# Hak milik

**Hak milik** atau **hak terhadap harta** atau **hak untuk memiliki harta** (rujuk pemilikan) sering diklasifikasikan sebagai hak asasi manusia untuk orang biasa mengenai harta benda mereka. Satu pengiktirafan umum hak untuk harta peribadi adalah didapati lebih jarang, dan biasanya banyak dikekang setakat mana harta yang dimiliki oleh orang di sisi undang-undang (iaitu perbadanan) dan di mana ia digunakan untuk pengeluaran berbanding penggunaan.

Hak terhadap harta diiktiraf dalam Perkara 17 Deklarasi Hak Asasi Manusia Sejagat tetapi tidak diiktiraf dalam Perjanjian Antarabangsa mengenai Hak Sivil dan Politik atau Perjanjian Antarabangsa mengenai Hak Ekonomi, Sosial dan Kebudayaan. Konvensyen Eropah bagi Hak Asasi Manusia, dalam Protokol 1, artikel 1 mengakui hak untuk orang perseorangan dan di sisi undang-undang untuk "menikmati harta milik dengan aman", tertakluk kepada "kepentingan umum atau bagi menjamin pembayaran cukai".

## Definisi

Hak ke atas harta adalah salah satu hak asasi manusia yang paling kontroversi, baik dari segi kewujudan dan maknanya. Kontroversi mengenai takrif hak adalah ia tidak termasuk dalam Perjanjian Antarabangsa mengenai Sivil dan Politik Hak atau Perjanjian Antarabangsa mengenai Hak Ekonomi, Sosial dan Kebudayaan. Tumpuan kontroversi adalah ke atas siapa yang dianggap mempunyai hak harta dilindungi (misalnya manusia atau juga perbadanan), jenis harta yang dilindungi (harta yang digunakan untuk tujuan penggunaan atau pengeluaran), dan sebab-sebab di mana hartanah boleh disekat (contohnya, bagi peraturan-peraturan, cukai atau pemiliknegaraan demi kepentingan awam). Dalam semua instrumen hak asasi manusia, sekatan sama ada tersirat atau nyata wujud pada sejauh mana harta dilindungi. Perkara 17 Deklarasi Hak Asasi Manusia Sejagat (UDHR) telah memperuntukkan hak untuk harta seperti berikut:

> "(1) Setiap orang adalah berhak memiliki harta secara bersendirian serta secara berkongsi dengan orang lain.
> (2) Tiada sesiapa pun boleh sewenang-wenangnya dirampas hartanya"
>
>

Objek hak ke atas harta seperti yang biasanya difahami pada masa kini, terdiri daripada harta yang telah dipunyai atau dimiliki, atau daripada harta yang diperoleh atau yang akan diperolehi oleh seseorang melalui cara yang sah. Bukan menentang tetapi berbeza dengan ini, beberapa cadangan juga mempertahankan hak **sejagat** kepada harta peribadi, dalam erti kata yang hak setiap orang untuk menerima sejumlah harta secara berkesan, berasaskan tuntutan kepada sumber-sumber semula jadi Bumi atau teori keadilan lain.

## Jenis hakmilik tanah

Di Malaysia, negeri-negeri di Semenanjung Malaysia mengguna pakai Kanun Tanah Negara bagi menjaga hak milik tanah masing-masing dan diuruskan oleh Kerajaan Negeri mengikut peruntukan yang disebutkan di dalam Jadual Kesembilan, Senarai Negeri, Perlembagaan Persekutuan.

Hakmilik yang diuruskan oleh Pejabat Tanah dan Galian:

* Geran
* Hak milik sementara Daerah (HSD)
* Pajakan Negeri (PN)
* Qualified Title (QT)
* Certified Register (CT)

Hakmilik yang diuruskan oleh Pejabat Daerah dan Tanah:

* Geran mukim (GM)
* Hak milik sementara mukim (HSM)
* Pajakan Mukim (PM)
* Qualified Title Mukim (QTM)
* Interim Register (IR)
* Hakmilik Sementara Mukim MCL (HMM) \*Hanya untuk negeri Melaka
* Geran Mukim MCL (GMM) \*Hanya untuk negeri Melaka

## Lihat juga

* Undang-undang harta
* Undang-undang tanah Inggeris
* Hak harta (ekonomi)
* Akta Harta Wanita Berkahwin 1882

## Catatan

## Rujukan

* AA Berle and GC Means, *The Modern Corporation and Private Property* (New York, Macmillan 1932) oclc 1411248
* AA Berle, 'Property, Production and Revolution' (1965) 65 Columbia Law Review 1

## Pautan luar

* Protocol I to the Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms
* Templat:IEP