# Munich

| Munich |
| --- |
|  Ġermanja |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| Amministrazzjoni |
|  |
| **Stat sovran** | Ġermanja |
| **Federated state of Germany** | Bavarja |
| **Regierungsbezirk** | Bavarja ta' Fuq |
| Kap tal-Gvern |
Dieter Reiter |
| Isem uffiċjali | München |
| Ismijiet oriġinali | München |
| Kodiċi postali | `80331–81929u 85540` |
| Ġeografija |
| Koordinati | ﻿ / ﻿
 |
| MunichMunich (Germany) |
| u  |
| Superfiċjenti |
310.71 kilometru kwadru |
| Għoli |
519 m |
| Fruntieri ma' |
Munich District (en) , District of Dachau (en) , District of Fürstenfeldbruck (en) , Garching bei München (mul) , Q55278376 , Q55278629 , Neubiberg (mul) , Oberschleißheim (mul) , Ismaning (mul) , Unterföhring (mul) , Aschheim (mul) , Feldkirchen (mul) , Haar (mul) , Putzbrunn (mul) , Unterhaching (mul) , Grünwald (mul) , Pullach (en) , Neuried (mul) , Planegg (mul) , Gräfelfing (en) u Karlsfeld (mul)  |
| Demografija |
| Popolazzjoni |
1,510,378 abitanti (31 Diċembru 2023) |
| Informazzjoni oħra |
| Fondazzjoni |
1158 |
| Kodiċi tat-telefon | `089` |
| Żona tal-Ħin |
UTC+1u UTC+2 |
| bliet ġemellati |
Edinburgu, Verona, Bordeaux, Sapporo, Cincinnati, Kiev, Harareu Monterrey |
|
stadt.muenchen.de…, stadt.muenchen.de…, muenchen.de…, muenchen.de…, muenchen.de…, muenchen.de…, muenchen.de…, stadt.muenchen.de, muenchen.travelu muenchen.de |

**Munich** (/ˈmjuːnɪk / *MEW-nik*; Ġermaniż: München [ˈmʏnçn̩] hija l-belt kapitali u l-aktar popolata tal-Istat Ħieles tal-Bavarja. B'popolazzjoni ta' 1,558,395 abitant fil-31 ta' Lulju 2020, hija t-tielet l-akbar belt fil-Ġermanja, wara Berlin u Hamburg, u għalhekk l-akbar li ma tikkostitwixxix l-istat tagħha stess, kif ukoll il-11-il l-akbar belt fl-Unjoni Ewropea. Fir-reġjun metropolitan tal-belt jgħixu madwar 6 miljun ruħ.

F'nofs ix-xtut tax-xmara Isar fit-Tramuntana tal-Alpi, Munich hija s-sede tar-reġjun amministrattiv tal-Bavarja ta' Fuq, filwaqt li hija l-muniċipalità l-aktar popolata fil-Ġermanja b'4,500 ruħ kull km2. Munich hija t-tieni l-akbar belt fiż-żona tad-djalett tal-Bavarja, wara l-kapitali Awstrijaka, Vjenna.

Il-belt issemmiet għall-ewwel darba fl-1158. Munich Kattolika irreżistiet bil-qawwa r-Riforma u dan kien punt politiku ta' diverġenza matul il-Gwerra ta' Tletin Sena li rriżultat minn dan id-diżgwid. Madankollu baqgħet fiżikament mhux mittiefsa minkejja okkupazzjoni mill-Protestanti Żvediżi. Meta l-Bavarja ġiet stabbilita bħala r-Renju tal-Bavarja fl-1806, Munich saret ċentru Ewropew ewlieni tal-arti, l-arkitettura, il-kultura u x-xjenza.

Fis-snin għoxrin, Munich rat fiha diversi fazzjonijiet politiċi, fosthom il-Partit Nazista. Wara li n-Nazi telgħu fil-poter, Munich ġiet iddikjarata bħala l-"Kapitali tal-Moviment". Il-belt kienet ibbumbardjata ħafna matul it-Tieni Gwerra Dinjija, iżda ħafna mill-belt il-qadima tagħha kienet rrestawrata wara l-gwerra. Wara t-tmiem tal-okkupazzjoni Amerikana ta' wara l-gwerra fl-1949, kien hemm żieda kbira fil-popolazzjoni u s-setgħa ekonomika matul is-snin tal-*Wirtschaftswunder* (tkabbir ekonomiku kbir). Il-belt ospitat l-Olimpjadi tas-Sajf tal-1972.

Illum, Munich hija ċentru globali tax-xjenza, it-teknoloġija, il-finanzi, l-innovazzjoni, in-negozju u t-turiżmu. Munich tgawdi minn standard u kwalità ta' għajxien għoljin ħafna, u laħqet l-ewwel fil-Ġermanja u t-tielet madwar id-dinja skont l-istħarriġ tal-Mercer tal-2018, u hija kklassifikata bħala l-aktar belt abitabbli fid-dinja mill-Istħarriġ tal-Kwalità tal-Ħajja tal-Monocle tal-2018. Munich hija kklassifikata b'mod konsistenti bħala waħda mill-ibliet l-aktar għaljin fil-Ġermanja f'termini ta' prezzijiet tal-proprjetà immobbli u spejjeż tal-kiri.

## Referenzi