Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Jurugambar sinematik

**Jurugambar sinematik** atau **sinematografer** atau **pengarah fotografi** (singkatan kepada **DP** atau **DOP**) merupakan ketua kru filem bagi kamera dan lampu yang bekerja untuk produksi filem dan televisyen yang bertanggungjawab mendapatkan nilai artistik dan teknikal berkaitan dengan gambar. Kajian dan aplikasi ini meruju kepada sinematografi.

## Pautan luar

* Cinematography.com
* Cinematography Mailing List (CML)
* International Cinematographers Guild
* Burns, Paul The History of the Discovery of Cinematography
* American Society of Cinematographers
* The Guild of British Camera Technicians
* British Society of Cinematographers
* Indian Society of Cinematographers(ISC) Diarkibkan 2020-04-06 di Wayback Machine
* European Federation of Cinematographers / IMAGO
* Australian Cinematographers Society (ACS)
* German Society of Cinematography, BVK
# Perfileman Telugu

| Perfileman Telugu/Sinema Telugu |
| --- |
| Prasads Multiplex, Hyderabad |
| No. skrin | 2809 tayangan di negeri Andhra Pradesh dan Telangana India |
|  • Per kapita | 31 juta |
| Pengedar utama | Usha Kiran Movies Suresh Productions Vyjayanthi Movies Annapurna Studios Geetha Arts Arka Media Works Sri Venkateswara Creations 14 Reels Entertainment PVP Cinema Prasad Art Pictures |

**Perfileman Telugu** atau **sinema Telugu** ialah segmen perfileman India yang mengkhusus kepada penghasilan wayang gambar dalam bahasa Telugu, yang banyak dituturkan di negeri-negeri Andhra Pradesh, dan Telangana. Seni ini berpusat di Film Nagar, kejiranan Hyderabad, India. Sejak 1909, pembikin filem Raghupathi Venkaiah terlibat dalam menghasilkan filem pendek dan perjalanan ke pelbagai kawasan di Asia untuk mempromosikan kerja filem. Pada tahun 1921, beliau menerbitkan filem senyap, *Bhishma Pratigna*. Beliau dinamakan sebagai bapa pawagam Telugu.

## Lihat juga

* Perfileman India
* Perfileman Marathi
* Perfileman Malayalam

## Rujukan
# Perfileman Malayalam

| Perfileman Malayalam |
| --- |
| Adegan dari filem Vigathakumaran |
| No. skrin | 1100 skrin tunggal Kerala India |
| Pengedar utama | Aashirvad Cinemas Maxlab Cinemas and Entertainments Mulakuppadam Films LJ Films Friday Film House Galaxy Films Revathy Kalamandhir Merryland Studio Navodaya Studio Graand Production Sree Gokulam Films August Cinema Aashin Films Kalasangham Films |
| Filem cereka terbitan (2016) |
| Jumlah | 134 |
| Kutipan pecah panggung (2016) |
| Filem kebangsaan | India: ₹275 crore (AS$41 juta) |

**Perfileman Malayalam** atau **sinema Malayalam** ialah satu bahagian kelompok industri filem India berpusat di selatan Kerala mengkhusus kepada penghasilan wayang gambar dalam bahasa Malayalam. Ia juga dikenali oleh **Mollywood** sobriquet dalam pelbagai media cetak dan dalam talian (portmanteau daripada Malayalam dan Hollywood). Industri filem ini merupakan industri filem keempat terbesar yang wujud di India. Filem-filem yang diterbitkan di sini dikenali dengan sinematografi dan plot realistik yang didorong oleh cerita. Kerja-kerja seperti *Marana Simhasanam* dan *Vanaprastham* telah ditayangkan dalam seksyen Un Certain Regard pada Festival Filem Cannes 1999. *Marana Simhasanam* meraih Caméra d'Or yang dinobatkan ("Golden Camera") untuk tahun itu.

## Sejarah

Penerbitan filem Malayalam aktif tidak berlaku sehingga separuh kedua abad ke-20: terdapat hanya dua filem senyap, dan tiga filem Malayalam sebelum tahun 1947. Dengan sokongan daripada penerbitan kerajaan negeri Kerala meningkat dari sekitar 6 tahun pada tahun 1950-an, hingga 30 tahun pada tahun 1960-an, 40 tahun pada tahun 1970-an, hingga 127 filem pada tahun 1980.

## Pecah Panggung

| No | Judul | Kutipan Kasar | Tahun | Templat:Refh |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | *Lokah Chapter 1: Chandra* | ₹270 crore | 2025 |  |
| 2 | *L2: Empuraan* | ₹265 – 268.08 crore | 2025 |  |
| 3 | *Manjummel Boys* | ₹242.30 crore | 2024 |  |
| 4 | *Thudarum* | ₹234−235 crore | 2025 |  |
| 5 | *2018* | ₹177 crore | 2023 |  |
| 6 | *Vaazha II: Biopic of a Billion Bros* | ₹169.75 crores | 2026 |  |
| 7 | *The Goat Life* | ₹158.50 crores | 2024 |  |
| 8 | *AAavesham* | ₹156 crores | 2024 |  |
| 9 | *Sarvam Maya* | ₹151 crores | 2025 |  |
| 10 | *Pulimurugan* | ₹139 – 140 crores | 2016 |  |

## Rujukan
# Sarjana

**Sarjana** adalah gelaran diberikan untuk orang yang mendalami bidang sesuatu ilmu pengetahuan sehingga pakar dalam menggunakan pengetahuan tersebut.

Gelaran ini meminjam ungkapan bahasa Sanskrit **सज्जनsajjana* yang bermaksud "berkelahiran utama, terhormat, bersifat baik; orang yg baik atau bijaksana"; ia dibentuk hasil pembentuk kata-kata dasar सत् sát, “baik” dan जन *jána* "manusia".

## Lihat juga

* Cendekiawan
* Ijazah sarjana
* Ijazah sarjana muda

## Rujukan
# Kancheepuram

| Kancheepuram
காஞ்சிபுரம் |
| --- |
| bandar dan perbandaran |
| Peta India. |
| Bendera |
| Country | India |
| Negeri | Tamil Nadu |
| Daerah | Kancheepuram |
| bandar dan perbandaran | Kancheepuram |
| Penduduk (2001) |
|  • Jumlah | 152,984 |
|  • Celik huruf | 114,461 (62,131 lelaki 52,330 perempuan) |
|  • Pecahan menurut jantina | 54% lelaki dan 46% perempuan |
| Bahasa |
|  • Rasmi | Tamil |
| Zon waktu | UTC+5:30 (Indian Standard Time - IST) |
|  • Musim panas (WMP) | GMT |
| Vehicle registration | TN 21 |
| bawah 6 tahun | 15480  (2001) |
| Tapak sesawang | kanchi.tn.nic.in |

**Kancheepuram** ialah sebuah bandar dan perbandaran dalam daerah Kancheepuram di negeri Tamil Nadu, India.

## Demografik 2001

Menurut bancian India pada tahun 2001, Kancheepuram memiliki bilangan penduduk seramai 152,984. Dari jumlah tersebut, kaum lelaki membentuk 50% dari jumlah keseluruhan populasi dan wanita seramai 50%.

## Pendidikan 2001

Menurut bancian India pada tahun 2001 Kancheepuram memiliki kadar pendidikan (kebolehan membaca) 75%, melebihi kadar purata kebangsaan 59.5%; dengan 54% lelaki dan 46% wanita mampu membaca. 10% dari populasi berusia di bawah 6 tahun. (2001)

## Galeri gambar

* Kancheepuram - Kanchipuram
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Rujukan

## Pautan luar

* National Portal of India
# Khakee

| Khakee |
| --- |
| Pengarah | Rajkumar Santoshi |
| Penulis | Rajkumar Santoshi Shridhar Raghavan |
| Dihasilkan oleh | Keshu Ramsay |
| Dibintangi | Amitabh Bachchan Akshay Kumar Ajay Devgn Aishwarya Rai Bachchan Tusshar Kapoor |
| Sinematografi | K. V. Anand |
| Disunting oleh | Hussain M Burmawalla |
| Muzik oleh | Ram Sampath |
| Diedarkan oleh | DMS Films Private Limited |
| Tarikh tayangan | 23 Januari 2004 |
| Masa tayangan | 180 minit |
| Negara | India |
| Bahasa | Hindi  |
| Bajet | ₹250.77 juta |
| Pecah panggung | ₹490.89 juta |

Khakee (*Seragam*) ialah filem thriler aksi Hindi India 2004 diarahkan oleh Rajkumar Santoshi dan ditulis oleh Santoshi dan Sridhar Raghavan. Ia mengisahkan pasukan polis India dalam misi untuk mengiringi seorang pengganas dituduh dari sebuah bandar kecil di Maharashtra ke Mumbai. Bintang *Khakee* ialah pelakon ensemble yang terdiri daripada Amitabh Bachchan, Akshay Kumar, Ajay Devgn, Aishwarya Rai, dan Tusshar Kapoor. Ia dilancarkan pada 23 Januari 2004 untuk pujian kritikal yang meluas. Sambutan kritikal bercampur positif, dengan pujian terhadap arah, persembahan, dan cerita. Dihasilkan pada anggaran sebanyak ₹ 25.77 crore, *Khakee* memperolehi sejumlah ₹ 49.89 crore di pecah panggung luruh dunia, menjadi salah satu filem Bollywood paling hebat tahun ini.

## Pelakon

* Amitabh Bachchan sebagai DCP Anant Kumar Shrivastav
* Akshay Kumar sebagai Inspektor Kanan Shekhar Verma
* Ajay Devgn sebagai Yashwant Angre
* Aishwarya Rai Bachchan sebagai Mahalakshmi
* Tusshar Kapoor sebagai Sub-Inspektor Ashwin Gupte
* Kamlesh Sawant sebagai Constable Kamlesh Sawant
* Sabyasachi Chakrabarty sebagai Menteri Deodhar
* Prakash Raj sebagai Pesuruhjaya Tambahan Polis Shrikant Naidu
* D. Santosh sebagai Konstabel Gajanan Mahatre
* Prasanna Ketkar sebagai Konstabel Ghorpade dari Chandangarh
* Yusuf Hussain sebagai Pesuruhjaya Polis
* Atul Kulkarni sebagai Dr. Iqbal Ansari
* Tanuja sebagai ibu Dr. Iqbal Ansari
* Jaya Prada sebagai Jaya Srivastav
* Vivek Vaswani sebagai penyeludup
* Ashwini Kalsekar sebagai isteri Kamlesh sebagai penampilan istimewa
* Abir Goswami sebagai Jurugambar sebagai penampilan yang mesra
* Lara Dutta sebagai penari item dalam "Aisa Jadoo"

## Runut bunyi

### Senarai runut

Kesemua seni kata ditulis oleh Sameer.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| No. | Tajuk | Penyanyi | Masa |  |
| 1. | "Aisa Jadoo" | Sunidhi Chauhan | 3:23 |
| 2. | "Dil Dooba" | Sonu Nigam, Shreya Ghoshal | 3:50 |
| 3. | "Mere Maula" | Richa Sharma, Kailash Kher | 4:50 |
| 4. | "Uppar Wale" | Sonu Nigam, Sukhwinder Singh, Kunal Ganjawala | 4:57 |
| 5. | "Wada Raha" (I) | Arnab Chakrabarty, Shreya Ghoshal | 4:41 |
| 6. | "Wada Raha" (II) | Udit Narayan, Shreya Ghoshal | 4:41 |
| 7. | "Wada Raha" (Sad) | Sonu Nigam | 5:59 |
| 8. | "Teri Baahon Mein Hum" | Sonu Nigam, Shreya Ghoshal | 5:22 |
| 9. | "Aisa Jadoo" (Remix) | Sunidhi Chauhan | 5:19 |
| 10. | "Dil Dooba" (Remix) | Sonu Nigam, Shreya Ghoshal | 4:17 |

## Rujukan

## Pautan luar

* di Pangkalan Data Filem Internet (IMDb)
* *Khakee* di Box Office Mojo
* Khakee di Rotten Tomatoes
# S. Shankar

| Shankar |
| --- |
| Kelahiran | Shankar  (1963-08-17) 17 Ogos 1963 Kumbakonam, Tamil Nadu, India |
| Pekerjaan | Pengarah filem, Penerbit filem, Penulis Skrip |
| Tahun aktif | 1993–Sekarang |
| Pasangan | Easwari |
| Anak-anak | 3 |

Shankar Shanmugam, yang dikenali sebagai S.Shankar, adalah seorang pengarah filem India dan penerbit yang kebanyakannya bekerja di pawagam Tamil.Diiktiraf untuk mengarah filem berbajet tinggi, beliau juga adalah perintis filem vigilante dalam bahasa membuat debut sebagai sutradara dalam filem Gentleman (1993), yang mana beliau telah dianugerahkan Anugerah Filemfare dan Anugerah Filem Negeri Tamil Nadu bagi Pengarah terbaik. Dua filem-filem beliau, Indian (1996) dan Jeans (1998), telah dikemukakan oleh India untuk Anugerah Akademi bagi filem bahasa asing terbaik. Pada tahun 2007, beliau telah dianugerahkan Ijazah Doktor Kehormat oleh M. G. R. University.

## Reference
# Anaganaga O Dheerudu

| Anaganaga O Dheerudu |
| --- |
| Theatrical poster |
| Pengarah | Prakash Kovelamudi |
| Penulis | Choudekar Haricharan Madnoor |
| Dihasilkan oleh | Prasad Devineni Prakash Kovelamudi |
| Dibintangi | Siddharth Shruti Hassan Lakshmi Manchu Harshita |
| Sinematografi | Soundar Rajan |
| Disunting oleh | Shravan Katikaneni |
| Muzik oleh | Salim-Sulaiman M. M. Keeravani Koti Mickey J Meyer |
| Syarikat penerbitan | A Bellyful of Dreams Entertainment |
| Diedarkan oleh | Walt Disney Pictures Walt Disney International India |
| Tarikh tayangan | * 14 Januari 2011 (2011-01-14) (India)
 |
| Negara | Templat:Film India |
| Bahasa | Telugu  |
| Bajet | ₹75 crores |

**Anaganaga O Dheerudu** (Telugu: అనగనగ ఓ ధీరుడు; English: Once Upon a Time There Was a Warrior) merupakan filem fantasi telugu yang ditayangkan pada tahun 2010. Filem ini diterbitkan oleh Walt Disney Pictures dan dibintangi oleh Siddharth dan Shruti Hassan.

## plot

Filem ini mengisahkan perjalanan Yodha dalam menetang kegelapan dan bagaimana dia jatuh cinta pada Priya.

## Watak

* Siddharth sebagai Yodha
* Shruti Hassan sebagai Priya
* Lakshmi Manchu sebagai Irendri

## Runut Bunyi

| Anaganaga O Dheerudu |
| --- |
| Fail:Anaganaga.jpg |
| Runut bunyi oleh Salim-Sulaiman Mickey J Meyer Koti M. M. Keeravani |
| Dilancarkan pada | 18 Disember 2010 (2010-12-18) |
| Dirakamkan pada | A Bellyful of Dreams Entertainment |
| Tempat | India  |
| Genre | Filem fantasi  |
| Bahasa | Bahasa Telugu  |
| Syarikat | Venus |
| Pengedar | Walt Disney Studios Motion Pictures  |
| Pengarah | Prakash Kovelamudi (en)   |
| Penerbit | Prasad Devineni (en)   |
| sunting · sunting di WikidataLihat pendokumenan templat ini |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| No. | Tajuk | Gubahan | Performer(s) | Masa |  |
| 1. | "Ninnu Choodani" | M. M. Keeravani | Anuj Gurwara, Chaitra |  |
| 2. | "Premalekha" | Salim-Sulaiman | Salim Merchant, Shreya Ghoshal |  |
| 3. | "Pralaya Kaalabelaa" | Koti | Geetha Madhuri |  |
| 4. | "Chandamaamala" | Mickey J Meyer | Karthik, Sahiti |  |
| 5. | "Tarumukosthundi Samayam" | Koti | S. P. Balasubramanyam |  |
| 6. | "Premalekha" (remix) | Salim-Sulaiman | Abhijith |  |
| 7. | "Yodha Theme" | Salim-Sulaiman | Rajiv Sundaran, Rishikesh |  |
# Suriya

Ikuti media sosial  **Wikipedia Bahasa Melayu** di **Facebook**  · **Instagram**  · **Twitter**  · **Discord**  · **Telegram**
Ikuti media sosial  **Wikimedia Malaysia** di **Facebook**  · **Instagram**  · **Twitter**  · **Telegram** (saluran)  · (laman sembang)  · **WhatsApp** (saluran)
# Billa (film 2007)

Billa ialah sebuah filem thriller aksi berbahasa Tamil India 2007 yang diarahkan oleh Vishnuvardhan. ia adalah pembuatan semula Filem 1980 dengan nama yang sama dibintangi oleh Rajinikanth, yang merupakan pembuatan semula filem Hindi 1978 Don yang dibintangi oleh Amitabh Bachchan.
# Harimau Benggala

| Harimau Benggala Diraja |
| --- |
|  |
| Hariamu Benggala. |
| Status pemuliharaan |
|  Terancam  (IUCN 3.1) |
| Pengelasan saintifik |
| Alam: | Haiwan |
| Filum: | Kordata |
| Kelas: | Mamalia |
| Order: | Carnivora |
| Keluarga: | Felidae |
| Genus: | *Panthera* |
| Spesies: | *P. tigris* |
| Subspesies: | P. t. tigris |
| Nama trinomial |
| Panthera tigris tigris (Linnaeus, 1758) |

**Harimau Benggala**, atau **Harimau Benggala Diraja** (*Panthera tigris tigris*), ialah sejenis subspesies harimau yang dijumpai terutamanya di India dan Bangladesh, di samping juga di Nepal, Bhutan, Myanmar dan Tibet selatan. Harimau Benggala ialah subspesies harimau yang paling banyak bilangannya. Menurut WWF, terdapat kira-kira 2,000 ekor harimau Benggala Diraja yang masih buas, termasuk 1,411 di India, 450 di Bangladesh, 150 di Nepal, 100 di Bhutan, dan sebilangan kecil di Myanmar dan China.

Subspesies Benggala *P. tigris tigris* merupakan haiwan kebangsaan Bangladesh, manakala di peringkat spesies, harimau *Panthera tigris* merupakan haiwan kebangsaan India.

## Rujukan

## Pautan luar

* Information Resources on Tigers, Panthera tigris: Natural History, Ecology, Conservation, Biology, and Captive Care, AWIC Resource Series No. 34, April 2006, Compiled by: Jean Larson, Animal Welfare Information Center, USDA, ARS, NAL, 10301 Baltimore Avenue, Beltsville, MD 20705, USA. E-mail: awic@nal.usda.gov Diarkibkan 2007-10-13 di Wayback Machine
* All about Bengal tigers from Save The Tiger Fund Diarkibkan 2007-07-14 di Wayback Machine
# Kata pinjaman Tamil dalam bahasa Ibrani Alkitabiah

Kepentingan **kata pinjaman Tamil dalam bahasa Ibrani Alkitabiah** ialah dari segi bahasa perkataan ini merupakan pengesahan terawal bahasa Tamil. Kata-kata ini telah dimasukkan ke dalam penulisan Injil Ibrani bermula sebelum 500 BCE. Walaupun sebilangan pengarang telah mengenal pasti banyak perkataan alkitabiah dan pasca alkitabiah yang berasal dari Tamil, Tamil Lama, atau Dravidia, sebilangan daripadanya mempunyai etimologi yang bersaing dan beberapa derivasi Tamil dianggap kontroversi.

## Asal-usul

Laluan Sutera dan perdagangan rempah-rempah, laluan perdagangan purba yang menghubungkan India dengan Dunia Lama; membawa barang dan gagasan antara peradaban purba Dunia Lama dan India. laluan darat berwarna merah, dan laluan perairan berwarna biru.
Penggabungan kata pinjaman Bahaasa Tamil Kuno ke dalam bahasa Ibrani awalnya muncul melalui interaksi pedagang Asia Barat dan India Selatan. Pandangan arus utama mengatakan bahawa permulaan perdagangan antara wilayah Mediterannean dan India Selatan dapat dikesan kembali pada 500 SM ketika kata *zingiberis (ζιγγίβερις*) yang berasal dari bahasa Proto-Dravida-Selatan iaitu *cinki-ver (சிங்கிவேர்)* (bermaksud jahe), pertama kali muncul dalam bahasa Yunani. Ini menunjukkan India Selatan mungkin telah terlibat dalam perdagangan dengan diaspora Mediterannean selama berabad-abad sebelumnya. Terdapat beberapa bukti bahawa perdagangan antara India dan orang-orang yang mendiami kawasan Mediterannean mungkin telah diwujudkan pada tahun 1500 SM.

Berikutan lokasi penutur bahasa ibundanya — di laluan perdagangan penting antara Mesir, Mesopotamia, dan India — leksikon Ibrani purba mengandungi kata-kata budaya yang umum untuk banyak bahasa dan kata pinjaman dari pelbagai bahasa lain termasuk Yunani Purba. Beberapa dari kata pinjaman ini ada dalam salinan paling awal dari Alkitab. Pada pertengahan abad kesembilan belas, mubaligh Kristian yang bertauliah dalam bahasa Ibrani Alkitabiah memperhatikan bahawa terdapat perkataan yang berasal dari India di dalam Alkitab, termasuk dari bahasa Tamil. Beberapa kata pinjaman dipinjam terus dari bahasa Pra-Tamil atau Tamil Kuno ke dalam bahasa Ibrani Alkitabiah. Lain-lainnya dipinjam melalui bahasa Akkadia, Aram, Yunani, Parsi, dan rumpun bahasa Arabia Selatan Kuno. Jangka masa pinjaman secara leksikon ini berlaku dari 1000 SM sehingga 500 SM. Tarikh penyerapan ini bergantung pada julat tarikh yang boleh diterima untuk penyusunan dan redaksi Kitab Raja-Raja.

## Rujukan

## Sumber
# Empayar Chola

| Empayar Cholaஇடைக்காலச் சோழர்கள் |
| --- |
| 848–1279 |
|
Syiling Emas Gadyana daripada maharaja Rajaraja I (985–1014). Diperbuat di Tamil Nadu, tetapi tempat tepat tidak pasti. Tertera tulisan "Chola, penakluk Ganga" dalam bahasa Tamil, dengan harimau duduk dan dua ikan.
 |
| Empayar Chola pada kemuncak keluasan wilayahnya s. 1030, di bawah pemerintahan Rajendra I |
| Ibu negara | Pazhaiyaarai, Thanjavur, Gangaikonda Cholapuram |
| Bahasa rasmi | * Tamil Tengah
* Sangsakerta Klasik (tujuan liturgi)
 |
| Agama  | Hinduisme |
| Pemerintah | monarki |
| Chakravartigal (Para Cakrawarti) |   |
|  |
| • 848–871  | Vijayalaya Chola |
| • 1246–1279  | Rajendra III (Terakhir) |
|  |
| Sejarah |   |
|  |
| • Ditubuhkan  | 848 |
| • Empayar pada kemuncak keluasan wilayahnya  | 1030 |
| • Dibubarkan  | 1279 |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Didahului oleh** | **Diganti oleh** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wangsa Pandya |
|  | Dinasti Pallava |
|  | Dinasti Chera |
|  | Dinasti Chalukya Timur |
|  | Srivijaya |
|  | Tambralinga |
|  | Dinasti Ganga Timur |
|  | Kerajaan Anuradhapura |
|  | Keamatan Ruhuna |
|  | Kerajaan Chalukya Barat |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Wangsa Pandya |  |
| Kerajaan Polonnaruwa |  |
| Dinasti Kakatiya |  |
| Dinasti Ganga Timur |  |
| Kerajaan Melayu |  |
| Kerajaan Venadu |  |
| Empayar Hoysala |  |

 |

 |

**Empayar Chola** ( ), yang sering dirujuk sebagai **Empayar Chola Diraja,** ialah sebuah empayar thalassokratik zaman pertengahan yang berpengkalan di selatan India yang diperintah oleh Wangsa Chola, dan merangkumi wilayah luar negara, prekttoraf, naugan serta kawasan pengaruh di Asia Tenggara .

## Rujukan
# Bahasa Odia

| Odia |
| --- |
| Oriya |
| ଓଡ଼ିଆ *oṛiā* |
|  |
| Sebutan | Templat:IPA-or |
| Asli kepada | Odisha, India |
| Kawasan | Odisha, Jharkhand, Chhattisgarh, Bengal Barat, Andhra Pradesh, Telangana, Karnataka, Tamil Nadu Kepulauan Andaman dan Nicobar |
| Etnik | Odia |
| Penutur bahasa | 33 juta (2007)ne2007 |
| Keluarga bahasa | Indo-Eropah
* Indo-Iran
	+ Indo-Arya
		- Timur
			* Bahasa-bahasa Odia
				+ **Odia**
 |
| Sistem penulisan | Abjad Odia (Brahmi) Odia Braille |
| Status rasmi |
| Bahasa rasmi di |  India Odisha |
| Kod bahasa |
| ISO 639-1 | `or` |
| ISO 639-2 | `ori` |
| ISO 639-3 | `ori` – kod inklusif Kod individu: `ory` – Odia `spv` – Sambalpuri `ort` – Adivasi Odia (Kotia) `dso` – Desiya (duplikat [ort]) |
| Glottolog | `macr1269`  partial match |
| Linguasphere | `59-AAF-x` |
|

| Sampel |
| --- |
| **Sampel teks**Logo Wikipedia dalam bahasa Odia yang berisi transkripsi "Wikipedia" (atas) ke dalam ortografi masing-masing dan slogan "Ensiklopedia Bebas" (bawah) yang diterjemahkan ke dalam bahasa tersebut. |
| Sampel teks lainnya |

 |
|  |

**Bahasa Odia** /əˈdiːə/ atau **Oriya** /ɒˈriːə/, ଓଡ଼ିଆ *oṛiā* ialah sebuah bahasa yang dituturi oleh lebih kurang 31 juta penduduk di negeri Orissa, India. Bahasa ini merupakan bahasa dalam cabang timur bahasa-bahasa Indo-Arya. Bahasa ini dikelaskan sebagai salah satu daripada enam bahasa klasik India sejak 2014, yakni bahasa yang mempunyai sejarah kesusasteraan dan budaya yang ketara dalam sejarah India, serta tidak banyak dipengaruhi oleh bahasa-bahasa lain.

## Demografi

Bahasa Odia dituturkan secara lazim di negeri Odisha, tetapi banyak juga yang berbahasa Odia di negeri-negeri jiran seperti Andhra Pradesh, Madhya Pradesh, Jharkhand, Bengal Barat dan Chhattisgarh. Bancian rasmi oleh kerajaan India menemui bahawa kira-kira 3.1% penduduk India bertutur dalam bahasa Odia, dengan 93% penutur adalah penduduk Odisha.

## Rujukan

## Pautan luar

* Kategori berkaitan Odia language di Wikimedia Commons
# Bahasa Semelai

| Bahasa Semelai |
| --- |
| Asli kepada | Malaysia |
| Etnik | 6,300 (2008) |
| Penutur bahasa | 4,100 |
| Keluarga bahasa | Austroasia
* Mon-Khmer
	+ Mon-Khmer selatan
		- Asli
			* Senoi
				+ Semelaik
					- **Bahasa Semelai**
 |
| Kod bahasa |
| ISO 639-3 | `sza` |
| ELP | Semelai |
|  |

**Bahasa Semelai** ialah sebuah bahasa yang dituturkan oleh orang Semelai. Orang Semelai ialah etnik Melayu Proto (*Melayu Orang Asli*) yang merupakan salah satu daripada sembilan belas puak orang asli di Malaysia. Orang Semelai tinggal di kawasan yang terletak di antara Segamat (Johor) dan Sungai Pahang. dan Sekarang daerah Bera, Pahang dan Negeri Sembilan.

Bahasa Semelai tergolong dalam Bahasa-bahasa Aslian iaitu sub-cabang keluarga Bahasa Mon-Khmer. Justeru, bahasa orang Semelai amat berbeza dengan orang Melayu Proto yang lain yang bertutur dalam Bahasa Austronesia.

## Lokasi

1. Kampung Ibam Bera 28200 Bandar Bera Pahang
2. Kampung Bukit Rok Bera 28200 Bandar Bera Pahang
3. Kampung Post Iskandar Bera Pahang
4. Kampung Sungai Sempo,Jempol Negeri Sembilan

## Bacaan tambahan

* Gianno, Rosemary. 2004. *Women are not brave enough - Semelai male midwives in the context of Southeast Asian cultures*. Bijdragen Tot De Taal-, Land- En Volkenkunde. 160, no. 1: 31.
* Hoe, Ban Seng, Adela S. Baer, and Rosemary Gianno. *Semelai Communities at Tasek Bera: A Study of the Structure of an Orang Asli Society*. Subang Jaya, Malaysia: Centre for Orang Asli Concerns, 2001. ISBN 9834004230
* Hood, M. S. *Semelai Rituals of Curing*. University of Oxford, 1978.
* Kruspe, Nicole. *A Grammar of Semelai*. Cambridge grammatical descriptions. Cambridge: Cambridge University Press, 2004. ISBN 0521814979
* Santharamohana, Mohala. *Knowledge, Culture and Beliefs of the Semelai People in Tasek Bera*. Selangor Darul Ehsan, Malaysia: Wetlands International, Malaysia Office, 2002. ISBN 9834096046

## Rujukan

## Pautan luar

* JOURNEY INTO TASEK BERA WITH THE ORANG ASLI SEMELAI
* More support for indigenous Semelai at Tasek Bera Ramsar Site
* Knowledge, Culture and Beliefs of Tasek Bera's Semelai People. Tasek Bera, Malaysia's first Ramsar site, is important not just for its flora and fauna. It is also home to the Semelai, the indigenous Orang Asli people who inhabit the area around the lake. WETLANDS INTERNATIONAL reports on their unique culture and beliefs. Diarkibkan 2007-12-16 di Wayback Machine
# Bahasa Gana’

| Ganna |
| --- |
| Asli kepada | Malaysia |
| Kawasan | Sabah |
| Etnik | 2,000 (2013) |
| Penutur bahasa | 250 (2013) |
| Keluarga bahasa | Austronesia
* Melayu-Polinesia
	+ Borneo Utara
		- Sabah Barat Daya
			* Murut
				+ Utara
					- **Ganna**
 |
| Sistem penulisan | Tidak bertulis; Rumi tak formal |
| Kod bahasa |
| ISO 639-3 | `gnq` |
| Glottolog | `gana1277` |
| ELP | Gana |
|  |

**Bahasa Ganna** ialah bahasa Austronesia dari Sabah, Malaysia.

Memandangkan Ganna dan Kuijau, bahasa Dusun, kedua-duanya dituturkan di dalam dan di sekitar bandar Keningau, Ganna mempunyai banyak kata pinjaman Dusun, walaupun pada asalnya merupakan bahasa Murut.

## Rujukan
# Bahasa Timugon

| Murut Timugon |
| --- |
| Asli kepada | Malaysia |
| Kawasan | Sabah |
| Etnik | 9,000 (2004) |
| Keluarga bahasa | Austronesia
* Melayu-Polinesia
	+ Borneo Utara
		- Sabah Barat Daya
			* Murut
				+ Utara
					- **Murut Timugon**
 |
| Dialek/loghat | * Murut Beaufort (Binta’)
 |
| Sistem penulisan | Rumi |
| Kod bahasa |
| ISO 639-3 | `tih` |
| Glottolog | `timu1262` |
|  |

**Bahasa Murut Timugon** ialah bahasa yang dituturkan oleh orang Murut di Borneo.

## Rujukan