ħwejjeġ tan-Nisa u titjib kbir fl-istandards tas-sikurezza tal-fabbrika.

Ħaddiem tal-kostruzzjoni fuq l-Empire State Building waqt il-kostruzzjoni tiegħu fl-1930. Il-Bini Chrysler jidher fuq il-lemin.
Il-popolazzjoni mhux bajda ta' New York kienet 36,620 fl-1890. New York City kienet destinazzjoni ewlenija fil-bidu tas-seklu 20 għall-Amerikani Afrikani matul il-Migrazzjoni l-Kbira min-Nofsinhar tal-Istati Uniti, u fl-1916, New York City kellha l-akbar dijaspora urbana Afrikana fl-Amerika ta' Fuq . Il-qawmien mill-ġdid tal-ħajja letterarja u kulturali ta' Harlem iffjorixxiet matul l-era tal-Projbizzjoni. L-akbar boom ekonomiku ġġenerat il-kostruzzjoni ta' skyscrapers li kkompetew fl-għoli.

New York City saret l-aktar żona urbanizzata popolata fid-dinja fil-bidu tas-snin 20, u qabżet lil Londra. Iż-żona metropolitana qabżet l-10 miljuni fil-bidu tas-snin 30, u saret l-ewwel megabelt. Id-Depressjoni l-Kbira rat l-elezzjoni tar-riformista Fiorello La Guardia bħala Sindku u l-waqgħa ta' Tammany Hall wara tmenin sena ta' dominanza politika.

Il-veterani tat-Tieni Gwerra Dinjija li rritornaw ħolqu boom ekonomiku ta' wara l-gwerra u l-iżvilupp ta' żoni kbar ta' akkomodazzjoni fil-Lvant ta' Queens u Nassau County, b'Wall Street imexxi l-post tal-Istati Uniti bħala l-qawwa ekonomika dominanti fid-dinja. Il-kwartieri ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti tlesta fl-1952, u ssimenta l-influwenza ġeopolitika globali ta' New York, u ż-żieda tal-Espressjoniżmu Astratt fil-belt ippreċipita l-ispostament ta' Pariġi bħala ċ-ċentru tad-dinja tal-arti.

Stampa:Ford to City.PNGOttubru 1975 New York Daily News tkopri dwar ir-rifjut tal-President Ford li jgħin lill-belt tevita l-falliment
Fis-snin sebgħin, telf ta' impjiegi minħabba ristrutturar industrijali wassal biex il-Belt ta' New York tbati problemi ekonomiċi u żiedet ir-rati tal-kriminalità. Żbilanċi fiskali li qed jikbru fl-1975 wasslu lill-belt biex titlob għajnuna finanzjarja mill-gvern federali; Il-President Gerald Ford għamel diskors li ċaħad it-talba, li kienet parafrasata fil-paġna ta' quddiem tan-New York Daily News bħala “FORD TO TOWN: DEATH”. Il-Korporazzjoni għall-Assistenza Muniċipali ġiet iffurmata u ngħatat awtorità superviżorja fuq il-finanzi tal-belt.

F'nofs is-snin disgħin, ir-rati tal-kriminalità bdew jonqsu b'mod drammatiku minħabba l-istrateġiji tal-pulizija riveduti, it-titjib tal-opportunitajiet ekonomiċi, il-gentrifikazzjoni, u residenti ġodda, kemm trapjanti Amerikani kif ukoll immigranti ġodda mill-Asja u l-Amerika Latina. Il-popolazzjoni ta' New York City qabżet it-8 miljun għall-ewwel darba fiċ-ċensiment tal-Istati Uniti tal-2000; Ġew stabbiliti aktar rekords fiċ-ċensimenti tal-Istati Uniti tal-2010 u tal-2020 Fl-ekonomija tal-belt ħarġu setturi ġodda ewlenin, bħal Silicon Alley.

Il-wasla tal-Y2K ġiet iċċelebrata b'fanfara f'Times Square. Il-Belt ta' New York sofriet l-aktar ħsara ekonomika u l-akbar telf ta' ħajjiet bħala riżultat tal-attakki tal-11 ta' Settembru, 2001. Tnejn mill-erba' ajruplani maħtufa dakinhar ħabtu fit-torrijiet ġemellati tal-World Trade Center, li rriżultaw fil-kollass ta' kemm bini kif ukoll l-imwiet ta' 2,753 persuna, inklużi 343 dipartiment tan-nar tal-Belt ta' New York u 71 uffiċjal tal-infurzar tal-liġi.

Iż-żona reġgħet inbniet b'World Trade Center ġdid, il-Monument u l-Mużew Nazzjonali tal-11 ta' Settembru, u bini u infrastruttura ġdida oħra, inkluż iċ-Ċentru tat-Trasport World Trade Center, it-tielet l-akbar ċentru tal-belt. Il-One World Trade Center il-ġdid huwa l-ogħla skajskrejper fl-Emisfera tal-Punent u s-seba’ l-ogħla bini fid-dinja bl-għoli massimu, bl-ispilla tiegħu tilħaq 1,776 pied (541.3 m) simboliku, referenza għas-sena tal-indipendenza Amerikana

Il-protesti ta' Occupy Wall Street f'Zuccotti Park fid-Distrett Finanzjarju ta' Lower Manhattan bdew fis-17 ta' Settembru, 2011, li rċevew attenzjoni globali u ppopolalizzaw il-moviment Occupy kontra l-inugwaljanza soċjali u ekonomika madwar id-dinja.

Il-Belt ta' New York kienet affettwata serjament mill-Uragan Sandy fl-aħħar ta' Ottubru 2012. L-impatti ta' Sandy kienu jinkludu għargħar li wassal għall-għeluq tas-sistema tas-subway għal jiem u għargħar tal-mini kollha tas-subway East River u l-mini kollha tal-awtostrada li daħlu f'Manhattan, ħlief il-Mina Lincoln. Il-Borża ta’ New York għalqet jumejn minħabba t-temp għall-ewwel darba mill-Gran Blizzard tal-1888. Mill-inqas 43 persuna mietu fi New York City bħala riżultat ta’ Sandy, u t-telf ekonomiku fil-belt ta' New York kien stmat għal madwar $19-il biljun. Id-diżastru qanqal sforzi fit-tul lejn proġetti infrastrutturali biex jiġġieldu t-tibdil fil-klima u ż-żieda fil-livell tal-baħar, bi $15-il biljun f'finanzjament federali riċevuti sal-2022 għal dawk l-isforzi ta' reżiljenza.

F'Marzu 2020, l-ewwel każ ta' COVID-19 ġie kkonfermat fil-belt. Bid-densità tal-popolazzjoni tagħha u l-esponiment wiesa 'għal vjaġġaturi globali, il-belt malajr issostitwiet lil Wuhan, iċ-Ċina, bħala l-epiċentru globali tal-pandemija matul il-fażi inizjali, u għafset l-infrastruttura tal-kura tas-saħħa tal-belt. Minn Marzu 2023, New York City irreġistrat aktar minn 80,000 mewt minn kumplikazzjonijiet relatati ma' COVID-19.

## Ġeografija

Veduta mill-ajru taż-żona metropolitana ta' New York City b'Manhattan fiċ-ċentru tagħha
New York City tinsab fil-Grigal ta' l-Istati Uniti, fix-Xlokk ta' l-Istat ta' New York, madwar nofs triq bejn Washington, D.C. u Boston. Il-post tagħha fil-bokka tax-Xmara Hudson, li tgħaddi f'port protett b'mod naturali u mbagħad fl-Oċean Atlantiku, għenet lill-belt tikber fl-importanza bħala port kummerċjali. Ħafna mill-belt hija mibnija fuq it-tliet gżejjer ta' Long Island, Manhattan u Staten Island.

Matul l-Età tas-Silġ ta' Wisconsin, bejn 75,000 u 11,000 sena ilu, iż-żona ta' New York City kienet tinsab fuq it-tarf ta' silġ kbir. Il-moviment erosiv 'il quddiem tas-silġ (u l-irtirar sussegwenti tiegħu) ikkontribwixxa għas-separazzjoni ta' dak li llum huwa Long Island u Staten Island. Dik l-azzjoni ħalliet il-blat tas-sodda f'fond relattivament baxx, u pprovdiet pedament sod għall-biċċa l-kbira tas-skyscrapers ta' Manhattan.

Ix-Xmara Hudson tgħaddi minn Hudson Valley sal-Bajja ta' New York. Bejn New York City u Troy, New York, ix-xmara hija estwarju. Ix-Xmara Hudson tifred il-belt minn New Jersey. Ix-Xmara tal-Lvant, istrett tal-marea, tgħaddi minn Long Island Sound u tifred il-Bronx u Manhattan minn Long Island. Ix-Xmara Harlem, strett ieħor tal-marea bejn ix-Xmajjar tal-Lvant u Hudson, jifred il-biċċa l-kbira ta' Manhattan mill-Bronx. Ix-Xmara Bronx, li tgħaddi mill-Bronx u l-Kontea ta' Westchester, hija l-unika xmara kompletament ta' ilma ħelu fil-belt.

L-art tal-belt ġiet mibdula sostanzjalment minn intervent uman, b'reklamazzjoni konsiderevoli tal-art tul iż-żoni kostali sa minn żminijiet kolonjali Olandiżi; L-irkupru huwa l-aktar prominenti f'Lower Manhattan, bi żviluppi bħal Battery Park City fis-snin sebgħin u tmenin Xi wħud mill-eżenzjoni naturali tat-topografija livellaw, speċjalment f'Manhattan.

L-erja totali tal-belt hija 1,213.37 km² (468.484 sq mi). 783.84 km² (302.643 sq mi) tal-belt hija art u 429.53 km² (165.841 sq mi) huwa ilma. L-ogħla punt fil-belt huwa Todt Hill fuq Staten Island, li, f'124.9 m (409.8 ft) 'il fuq mil-livell tal-baħar, huwa l-ogħla punt fuq il-Kosta tal-Lvant fin-nofsinhar ta' Maine. Is-samit tal-linja hija fil-biċċa l-kbira foresti bħala parti mill-greenbelt ta' Staten Island.

### Distretti (Boroughs)

Distretti (Boroughs): 1. Manhattan, 2. Brooklyn, 3. Queens, 4. Bronx, 5. Gżira tal-Istati (State Island)
Il-Belt ta' New York kultant tissejjaħ kollettivament bħala l-Ħames Boroughs. Kull distrett huwa koestensiv ma' kontea rispettiva fl-Istat ta' New York, u b'hekk il-Belt ta' New York tkun waħda mill-muniċipalitajiet b'ħafna kontea tal-Amerika.

Manhattan (New York County) hija l-iżgħar borough ġeografikament u l-aktar densament popolati. Hija dar għal Central Park u l-biċċa l-kbira tas-skyscrapers tal-belt, u xi drabi hija magħrufa lokalment bħala The City. Id-densità tal-popolazzjoni ta' Manhattan ta' 70,450.8 nies għal kull mil kwadru (27,201.2/km 2 ) fl-2022 tagħmilha l-ogħla ta' kwalunkwe kontea fl-Istati Uniti u ogħla mid-densità ta' kwalunkwe belt Amerikana individwali. Manhattan huwa ċ-ċentru kulturali, amministrattiv u finanzjarju ta 'New York City u fih il-kwartieri ġenerali ta' ħafna korporazzjonijiet multinazzjonali kbar, il-kwartieri ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti, Wall Street, u diversi universitajiet ewlenin. Id-distrett huwa spiss deskritt bħala ċ-ċentru finanzjarju u kulturali tad-dinja.

Brooklyn (Kings County), fit-tarf tal-punent ta 'Long Island, huwa l-aktar borough popolat tal-belt. Brooklyn hija magħrufa għad-diversità kulturali, soċjali u etnika tagħha, xena tal-arti indipendenti, distretti distintivi, u wirt arkitettoniku distintiv. Downtown Brooklyn huwa l-akbar lokal ċentrali fil-Boroughs ta' Barra. Il-borough għandu xatt twil fuq il-baħar li jinkludi Coney Island, stabbilit fl-1870 bħala wieħed mill-ewwel postijiet ta' divertiment fl-Istati Uniti u Prospect Park huma l-akbar żewġ parks fi Brooklyn. Mill-2010 'l hawn, Brooklyn saret ċentru b'saħħitha għall-intraprenditorija ta' teknoloġija għolja u startups, u arti u disinn postmoderni. Brooklyn hija wkoll id-dar ta' Fort Hamilton, l-unika installazzjoni militari ta' l-Istati Uniti ta' xogħol attiv fi ħdan New York City, minbarra l-operazzjonijiet tal-Gwardja tal-Kosta. Il-faċilità ġiet stabbilita fl-1825 fuq il-post ta 'batterija użata matul ir-Rivoluzzjoni Amerikana, u hija waħda mill-eqdem fortizzi militari fl-Istati Uniti.

Queens (Queens County), fit-Tramuntana ta' Long Island u fil-Lvant ta' Brooklyn, hija ġeografikament l-akbar borough, l-aktar kontea etnikament diversa fl-Istati Uniti, u ż-żona urbana l-aktar etnikament diversa fid-dinja. Queens huwa s-sit ta' Citi Field, id-dar tan-New York Mets, u jospita t-tournament annwali tat-tennis tal-US Open fiċ-Ċentru Nazzjonali tat-Tennis tal-USTA Billie Jean King fi Flushing Meadows–Corona Park, bi pjanijiet biex jinbena grawnd speċifiku għall-futbol għal New. York City FC. Barra minn hekk, tnejn mit-tliet ajruporti l-aktar traffikużi li jaqdu ż-żona metropolitana ta' New York, l-Ajruport Internazzjonali John F. Kennedy u l-Ajruport ta’ LaGuardia, jinsabu fi Queens.

Il-Bronx (Kontea tal-Bronx) huwa l-aktar borough fit-Tramuntana tal-Belt ta 'New York u l-uniku wieħed li jinsab l-aktar fl-Istati Uniti kontinentali. Huwa l-post tal-Yankee Stadium, il-park tal-baseball tan-New York Yankees, u d-dar tal-akbar kumpless tad-djar ta' proprjetà kooperattiva fl-Istati Uniti, Co-op City. Hija dar għall-Bronx Zoo, l-akbar zoo metropolitani fid-dinja, li jkopru 265 acres (1.07 km2) u jospita aktar minn 6,000 annimal. Il-Bronx hija l-post fejn twieled il-mużika hip hop u l-kultura assoċjata tagħha. Pelham Bay Park huwa l-akbar park fil-Belt ta 'New York, f'2,772 acres (1,122 ettaru).

Staten Island (Kontea ta' Richmond) hija l-aktar distrett suburbani tal-ħamsa. Hija konnessa ma 'Brooklyn mill-Pont Verrazzano-Narrows u ma' Manhattan bil-lanċa Staten Island b'xejn. Fiċ-ċentru ta' Staten Island, il-Greenbelt ta' Staten Island jifrex madwar 2,500 acres (10 km2), inklużi 28 mil (45 km) ta' mixi u waħda mill-aħħar foresti intatti tal-belt. Maħtur fl-1984 biex jipproteġi l-artijiet naturali tal-gżira, iċ-ċinturin aħdar jinkludi seba 'parks tal-belt.

### Klima

Skont il-klassifikazzjoni tal-klima Köppen, il-Belt ta' New York għandha klima subtropikali umda (Cfa), u hija l-belt ewlenija l-aktar fit-Tramuntana fil-kontinent tal-Amerika ta' Fuq b'din il-kategorizzazzjoni. Is-subborgi lejn it-tramuntana u l-punent immedjat jinsabu fiż-żona ta' transizzjoni bejn il-klimi umdi subtropikali u kontinentali umdi (Dfa). Il-belt tirċievi medja ta' 49.5 pulzieri (1,260 mm) ta' preċipitazzjoni kull sena, li hija mqassma b'mod relattivament uniformi matul is-sena. New York għandha medja ta' aktar minn 2,500 siegħa ta' xemx fis-sena.

Ix-xtiewi huma kesħin u mxarrba, u x-xejriet prevalenti tar-riħ li jonfħu riħ tal-baħar lil hinn mix-xtut inaqqsu l-effetti moderati tal-Oċean Atlantiku; Madankollu, l-Atlantiku u l-protezzjoni parzjali mill-arja kiesħa mill-Muntanji Appalachian iżommu l-belt aktar sħuna fix-xitwa minn bliet interni ta' l-Amerika ta' Fuq f'latitudnijiet simili jew aktar baxxi. It-temperatura medja ta' kuljum f'Jannar, l-iktar xahar kiesaħ taż-żona, hija ta' 33.3°F (0.7°C). It-temperaturi tipikament jinżlu għal 10 °F (−12 °C) diversi drabi kull xitwa, iżda jistgħu wkoll jilħqu 60 °F (16 °C) għal diversi jiem anke fl-aktar xahar kiesaħ tax-xitwa. Ir-rebbiegħa u l-ħarifa huma imprevedibbli u jistgħu jvarjaw minn friski għal sħun, għalkemm ġeneralment ikunu ħfief b'umdità baxxa. Is-sjuf huma tipikament sħan u umdi, b'temperatura medja ta' kuljum ta' 77.5 ° F (25.3 ° C) f'Lulju.

It-temperaturi bil-lejl huma 9.5 °F (5.3 °C) gradi ogħla għar-resident medju tal-belt minħabba l-effett tal-gżira tas-sħana urbana, ikkawżat minn toroq pavimentati u bini għoli. It-temperaturi bi nhar jaqbżu 90°F (32°C) bħala medja 17-il jum kull sajf u f'xi snin jaqbżu l-100°F (38°C), għalkemm din hija okkorrenza rari, innutata l-aħħar fit-18 ta' Lulju, 2012. Bl-istess mod, qari ta' 0 °F (−18 °C) huma estremament rari, l-aħħar seħħew fl-14 ta' Frar, 2016. L-estremi tat-temperatura varjaw minn 106 °F (41 °C), irreġistrati fid-9 ta' Lulju, 1936, għal -15 °F (-26 °F). °C) fid-9 ta' Frar, 1934; L-aktar kesħa tar-riħ irrekordjata kienet -38°C (-37°F) fl-istess jum tal-baxx rekord ta’ kull żmien. Il-borra medja tax-xitwa bejn l-1991 u l-2020 kienet ta' 76 ċm (29.8 in); Dan ivarja konsiderevolment minn sena għal sena. L-ogħla rekord kiesaħ ta' kuljum kien ta' -17 °C (2 °F) fit-30 ta' Diċembru 1917, filwaqt li, bil-maqlub, ir-rekord baxx sħun ta' kuljum kien ta’ 31 °C (87 °F) fit-2 ta' Lulju, 1903. It-temperatura medja tal-ilma tal- Oċean Atlantiku fil-qrib ivarja minn 4.3 °C (39.7 °F) fi Frar għal 23.4 °C (74.1 °F) f'Awwissu.

L-uragani u l-maltempati tropikali huma rari fiż-żona ta' New York. L-uragan Sandy ikkawża maltempata distruttiva fil-Belt ta' New York wara nofsinhar tad-29 ta' Ottubru, 2012, għargħar bosta toroq, mini, u linji tas-subway f' Lower Manhattan u żoni oħra tal-belt u ħarġet l-enerġija f'ħafna partijiet tal-belt u is-subborgi tagħha. Il-maltempata u l-impatti profondi tagħha qanqlu dibattitu dwar il-bini ta' ħitan tal-baħar u ostakli kostali oħra madwar il-kosta tal-belt u taż-żona metropolitana biex jimminimizzaw ir-riskju ta' konsegwenzi distruttivi minn avveniment simili ieħor fil-futur.

### Parks

L-Istatwa tal-Libertà fuq Liberty Island fil-Port ta' New York, simbolu globali tal-Istati Uniti u l-ideali tagħha ta' libertà u opportunità
Il-Pond u Midtown Manhattan jidhru mill-Gapstow Bridge f'Central Park
Il-Belt ta' New York għandha sistema ta' park kumplessa, b'diversi artijiet operati mis-Servizz tal-Park Nazzjonali, l-Uffiċċju tal-Parks, Rikreazzjoni u Preservazzjoni Storika tal-Istat ta 'New York, u d-Dipartiment tal-Parks u r-Rikreazzjoni tal-Belt ta' New York. Fil-klassifiki ParkScore tagħha tal-2023, it-Trust for Public Land irrapportat li s-sistema tal-park tal-Belt ta' New York kienet l-10 l-aħjar sistema tal-park fost l-ibliet l-aktar popolati tal-Istati Uniti, u kkwota l-qisien tal-park tal-belt, l-investiment f’parks u li 99% tar-residenti jinsabu f'1⁄ 2 mil (0.80 km) ta' park.

Iż-Żona Nazzjonali ta' Rikreazzjoni Gateway fiha aktar minn 26,000 acres (110 km²), il-biċċa l-kbira tagħha fil-Belt ta' New York. Fi Brooklyn u Queens, il-park fih aktar minn 9,000 acres (36 km²) ta' bassasijiet, artijiet mistagħdra, gżejjer, u ilma, inklużi l-biċċa l-kbira tal-Bajja tal-Ġamajka u l-Rifuġju tal-Ħajja Selvaġġa tal-Bajja tal-Ġamajka. F'Queens ukoll, il-park jinkludi porzjon sinifikanti tal-punent tal-Peniżola Rockaway, notevolment Jacob Riis Park u Fort Tilden. Fuq Staten Island, tinkludi Fort Wadsworth, b'Battery Weed storiku ta' l-era ta' Antebellum u Fort Tompkins, u Great Kills Park.

Il-Monument Nazzjonali tal-Istatwa tal-Libertà u l-Mużew tal-Immigrazzjoni tal-Gżira Ellis huma ġestiti mis-Servizz tal-Park Nazzjonali u jinsabu kemm fi New York kif ukoll fi New Jersey. Miżjud magħhom fil-port hemm il-Monument Nazzjonali tal-Gżira tal-Gvernaturi. Siti storiċi taħt ġestjoni federali fuq il-Gżira Manhattan jinkludu Stonewall National Monument; Monument Nazzjonali Castle Clinton; is-Sala Federali tat-Tifkira Nazzjonali; is-Sit Storiku Nazzjonali tal-Post tat-Twelid ta' Theodore Roosevelt; General Grant National Monument (Il-Qabar ta' Grant); il-Monument Nazzjonali African Burial Ground; u Hamilton Grange National Monument. Mijiet ta' proprjetajiet huma elenkati fir-Reġistru Nazzjonali ta' Postijiet Storiċi jew bħala Landmark Storiku Nazzjonali.

Hemm seba' parks statali fil-konfini ta' New York City. Dawn jinkludu: Clay Pit Ponds State Reserve, żona naturali li tinkludi traċċi estensivi ta' rkib taż-żiemel; Riverbank State Park, faċilità ta' 28 acre (11-il ettaru); u Marsha P. Johnson State Park, park statali fi Brooklyn u Manhattan li jmiss mal-East River u msemmi f'ġieħ Marsha P. Johnson.

Il-Belt ta' New York għandha aktar minn 28,000 acres (110 km2) ta' parks muniċipali u 14-il mil (23 km) ta' bajjiet pubbliċi. L-akbar park muniċipali tal-belt huwa Pelham Bay Park fil-Bronx, b'2,772 acres (1,122 ettaru), u l-park urban l-aktar li jżuruha nies huwa Central Park, u wieħed mill-aktar postijiet iffilmjati u miżjura fid-dinja, bi 42 miljun viżitatur f' 2023.

### Ambjente

Il-Faċilità għall-Irkupru tal-Materjali Sunset Park hija l-akbar faċilità ta' riċiklaġġ magħquda fl-Istati Uniti.
Il-problemi ambjentali ta 'New York City huma affettwati mid-daqs tal-belt, id-densità, l-infrastruttura abbundanti tat-trasport pubbliku, u l-post tagħha fil-bokka tax-Xmara Hudson. Pereżempju, huwa wieħed mill-akbar sorsi ta' tniġġis fil-pajjiż u għandu r-rata ta' emissjonijiet ta' gassijiet serra per capita u l-inqas konsum tal-elettriku. Governors Island hija ppjanata li tospita ċentru ta' riċerka u edukazzjoni ta' $1 biljun biex tagħmel New York City il-mexxej dinji fil-ġlieda kontra l-kriżi tal-klima.

Bħala belt tal-port tal-oċean, New York City hija vulnerabbli għal manifestazzjonijiet fit-tul tat-tisħin globali, bħal żieda fil-livell tal-baħar aggravata minn sussidenza tal-art. It-tibdil fil-klima ġġenerat l-iżvilupp ta' ekonomija importanti ta' reżiljenza għall-klima u sostenibbiltà ambjentali fil-belt. New York City iffokat fuq it-tnaqqis tal-impatt ambjentali u l-marka tal-karbonju tagħha. L-użu tat-trasport pubbliku huwa l-ogħla fl-Istati Uniti.

Ir-rata għolja ta' New York ta' użu tat-trasport pubbliku, aktar minn 610,000 vjaġġ bir-roti kuljum mill-2022, u ħafna nies mexjin jagħmluha l-aktar belt effiċjenti fl-enerġija fl-Istati Uniti. Il-modi tal-ivvjaġġar bil-mixi u bir-rota jammontaw għal 21% tal-modi kollha tal-ivvjaġġar fil-belt; Nazzjonalment, ir-rata għar-reġjuni metropolitani hija madwar 8%. Fil-klassifiki tiegħu tal-2011 u tal-2015, Walk Score semmiet New York City bħala l-aktar belt kbira li tista' titħalla għall-mixi fl-Istati Uniti, u fl-2018, Stacker ikklassifika lil New York bħala l-iktar belt Amerikana li tista' timxi. Citibank sponsorjat is-sehem tar-roti għall-proġett tal-bike-sharing tal-belt, li sar magħruf bħala Citi Bike, fl-2013. L-"indikatur numeriku taċ-ċikliżmu staġjonali" ta' New York City kien laħaq l-ogħla livell ta' kull żmien ta' 437 meta mkejjel fl-2014.

Il-provvista tal-ilma tax-xorb tal-Belt ta' New York hija miġbuda mill-konfini protett tal-Muntanji Catskill. Bħala riżultat tal-integrità tal-baxx u tas-sistema ta' filtrazzjoni tal-ilma naturali mhux mibdula, New York hija waħda mill-erba' bliet ewlenin fl-Istati Uniti li l-maġġoranza tal-ilma tax-xorb tagħha hija pur biżżejjed biex ma teħtieġx purifikazzjoni permezz ta' impjanti tat-trattament tal-ilma. Is-sistema tal-ilma muniċipali tal-belt hija l-akbar fl-Istati Uniti, u tiċċaqlaq aktar minn biljun gallun Amerikan (3.8 biljun litru) ta' ilma kuljum minn baq tal-ilma li jkopri 1,900 mil kwadru (4,900 km2).

Skont il-Bażi tad-Dejta Globali dwar it-Tniġġis tal-Arja Ambjentali Urban Urban tal-2016 tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa, il-konċentrazzjoni medja annwali fl-arja ta' New York City ta' materja partikulata li tkejjel 2.5 mikrometri jew iżgħar (PM 2, 5) kienet 7.0 mikrogrammi għal kull metru kubu, jew 3.0 mikrogrammi fi ħdan il-WHO Il-Linji Gwida tal-Kwalità tal-Arja rakkomandati limitu għall-medja annwali tal-PM 2.5. Id-Dipartiment tas-Saħħa u l-Iġjene Mentali tal-Belt ta 'New York, fi sħubija mal-Queens College, iwettaq l-Istħarriġ tal-Ajru tal-Komunità ta' New York biex ikejjel is-sustanzi li jniġġsu f'madwar 150 post.

## Demografija

Il-Belt ta' New York hija l-aktar belt popolata fl-Istati Uniti, bi 8,804,190 residenti skont iċ-Ċensiment tal-Istati Uniti tal-2020, l-ogħla għadd ta' dekanali fl-istorja, li jinkorpora aktar immigrazzjoni lejn il-belt milli emigrazzjoni sa mill-2010. Aktar minn darbtejn daqstant nies jgħixu fi New York City daqs Los Angeles, it-tieni l-aktar belt popolata fl-Istati Uniti Il-popolazzjoni tal-belt fl-2020 kienet 31.2% bajda (mhux Ispaniċi), 29, 0% Hispaniċi jew Latina, 23.1% Afrikani Amerikani (. mhux Ispaniċi), 14.5% Ażjatiċi, u 0.6% Nattiv Amerikan (mhux Ispaniċi), bi 8.9% jelenkaw żewġ tiġrijiet jew aktar. Total ta' 3.4% tal-popolazzjoni mhux Ispanika identifikata b'aktar minn razza waħda.

Bejn l-2010 u l-2020, il-Belt ta' New York kisbet 629,000 resident, aktar minn kwalunkwe belt oħra tal-Istati Uniti, u aktar mill-qligħ kombinat matul l-istess għaxar snin tal-akbar erba' bliet tal-Istati Uniti tal-Istati Uniti (Los Angeles, Chicago, Houston u Phoenix) flimkien. Id-densità tal-popolazzjoni tal-belt ta '27,744.1 nies għal kull mil kwadru (10,712.1/km 2 ) tagħmilha l-aktar dens ta' kwalunkwe muniċipalità Amerikana b'popolazzjoni akbar minn 100,000. Id-densità tal-popolazzjoni ta' Manhattan hija ta' 70,450.8 nies għal kull mil kwadru (27,201.2/km 2 ), l-ogħla minn kwalunkwe kontea fl-Istati Uniti.

Skont id-dejta taċ-ċensiment tal-2020, il-Belt ta' New York tinkludi madwar 43.6% tal-popolazzjoni tal-istat ta' 20,202,320, u madwar 39% tal-popolazzjoni taż-żona metropolitana ta' New York. Il-maġġoranza tar-residenti tal-Belt ta' New York fl-2020 (5,141,539 jew 58.4%) għexu fi Brooklyn jew Queens, iż-żewġ boroughs ta' Long Island. Sa 800 lingwa huma mitkellma fi New York, u ż-Żona Statistika Metropolitana ta 'New York City għandha l-akbar popolazzjoni mwielda barra minn kwalunkwe reġjun metropolitan fid-dinja. Ir-reġjun ta' New York jibqa' bil-bosta l-akbar portal metropolitan għall-immigranti legali ammessi fl-Istati Uniti, jaqbeż sostanzjalment it-totali magħquda ta' Los Angeles u Miami. Kważi seba' darbiet aktar professjonisti żgħażagħ applikaw għal impjiegi fil-Belt ta' New York fl-2023 meta mqabbla mal-2019, u b'hekk New York saret l-aktar destinazzjoni popolari għall-gradwati tal-kulleġġ riċenti.

#### Popolazzjoni storika

* 1698 4.937 —
* 1712 5.840 +18,3%
* 1723 7,248 +24,1%
* 1737 10,664 +47,1%
* 1746 11.717 +9,9%
* 1756 13.046 +11,3%
* 1771 21.863 +67,6%
* 1790 33.131 +51,5%
* 1800 60,515 +82,7%
* 1810 96.373 +59,3%
* 1820 123.706 +28,4%
* 1830 202.589 +63,8%
* 1840 312.710 +54,4%
* 1850 515.547 +64,9%
* 1860 813.669 +57,8%
* 1870 942.292 +15,8%
* 1880 1.206.299 +28,0%
* 1890 1.515.301 +25,6%
* 1900 3.437.202 +126,8%
* 1910 4.766.883 +38,7%
* 1920 5.620.048 +17,9%
* 1930 6.930.446 +23,3%
* 1940 7.454.995 +7,6%
* 1950 7.891.957 +5,9%
* 1960 7.781.984 -1,4%
* 1970 7.894.862 +1,5%
* 1980 7.071.639 -10,4%
* 1990 7.322.564 +3,5%
* 2000 8.008.288 +9,4%
* 2010 8.175.133 +2,1%
* 2020 8.804.190 +7,7%
* 2023 es. 8.258.035 -6,2%

### Etniċità u nazzjonalità

Little Italy, Manhattan
Skont l-istimi tal-2022 mill-American Community Survey, l-akbar antenati awto-rapportati fil-Belt ta’ New York kienu Dumnikani (8.7%), Ċiniżi (7.5%), Puertorikan (6.9%), Taljani (5.5%), Messikani (4.4%). ), Irlandiż (4.4%), Indjan Ażjatiku (3.1%), Ġermaniż (2.9%), Ġamajkan (2.4%), Ekwadorjan (2.3%), Ingliż (2.1%), Pollakk (1.9%), Russu (1.7%) %), Għarbi (1.4%), Ħaiti (1.4%), Gujaniż (1.3 ), Filippin (1.1%), u Korean (1.1%).

Skont id-dejta mill-2018 sal-2022, madwar 36.3% tal-popolazzjoni tal-belt kienet imwielda barra (meta mqabbla ma '13.7% nazzjonalment), u 40% tat-tfal kollha jitwieldu minn ommijiet immigranti. Matul l-istorja tagħha, New York kienet port importanti ta' dħul għall-immigranti lejn l-Istati Uniti. L-ebda pajjiż jew reġjun tal-oriġini ma jiddomina. Queens għandha l-akbar popolazzjonijiet Asjatiċi Amerikani u Andini fl-Istati Uniti, u hija wkoll iż-żona urbana l-aktar etnika u lingwistikament diversa fid-dinja.

Iż-żona metropolitana għandha l-akbar popolazzjoni Indjana Asjatika fl-Emisferu tal-Punent; l-akbar popolazzjoni Russa-Amerikana, Taljana-Amerikana u Afrikana-Amerikana; l-akbar popolazzjoni Dominicana-Amerikana, Puerto Rican-Amerikana u Amerika t'Isfel u t-tieni l-akbar popolazzjoni Ispanika ġenerali fl-Istati Uniti, għal 4.8 miljun. Il-Venezwela, l-Ekwador, il-Kolombja, il-Gujana, il-Perù u l-Brażil huma l-pajjiżi ewlenin ta' oriġini tal-Amerika t’Isfel għall-immigranti fir-reġjun ta' New York; ir-Repubblika Dominicana, il-Ġamajka, Ħaiti u Trinidad u Tobago fil-Karibew; In-Niġerja tal-Afrika, l-Eġittu, il-Gana, it-Tanżanija, il-Kenja u l-Afrika t'Isfel; u El Salvador, il-Ħonduras u l-Gwatemala fl-Amerika Ċentrali.

New York fiha l-akbar popolazzjoni Ażjatika totali ta' kwalunkwe belt tal-Istati Uniti. L-Amerikani Asjatiċi fi New York City, skont iċ-ċensiment tal-2010, jgħoddu aktar minn 1.2 miljun, aktar mit-totali ta' San Francisco u Los Angeles flimkien. New York għandha l-akbar popolazzjoni Ċiniża minn kwalunkwe belt barra mill-Asja, iċ-Ċinatown ta' Manhattan hija l-akbar konċentrazzjoni ta' Ċiniżi fl-Emisfera tal-Punent, u Queens hija dar għall-akbar popolazzjoni Tibetana barra mill-Asja. L-Amerikani Għarab jgħoddu aktar minn 160,000 fi New York City, bl-akbar konċentrazzjoni fi Brooklyn. New York City għandha l-akbar popolazzjoni Palestinjana fl-Istati Uniti. L-Asjatiċi Ċentrali, primarjament l-Amerikani Użbeki, huma segment li qed jikber malajr tal-popolazzjoni bajda mhux Hispanika tal-belt. Iż-żona metropolitana hija dar għal 20% tal-Indjani Amerikani tal-pajjiż u mill-inqas għoxrin enklavi Little India, u 15% tal-Amerikani Koreani kollha u erba' Koreatowns.

Il-Belt ta' New York għandha l-akbar popolazzjoni bajda Ewropea u mhux Ispanika ta' kwalunkwe belt Amerikana, b'2.7 miljun mill-2012. Id-dijaspora Ewropea li tirrisjedi fil-belt hija diversa ħafna u ħafna gruppi etniċi Ewropej iffurmaw enklavi. B'960,000 abitant Lhudi fl-2023, New York City hija dar għall-akbar popolazzjoni Lhudija ta' kwalunkwe belt fid-dinja, u ż-żona metropolitana tagħha kkonċentrat aktar minn 2 miljun Lhudi fl-2021, it-tieni l-akbar popolazzjoni Lhudija fid-dinja wara ż-żona metropolitana ta' Tel Aviv fl-Iżrael. Fil-borough ta' Brooklyn, huwa stmat li wieħed minn kull erba' residenti kien Lhudi fl-2018.

### Reliġjon

Veduta tal-Katidral ta' San Patrizju fi New York
Veduta tal-Katidral ta' San Patrizju fi New York
Veduta tal-Katidral ta' San Patrizju fi New York
Il-Kristjaneżmu huwa l-akbar reliġjon (59% segwaċi) fil-Belt ta 'New York, li hija dar għall-akbar numru ta' knejjes ta' kwalunkwe belt fid-dinja. Il-Kattoliċiżmu Ruman huwa l-akbar denominazzjoni Nisranija (33%), segwita mill-Protestantiżmu (23%) u denominazzjonijiet Kristjani oħra (3%). Il-popolazzjoni Kattolika Rumana hija moqdija primarjament mill-Arċidjoċesi Kattolika Rumana ta' New York u mid-Djoċesi ta' Brooklyn, filwaqt li l-Kattoliċi tal-Lvant huma maqsuma f'bosta ġurisdizzjonijiet madwar il-belt. Il-Protestantiżmu Evanġeliku huwa l-akbar fergħa tal-Protestantiżmu fil-belt (9%), segwit minn Protestantiżmu prinċipali (8%), filwaqt li l-maqlub huwa ġeneralment veru għal bliet u żoni metropolitani oħra.

B'960,000 resident Lhudi fl-2023, il-Ġudaiżmu huwa t-tieni l-akbar reliġjon ipprattikata fi New York City. Kważi nofs il-Lhud tal-belt jgħixu fi Brooklyn. Izlam tikklassifika bħala t-tielet l-akbar reliġjon fi New York City, wara l-Kristjaneżmu u l-Ġudaiżmu, bi stimi li jvarjaw minn 600,000 għal 1,000,000 osservatur ta' Izlam, inklużi 10% tat-tfal tal-iskola pubblika tal-belt. 22.3% tal-Musulmani Amerikani jgħixu fi New York City, b'1.5 miljun Musulman fiż-żona metropolitana ta' New York, li jirrappreżentaw l-akbar popolazzjoni Musulmana metropolitana fl-Emisferu tal-Punent—u l-popolazzjoni etnikament Musulmana l-aktar diversa minn kwalunkwe belt fid-dinja. Il-Moskea Powers Street fi Brooklyn hija waħda mill-eqdem moskej li joperaw kontinwament fl-Istati Uniti u tirrappreżenta l-ewwel organizzazzjoni Iżlamika kemm fil-belt kif ukoll fl-istat ta' New York.

Wara dawn l-akbar tliet gruppi reliġjużi fi New York City hemm l-Induiżmu, il-Buddiżmu, is-Sikhiżmu, iż-Żoroastrijaniżmu, u oħrajn. Fl-2023, 24% tar-residenti ta' Greater New York ma' identifikawx ma' ebda affiljazzjoni reliġjuża organizzata u 4% identifikaw lilhom infushom bħala atei.

## Riżorsi umani

### Edukazzjoni

Il-Librerija tat-Tifkira Baxxa fl-Università ta' Columbia
Stephen A. Schwarzman Bini tal-Kwartieri Ġenerali tal-Librerija Pubblika ta' New York
New York City għandha l-akbar sistema edukattiva ta' kwalunkwe belt fid-dinja. L-infrastruttura edukattiva tal-belt tinkludi edukazzjoni primarja, edukazzjoni sekondarja, edukazzjoni ogħla u riċerka. Is-sistema tal-iskejjel pubbliċi ta' New York, amministrata mid-Dipartiment tal-Edukazzjoni ta' New York, hija l-akbar sistema ta' skola pubblika fl-Istati Uniti, li taqdi madwar 1.1 miljun student f'madwar 1,800 skola elementari u sekondarja separati, inklużi skejjel charter, li jibdew fl- Sena skolastika 2017-2018. Iċ-Ċentru tal-Iskola Charter ta' New York City jgħin fil-ħolqien ta' skejjel charter ġodda. Hemm madwar 900 skola sekulari u reliġjuża oħra mmexxija privatament fil-belt.

Il-Librerija Pubblika ta' New York (NYPL) għandha l-akbar kollezzjoni ta' kwalunkwe sistema ta' librerija pubblika fl-Istati Uniti. Queens hija moqdija mill-Librerija Pubblika tal-Borough ta' Queens (QPL), it-tieni l-akbar sistema ta' librerija pubblika fil-pajjiż, filwaqt li l-Librerija Pubblika ta' Brooklyn (BPL) isservi lil Brooklyn.

Aktar minn miljun student, l-aktar ta' kwalunkwe belt fl-Istati Uniti, huma rreġistrati f'aktar minn 120 istituzzjoni ta' edukazzjoni ogħla ta 'New York City, b'aktar minn nofs miljun fis-sistema City University ta' New York (CUNY). tal-2020, inklużi programmi ta' lawrja u professjonali. Skont ir-Ranking Akkademiku tal-Universitajiet Dinjija, il-Belt ta 'New York għandha, bħala medja, l-aqwa istituzzjonijiet ta' edukazzjoni ogħla ta' kwalunkwe belt fid-dinja.

Is-sistema pubblika CUNY tinkludi 25 istituzzjoni madwar il-ħames boroughs: kulleġġi komunitarji, kulleġġi komunitarji, u skejjel gradwati/professjonali oħra. Is-sistema pubblika tal-Università tal-Istat ta' New York (SUNY) tinkludi kampus fil-Belt ta' New York, inkluż SUNY Downstate Health Sciences University, Fashion Institute of Technology, SUNY Maritime College, u SUNY College of Optometry. New York City hija dar għal universitajiet privati ​​notevoli bħal Barnard College, Columbia University, Cooper Union, Fordham University, New York University, New York Institute of Technology, Rockefeller University, Mercy University, Cornell Tech, u Yeshiva University; bosta minn dawn l-universitajiet huma kklassifikati fost l-aqwa universitajiet fid-dinja, filwaqt li wħud mill-aktar istituzzjonijiet prestiġjużi tad-dinja bħall-Università ta' Princeton u l-Università ta' Yale jibqgħu fiż-żona metropolitana ta' New York.

Ħafna mir-riċerka xjentifika fil-belt titwettaq fil-mediċina u x-xjenzi tal-ħajja. Fl-2019, iż-żona metropolitana ta' New York ikklassifikat l-ewwel fil-lista ta' bliet u żoni metropolitani għal proporzjon ta 'artikoli ppubblikati fix-xjenzi tal-ħajja. New York City għandha l-akbar numru ta 'lawrji gradwati fix-xjenzi tal-ħajja mogħtija kull sena fl-Istati Uniti, u mill-2012, 43,523 tabib liċenzjat kienu qed jipprattikaw fi New York City. Hemm 127 rebbieħa Nobel b'għeruq f'istituzzjonijiet lokali mill-2004.

### Saħħa

New York-Presbyterian Hospital, affiljat ma' Columbia University u Cornell University, huwa l-akbar sptar u l-akbar impjegatur privat fil-Belt ta' New York u wieħed mill-aktar sptarijiet traffikużi fid-dinja.
New York City hija ċentru ta' kura tas-saħħa u taħriġ mediku, b'aktar minn 750,000 impjegat fis-settur tal-kura tas-saħħa tal-belt. Sptarijiet privati ​​fi New York City jinkludu Sptar għal Kirurġija Speċjali, Lenox Hill Hospital, Long Island Jewish Medical Center, Memorial Sloan Kettering Cancer Center, Mount Sinai Hospital, New York-Presbyterian Hospital, u NYU Langone Health. L-iskejjel mediċi jinkludu SUNY Downstate School of Medicine fi Brooklyn, Albert Einstein College of Medicine fil-Bronx u CUNY School of Medicine, Touro College of Osteopathic Medicine, Columbia University Vagelos College of Physicians and Surgeons, Weill Cornell Medical College, Icahn School of Medicine fi Mount Sinai, u New York University School of Medicine f'Manhattan.

NYC Health + Hospitals (HHC) hija korporazzjoni ta' benefiċċju pubbliku stabbilita fl-1969 li topera l-isptarijiet pubbliċi tal-belt u netwerk ta' kliniċi outpatients. Mill-2021, HHC hija l-akbar sistema muniċipali tal-kura tas-saħħa fl-Istati Uniti bi $10.9 biljun fi dħul annwali. L-HHC jaqdi 1.4 miljun pazjent, inklużi aktar minn 475,000 residenti tal-belt mhux assigurati. L-HHC topera ħdax-il sptar tal-kura akuta, erba’ faċilitajiet ta' infermiera tas-sengħa, sitt ċentri dijanjostiċi u ta' trattament, u aktar minn 70 sit ta' kura primarja bbażati fil-komunità, li primarjament jaqdu lir-residenti foqra u tal-klassi tal-ħaddiema tal-belt. HHC MetroPlus Health Plan huwa wieħed mill-akbar fornituri ta' assigurazzjoni tas-saħħa sponsorjata mill-gvern fil-Belt ta' New York, b'670,000 residenti rreġistrati fil-belt minn Ġunju 2022.

Il-faċilitajiet tal-HHC jaqdu miljuni ta' New Yorkers kull sena, b'interpretazzjoni f'aktar minn 190 lingwa. L-isptar l-aktar magħruf fis-sistema HHC huwa l-Isptar Bellevue, l-eqdem sptar pubbliku fl-Istati Uniti, stabbilit fl-1736. Bellevue huwa l-isptar magħżul għat-trattament tal-President tal-Istati Uniti u mexxejja dinjija oħra jekk jeħtieġu kura. waqt li kien fi New York City.

Il-belt ipprojbixxa t-tipjip fil-biċċa l-kbira tar-ristoranti fl-1995 u pprojbit it-tipjip f'bars, ristoranti u postijiet ta' impjieg pubbliku fl-2003. F'Awwissu 2017, is-Sindku Bill de Blasio iffirma leġiżlazzjoni li tipprojbixxi lill-ispiżeriji milli jbigħu s-sigaretti ladarba jiskadu l-liċenzji eżistenti tagħhom biex jagħmlu dan. fl-2018.

Il-Belt ta' New York tinforza liġi dwar id-dritt ta' kenn li tiggarantixxi kenn lil kull min ikun fil-bżonn, irrispettivament mill-istatus ta' immigrazzjoni, soċjoekonomiku jew ta' akkomodazzjoni, li jinvolvi li tipprovdi kenn u ikel adegwati. Bħala riżultat, filwaqt li New York għandha l-ogħla popolazzjoni totali ta’ nies bla dar minn kwalunkwe belt tal-Istati Uniti, 5% biss kienu bla kenn fil-belt, li jirrappreżenta perċentwal ferm aktar baxx ta' nies bla dar fil-beraħ milli fi bliet oħra. Fl-2023, kien hemm 92,824 persuna bla dar jorqdu kull lejl fis-sistema ta' kenn ta' New York City.

### Sigurtà pubblika

Uffiċjali tal-pulizija tad-Dipartiment tal-Pulizija ta' New York (NYPD) fi Brooklyn
Id-Dipartiment tan-Nar ta' New York (FDNY), l-akbar dipartiment tan-nar muniċipali fl-Istati Uniti
Id-Dipartiment tal-Pulizija ta’ New York (NYPD) huwa l-akbar forza tal-pulizija fl-Istati Uniti, b’aktar minn 36,000 uffiċjal maħlufa, aktar mit-triplu tad-Dipartiment tal-Pulizija ta’ Chicago. Il-membri tal-NYPD spiss jissemmew bil-laqam "New York's Finest" mill-politiċi, il-midja, u l-karozzi tal-pulizija tagħhom stess.

Il-belt rat żieda fil-kriminalità bejn is-sebgħinijiet u d-disgħinijiet. Il-kriminalità vjolenti naqset aktar minn 75% bejn l-1993 u l-2005, u kompliet jonqos matul perjodi meta n-nazzjon kollu ra jiżdied. Il-programm stop-and-frisk tal-NYPD kien iddikjarat bħala antikostituzzjonali fl-2013 bħala "politika ta' profiling razzjali indirett" tar-residenti Afrikani-Amerikani u Ispaniċi, għalkemm it-talbiet ta' impatt differenti komplew fis-snin ta' wara. Il-programm stop-and-frisk kien ġie rikonoxxut b'mod wiesa' bħala responsabbli għat-tnaqqis fil-kriminalità, għalkemm ir-rati komplew jonqsu fis-snin ta' wara li ntemm il-programm.

Il-preżenza tal-mafja u l-gruppi naqset fil-belt fis-seklu 21.

Id-Dipartiment tan-Nar ta 'New York (FDNY) jipprovdi protezzjoni min-nar, salvataġġ tekniku, rispons primarju għal perikli bijoloġiċi, kimiċi u radjuattivi, u servizzi mediċi ta' emerġenza. L-FDNY tiffaċċja sfidi multidimensjonali tat-tifi tan-nar f'ħafna modi uniċi għal New York. Minbarra li twieġeb għal tipi ta 'bini li jvarjaw minn djar ta' familja waħda b'qafas tal-injam għal strutturi għoljin, l-FDNY twieġeb għan-nirien li jseħħu fis-subway ta 'New York City. Pontijiet u mini iżolati, kif ukoll parks kbar u żoni bis-siġar li jistgħu jwasslu għal nirien fil-foresti, jippreżentaw ukoll sfidi. L-FDNY għandha kwartjieri ġenerali f'9 MetroTech Center fiċ-ċentru ta' Brooklyn, u l-FDNY Fire Academy tinsab fuq Randalls Island.

## Ekonomija

Midtown Manhattan huwa l-akbar distrett tan-negozju ċentrali fid-dinja.
Lower Manhattan, inkluż Wall Street, iċ-ċentru finanzjarju ewlieni fid-dinja, u One World Trade Center, l-ogħla skajskrejper fl-Istati Uniti.
New York City hija ċentru globali ta' negozju u kummerċ. Kenneth T. Jackson, professur emeritu tal-istorja fl-Università ta' Columbia, jiddeskrivi l-istatus tiegħu ta' wara t-Tieni Gwerra Dinjija bħala l-kapitali tad-dinja, b'rivali ta' bliet bħal Londra u aktar tard Tokyo. Greater New York hija l-akbar ekonomija metropolitana tad-dinja, bi prodott metropolitan gross stmat għal US$ 2.16 triljun fl-2022. New York hija ċentru għall-banek u l-finanzi globali, kura tas-saħħa, u xjenzi tal-ħajja, teknoloġija medika u riċerka, bejgħ bl-imnut, kummerċ globali. trasport, turiżmu, proprjetà immobbli, midja ġdida, midja tradizzjonali, reklamar, servizzi legali, kontabilità, assigurazzjoni, u arti fl-Istati Uniti; filwaqt li Silicon Alley, metonimu għall-isfera ta' teknoloġija għolja ta' spettru wiesa' ta' New York, qed tkompli tespandi. Il-Port ta' New York u New Jersey huwa mutur ekonomiku ewlieni, li jibbenefika wara l-Panamax mill-espansjoni tal-Kanal tal-Panama.

Ħafna korporazzjonijiet Fortune 500 għandhom kwartjieri ġenerali fi New York City, kif ukoll numru kbir ta' korporazzjonijiet multinazzjonali. New York City ġiet ikklassifikata l-ewwel fost l-ibliet madwar id-dinja fl-attrazzjoni tal-kapital, in-negozju u t-turisti. Ir-rwol ta' New York City bħala ċ-ċentru globali ewlieni għall-industrija tar-reklamar huwa rifless b'mod metonimiku f'Madison Avenue. L-industrija tal-moda tal-belt tipprovdi madwar 180,000 impjegat bi $11-il biljun f'salarji annwali.

Setturi ekonomiċi importanti oħra jinkludu universitajiet u istituzzjonijiet mingħajr skop ta' qligħ. L-industrija tal-manifattura għadha tammonta għal impjiegi sinifikanti. L-industrija tal-ħwejjeġ u l-ilbies tal-belt, storikament ċċentrata fid-Distrett tal-Ħwejjeġ f'Manhattan, laħqet il-quċċata fl-1950, meta aktar minn 323,000 ħaddiem kienu impjegati fl-industrija fi New York. Mill-2015, inqas minn 23,000 residenti ta' New York City kienu impjegati fl-industrija, għalkemm kienu għaddejjin sforzi ta' qawmien mill-ġdid, u l-industrija tal-moda Amerikana tkompli tiġi metonimizzata bħala Seventh Avenue. Fl-2017, il-belt kellha 205,592 negozju ta' min iħaddem, li minnhom 22.0% kienu proprjetà tan-nisa, 31.3% kienu proprjetà ta' minoranza, u 2.7% kienu proprjetà ta' veterani.

Fl-2022, il-prodott gross domestiku ta 'New York City kien ta' $1.053 triljun, li minnhom $781 biljun (74%) kienu prodotti minn Manhattan. Bħal bliet kbar oħra, New York City għandha grad ta' disparità fid-dħul, kif indikat mill-koeffiċjent Gini tagħha ta' 0.55 mill-2022. Minn Novembru 2023, il-belt kellha impjieg totali ta' aktar minn 4.75 miljun, li minnhom aktar minn kwart kienu fl-edukazzjoni u s-servizzi tas-saħħa. Manhattan, li kienet tammonta għal aktar minn nofs l-impjiegi tal-belt, kellha paga medja fil-ġimgħa ta' $ 2,590 fit-tieni kwart tal-2023, u kklassifika fir-raba' l-ogħla fost l-akbar 360 kontea tal-pajjiż. New York City hija waħda mill-ftit bliet Amerikani li jimponu taxxa fuq id-dħul (madwar 3%) fuq ir-residenti tagħha; Minkejja din it-taxxa, il-Belt ta' New York fl-2024 kienet dar, b’marġni sinifikanti, l-akbar numru ta' biljunarji ta' kwalunkwe belt fid-dinja, b'total ta' 110.

### Dinja finanzjarja

Il-Borża ta' New York hija l-akbar borża fid-dinja bil-kapitalizzazzjoni totali tas-suq tal-kumpaniji elenkati tagħha.
L-aktar settur ekonomiku importanti tal-Belt ta’ New York jinsab fir-rwol tiegħu bħala l-kwartieri ġenerali tal-industrija finanzjarja Amerikana, magħrufa metonimikament bħala Wall Street. Lower Manhattan hija d-dar tal-Borża ta' New York, fi 11 Wall Street, u n-Nasdaq, f'165 Broadway, li jirrappreżentaw l-akbar u t-tieni l-akbar boroż fid-dinja, rispettivament, meta' mkejla kemm mill-volum ta' kummerċ medju globali ta' kuljum kif ukoll kif ukoll il-kapitalizzazzjoni totali tas-suq tal-kumpaniji elenkati tagħha fl-2013. Fis-sena fiskali 2013-2014, l-industrija tat-titoli ta' Wall Street ġġenerat 19% tad-dħul mit-taxxa tal-Istat ta' New York.

Il-Belt ta' New York tibqa' l-akbar ċentru kummerċjali fid-dinja fis-swieq tal-kapital tal-ekwità pubblika u tad-dejn, immexxija parzjalment mid-daqs u l-iżvilupp finanzjarju tal-ekonomija tal-Istati Uniti. New York hija wkoll mexxejja fil-ġestjoni tal-hedge fund; ekwità privata; u l-volum monetarju ta' għaqdiet u akkwisti. Diversi banek ta' investiment u maniġers ta' investiment ibbażati f'Manhattan huma atturi ewlenin f'ċentri finanzjarji globali oħra. New York hija ċ-ċentru bankarju kummerċjali ewlieni fl-Istati Uniti.

Mill-2018, Manhattan kien fih aktar minn 500 miljun pied kwadru (46.5 miljun m2) ta 'spazju għall-uffiċċji, li għamel New York City l-akbar suq ta' uffiċċji fid-dinja, filwaqt li Midtown Manhattan, F'400 miljun pied kwadru (37.2 miljun m2) fl-2018, huwa l-akbar distrett tan-negozju ċentrali fid-dinja.

### Teknoloġija u bijoteknoloġija

Id-Distrett ta' Flatiron huwa l-post fejn twieled Silicon Alley, inizjalment metonimu għas-settur tat-teknoloġija għolja tar-reġjun metropolitan ta' New York.
Cornell Tech fuq Gzira ta' Roosevelt (Roosevelt Island)
New York hija ċentru teknoloġiku globali ta' klassi dinjija. Silicon Alley, darba metonimu għall-isfera li kienet tinkludi l-industriji ta' teknoloġija għolja tar-reġjun metropolitan, m'għadhiex moniker rilevanti peress li l-ambjent teknoloġiku tal-belt espandi b'mod drammatiku kemm fil-post kif ukoll fl-ambitu mill-inqas mill-2003., meta n-negozju tat-teknoloġija deher f' aktar postijiet f'Manhattan u boroughs oħra, u ma kienx hemm ħafna silikon involut. L-isfera tat-teknoloġija attwali tal-Belt ta' New York hija mifruxa fuq il-firxa ta' applikazzjonijiet li jinvolvu applikazzjonijiet universali ta' intelliġenza artifiċjali (AI), Internet broadband, midja ġdida, teknoloġija finanzjarja (fintech) u munita kriptografika, bijoteknoloġija, disinn tal-logħob u oqsma oħra fi ħdan it-teknoloġija tal-informazzjoni li huma appoġġjati mit-teknoloġija tagħha. ekosistema tan-negozju u investimenti ta' kapital ta' riskju. Startups immexxija mit-teknoloġija u impjiegi intraprenditorjali qed jikbru fil-Belt ta' New York u r-reġjun. Is-settur tat-teknoloġija ilu jikseb aktar u aktar art fl-ekonomija ta' New York City mill-2010. Tech:NYC, imwaqqfa fl-2016, hija organizzazzjoni mingħajr skop ta' qligħ li tirrappreżenta l-industrija tat-teknoloġija ta' New York City quddiem il-gvern, l-istituzzjonijiet ċiviċi, in-negozji u l-midja. , u li l-għanijiet primarji tagħhom huma li tkompli tikber il-bażi sinifikanti ta 'talent teknoloġiku ta' New York u li tippromwovi politiki li jinkoraġġixxu t-tkabbir ta' kumpaniji tat-teknoloġija fil-belt.

Is-settur tal-AI tal-Belt ta' New York ġabar $483.6 miljun f'investimenti ta' kapital ta 'riskju fl-2022. Fl-2023, New York introduċiet l-ewwel inizjattiva komprensiva biex toħloq qafas ta' regoli u chatbot biex tirregola l-użu tal-AI fi ħdan l-isfera tal-gvern tal-belt.

Is-settur tal-bijoteknoloġija qed jikber fi New York City, grazzi għas-saħħa tal-belt fir-riċerka xjentifika akkademika u l-appoġġ finanzjarju pubbliku u kummerċjali. Fid-19 ta' Diċembru, 2011, is-Sindku Michael R. Bloomberg ħabbar l-għażla tiegħu tal-Università ta' Cornell u l-Istitut tat-Teknoloġija Technion-Iżrael biex jibni skola gradwata ta' $2 biljun fix-xjenzi applikati msejħa Cornell Tech fuq Roosevelt Island, bil-għan li l-Belt ta' New York tittrasforma f'il-kapital teknoloġiku ewlieni fid-dinja.

### Proprjetà immobbli

Il-Ħames Avenue f'Midtown Manhattan hija l-aktar triq tax-xiri għalja fid-dinja.
Is-suq tal-proprjetà immobbli ta' New York City huwa kenn sikur għall-investituri globali. Il-valur totali tal-proprjetà kollha fil-Belt ta' New York ġie vvalutat għal US$ 1.479 triljun għas-sena fiskali 2017, żieda ta' 6.1% mis-sena ta' qabel. Mill-valur totali tas-suq, djar ta' familja waħda ammontaw għal $ 765 biljun (51.7%); condominiums, kooperattivi, u bini ta' appartamenti ammontaw għal $ 351 biljun (23.7%); u proprjetajiet kummerċjali kienu stmati għal $317 biljun (21.4%). Il-Ħames Avenue f'Midtown Manhattan għandha l-ogħla kirjiet bl-imnut fid-dinja, għal $2,000 kull pied kwadru ($22,000/m 2 ) fl-2023.

Il-Belt ta' New York għandha waħda mill-ogħla spejjeż tal-ħajja fid-dinja, li hija aggravata min-nuqqas ta' djar fil-belt. Fl-2023, appartamenti b'kamra tas-sodda f'Manhattan mikrija għal prezz medjan fix-xahar ta' $4,443. Il-prezz medjan tad-dar fil-belt kollha huwa aktar minn $1 miljun fl-2023.

Bi 33,000 unità disponibbli fl-2023 fost it-2.3 miljun appartament għall-kiri tal-belt, ir-rata ta' pożizzjoni battala kienet ta' 1.4%, l-iktar livell baxx mill-1968 u rata li hija indikattiva ta' nuqqas ta' unitajiet disponibbli, speċjalment fost dawk b’kirjiet taħt il-kera medjana ta’ kull xahar ta' $1,650, fejn 1% tal-unitajiet kienu disponibbli.

### Turiżmu

Times Square hija waħda mill-aqwa attrazzjonijiet turistiċi fid-dinja b'50 miljun turist fis-sena.
It-turiżmu huwa industrija vitali għal New York City, u NYC Tourism + Conventions jirrappreżenta l-uffiċċju uffiċjali tat-turiżmu tal-belt. New York rat volum kombinat dejjem jikber ta' turisti internazzjonali u domestiċi, b'sa 66.6 miljun viżitatur fil-belt kull sena, inklużi sa 13.5 miljun viżitatur minn barra l-Istati Uniti, bl-ogħla numri mir-Renju Unit, il-Kanada. Diversi sorsi sejħu New York bħala l-aktar belt fotografata fid-dinja. I Love New York (stilizzat I ❤ NY) huwa logo u kanzunetta li hija l-bażi ta' kampanja ta' reklamar u ilha tintuża mill-1977 biex tippromwovi t-turiżmu fil-Belt ta' New York, u aktar tard ukoll biex tippromwovi l-istat ta' New York. Il-logo reġistrat huwa proprjetà ta' New York State Empire State Development.

Bosta boroughs u postijiet familjari tal-Belt ta 'New York huma postijiet familjari importanti, inklużi tlieta mill-għaxar attrazzjonijiet turistiċi l-aktar li jżuruha nies fid-dinja fl-2023. Rekord ta' 66.6 miljun turist żaru New York City fl-2019, li ġabu dħul ta' $47.4 biljun fi dħul turistiku. In-numru ta’ viżitaturi naqas b’żewġ terzi fl-2020 matul il-pandemija, u reġa’ reġa’ għal 63.3 miljun fl-2023. L-aqwa postijiet familjari fil-Belt ta’ New York jinkludu l-Metropolitan Museum of Art, l-Istatwa tal-Libertà, l-Empire State Building u Central Park. Times Square hija ċ-ċentru mdawwal b'mod qawwi tad-Distrett tat-Teatru ta' Broadway, u ċentru ewlieni tal-industrija tad-divertiment fid-dinja, li jattira 50 miljun viżitatur kull sena għal waħda mill-intersezzjonijiet pedonali l-aktar traffikużi fid-dinja. Skont The Broadway League, wirjiet fuq Broadway biegħu madwar $1.54 biljun f'biljetti kemm fl-istaġuni 2022-2023 kif ukoll fl-2023-2024. Iż-żewġ staġuni kellhom attendenza fit-teatru ta’ madwar 12.3 miljun kull wieħed.

### Midja u divertiment

Rockefeller Center, wieħed miċ-ċentri ewlenin tal-midja u tad-divertiment ta' Manhattan
Il-kwartieri ġenerali tan-New York Times Company, pubblikatur ta' The New York Times
New York City ġiet deskritta bħala l-kapital tad-divertiment u tal-midja diġitali tad-dinja. Huwa ċentru għall-industriji tar-reklamar, tal-mużika, tal-gazzetti, tal-midja diġitali u tal-pubblikazzjoni u huwa l-akbar suq tal-midja fl-Amerika ta' Fuq. Ħafna mill-akbar konglomerati tal-midja fid-dinja għandhom kwartjieri ġenerali fil-belt, inklużi Warner Bros Discovery, Thomson Reuters Corporation, Associated Press, Bloomberg LP, News Corp, The New York Times Company, NBCUniversal, Hearst Corporation, AOL, Fox Corporation u Paramount Global . Sebgħa mit-tmien netwerks ta' aġenziji ta' reklamar globali ewlenin fid-dinja għandhom kwartjieri ġenerali fi New York.

Aktar minn 200 gazzetta u 350 rivista tal-konsumatur għandhom uffiċċju fil-belt, u l-industrija tal-pubblikazzjoni timpjega madwar 11,500 ruħ, b'impatt ekonomiku ta' $ 9.2 biljun. Iż-żewġ gazzetti nazzjonali bl-akbar ċirkolazzjoni ta' kuljum fl-Istati Uniti huma ppubblikati fi New York: The Wall Street Journal u The New York Times. B'132 premju mill-2022, The Times rebaħ l-aktar Premji Pulitzer fil-ġurnaliżmu u hija meqjusa bħala l-gazzetta ta' referenza għall-midja Amerikana. Il-gazzetti tabloid tal-belt jinkludu n-New York Daily News, li twaqqfet fl-1919 minn Joseph Medill Patterson, u n-New York Post, imwaqqfa fl-1801 minn Alexander Hamilton.

Mill-2019, New York City kienet it-tieni l-akbar ċentru ta 'produzzjoni ta' films u televiżjoni fl-Istati Uniti, bi produzzjoni annwali ta 'madwar 200 film. L-industrija impjegat aktar minn 100,000 ruħ fl-2019, u ġġenerat $12.2 biljun f'pagi u impatt ekonomiku totali ta '$64.1 biljun. Bil-volum, New York hija l-mexxejja dinjija fil-produzzjoni tal-films indipendenti: terz tal-films indipendenti Amerikani kollha huma prodotti hemmhekk.

New York hija ċentru ewlieni għall-midja edukattiva mhux kummerċjali. NYC Media hija r-radju, it-televiżjoni, in-netwerk tal-midja onlajn u s-servizz ta' streaming tal-Belt ta' New York, u pproduċiet diversi programmi oriġinali rebbieħa tal-Emmy Award li jkopru l-mużika u l-kultura fil-kwartieri tal-belt u l-gvern. L-eqdem kanal tat-televiżjoni ta 'aċċess pubbliku fl-Istati Uniti huwa n-Netwerk tal-Viċinat ta' Manhattan, imwaqqaf fl-1971. WNET huwa l-istazzjon tat-televiżjoni pubbliku primarju tal-belt, li jipproduċi terz tal-programmazzjoni nazzjonali tat-televiżjoni tas-Servizz Pubbliku tax-Xandir (PBS). WNYC, stazzjon tar-radju pubbliku proprjetà tal-belt sal-1997, għandu l-akbar udjenza tar-radju pubbliku fl-Istati Uniti.

## Kultura

Il-Mużew Solomon R. Guggenheim jidher mill-Ħames Vjal
Il-Belt ta' New York ta' spiss hija l-ambjent għal rumanzi, films u programmi televiżivi u ġiet deskritta bħala l-kapitali kulturali tad-dinja. Il-belt hija l-post fejn twieled ħafna movimenti kulturali, inkluż ir-Rinaxximent ta' Harlem fil-letteratura u l-arti viżiva; espressjoniżmu astratt (magħruf bħala New York School) fil-pittura; u hip-hop, punk, hardcore, salsa, freestyle, Tin Pan Alley, ċerti forom ta' jazz, u (flimkien ma’ Philadelphia) mużika disco. New York City kienet meqjusa bħala l-kapitali taż-żfin tad-dinja.

Waħda mill-aktar karatteristiċi komuni attribwiti lill-Belt ta' New York hija l-pass mgħaġġel tagħha, li nissel it-terminu "minuta ta' New York." Ir-residenti tal-Belt ta' New York huma magħrufa għar-reżiljenza tagħhom storikament, u aktar reċentement fir-rigward tal-ġestjoni tagħhom tal-impatti tal-attakki terroristiċi tal-11 ta' Settembru u l-pandemija tal-COVID-19. New York ġiet ivvutata bħala l-aktar belt reżiljenti fid-dinja fl-2021 u l-2022, skont l-istħarriġ globali ta' Time Out tar-residenti urbani.

### Teatru

It-teatri Golden, Jacobs, Schoenfeld, u Booth fid-Distrett tat-Teatru
Iċ-ċentru ċentrali tax-xena tat-teatru Amerikana huwa Manhattan, bid-diviżjonijiet tagħha ta' Broadway, off-Broadway, u off-off-Broadway. Ħafna stilel tal-films u tat-televiżjoni kisbu l-waqfa kbira tagħhom jaħdmu fuq produzzjonijiet ta' New York.

It-teatru ta' Broadway huwa wieħed mill-forom ewlenin ta' teatru bil-lingwa Ingliża fid-dinja, imsejjaħ għal Broadway, it-triq prinċipali minn Times Square, xi kultant imsejħa "The Great White Way."

Wieħed u erbgħin post, primarjament fil-Midtown Manhattan Theatre District, kull wieħed b'mill-inqas 500 siġġu, huma kklassifikati bħala teatri ta' Broadway. L-istaġun tat-teatru ta’ Broadway 2018-19 stabbilixxa rekords b’attendenza totali ta' 14.8 miljun u dħul gross ta' $1.83 biljun Meta tirkupra minn għeluq sfurzat mill-pandemija tal-COVID-19, id-dħul tal-2022-23 irkupra għal $1.58 biljun b'attendenza totali ta' 12.3 miljun. Il-Tony Awards jirrikonoxxu l-eċċellenza fit-teatru live ta' Broadway u huma ppreżentati f'ċerimonja annwali f'Manhattan.

### Aċċent u djalett

Iż-żona ta' New York hija dar għal aċċent reġjonali distintiv u mudell ta' diskors imsejjaħ id-djalett ta' New York, alternattivament magħruf bħala Brooklynese jew New Yorkese. Ġie meqjus bħala wieħed mill-aktar aċċenti rikonoxxibbli fl-Ingliż Amerikan. Il-mudell tad-diskors tradizzjonali taż-żona ta 'New York huwa magħruf għall-pronunzja rapida tiegħu, u l-aċċent tiegħu huwa kkaratterizzat bħala mhux rhotic b'tali mod li l-ħoss [ɹ] ma' jidhirx fl-aħħar ta' sillaba jew immedjatament qabel konsonanti, għalhekk il- pronunzja tal-isem tal-belt bħala "New Yawk." Il-verżjoni klassika tad-djalett ta' New York City tiffoka fuq New Yorkers ta' klassi tan-nofs u tax-xogħol. L-influss ta' immigranti mhux Ewropej f'dawn l-aħħar deċennji kkawża bidliet f'dan id-djalett distintiv, u l-forma tradizzjonali ta' dan il-mudell tat-taħdit m'għadhiex daqshekk prevalenti.

### Arkitettura

Townhouses fid-Distrett Storiku tat-Tramuntana ta' Crown Heights, Brooklyn
Panorama ta' disa' mili (14-il km) b'riżoluzzjoni għolja tan-naħa tal-punent ta' Manhattan, minn 115th Street sa The Battery, meħuda minn Weehawken, New Jersey, fis-26 ta' Marzu, 2020. Il-Bini Chrysler huwa mblukkat minn One Vanderbilt.
New York għandha bini arkitettoniku notevoli f'firxa wiesgħa ta 'stili u minn perjodi ta' żmien differenti, mid-Dar Kolonjali Olandiż Pieter Claesen Wyckoff fi Brooklyn, li l-eqdem sezzjoni tagħha tmur għall-1656, sal-One World Trade Center modern, is-skajskrejper fil-Ground Zero. f'Lower Manhattan u t-torri tal-uffiċċju l-aktar għali fid-dinja mill-ispiża tal-kostruzzjoni.

L-orizzont ta' Manhattan, bl-għadd kbir ta' skyscrapers tiegħu, ġie rikonoxxut bħala simbolu emblematiku tal-belt, u l-belt kienet dar għal bosta mill-ogħla bini tad-dinja. Fl-2019, New York City kellha 6,455 bini għoli, it-tielet l-aktar fid-dinja wara Ħong Kong u Seoul.

Il-karattru tad-distretti residenzjali kbar ta' New York huwa spiss definit mid-djar fil-fillieri eleganti u l-browstones u l-bini ta' fondi skomdi li nbnew matul perjodu ta' espansjoni mgħaġġla mill-1870 sal-1930. Ġebel u briks saru fil-materjali tal-bini preferuti tal-belt wara l-kostruzzjoni tal-injam. -Djar tal-qafas kien limitat wara n-Nar il-Kbir tal-1835.

Min-naħa l-oħra, New York City għandha wkoll distretti inqas popolati b'akkomodazzjoni indipendenti. F'distretti bħal Riverdale (fil-Bronx), Ditmas Park (fi Brooklyn), u Douglaston (f'Queens), djar kbar ta' familja waħda fi stili arkitettoniċi varji, bħal Neo-Tudor u Victoria, huma komuni.

### Arti

Lincoln Center: il-David H. Koch Theatre (xellug), dar tal-NY City Ballet; il-Metropolitan Opera House (ċentru), dar tal-Metropolitan Opera; u David Geffen Hall (lemin), dar tal-Filarmonika ta' New York
Metropolitan Museum of Art, l-akbar mużew tal-arti fl-Amerika
Il-Lincoln Center for the Performing Arts, li jinsab f'Lincoln Square fuq Upper West Side ta' Manhattan, huwa dar għal bosta organizzazzjonijiet tal-arti influwenti, inklużi l-Metropolitan Opera, New York City Opera, New York Philharmonic, u New York City Ballet, kif ukoll bħala l-Vivian Beaumont Theatre, il-Juilliard School, Jazz at Lincoln Center, u Alice Tully Hall. Il-Lee Strasberg Theatre and Film Institute jinsab fi Union Square, u l-Iskola tal-Arti Tisch hija bbażata fl-Università ta' New York, filwaqt li Central Park SummerStage jippreżenta kunċerti tal-mużika b'xejn f'Central Park.

New York City għandha aktar minn 2,000 organizzazzjoni tal-arti u kulturali u aktar minn 500 gallerija tal-arti. Il-gvern tal-belt jiffinanzja l-arti b'baġit annwali akbar minn dak tad-Dotazzjoni Nazzjonali għall-Arti. Il-belt hija wkoll dar għal mijiet ta 'istituzzjonijiet kulturali u siti storiċi. Museum Mile huwa l-isem ta’ sezzjoni tal-Ħames Vjal li testendi minn 82 sa 105 Triq fuq l-Upper East Side ta' Manhattan, fil-quċċata ta' Carnegie Hill.

Disa' mużewijiet jokkupaw it-tul ta' din is-sezzjoni tal-Ħames Vjal, u jagħmluha waħda mill-aktar wirjiet densi ta' kultura fid-dinja. Il-mużewijiet tal-arti tiegħu jinkludu l-Guggenheim, il-Mużew Metropolitan tal-Arti, in-Neue Galerie New York, u ċ-Ċentru tal-Afrika. Minbarra programmi oħra, il-mużewijiet jikkollaboraw għall-Festival tal-Mile tal-Mużewijiet annwali, li jsir kull sena f'Ġunju, biex jippromwovu l-mużewijiet u jżidu ż-żjarat. Ħafna mill-irkanti tal-arti l-aktar qligħ fid-dinja jsiru fi New York City.

Il-Mużew Metropolitan tal-Arti huwa l-akbar mużew tal-arti fl-Amerika. Fl-2022, laqa '3.2 miljun viżitatur, u b'hekk huwa t-tielet l-aktar mużew li jżuruha nies fl-Istati Uniti u t-tmien fil-lista tal-mużewijiet tal-arti l-aktar li jżuruha nies fid-dinja. Il-kollezzjoni permanenti tagħha fiha aktar minn żewġ miljun xogħol, maqsuma fost 17-il dipartiment kuratorjali, u tinkludi xogħlijiet tal-arti mill-antikità klassika u l-Eġittu tal-qedem; pitturi u skulturi minn kważi l-kaptani Ewropej kollha; u kollezzjoni estensiva ta' arti Amerikana u moderna. Il-Met iżomm azjendi estensivi ta 'arti Afrikana, Ażjatika, Oċeanika, Biżantina u Iżlamika.

### Kċina

Bagel stil New York bis-salamun affumikat
Il-kultura tal-ikel ta' New York City tinkludi varjetà ta' kċejjen internazzjonali influwenzati mill-istorja tal-immigranti tal-belt. Immigranti mill-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant, speċjalment immigranti Lhud minn dawk ir-reġjuni, ġabu bagels, cheesecake, hot dogs, knishes, u delicatessens (delis) stil New York fil-belt. L-immigranti Taljani ġabu pizza stil New York u kċina Taljana fil-belt, filwaqt li immigranti Lhud u Irlandiżi ġabu pastrami u corned beef, rispettivament. Ristoranti Ċiniżi u Ażjatiċi oħra, ħwienet tas-sandwich, trattorias, diners u kafetteriji huma kullimkien madwar il-belt. Madwar 4,000 bejjiegħ tal-ikel tat-triq liċenzjati mill-belt, ħafna minnhom proprjetà ta' immigranti, għamlu ikel tal-Lvant Nofsani bħal falafel u kebabs eżempji ta' ikel tat-triq modern ta' New York. Il-belt hija dar għal "kważi elf mill-aqwa u l-aktar diversi ristoranti fine dining fid-dinja," skont Michelin. Id-Dipartiment tas-Saħħa u l-Iġjene Mentali tal-Belt ta 'New York jassenja l-gradi tal-ittri lir-ristoranti tal-belt ibbażati fuq ir-riżultati tal-ispezzjoni. Fl-2019, kien hemm 27,043 restorant fil-belt, minn 24,865 fl-2017. Is-Suq tal-Lejl Queens fi Flushing Meadows–Corona Park jattira aktar minn għaxart elef ruħ kull lejl biex jippruvaw ikel minn aktar minn 85 pajjiż.

### Moda

New York spiss ġiet ikklassifikata bħala l-aqwa kapitali tal-moda fid-dinja fil-lista annwali miġbura minn Global Language Monitor. Il-Ġimgħa tal-Moda ta' New York (NYFW) hija avveniment semi-annwali ta' profil għoli li fih mudelli li juru l-aħħar gwardarobbi maħluqa minn disinjaturi tal-moda ewlenin madwar id-dinja qabel ma dawn il-moda laħqu s-suq tal-bejgħ bl-imnut.

NYFW jistabbilixxi t-ton għall-industrija globali tal-moda. Id-Distrett tal-Moda ta' New York jinkludi madwar 30 blokka belt f'Midtown Manhattan, miġbura madwar medda ta' Seventh Avenue imlaqqma Fashion Avenue. Il-kalendarju tal-moda ta' New York jinkludi wkoll il-Ġimgħa tal-Moda tal-Haute Couture biex turi stili ta' haute couture. Il-Met Gala ħafna drabi hija deskritta bħala "l-akbar lejl tal-moda."

### Parati

New York City hija magħrufa għall-parati fit-toroq tagħha, li ħafna minnhom isiru f'Manhattan. L-orjentazzjoni ewlenija tal-parati tat-toroq annwali hija tipikament mit-tramuntana għan-nofsinhar, li jimxu 'l isfel mit-toroq ewlenin. Il-Parata annwali ta' Macy's Thanksgiving Day hija l-akbar parata fid-dinja, li tibda ħdejn Central Park u timxi lejn in-nofsinhar lejn il-ħanut ewlieni ta' Macy's f'Herald Square; Il-parata tidher fuq xandiriet televiżivi madwar id-dinja u tattira miljuni ta' telespettaturi personalment. Parati notevoli oħra jinkludu l-parata annwali ta' Jum San Patrizju f'Marzu, u bosta parati li jikkommemoraw il-jiem ta' indipendenza ta' ħafna nazzjonijiet. Parati ta' żigarella tal-karti li jiċċelebraw kampjonati mirbuħa minn timijiet sportivi, kif ukoll kisbiet oħra, jimxu lejn it-tramuntana tul il-Canyon of Heroes fuq Broadway minn Bowling Green sa City Hall Park f'Lower Manhattan.

### Sports

It-tennis tal-US Open se jsir fi Flushing Meadows-Corona Park f'Queens
Citi Field, ukoll fi Flushing Meadows-Corona Park, ilu d-dar tan-New York Mets mill-2009.
Yankee Stadium fil-Bronx huwa d-dar tan-New York Yankees u New York City FC.
Barclays Center, dar tal-Brooklyn Nets tal-NBA u New York Liberty tal-WNBA
New York City hija d-dar tal-kwartieri ġenerali tan-National Football League, Major League Baseball, National Basketball Association, National Hockey League, u Major League Soccer.

Il-Belt ta' New York ospitat il-Logħob Paralimpiku tas-Sajf tal-1984 u l-Logħob ta' Goodwill tal-1998 L-offerta ta' New York biex tospita l-Olimpjadi tas-Sajf tal-2012 kienet waħda minn ħames finalisti, iżda tilfet kontra Londra.

Il-belt kienet dar għal aktar minn 40 tim professjonali ewlieni fil-ħames sports u l-kampjonati kompetittivi rispettivi tagħhom. Erbgħa mill-għaxar grawnds l-aktar għaljin li qatt inbnew fid-dinja (MetLife Stadium, il-Yankee Stadium il-ġdid, Madison Square Garden u Citi Field) jinsabu fiż-żona metropolitana ta’ New York.

Il-belt hija rappreżentata fin-National Football League min-New York Giants u n-New York Jets, għalkemm iż-żewġ timijiet jilagħbu l-logħob domestiku tagħhom fil-MetLife Stadium fil-qrib East Rutherford, New Jersey, li ospitat is-Super Bowl XLVIII fl-2014.

Iż-żewġ timijiet tal-Major League Baseball tal-belt huma n-New York Mets, li jilagħbu fil-Citi Field ta' 41,800 siġġu f'Queens, u n-New York Yankees, li jilagħbu fil-Yankee Stadium ta’ 47,400 siġġu fil-Bronx. Iż-żewġ rivali jikkompetu f'erba' logħbiet interleague kull staġun regolari li saru magħrufa bħala s-Serje Subway. Il-Yankees rebħu rekord ta' 27 kampjonat MLB, filwaqt li l-Mets rebħu s-Serje Dinjija darbtejn. Il-belt darba kienet dar għall-Brooklyn Dodgers (issa l-Los Angeles Dodgers), li rebħu s-Serje Dinjija darba, u n-New York Giants (issa s-San Francisco Giants), li rebħu l-World Series ħames darbiet. Iż-żewġ timijiet marru fil-Kalifornja fl-1958. Hemm tim tal-baseball tal-Minor League fil-belt, iċ-Ċikluni ta' Brooklyn affiljati mal-Mets, u l-belt kisbet klabb fil-Lega Atlantika indipendenti meta l-Staten Island FerryHawks bdew jilagħbu fl-2022.

It-timijiet tal-Assoċjazzjoni Nazzjonali tal-Baskitbol tal-belt huma n-New York Knicks, li jilagħbu fil-Madison Square Garden, u l-Brooklyn Nets, li jilagħbu fil-Barclays Center. In-New York Liberty hija t-tim tan-nisa tal-Assoċjazzjoni Nazzjonali tal-Baskitbol tal-belt. L-ewwel kampjonat nazzjonali tal-baskitbol fil-livell tal-kulleġġ, in-National Invitation Tournament, sar fi New York fl-1938 u għadu jsir fil-belt.

Iż-żona metropolitana hija dar għal tliet timijiet tal-National Hockey League. In-New York Rangers, wieħed mis-sitt timijiet oriġinali tal-kampjonat, jilagħbu f'Madison Square Garden f’Manhattan. In-New York Islanders, li tradizzjonalment jirrappreżentaw lil Long Island, jilagħbu fl-UBS Arena f'Elmont, New York, iżda lagħbu fil-Barclays Center fi Brooklyn mill-2015 sal-2020. In-New Jersey Devils jilagħbu fil-Prudential Center fil-viċin ta' Newark, New Jersey .

Fil-futbol, ​​New York City hija rappreżentata minn New York City FC tal-Major League Soccer, li jilgħab il-logħob domestiku tiegħu fil-Yankee Stadium u n-New York Red Bulls, li jilgħab il-logħob domestiku tiegħu fir-Red Bull Arena fil-qrib Harrison, New Jersey. NJ/NY Gotham FC jilgħab il-logħob domestiku tiegħu fir-Red Bull Arena, li jirrappreżenta ż-żona metropolitana fin-National Women's Soccer League. Brooklyn FC huwa klabb tal-futbol professjonali bbażat f'dak il-borough, li jorganizza tim tan-nisa fl-ewwel diviżjoni USL Super League li jibda fl-2024 u tim tal-irġiel fit-tieni diviżjoni USL Championship fl-2025. New York kienet belt ospitanti tal-FIFA World 1994. Cup, bil-logħbiet jintlagħbu fil-Giants Stadium fil-ġirien East Rutherford, New Jersey. New York City se tkun waħda mill-ħdax-il belt ospitanti tal-Istati Uniti għat-Tazza tad-Dinja tal-FIFA tal-2026, bil-finali tintlagħab fil-MetLife Stadium, li se jissejjaħ “New York New Jersey Stadium” waqt it-tournament.

Il-Kampjonati Open tat-Tennis tal-Istati Uniti huma wieħed mill-erba’ tournaments tat-tennis tal-Grand Slam fid-dinja u jsiru fiċ-Ċentru Nazzjonali tat-Tennis fi Flushing Meadows-Corona Park, Queens. Il-Maratona tal-Belt ta' New York, li tgħaddi mill-ħames boroughs kollha, hija l-akbar maratona tal-ġiri fid-dinja, b’51,402 spiċċaw fl-2023, li ġew mill-50 stat u l-148 nazzjon. Il-Logħob Millrose huma kompetizzjoni annwali tal-binarji u l-kamp li ssir fil-Forti Washington Avenue Armory, bl-avveniment dehru jkun il-Mile Wanamaker. Il-boxing huwa parti kbira mix-xena sportiva tal-belt, b'avvenimenti bħall-New York Golden Gloves li jsiru f'Madison Square Garden kull sena.

## Trasport

### Trasport rapidu

Port Authority Bus Terminal, l-aktar stazzjon tal-karozzi tal-linja fid-dinja, fit-Tmien Vjal u fit-42 Triq.
It-trasport pubbliku fi New York City, li l-biċċa l-kbira tiegħu jaħdem 24 siegħa kuljum, jammonta għal wieħed minn kull tliet rikkieba tat-trasport pubbliku fl-Istati Uniti, u żewġ terzi tar-rikkieba tal-ferrovija tal-pajjiż jgħixu fiż-żona metropolitana ta' New York.

#### Xarabankijiet

Il-flotta tal-karozzi tal-linja pubblika ta' New York City topera 24/7 u hija l-akbar fl-Amerika ta' Fuq. Is-sistema tal-karozzi tal-linja tal-Belt ta' New York isservi l-aktar rikkieba ta' kwalunkwe belt fil-pajjiż: fl-2022, il-karozzi tal-linja MTA New York City Transit għamlu 483.5 miljun vjaġġ, filwaqt li l-Operazzjonijiet tal-Xarabank Reġjonali tal-MTA mmaniġġjaw 100 .3 miljun vjaġġ.

Il-Port Authority Bus Terminal huwa t-terminal tal-karozzi tal-linja prinċipali tal-belt u l-iktar stazzjon tal-karozzi tal-linja fid-dinja, li jservi 250,000 passiġġier fuq 7,000 xarabank kull jum tal-ġimgħa f'bini miftuħ fl-1950 li kien iddisinjat biex jakkomoda 60,000 passiġġier kuljum. Pjan tal-2021 imħabbra mill-Awtorità tal-Port jonfoq $10 biljun biex tespandi l-kapaċità u timmodernizza l-faċilità. Fl-2024, l-Awtorità tal-Port ħabbret pjanijiet għal terminal ġdid li jkun fih atriju tal-ħġieġ f’daħla ewlenija ġdida f’41 Street.

#### Lane

New York City hija dar għaż-żewġ stazzjonijiet tal-ferrovija l-aktar traffikużi fl-Istati Uniti, Grand Central Terminal (fir-ritratt) u Penn Station.
Is-Subway ta' New York City, l-akbar sistema ta' transitu rapidu fid-dinja skond in-numru ta' stazzjonijiet
Is-sistema ta' New York City Subway hija l-akbar sistema ta' transitu rapidu fid-dinja meta mkejla minn stazzjonijiet operattivi, b'472, u bit-tul tar-rotta. Kważi s-sistema kollha tas-subway ta 'New York hija miftuħa 24 siegħa kuljum, b'kuntrast mal-għeluq bil-lejl komuni għas-sistemi fil-biċċa l-kbira tal-bliet. Is-Subway tal-Belt ta 'New York hija l-aktar sistema ta' transitu ferrovjarju metropolitan fl-Emisfera tal-Punent, b'1.70 biljun vjaġġ tal-passiġġieri fl-2019, filwaqt li Grand Central Terminal huwa l-akbar stazzjon tal-ferrovija fid-dinja b'numru ta 'pjattaformi

It-trasport pubbliku huwa użat ħafna fi New York City. 54.6% ta’ New Yorkers vvjaġġaw għax-xogħol fl-2005 bl-użu tat-trasport pubbliku. Dan jikkuntrasta mal-bqija tal-Istati Uniti, fejn 91% tal-vjaġġaturi jivvjaġġaw bil-karozza lejn il-post tax-xogħol tagħhom. Skont il-Kontrollur tal-Belt ta 'New York, il-ħaddiema fiż-żona tal-Belt ta' New York iqattgħu medja ta '6 sigħat u 18-il minuta biex jaħdmu kull ġimgħa, l-itwal ħin ta' vjaġġar fin-nazzjon fost l-ibliet il-kbar. New York hija l-unika belt tal-Istati Uniti fejn il-maġġoranza (52%) tad-djar ma għandhomx karozza; 22% biss ta’ Manhattanites għandhom karozza. Minħabba l-użu għoli tagħhom tat-trasport pubbliku, New Yorkers jonfqu inqas mid-dħul tad-dar tagħhom fuq it-trasport mill-medja nazzjonali, u jiffrankaw $19-il biljun fis-sena fuq it-trasport meta mqabbla ma 'Amerikani urbani oħra.

In-netwerk ferrovjarju tal-vjaġġaturi tal-Belt ta 'New York huwa l-akbar fl-Amerika ta' Fuq. In-netwerk ferrovjarju, li jgħaqqad il-Belt ta' New York mas-subborgi tiegħu, jikkonsisti fit-Triq tal-Ferrovija ta' Long Island, il-Ferroviji tal-Metro-North, u t-Transitu ta' New Jersey. Is-sistemi magħquda jikkonverġu fi Grand Central Terminal u New York Penn Station u fihom aktar minn 250 stazzjon u 20 linja ferrovjarja. L-AirTrain JFK elevat f'Queens jgħaqqad l-Ajruport Internazzjonali JFK mas-Subway ta' New York City u Long Island Rail Road. Għall-ferroviji tal-vjaġġaturi, New York City hija moqdija minn Amtrak, li l-aktar stazzjon traffikuż tagħha b'marġni sinifikanti huwa Penn Station fuq in-naħa tal-punent ta' Manhattan, minn fejn Amtrak tipprovdi konnessjonijiet għal Boston, Philadelphia, u Washington, D.C. tul il-Kuritur tal-Grigal, u fit-tul. -servizz tal-ferrovija mill-bogħod lejn bliet oħra tal-Amerika ta' Fuq.

Is-sistema ta' transitu rapidu tal-Ferroviji ta' Staten Island isservi Staten Island biss, topera 24 siegħa kuljum, b'aċċess għal Manhattan mit-Terminal ta' San Ġorġ permezz tal-Laneċ ta' Staten Island. Il-ferrovija PATH tgħaqqad Midtown u Lower Manhattan ma' Hoboken Terminal u Newark Penn Station fi New Jersey, u mbagħad dawk l-istazzjonijiet mal-World Trade Center Oculus madwar ix-Xmara Hudson. Bħal New York City Subway, il-PATH topera 24 siegħa kuljum, li jfisser li tlieta mill-ħames sistemi ta' transitu rapidu fl-Istati Uniti li joperaw fuq skedi ta' 24 siegħa huma kompletament jew parzjalment fi New York.

Proġetti ferrovjarji tqal ta' bosta biljuni ta' dollari li qed jinbnew fil-Belt ta' New York jinkludu t-Tieni Avenue Subway.

### Arja

Stampa:JFK Aerial 14 Nov 2018.jpAjruport John F. Kennedy (John F. Kennedy aIRPORT) fi Queens
L-ispazju tal-ajru ta' New York huwa l-aktar traffikuż fl-Istati Uniti u wieħed mill-kurituri tat-trasport bl-ajru l-aktar traffikużi fid-dinja. L-iktar tliet ajruporti traffikużi fiż-żona metropolitana ta' New York huma l-Ajruport Internazzjonali John F. Kennedy (55.3 miljun passiġġier), l-Ajruport Internazzjonali ta' Newark Liberty (43.6 miljun), u l-Ajruport ta' LaGuardia (29.0 miljun); 127.9 miljun vjaġġatur użaw dawn it-tliet ajruporti fl-2022. JFK u Newark Liberty kienu l-aktar traffikużi u r-raba 'portalijiet tal-Istati Uniti għall-passiġġieri tal-ajru internazzjonali, rispettivament, fl-2023. Mill-2011, JFK Kien l-iktar ajruport traffikuż għall-passiġġieri internazzjonali fl-Amerika ta' Fuq.

Deskritt fl-2014 mill-Viċi President ta' dak iż-żmien Joe Biden bħala t-tip ta' ajruport li vjaġġatur kien jara f’“xi pajjiż tat-tielet dinja,” l-Ajruport ta' LaGuardia kien is-suġġett ta' proġett ta' $8 biljun b'appoġġ federali u statali li ssostitwixxa l-faċilitajiet antiki tiegħu b'terminals u toroq moderni. Il-pjanijiet avvanzaw biex jespandu l-volum tal-passiġġieri fir-raba’ ajruport, l-Ajruport Internazzjonali ta' Stewart, qrib Newburgh, New York, mill-Awtorità tal-Port ta' New York u New Jersey. Ajruporti kummerċjali oħra fi jew li jservu ż-żona metropolitana ta' New York jinkludu l-Ajruport MacArthur ta' Long Island, l-Ajruport ta' Trenton-Mercer, u l-Ajruport tal-Kontea ta' Westchester. L-ajruport ewlieni tal-avjazzjoni ġenerali li jservi ż-żona huwa l-Ajruport ta' Teterboro.

### Laneċ, taxis u trams

Il-Laneċ ta' Staten Island jittrasporta vjaġġaturi bejn Manhattan u Staten Island.
Il-Laneċ ta' Staten Island hija l-iktar rotta bieżla tal-laneċ fid-dinja, li ġġorr aktar minn 23 miljun passiġġier minn Lulju 2015 sa Ġunju 2016 fuq rotta ta' 5.2 mil (8.4 km) bejn Staten Island u Lower Manhattan u taħdem 24 siegħa kuljum, 7. jiem fil-ġimgħa. Sistemi oħra tal-laneċ jittrasportaw passiġġieri bejn Manhattan u postijiet oħra fil-belt u ż-żona metropolitana. NYC Ferry, inizjattiva NYCEDC b'rotot ippjanati biex jivvjaġġaw lejn il-ħames boroughs kollha, imnedija fl-2017.

Identifikati mill-kulur u l-midaljun tat-taxis tagħhom, it-13,587 taxi isfar tal-belt huma l-uniċi vetturi permessi jtellgħu passiġġieri li jagħmlu waqfiet fit-toroq tal-belt kollha. It-taxis boro aħdar tat-tuffieħ jistgħu jtellgħu waqfiet fit-toroq f'Upper Manhattan u l-erba' boroughs ta' barra. Ddominati għal żmien twil minn kabini isfar, vetturi għall-kiri ta' volum għoli minn Uber u Lyft ipprovdew l-aktar karozzini fil-belt minn Diċembru 2016, meta vetturi għall-kiri u taxis kull wieħed kellhom madwar 10, 5 miljun vjaġġ. Sa Ottubru 2023, is-78,000 vettura tal-kiri minn kumpaniji bħal Uber u Lyft ikkombinaw għal 20.3 miljun vjaġġ, filwaqt li 3.5 miljun vjaġġ kienu f'kabini isfar.

Il-Roosevelt Island Tram, tramm tal-ajru li beda s-servizz f'Mejju 1976, iġorr 2 miljun passiġġier kull sena tul it-3,140 pied (960 m) bejn Roosevelt Island u stazzjon f'59th Street u Second Avenue fil-gżira ta' Manhattan.

### Netwerk taċ-ċikliżmu

Servizz ta' Citi Bike bicycle sharing, li beda f'Mejju 2013
Il-Belt ta' New York għandha kundizzjonijiet imħallta taċ-ċikliżmu li jinkludu densità urbana, art relattivament ċatta, toroq konġestjonati bi traffiku li jieqaf u jmur, u ħafna nies mexjin. Il-popolazzjoni kbira taċ-ċikliżmu tal-belt tinkludi ċiklisti ta' utilità, bħal servizzi ta' kunsinna u kurrier; klabbs taċ-ċikliżmu rikreattiv; u numru dejjem jikber ta' vjaġġaturi. Iċ-ċikliżmu huwa dejjem aktar popolari fi New York City; Fl-2022 kien hemm madwar 61,200 vjaġġatur bir-roti kuljum u 610,000 vjaġġ bir-roti kuljum, biż-żewġ ċifri kważi jirduppjaw mid-deċennju preċedenti. Mill-2022, il-Belt ta' New York kellha 1,525 mil (2,454 km) ta' korsiji tar-roti, inklużi 644 mil (1,036 km) ta' roti segregati jew "protetti" madwar il-belt.

### Toroq u awtostradi

Turisti jaraw Manhattanhenge fit-42 Triq fit-12 ta' Lulju, 2016
It-toroq huma wkoll karatteristika li tiddefinixxi l-belt. Il-Pjan tal-Kummissarji tal-1811 influwenza ħafna l-iżvilupp fiżiku tiegħu. New York City għandha netwerk estensiv ta 'Freeways u parkways, li jgħaqqdu l-boroughs tal-belt ma' xulxin u mat-Tramuntana ta' Jersey, Westchester County, Long Island, u l-Lbiċ ta' Connecticut permezz ta' pontijiet u mini. Minħabba li dawn l-awtostradi jservu miljuni ta 'residenti suburbani u ta' barra tal-borough li jivvjaġġaw lejn Manhattan, huwa komuni li s-sewwieqa jkunu mitluqin għal sigħat fil-konġestjoni tat-traffiku li sseħħ kuljum, partikolarment matul is-siegħa rush. L-ipprezzar tal-konġestjoni fil-Belt ta’ New York għadda f’Marzu 2024 u mistenni jidħol fis-seħħ f’nofs Ġunju jekk il-kawżi ma jaqilbuhx.

B'differenza mill-bqija tal-Istati Uniti, l-Istat ta 'New York jipprojbixxi dawriet fuq il-lemin jew ix-xellug fuq id-dwal ħomor fi bliet b'popolazzjoni ta' aktar minn miljun, biex jitnaqqsu l-ħabtiet tat-traffiku u tiżdied is-sikurezza tal-pedestrians. Għalhekk, fi New York City id-dawriet kollha tad-dawl aħmar huma illegali sakemm ma jkunx hemm sinjal li jippermetti manuvri bħal dawn.

### Pontijiet u mini

Il-Pont Manhattan u Brooklyn Bridge fuq ix-Xmara tal-Lvant
Lincoln Manh portal
Il-boroughs ta’ Manhattan u Staten Island jinsabu fuq gżejjer bl-istess ismijiet, filwaqt li Queens u Brooklyn jinsabu fit-tarf tal-punent tal-akbar Long Island, u l-Bronx tinsab fuq il-kontinent tal-istat ta' New York. Il-gżira ta' Manhattan hija konnessa mal-boroughs ta' barra ta 'New York City u New Jersey minn netwerk estensiv ta' pontijiet u mini. Il-Pont George Washington b'14-il korsija, li jgħaqqad Manhattan ma' New Jersey tul ix-Xmara Hudson, huwa l-aktar pont traffikuż tal-vetturi bil-mutur fid-dinja. Il-Pont Verrazzano-Narrows, li jifrex fuq in-Narrows bejn Brooklyn u Staten Island, huwa l-itwal pont sospensjoni fl-Amerika u wieħed mill-itwal fid-dinja. Il-Pont ta' Brooklyn, bit-torrijiet ta' sospensjoni tal-ġebel neo-Gotiku tiegħu, huwa ikona tal-belt nnifisha; Infetaħ fl-1883, kien l-ewwel pont ta 'sospensjoni mibni minn wajer ta' l-azzar u kien l-itwal pont ta' sospensjoni fid-dinja sal-1903. Il-Pont ta' Queensboro "kien l-itwal pont cantilever fl-Amerika ta' Fuq" ​​mill-1909 sal-1917. Il-pont ta' Manhattan , miftuħa fl-1909, "huwa meqjus bħala l-prekursur ta' pontijiet sospensjoni moderni", u d-disinn tiegħu "serva bħala mudell għall-pontijiet sospensjoni twal ewlenin" tal-bidu tas-seklu 20. It-Throgs Neck Bridge u l-Whitestone Bridge jgħaqqdu Queens u l-Bronx, filwaqt li Triborough Bridge jgħaqqad it-tliet boroughs ta' Manhattan, Queens u Bronx.

Il-Mina Lincoln, li tittrasporta 120,000 vettura kuljum taħt ix-Xmara Hudson bejn New Jersey u Midtown Manhattan, hija l-aktar mina traffikuża tal-vetturi fid-dinja. Il-mina nbniet minflok pont biex tippermetti passaġġ bla restrizzjonijiet ta' vapuri kbar tal-passiġġieri u tal-merkanzija li jbaħħru mill-Port ta' New York u ’l isfel mix-Xmara Hudson sal-baċiri ta' Manhattan. Il-Mina Holland, li tgħaqqad Lower Manhattan ma' Jersey City, New Jersey, kienet l-ewwel mina tal-vetturi ventilata mekkanikament meta nfetħet fl-1927. Il-Mina Queens–Midtown, mibnija biex ittaffi l-konġestjoni fuq pontijiet li jgħaqqdu Manhattan ma' Queens u Brooklyn, kienet l-akbar mina mhux. -proġett federali ta' żmienu meta tlesta fl-1940. Il-Mina tal-Brooklyn-Battery (magħrufa uffiċjalment bħala l-Mina Hugh L. Carey) hija l-itwal mina kontinwa ta' vetturi taħt l-ilma fl-Amerika ta' Fuq u tgħaddi taħt Battery Park, li tgħaqqad id-Distrett Finanzjarju f'Lower Manhattan b'Red Hook fi Brooklyn.

## Gvern u politika

### Gvern

New York City Hall
Il-Qorti tal-Kontea ta' New York (New York County Courthouse) fiha l-Qorti Suprema ta' New York u uffiċċji oħra tal-gvern.
New York City hija muniċipalità metropolitana b'forma ta' gvern b'saħħitha ta' sindku-kunsill. Il-gvern tal-belt huwa responsabbli għall-edukazzjoni pubblika, istituzzjonijiet korrettivi, sikurezza pubblika, faċilitajiet ta' rikreazzjoni, sanità, provvista ta' ilma u servizzi ta 'benessri.

Il-Kunsill tal-Belt huwa korp unikamerali ta' 51 membru tal-kunsill li d-distretti tiegħu huma definiti minn konfini ġeografiċi tal-popolazzjoni. Kull mandat tas-sindku u tal-membri tal-kunsill idum erba' snin u għandu limitu ta' żewġ mandati konsekuttivi, li jerġgħu jiġu stabbiliti wara waqfa ta' erba' snin. Il-Kodiċi Amministrattiv tal-Belt ta' New York, ir-Regoli tal-Belt ta' New York, u r-Reġistru tal-Belt huma l-kodiċi tal-liġijiet lokali, il-kumpilazzjoni tar-regolamenti, u l-ġurnal uffiċjali, rispettivament.

Kull distrett huwa koestensiv ma' distrett ġudizzjarju tas-Sistema Unifikata tal-Qorti tal-istat, li minnhom il-Qorti Kriminali u l-Qorti Ċivili huma l-qrati lokali, filwaqt li l-Qorti Suprema ta' New York twettaq proċessi u appelli kbar. Manhattan hija dar għall-Ewwel Dipartiment tal-Qorti Suprema, Diviżjoni tal-Appell, filwaqt li Brooklyn hija dar għat-Tieni Dipartiment. Hemm diversi qrati amministrattivi extraġudizzjarji, li huma aġenziji eżekuttivi u mhumiex parti mis-Sistema Unifikata tal-Qorti tal-istat.

Il-Belt ta' New York hija maqsuma bejn, u hija d-dar tal-fergħat ewlenin ta' żewġ qrati distrettwali differenti tal-Istati Uniti: il-Qorti Distrettwali għad-Distrett tan-Nofsinhar ta’ New York, li l-qorti prinċipali tagħha tinsab f'Foley Square f'Manhattan u li l-ġurisdizzjoni tagħha tinkludi Manhattan u l-Bronx. ; u l-Qorti Distrettwali għad-Distrett tal-Lvant ta' New York, li l-qorti prinċipali tagħha tinsab fi Brooklyn u li l-ġurisdizzjoni tagħha tinkludi Brooklyn, Queens, u Staten Island. Il-Qorti tal-Appell tal-Istati Uniti għat-Tieni Ċirkwit u l-Qorti tal-Kummerċ Internazzjonali tal-Istati Uniti huma bbażati fi New York, ukoll fi Foley Square f’Manhattan.

### Politika

Eric Adams, sindku attwali ta' New York City
Is-sindku tal-belt huwa Eric Adams, li ġie elett fl-2021. Il-Partit Demokratiku għandu l-maġġoranza tal-karigi pubbliċi. Minn Novembru 2023, 67% tal-votanti reġistrati attivi fil-belt huma Demokratiċi u 10.2% huma Repubblikani. Il-Belt ta' New York ilha ma' tintrebaħ minn kandidat presidenzjali Repubblikan mill-1924, u l-ebda kandidat Repubblikan għal kariga statali ma rebaħ il-ħames boroughs kollha minn meta l-belt ġiet inkorporata fl-1898. Fid-distrett mill-ġdid ta’ wara ċ-ċensiment tal-2020, 14 mis-26 distrett tal-kungress ta' New York jinkludu partijiet minn New York City.

New York City hija sors ġeografiku ewlieni ta' ġbir ta' fondi politiċi. Il-belt għandha żbilanċ qawwi fil-pagamenti mal-gvernijiet nazzjonali u tal-istat. Jirċievi 83 ċenteżmu f'servizzi għal kull dollaru li jibgħat lill-gvern federali f'taxxi (jew jibgħat $ 11.4 biljun aktar fis-sena milli jirċievi bi tpattija). Ir-residenti u n-negozji tal-belt bagħtu wkoll $4.1 biljun addizzjonali fis-sena fiskali 2009-2010 lill-istat ta' New York milli l-belt irċeviet bi tpattija.

## Referenzi