# Marsyal

**Marsyal** (juga dieja **marshall**) adalah satu istilah yang digunakan dalam beberapa gelaran rasmi di pelbagai cabang masyarakat. Tatkala marsyal menjadi anggota istana yang dipercayai di Zaman Pertengahan Eropah, gelaran tersebut berkembang dengan reputasi. Dalam tempoh beberapa abad yang lepas, ia telahpun digunakan untuk jawatan tertinggi, seperti didalam pangkat tentera dan penguatkuasaan undang-undang awam.

## Etimologi

"Marsyal" adalah suatu kata pinjaman purba daripada (Bahasa Norman) Perancis Kuno (rujuk bahasa Perancis moden *maréchal*), yang seterusnya dipinjam dari Bahasa Frank Kuno \**marhskalk* (="penjaga kuda, penjaga, orang gaji"), yang masih dapat dilihat dalam Bahasa Belanda Pertengahan *maerscalc*, *marscal*, dan dalam bahasa Belanda moden *maarschalk* (="ketua panglima tentera"; maksud ini dipengaruhi oleh penggunaan bahasa Perancis).

Ia kata seasal dengan Bahasa Jerman Hulu Kuno *mar(ah)-scalc* "id.", bahasa Jerman moden *(Feld-)Marschall* (="ketua panglima tentera"; sekali lagi, maksud ini dipengaruhi oleh penggunaan bahasa Perancis).

Ia pada asalnya dan secara harfiah bermaksud **"pengembala kuda"**, dari bahasa Jermanik *\*marha-* "horse" (rujuk bahasa Inggeris *mare* dan bahasa Jerman moden *Mähre*, bermaksud "kuda berkualiti buruk") dan *skalk-* "pengembala" (rujuk bahasa Inggeris Kuno *scealc* "askar pengembala" dan bahasa Jerman lapuk *Schalk*, bermaksud "pengembala berpangkat tinggi"). Nama asal "pengembala kuda" ini dikekalkan dalam bahasa terkini Perancis untuk *tukang ladam* (farrier): *maréchal-ferrant*.

Bekas gelaran comes stabuli* ("count of the stables")**
Rom dan Byzantine ini telah diterima pakai sebagai satu analog Latin, yang telah menjadi connétable Perancis dan, berasal dari bahasa Perancis, perkataan Inggeris ialah konstabel. Akhirnya, dalam empayar Byzantine seorang marsyal dengan kuasa yang tinggi, terutamanya di sebuah markas pemerintahan tentera daerah sempadan, juga dikenali sebagai seorang **Exarch** (Gabenor).

## Ketenteraan

Di kebanyakkan negara, pangkat marsyal, rujuk Fil Marsyal, adalah pangkat tertinggi tentera darat, mengatasi pegawai jeneral yang lain. Persamaan pangkat tentera laut ialah Laksamana Armada.

Marsyal biasanya, tetapi tidak secara eksklusif, hanya dilantik pada masa perang. Di kebanyakkan negara, terutama di Eropah, simbol khas seorang marsyal ialah baton, dan lambang kebesaran mereka sering menggabungkan baton.

Di beberapa negara, istilah "marsyal" digunakan sebagai menggantikan "jeneral" dalam pangkat tentera udara. Empat pangkat tertinggi Tentera Udara Diraja ialah Marsyal Tentera Udara Diraja, Ketua Marsyal Udara, Marsyal Udara dan Marsyal Madya Udara (namun nama pertama, yang secara umumnya telah digantung sebagai pangkat masa aman, adalah satu-satunya yang boleh dianggap betul sebagai marsyal). Pangkat lima bintang Marsyal Tentera Udara telah digunakan oleh beberapa tentera udara Negara-Negara Komanwel dan Timur Tengah.

Di dalam Tentera Darat Perancis dan kebanyakkan Tentera Darat Nasional menjadikan sistem Perancis sebagai model, *maréchal des logis* ("marshal-of-lodgings") ialah istilah kavalri yang bersamaan dengan sarjan.

Sesetengah pemerintah dahulu telah menggunakan gelaran khas "marsyal" sebagai memberi ganjaran untuk matlamat tertentu. Walaupun sebenarnya bukan pangkat tentera, gelaran kehormat ini telah dikurniakan secara eksklusif kepada pemimpin tentera yang berjaya, seperti Marsyal Besar Ayacucho Antonio José de Sucre yang terkenal. Paling terkenal adalah Marsyal-Marsyal Perancis (*Maréchaux de France*), sekurang-kurangnya dibawah Napoléon I. Satu lagi gelaran tersebut adalah *Reichsmarschall*, dikurniakan kepada Hermann Goering oleh Adolf Hitler, namun ia bukan gelaran tetap kerana ia telahpun "dicipta" untuk Goering yang merupakan satu-satunya pemegang gelaran dalam sejarah. Di England semasa Perang Baron Pertama gelaran "Marsyal Tentera Tuhan" telah dikurniakan kepada Robert Fitzwalter melalui pilihanraya.

Kedua-dua Soviet Union dan Rusia mempunyai jeneral ketumbukan dan juga "marsyal" dalam sistem pangkat mereka, tetapi yang kedua merupakan satu pangkat kehormat.

### Pangkat marsyal mengikut negara

Artikel berikut membincangkan pangkat marsyal seperti yang digunakan oleh negara-negara tertentu:

* *Feldmarschall* dan *Feldmarschalleutnant* (Empayar Austria-Hungary)
* Marsyal Bolivia
* Marsyal (Brazil)
* Marsyal Republik Demokratik Jerman (Jerman Timur)
* Marsyal Finland
* Perancis
	+ Marsyal Perancis (termasuk Marsyal Empayar, dua-dua setaraf dengan jeneral enam bintang)
	+ Marshal-of-Lodgings (setaraf sarjan)
* Empayar Jerman (*Deutsches Kaiserreich* 1871-1918; dan juga dalam Nazi Jerman 1933-1945)
	+ *Generalfeldmarschall* ("Fil Marsyal Jeneral")
* Jepun
	+ Shogun (pada mulanya setaraf dengan marsyal, tetapi pada zaman seterusnya, keturunan diktator tentera)
* Itali
	+ Marsyal Itali
	+ Marsyal (Itali) - pangkat pegawai waran
* Marsyal Darat Kesatria Livonia
* Marsyal Tentera Udara (New Zealand)
* Marsyal Paraguay
* Marsyal Peru
* *Marszałek Polski* (Poland)
* *Mareșal* (Romania)
* Marsyal Persekutuan Rusia (Persekutuan Rusia)
* Pihak Soviet Union mempunyai tiga pangkat marsyal. Hubungan antara mereka tidak dapat diselesaikan.
	+ Marsyal Kesatuan Soviet
	+ Ketua Marsyal pasukan cawangan telah digunakan pada lima cawangan tentera Soviet – iaitu tentera udara, artileri, pasukan armor, pasukan jurutera, dan pasukan semboyan.
	+ "Marsyal pasukan cawangan" telah digunakan pada lima cawangan tentera Soviet – iaitu tentera udara, artileri, pasukan armor, pasukan jurutera, dan pasukan semboyan. "Marsyal pasukan cawangan" dianggap setaraf dengan pangkat "jeneral ketumbukan," yang telah digunakan dalam infantri dan marin.
* *Mareşal* (Turki)
* Fil Marsyal, Marsyal Tentera Udara Diraja (United Kingdom)
* Marsyal Venezuela
* Marsyal Yugoslavia (Yugoslavia)

Lihat juga:

* *Mariscal* dan upper *condestable* (negara-negara Bahasa Sepanyol)

### Setaraf marsyal

Pangkat-pangkat ini telah dianggap setaraf dengan seorang marsyal:

* *Chom Phon* (Thailand)
* *Jenderal Besar* (Indonesia)
* Jeneral Angkatan Darat, Laksamana Armada dan Jeneral Angkatan Udara (Amerika Syarikat)
* *Arteshbod* (Iran)
* *Mushir* (negara Arab)
* *Protostrator* (di Frankish Greece, berasal dari Empayar Byzantine, juga berasal dari pasca "stable-master")
* *Stratarches* (Greece moden)
* *Vojvoda* (Kerajaan Serbia)
* *Vrhovnik* (Croatia)
* *Wonsu* (Korea Utara dan Korea Selatan)
* *Yuan Shuai* (China moden)
* *Sima* (China purba)
* *Gensui* (Jepun)
* *Nguyên soái* atau *Thống chế* (Vietnam)

### Polis tentera

Nama tersebut juga digunakan kepada pemimpin organisasi polis tentera.

* Provos Marsyal - satu istilah yang digunakan di banyak negara
* Provos Marsyal Jeneral - ketua polis tentera di Amerika Syarikat.

## Lihat juga

* Earl Marshal
* Jeneral Angkatan Darat
* *Generalisimo*
* Konstabel
* Sherif
* *Seneschal*
* Marsyal Bomba
* *Magister equitum*
* Marsyal Besar

## Rujukan

Templat:Highest Military Ranks