# Dewa Pintu (Menshen)

| Dewa Pintu |
| --- |
|  |
| Menshen di Taiwan |
| Tulisan Cina Tradisional | 門神 |
| Tulisan Cina Ringkas | 门神 |
| Maksud harfiah | dewa pintu |
|

| Transkripsi |
| --- |
| Bahasa Mandarin Baku |
| Hanyu Pinyin | ménshén |
| Bahasa Yue: Bahasa Kantonis |
| Jyutping | mun4 san4 |
| Bahasa Min Selatan |
| POJ Bahasa Hokkien | Mn̂g-sîn |

 |
|  |

| Dewa Pintu Ketenteraan |
| --- |
|  |
| Tulisan Cina Tradisional | 武門神 |
| Tulisan Cina Ringkas | 武门神 |
| Maksud harfiah | dewa pintu ketenteraan |
|

| Transkripsi |
| --- |
| Bahasa Mandarin Baku |
| Hanyu Pinyin | wuménshén |
| Bahasa Yue: Bahasa Kantonis |
| Jyutping | mou5 mun4 san4 |
| Bahasa Min Selatan |
| POJ Bahasa Hokkien | bú-mn̂g-sîn |

 |
|  |

| Dewa Pintu Kesusasteraan |
| --- |
|  |
| Tulisan Cina Tradisional | 文門神 |
| Tulisan Cina Ringkas | 文门神 |
| Maksud harfiah | dewa pintu kesusasteraan |
|

| Transkripsi |
| --- |
| Bahasa Mandarin Baku |
| Hanyu Pinyin | wenménshén |
| Bahasa Yue: Bahasa Kantonis |
| Jyutping | man4 mun4 san4 |
| Bahasa Min Selatan |
| POJ Bahasa Hokkien | bûn-mn̂g-sîn |

 |
|  |

Menshen, atau **dewa pintu**, ialah penjaga ilahi bagi pintu dan gerbang dalam agama rakyat Cina, digunakan untuk melindungi daripada pengaruh jahat atau menggalakkan kemasukan pengaruh baik. Mereka bermula sebagai pasangan dewa Shenshu (Bahasa Cina: 神荼; Jyutping: San4syu1; Pe̍h-ōe-jī: Sîn-su) dan Yulü (Bahasa Cina: 鬱壘; Jyutping: Wat1leot6; Pe̍h-ōe-jī: Ut-lu̍t) pada zaman dinasti Han, namun jeneral yang didewakan Qin Shubao (Bahasa Cina: 秦叔寶; Jyutping: Ceon4 Suk1bou2; Pe̍h-ōe-jī: Chîn Siok-pó) dan Yuchi Gong (Bahasa Cina: 尉遲恭; Jyutping: Wat1ci4 Gung1; Pe̍h-ōe-jī: Ut-tî Kiong) lebih popular sejak zaman dinasti Tang. Dalam kes di mana dewa pintu diletakkan pada pintu tunggal, Wei Zheng atau Zhong Kui lazimnya digunakan.

## Sejarah

Pintu dan gerbang seni bina Cina telah lama menerima perhatian ritual khusus. Pengorbanan kepada roh pintu direkodkan seawal Kitab Etika. Menjelang zaman dinasti Han, roh ini telah menjadi dua dewa Shenshu dan Yulü, yang namanya atau gambarnya dilukis pada kayu pic dan dilekatkan pada pintu. Apabila Maharaja Taizong dari Tang diganggu mimpi buruk, beliau memerintahkan potret jeneralnya Qin Shubao dan Yuchi Gong dilekatkan pada gerbang. Mereka akhirnya didewakan sebagai pelindung ilahi, menggantikan Shentu dan Yulü, dan kekal sebagai dewa pintu paling biasa hingga kini. Qin dan Yuchi, bersama beberapa pemimpin ketenteraan yang didewakan lain, membentuk kumpulan **dewa pintu ketenteraan** untuk menghalau roh jahat dan pengaruh buruk. Kumpulan lain yang terdiri daripada sarjana membentuk **dewa pintu kesusasteraan** untuk menarik keberkatan dan tuah baik. Sesetengah dewa juga dipercayai mempunyai pengawal yang berperanan sama di kuil mereka, seperti pengiring Mazu iaitu *Qianliyan* dan *Shunfeng'er*.

## Legenda

Bab ke-10 dalam novel klasik Cina Perjalanan ke Barat mengandungi kisah asal-usul dewa pintu. Dalam kisah ini, Raja Naga Sungai Jing menyamar sebagai manusia untuk memperdaya penilik nasib Yuan Shoucheng. Oleh kerana dia mampu mengawal cuaca, dia bertaruh dengan Yuan tentang ramalan cuaca Chang'an untuk keesokan hari. Namun, dia terkejut apabila menerima perintah daripada Maharaja Jed supaya memberikan cuaca tepat seperti yang diramalkan Yuan. Raja Naga memilih untuk memenangi pertaruhan itu dan mengabaikan perintah, lalu datang untuk mengejek Yuan keesokan hari. Yuan tetap tenang dan mendedahkan bahawa dia sudah mengetahui identiti Raja Naga sejak awal. Tambahan pula, kerana sang naga berani mengingkari perintah Maharaja Jed, hukumannya bakal tiba. Naga itu terkejut dan merayu Yuan untuk menyelamatkannya. Yuan memberitahunya bahawa Wei Zheng, seorang menteri kanan di istana Maharaja Taizong dari Tang akan dihantar untuk memenggalnya pada tengah hari esok. Naga itu memohon bantuan Taizong, dan baginda bersetuju. Bagi menyelamatkannya, baginda menjemput Wei Zheng bermain go pada pagi itu, berusaha menahannya hingga selepas tengah hari. Namun, ketika Wei tertidur, rohnya meninggalkan tubuh dan ke Syurga untuk melaksanakan perintah Maharaja Jed. Tidak lama kemudian, kepala naga jatuh dari langit. Roh Raja Naga yang marah kemudian menghantui Taizong setiap malam, sehingga jeneralnya Qin Shubao dan Yuchi Gong menawarkan diri untuk berjaga di pintunya. Untuk mengelakkan membebankan mereka, potret mereka dilukis dan dilekatkan pada pintu, yang kemudian diikuti rakyatnya.

## Seni bina

Dalam penggunaan moden, dewa pintu biasanya berupa imej bercetak yang dilekatkan pada pintu berkembar, diganti setiap Tahun Baru Cina. Kadang-kala, ia diukir secara timbul atau dijadikan patung di kedua-dua sisi pintu. Patung atau gambar ini mesti menghadap satu sama lain; adalah dianggap malang jika ia diletakkan membelakangi antara satu sama lain.

## Pemujaan

Di China purba, terdapat ritual pengorbanan kepada roh pintu rumah golongan berada yang direkodkan dalam Kitab Etika. Dalam China moden, dewa pintu bukanlah unsur rasmi Taoisme di China dan digunakan sebagai hiasan tradisional atau kerana kepercayaan popular. Walau bagaimanapun, terdapat juga beberapa dewa yang dipuja atas sebab lain termasuk Naga Biru, Harimau Putih, dan pengiring Mazu iaitu *Qianliyan* dan *Shunfeng'er* yang turut berperanan sebagai dewa pintu di Tokong Taoisme.

## Senarai

Berikut ialah tokoh-tokoh, sebahagiannya tokoh mitologi, yang diketahui pernah dipuja sebagai dewa pintu.

| Nama | Huraian |
| --- | --- |
| Bahasa Melayu | Cina
(trad.) |
| Shenshu | 神荼 | Dewa pintu paling awal direkodkan, muncul dalam *Shan Hai Jing*. Diperintahkan oleh Maharaja Jed untuk menjaga pokok Peach Keabadian, yang sedang digigit oleh roh jahat. |
| Yulü | 鬱壘 |
| Wangtianjun | 王天君 | Pengiring kepada Dewa Utara; dilihat di Tokong Taoisme. |
| Matianjun | 馬天君 |
| Naga Biru | 青龍 | Dilihat di Tokong Taoisme. |
| Harimau Putih | 白虎 |
| Qianliyan | 千里眼 | Iblis “melihat semua” dan “mendengar semua” yang kadang-kadang dianggap sebagai bentuk didewakan kepada adik-beradik Gao Ming dan Gao Jue, jeneral atau penyamun tamak pada zaman Raja Zhou dari Shang dalam Dinasti Shang, yang ditundukkan dan dijadikan sahabat oleh Mazu, dukun dan dewi laut dari Fujian. Mereka biasanya berperanan sebagai dewa pintu di Tokong Mazu, tetapi juga muncul sebagai “mata” dan “telinga” Maharaja Jed dalam *Perjalanan ke Barat*. |
| Shunfeng'er | 順風耳 |
| Fangbi | 方弼 | Dua tokoh dari *Fengshen Yanyi*. |
| Fangxiang | 方相 |
| Tianguan Dadi | 天官大帝 | Satu bentuk Tuhan Tertinggi dan pengasas Taoisme Quanzhen. Dilihat di kuil Taoisme. |
| Liu Haichan | 劉海蟾 |
| Miji Jingang | 密迹金剛 | Juga dikenali sebagai *Hēnghā Èrjiàng* (哼哈二将), berasal daripada Vajrapani Buddha, yang diadaptasi daripada bentuk Greco-Buddhist Heracles. Dilihat di kuil Buddha dan Taoisme. |
| Naluoyan Jingang | 那羅延金剛 |
| He | 和 | Secara kolektif dikenali sebagai "2 Dewa Abadi He dan He", dengan nama bermaksud "Harmoni" dan "Penyatuan". |
| He | 合 |
| Qin Shubao | 秦叔寶 | Jeneral dinasti Tang yang gambarnya diperintahkan oleh Maharaja Taizong dilekatkan pada pintu gerbang. |
| Yuchi Gong | 尉遲恭 |
| Sun Bin | 孫臏 | Jeneral zaman Negeri Berperang; dipuja di beberapa kawasan Shaanxi. |
| Pang Juan | 龐涓 |
| Bai Qi | 白起 | Jeneral zaman Negeri Berperang. |
| Li Mu | 李牧 |
| Randeng Daoren | 燃燈道人 | Dua lagi tokoh dari Penciptaan Dewa-dewa. |
| Zhao Gongming | 趙公明 |
| Fusu | 扶蘇 | Putera mahkota dan jeneral Dinasti Qin yang mempertahankan sempadan utara Qin daripada Xiongnu. |
| Meng Tian | 蒙恬 |
| Chen Sheng | 陳勝 | Pemberontak yang memimpin Pemberontakan Dazexiang menentang Empayar Qin. |
| Wu Guang | 吳廣 |
| Ziying, Raja Qin | 秦王子嬰 | Pemerintah terakhir Dinasti Qin dan penggantinya, yang secara nominal mengetuai Lapan Belas Kerajaan sebelum penubuhan Dinasti Han. |
| Maharaja Yi dari Chu | 楚義帝 |
| Ying Bu | 英布 | Jeneral dinasti Han di bawah Liu Bang, pengasas Han. |
| Peng Yue | 彭越 |
| Yao Qi | 姚期 | Pemimpin fiksyen di bawah Maharaja Guangwu dari Han dalam Hikayat Han Timur (東漢演義). |
| Ma Wu | 馬武 |
| Guan Yu | 關羽 | Guan Yu dan Zhang Fei ialah jeneral Shu semasa Tiga Kerajaan, digambarkan sebagai saudara angkat Liu Bei dalam Hikayat Tiga Kerajaan dan termasuk dalam Lima Jeneral Harimau. Guan Ping ialah anaknya. Zhou Cang ialah watak bawahan fiksyen dalam Hikayat Tiga Kerajaan. Guan Sheng ialah keturunan fiksyen yang muncul dalam novel Pahlawan dari Paya. |
| Zhang Fei
Guan Ping
Zhou Cang
Guan Sheng | 張飛 關平 周倉 關勝 |
| Zhao Yun | 趙雲 | Jeneral Shu semasa Tiga Kerajaan, termasuk dalam Lima Jeneral Harimau. Dikenali di beberapa kawasan Henan. |
| Ma Chao | 馬超 |
| Ma Chao | 馬超 | Jeneral Shu semasa Tiga Kerajaan. Dikenali di beberapa kawasan Hebei. |
| Ma Dai | 馬岱 |
| Zhuge Liang | 諸葛亮 | Menteri utama bagi negeri Shu dan Wei semasa Tiga Kerajaan, digambarkan sebagai musuh ketat dalam *Romance of the Three Kingdoms*. |
| Sima Yi | 司馬懿 |
| Pei Yuanqing | 裴元慶 | Jeneral pemberontak fiksyen dan putera sejarah yang difiksyenkan, anak Li Yuan, pengasas Tang, yang muncul dalam *Shuo Tang*. |
| Li Yuanba | 李元霸 |
| Wei Zheng | 魏徵 | Pegawai awal Dinasti Tang. |
| Li Shiji | 李世勣 |
| Xue Rengui | 薛仁貴 | Jeneral dari kedua-dua pihak dalam Perang Tang-Goguryeo. Dikenali di beberapa kawasan utara Hebei. |
| Yŏn Kaesomun | 淵蓋蘇文 |
| Zhang Xun | 張巡 | Pegawai Tang yang terkorban ketika Pertempuran Suiyang menentang Pemberontakan An Lushan. |
| Xu Yuan | 許遠 |
| Zhao Kuangyin | 趙匡胤 | Maharaja Taizu dari Song, pengasas dinasti Song dan leluhur jeneral Keluarga Yang. |
| Yang Gun | 楊袞 |
| Meng Liang | 孟良 | Bawahan fiksyen kepada jeneral Keluarga Yang. |
| Jiao Zan | 焦贊 |
| Yue Fei | 岳飛 | Jeneral Dinasti Song dan anaknya. |
| Yue Yun | 岳雲 |
| Wen Taibao | 溫太保 | Seorang jeneral Song dan dewa Taoisme. |
| Yue Yun | 岳雲 |
| Di Lei | 狄雷 | Anak dan bawahan Yue Fei. |
| Xu Yanzhao | 徐延昭 |
| Yang Bo | 楊波 |
| Fan Lihua | 樊梨花 | Isteri fiksyen Xue Dingshan yang digambarkan di Xiaobei Taishuai Gong di Tainan, Taiwan. |
| Chen Jinding | 陳金定 |
| Mu Guiying | 穆桂英 | Mu ialah jeneral wanita fiksyen dari Song Utara berkaitan dengan jeneral Keluarga Yang. Qin ialah jeneral wanita dari Sichuan semasa Dinasti Ming. |
| Qin Liangyu | 秦良玉 |

## Galeri

*