# Navarathri

| Navaratri Bahasa Sanskrit: नवरात्रि Tamil: நவராத்திரி Terjemahan Bahasa Melayu : Perayaan Dewi 9 Malam |
| --- |
| Arca Dewi Durga |
| Juga dikenali sebagai | * Navratri
* Navaratram
* Nauratha
* Nauratri
* Navarathri
* Navaratra
* Naraate
* Navratan
* Naurata
* Nauraat
* Hari Durga Puja
* Sharad Utsav
* Vijayadashami
 |
| Diraikan oleh/di | Orang Hindu |
| Jenis | Hindu |
| Sambutan | 9 Malam |
| Upacara | * Program Sosio-budaya
* Doa
* Berpuasa
* Puja
* Mengunjungi Pandal
* Perendamanan Berhala
* Doa unggun api dipersembahkan keapda dewi Durga dan parvati
 |
| Tarikh | berbilang hari |
| Kekerapan | Tahunan |
| Berkaitan dengan | Vijayadashami, Dashain |

**Navaratri** (Sanskrit: नवरात्रि, Dalam tulisan Rumi: *Navarātri*, Tamil: நவராத்திரி நோன்பு, Dalam tulisan Rumi: Navarāttiri) ialah perayaan Hindu tahunan yang diadakan bagi menghormati Dewi Durga, salah satu aspek Adi Parashakti, dewi agung. Perayaan ini berlangsung selama sembilan malam, pertama pada bulan Chaitra (Mac/April dalam kalendar Gregorian), dan sekali lagi pada bulan Ashvin (September–Oktober). Ia diraikan atas sebab-sebab yang berbeza serta disambut dengan cara yang berlainan di pelbagai bahagian dalam lingkungan budaya Hindu India.

Secara teori, terdapat empat musim Navaratri. Namun begitu, dalam amalam, perayaan yang paling utama ialah festoval musim luruh pasca-monsun yang dikenali sebagai **Sharada Navaratri**. Selain itu, terdapat juga dua **Gupta Navaratri** atau "Navaratri Rahsia", iaitu yang bermula pada Shukla Paksha Pratipada bulan Magha (Magha Gupta Navaratri) dan satu lagi bermula pada Shukla Paksha Pratipada bulan Ashadha

## Etimologi dan nama

Perkataan **Navarātram** bermaksud "satu tempoh sembilan malam" dalam bahasa Sanskrit,di mana *nava* bererti "sembilan" dan *ratri* bererti "malam".

## Tarikh dan perayaan

Di negeri-negeri timur dan timur laut India, **Durga Puja** sinonim dengan Navaratri, di mana Dewi Durga bertempur dan muncul sebagai pemenang menentang raksasa kerbau Mahishasura bagi memuliakan *dharma*. Di negeri-negeri selatan India, kemenangan Durga atau Kali diraikan. Sementara itu, di negeri barat Gujarat, perayaan Navaratri merangkumi *aratikam*, diikuti dengan tarian **garba**. Dalam semua keadaan, tema yang sama ialah pertarungan dan kemenangan kebaikan mengatasi kejahatan, berasaskan epik atau lagenda terkenal mengikut wilayah.

### Sambutan

Perayaan Navaratri meramngkumi pemujaan sembilan dewi selama sembilan hari, hiasan pentas, pembacaan legenda, pementasan kisah, serta pembacaan kitab suci Hindu. Sembilan hari ini juga merupakan acara budaya musim menuai yang penting, seperti pertandingan mereka bentuk dan menghias **pandal**, lawatan keluarga ke pandal tersebut, serta sambutan umum tarian klasik dan rakyat dalam budaya Hindu. . .Penganut Hindu lazimnya menyambut Navaratri dengan berpuasa. Pada hari terakhir,yang dikenali sebagai Vijayadasami, patung-patung sama ada ditenggelamkan ke dalam sumber air seperti sungai atau laut, atau patung yang melambangkan kejahatan dibakar dengan bunga api sebagai tanda pemusnahan kejahatan, Pada masa yang sama juga, persiapan dilakukan untuk Deepavali yang diraikan dua puluh hari selepas Vijayadasami.

## Tarikh

Menurut beberapa teks Hindu seperti Shakta dan Vaishnava Purana, Navaratri secara teorinya jatuh dua atau empat kali setahun. Daripada jumlah tersenut, **Sharada Navaratri** yang berlangsung berhampiran ekuinoks September (ekuinoks musim luruh pada September–Oktober) merupakan perayaan yang paling banyak diraikan, manakala **Vasanta Navaratri** berhampiran dengan ekuinoks Mac (ekuinoks musim bunga pada Mac–April)adalah yang no-2 paling penting. Dalam semua kes, Navaratri jatuh pada separuh terang (fasa bulan membesar) dalam bulan lunisolar Hindu. Sambutannya berbeza mengikut wilayah, bergantung kepada kreativiti dan kecederungan masyarakat Hindu.

### Sharada Navaratri

**Sharada Navaratri** ialah yang paling diraikan daripada empat Navaratri, dinamakan sempena *Sharada* yang bermaksud musim luruh. Ia bermula pada hari pertama (*pratipada*) dalam separuh terang bulan lunar Ashvini. Perayaan ini berlangsung selama sembilan malam sekali setiap tahun dalam bulan tersebut, yang biasanya jatuh pada bulan September dan Oktober mengikut kalendar Gregorian. Tarikh sebenar perayaan ditentukan mengikut kalendar lunisolar Hindu, dan kadangkala perayaan mungkin berlangsung sehari lebih lama atau lebih singkat bergantung pada penyesuaian pergerakan matahari dan bulan serta tahun lompat. Di banyak daerah, perayaan ini berlangsung selepas musim menuai, dan di tempat lain, ia berlaku semasa musim menuai.

### Jenis-jenis Navaratri

Perayaan ini tidak hanya terhad kepada Dewi Durga, tetapi juga merangkumi pelbagai dewi lain seperti Saraswati dan Lakshmi. Dewa-dewa seperti Ganesha, Kartikeya, Shiva, dan Parvati turut dihormati mengikut tradisi setempat. Sebagai contoh, salah satu tradisi pan-Hindu yang terkenal semasa Navaratri ialah pemujaan **Saraswati**, dewi pengetahuan, pembelajaran, muzik, dan seni, melalui **Ayudha Puja**. Pada hari ini (kebiasaannya hari kesembilan Navaratri), keamanan dan ilmu diraikan. Pahlawan menghias dan memuja senjata mereka, serta mempersembahkan doa kepada Saraswati. Pemuzik pula menjaga, memainkan, dan mendoakan instrumen muzik mereka. Petani, tukang kayu, pandai besi, tukang tembikar, peniaga, dan pelbagai golongan pekerja menghias serta memuja alatan kerja, mesin, dan perkakas mereka. Para pelajar pula mengunjungi guru, menunjukkan penghormatan, dan memohon restu. Tradisi ini sangat kuat di India Selatan, namun turut diraikan di tempat lain.

### Chaitra Navaratri

**Chaitra Navaratri**, juga dikenali sebagai **Vasantha Navaratri**, merupakan Navaratri kedua paling diraikan, dinamakan sempena *vasanta* yang bermaksud musim bunga. Ia disambut pada bulan lunar Chaitra (Mac–April) dan dikhususkan kepada Dewi Durga, di mana sembilan bentuknya dipuja selama sembilan hari. Hari terakhir juga bertepatan dengan **Rama Navami**, iaitu hari kelahiran Rama, sebab itu ia juga dipanggil **Rama Navaratri** oleh sesetengah orang.

Di banyak tempat, perayaan ini jatuh selepas musim menuai musim bunga, dan di tempat lain, semasa musim menuai. Ia juga menandakan hari pertama kalendar lunisolar Hindu, iaitu Tahun Baru Lunar Hindu mengikut **kalendar Vikram Samvat**.

Chaitra Navaratri dikenali sebagai **Navreh** oleh masyarakat Kashmiri Pandit, **Gudi Padwa** di Maharashtra, dan **Ugadi** di Andhra Pradesh, Telangana, serta Karnataka.

### Magha Navaratri

**Magha Navaratri** disambut pada bulan lunar Magha (Januari–Februari). Navaratri ini juga dikenali sebagai **Gupt (rahsia) Navaratri**. Hari kelima sering diraikan secara berasingan sebagai **Vasant Panchami** atau **Basant Panchami**, iaitu permulaan rasmi musim bunga dalam tradisi Hindu, di mana Dewi Saraswati dihormati melalui seni, muzik, penulisan, dan aktiviti seperti pertandingan layang-layang. Di beberapa daerah, Dewa Cinta Hindu, **Kama**, turut dipuja. Magha Navaratri diraikan secara setempat atau individu.

### Ashada Navaratri

**Ashada Navaratri**, juga dikenali sebagai **Gupta Navaratri**, diraikan pada bulan lunar Ashadha (Jun–Julai), bertepatan dengan permulaan musim monsun. Seperti Magha Navaratri, ia diraikan secara setempat atau oleh individu tertentu.

### Hidangan

Puasa adalah amalan biasa sepanjang sembilan hari Navaratri. Terdapat pelbagai jenis puasa seperti puasa hanya dengan air, hanya buah, atau makan sekali sehari sahaja. Ramai pengamal memilih hanya makan sayuran serta menghindari daging, telur, alkohol, bawang, bawang putih, tepung gandum, tepung beras, dan makanan dalam tin.

### Sembilan Rupa Durga

Perayaan ini dikaitkan dengan pertempuran antara Dewi Durga dan raksasa Mahishasura, menandakan kemenangan kebaikan mengatasi kejahatan. Namun, ia bukan sekadar kisah mudah, tetapi penuh dengan simbolisme dan pengajaran moral. Sembilan hari ini didedikasikan sepenuhnya kepada Dewi Durga dan sembilan avatarnya yang dikenali sebagai **Navadurga**, sebagaimana dicatat dalam *Devikavaca* (bahagian dalam teks *Devipurana*). Setiap hari dikaitkan dengan satu penjelmaan dewi:

1. **Hari 1 – Shailaputri** Inkarnasi Parvati sebagai “Anak Perempuan Gunung”. Warna: kuning.
2. **Hari 2 – Brahmacharini** Parvati dalam bentuk pertapa muda, simbol ketenangan. Warna: putih (kadangkala jingga).
3. **Hari 3 – Chandraghanta** Parvati selepas perkahwinannya dengan Shiva, melambangkan keberanian. Warna: kelabu.
4. **Hari 4 – Kushmanda** Dikenali sebagai kuasa penciptaan alam semesta. Warna: hijau.
5. **Hari 5 – Skandamata** Ibu kepada Skanda (Kartikeya), melambangkan kekuatan seorang ibu. Warna: hijau.
6. **Hari 6 – Katyayani** Dewi pahlawan yang membunuh Mahishasura. Warna: merah.
7. **Hari 7 – Kalaratri** Bentuk paling garang Durga, menghapuskan asura Shumbha dan Nishumbha. Warna: biru diraja.
8. **Hari 8 – Mahagauri** Melambangkan kecerdasan dan kedamaian. Warna: merah jambu.
9. **Hari 9 – Siddhidatri** “Pemberi Kesempurnaan” yang menganugerahkan sembilan siddhi (kuasa rohani). Warna: ungu.

Pada kebanyakan tempat di India, alatan dan senjata turut dipuja dalam upacara **Ayudha Puja**. Banyak perniagaan memberikan cuti kepada pekerja pada hari ini.

### Hari ke-10 – Dussehra atau Vijayadashami

**Vijayadashami** disambut atas pelbagai sebab bergantung kepada wilayah. Di selatan, timur, timur laut, dan sebahagian utara India, ia menandakan berakhirnya Durga Puja, memperingati kemenangan Dewi Durga ke atas Mahishasura.

**Dussehra** pula memperingati kemenangan Rama (avatara Vishnu) ke atas raja raksasa Ravana yang menculik isterinya, Sita. Nama “Dussehra” berasal daripada perkataan Sanskrit *dasha* (sepuluh) dan *hara* (kalahkan). Ia menandakan kemenangan kebaikan mengatasi kejahatan. Dussehra diraikan pada hari ke-10 bulan Ashvina (September–Oktober), ketika bulan purnama, bersamaan penutup Navaratri dan kemuncak Durga Puja. Bagi ramai penganut, ia juga menjadi tanda permulaan persiapan untuk **Diwali**, yang jatuh 20 hari selepas Dussehra.

## Lihat juga

* Saktam
* Kuil Hindu
* Devi Bhagavata

## Rujukan