Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Lingwa Latina

| **Lingwa Latina ('**) |
| --- |
| **Mitkellma:** | Vatikan |
| **Reġjuni:** |  |
| **Kelliema:** |  |
| **Familja**: | Lingwi Indo-Ewropej |
| Uffiċjali |
| **Lingwa uffiċjali ta'**: |  |
| **Regolati**: |  |
| Kodiċijiet |
| **ISO 639-1:** | la |
| **ISO 639-2:** | lat |
| **ISO 639-3:** | lat |
|   |
| Ara ukoll: Lingwa |

Il-**Latin** huwa membru mis-sottofamilja Italika tal-lingwi Indo-Ewropej. Minnu nixxew l-ilsna Rumanzi moderni. Fost il-lingwi Indo-Ewropej, il-Latin hu wieħed mill-eqdem ilsna wara s-Sanskritu u l-Grieg. Il-Latin Medjevali huwa meqjus bħala arkolett, jiġifieri l-ogħla lsien f'sistema soċjali u kulturali.

## Alfabett

L-alfabet Latin modern fiha 26 karattri. Dawn huma (b'ittri kbar): **A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, V , W, X, Y, Z**; u ittri żgħar: **a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, q, r, s, t, u, v, w, x, y, z**. l-ordni ta 'dawn l-ittri hija arbitrarja u bla ħsara differenti mill-ordni li l-alfabett Indjan ebda aspett fonetiku.
# Pajjiż

Mappa topografika tal-Ewropa
Din hija l-istess mappa bħal ta' fuq, iżda qed turi stati sovrani ġeneralment aċċettati mill-ĠS
**Pajjiż** huwa reġjun legalment identifikat bħala entità distinta fil-ġeografija politika. Pajjiż jista' jkun stat sovran indipendenti jew wieħed li huwa okkupat minn xi stat ieħor, bħala mhux sovran jew li kien f'diviżjoni politika sovrana, jew reġjun ġeografiku assoċjat ma' settijiet ta' qabel indipendenti jew popli differenti assoċjati b'karatteristiċi politiċi distinti. Rispettivament mill-ġeografija fiżika, b'mod internazzjonali modern fid-definizzjoni legali tiġi aċċettata mill-Lega tan-Nazzjonijiet fl-1937 u affermata mill-ġdid mill-Ġnus Magħquda fl-1945, residenti ta' pajjiż huwa suġġett għall-eżerċizzju indipendenti tal-ġurisdizzjoni legali.

Xi kultant il-kelma pajjiż hija użata sabiex tirreferi kemm lil stati sovrani u lil entitajiet politiċi oħra, filwaqt li drabi oħra hi tirreferi biss għal stati. Per eżempju, *The World Factbook* juża l-kelma "isem tal-Pajjiż" biex jirreferi għal "varjetà wiesgħa ta' dipendenzi, oqsma ta' sovranità speċjali, gżejjer diżabitati, u entitajiet oħra minbarra l-pajjiżi tradizzjonali jew stati indipendenti".

## Stati sovrani

It-terminu "pajjiż" huwa ġeneralment użat biex jirreferi għal stati sovrani. M'hemm l-ebda qbil universali fuq in-numru ta' "pajjiżi" fid-dinja, minħabba li numru ta' stati b'sovranità kkontestata. Hemm 206 stati totali, b'193 stati parteċipanti fil-Ġnus Magħquda, żewġ stati osservaturi u 11 stati oħra (jekk il-Gżejjer Cook u n-Nju huma inklużi, hemm ftit stati biss li rrikonoxxew bħala sovrani). Kollha huma definiti bħala stati minn teorija dikjarattiva tas-sovranità u teorija kostituttiva tas-sovranità. L-aħħar stat ipproklamat huwa s-Sudan t'Isfel.

Għalkemm mhux stati sovrani, l-Ingilterra, l-Iskozja, il-Wales u l-Irlanda ta' Fuq huma xi kultant paradossalment imsejħa pajjiżi separati, anki jekk kollettivament jiffurmaw pajjiż magħruf bħala r-Renju Unit.

Il-grad ta' awtonomija tal-pajjiżi mhux sovrani jvarja ħafna. Xi wħud huma possedimenti ta' stati sovrani, hekk kif diversi stati għandhom dipendenzi barranin (bħal Gżejjer Verġni Brittaniċi (Renju Unit) u Saint-Pierre u Miquelon (Franza)), b'ċittadinanza f'ħinijiet identika u f'ħinijiet differenti minn tagħhom stess. Territorji dipendenti bħal dawn huma kultant elenkati flimkien ma' stati sovrani fuq il-listi tal-pajjiżi, u jistgħu jiġu trattati bħala "pajjiż tal-oriġini" fil-kummerċ internazzjonali.

## Ara wkoll

* Lista ta' stati sovrani u territorji dipendenti mill-kontinent
* Lista ta' pajjiżi
* Pajjiż kostitwent
* Pajjiż interkjuż
* Stat sovran

## Noti

## Referenzi

## Ħoloq esterni

* CIA World Factbook
# Memorial Day

f'Jum il-Tifkira il-membri tal-familja u oħrajn iqegħdu bnadar ħdejn l-oqbra tal-veterani
**Jum it-Tifkira** (*Memorial Day*) huwa festa pubblika fl-iStati Uniti li tiġi ċċelebrata fl-aħħar Tnejn ta' Mejju. Fiż-żmien kienet magħrufa bħala **Jum L-Onorefiċenza** (*Decoration Day*). Il-festa tikkommemora l-irġiel u n-nisa membri tal-forzi armati li mietu fis-servizz ta' pajjiżhom. Il-festa bdiet għal ġieħ is-suldati ta' l-Unjoni (Nord) li mietu matul il-Gwerra Ċivili Amerikana. Wara t-Tieni Gwerra Dinjija t-tifsira ta' din il-festa kibret u saret tinkludi ukoll lil dawk in-nies li mietu f'kull gwerra jew azzjoni militari matul is-snin.

Illum ħafna Amerikani jużaw Jum it-Tifkira biex jagħtu ġieħ lill-qraba mejtin tagħhom. Is-servizzi reliġjużi il-Ħadd qabel Jum it-Tifkira xi drabi jinkludu qari ta' l-ismijiet tal-membri li jkunu mietu matul dik is-sena.

Ħafna nies josservaw il-festa billi jżuru l-oqbra u l-monumenti. Fit-tlieta ta' wara nofsinhar jiġi osservat Mument ta' Tifkir Nazzjonali. Tradizzjoni oħra hi li titniżżel il-bandiera mezz'asta mis-sebħ sa nofsinhar (ħin lokali).
# NASA

L-istemma tan-NASA.
L-**Amministrazzjoni Nazzjonali tal-Ajrunawtika u l-Ispazju** (**NASA** /ˈnæsə/) hija aġenzija indipendenti tal-gvern federali tal-Istati Uniti responsabbli għall-programm spazjali ċivili, ir-riċerka ajrunawtika u r-riċerka spazjali.

In-NASA twaqqfet fl-1958, wara l-Kumitat Konsultattiv Nazzjonali għall-Ajrunawtika (NACA), biex tagħti orjentazzjoni distintament ċivili lill-isforz tal-iżvilupp tal-ispazju tal-Istati Uniti, u tenfasizza applikazzjonijiet paċifiċi fix-xjenza spazjali. Minn dak iż-żmien, in-NASA mexxiet il-biċċa l-kbira tal-esplorazzjoni spazjali Amerikana, inkluż il-Proġett Merkurju, il-Proġett Gemini, il-missjonijiet tal-inżul tal-Qamar Apollo tal-1968-1972, l-istazzjon spazjali Skylab, u l-iSpace Shuttle. In-NASA tappoġġa l-Istazzjon Spazjali Internazzjonali u tissorvelja l-iżvilupp tal-vettura spazjali Orion u s-Sistema ta' Tlugħ Spazjali għall-programm Artemis Lunar b'ekwipaġġ, vetturi spazjali tal-ekwipaġġ kummerċjali, u l-istazzjon spazjali Lunar Gateway ippjanat. L-aġenzija hija wkoll responsabbli għall-Programm ta' Servizzi ta' Tlugħ, li jipprovdi sorveljanza tal-operazzjonijiet tat-tlugħ u l-ġestjoni tal-countdown għall-operazzjonijiet tat-tlugħ tan-NASA mingħajr ekwipaġġ.

## bliet

* Tnedija Apollo 11
* Astronawta fuq il-qamar
* Gemini 6 u Gemini 7 iwettqu rendezvous orbitali
* Shuttle spazjali
* Rover tal-kurżità
* Is-sonda Galileo