# Kata nama

**Kata nama** ialah perkataan yang boleh menjadi unsur inti bagi binaan frasa nama. Selalunya perkataan demikian menamakan orang, haiwan, tempat, benda, atau konsep. Ia terbahagi kepada beberapa subgolongan berdasarkan ciri-ciri semantik perkataannya iaitu seperti kata nama khas, kata nama am, dan kata ganti nama. Sebagai contoh, berikut ialah beberapa binaan frasa nama yang menunjukkan kedudukan kata nama sebagai inti frasa nama dan perkataan-perkataan lain yang hadir sebelum dan selepasnya. Contohnya:

| Frasa nama |
| --- |
| Unsur sebelum | Kata nama | Unsur selepas |
|
sebuah semua tiap-tiap empat orang  |
dewan bas pendapat pelajar  |
persidangan pelancongan bernas sekolah menengah  |

## Penggolongan kata nama

Penggolongan kata nama adalah berdasarkan ciri-ciri makna (atau semantik).

### Kata nama khas

Kata nama khas ialah kata nama yang secara khususnya digunakan untuk menyebut nama orang, haiwan, benda, institusi, undang-undang, bangsa, bahasa, pangkat, dan seumpamanya. Biasanya, dalam tulisan, huruf pertama kata nama khas ditulis dengan huruf besar. Kata nama khas boleh dibahagikan kepada subgolongan

* Hidup > Manusia / Bukan manusia
* Tak hidup

Rajah kata nama khas.
Perkataan Nama Khas digunakan bagi menyebut sesuatu yang tertentu, khusus atau khas. Contoh perkataan ditunjukkan seperti di bawah:

| Kata nama khas hidup manusia | Kata nama khas hidup bukan manusia | Kata nama khas tak hidup |
| --- | --- | --- |
| Aminah
Puan Marita Tan Tengku Abdullah Prof. Fatimah Senator Wong Ah Meng Doktor Muthusamy  | Jibrail
Tumpuk Sang Kancil *Hevea brasiliensis* (pokok getah)  | Melayu
Proton Waja Thailand Piala Thomas Istana Budaya Tan Sri  |

### Kata nama am

Kata nama am ialah perkataan yang merujuk benda, perkara atau konsep umum seperti dalam contoh di bawah:

Gambar rajah kata nama am.
benda: sekolah, kereta, cakerawala
perkara: roh, udara, iklim
konsep: kesejahteraan, perpisahan, keindahan
Kata nama am boleh dibahagikan kepada dua iaitu *konkrit* dan *abstrak*. Kata nama am konkrit ialah nama sesuatu yang dapat dipegang, dirasa atau dilihat. Kata nama am abstrak pula ialah nama sesuatu yang hanya dibayangkan atau dikhayalkan. Kedua-dua kelas kata ini boleh terdiri daripada kata dasar dan kata terbitan.

Contoh: buai -> buaian
Seterusnya kata nama am boleh dibahagikan kepada jenis-jenis yang lebih kecil berdasarkan ciri makna perkataannya, seperti berikut:

1. **Kata nama am hidup manusia**: petani, ayah, ibu, sasterawan, pelukis, jurujual
2. **Kata nama am hidup bukan manusia**: ayam, pokok, harimau, malaikat, ikan, bidadari
3. **Kata nama am tak hidup institusi**: sekolah, persatuan, perpustakaan, hospital, pejabat pos, stesen bas
4. **Kata nama am tak hidup bukan institusi konkrit**: rumah, lautan, langit, cakerawala, kereta, pekan
5. **Kata nama am tak hidup bukan institusi abstrak berbilang**: senyuman, bayangan, pendapat, cadangan
6. **Kata nama am tak hidup bukan institusi abstrak tak berbilang**: iklim, keindahan, ajaran, hasrat

Kata nama am mestilah menggunakan huruf kecil melainkan pada awal ayat.

### Kata ganti nama

Kata ganti nama ialah perkataan yang menjadi pengganti kata nama khas dan kata nama am. Golongan kata ganti nama dapat dipecahkan kepada beberapa subgolongan seperti:

1. Kata ganti nama tunjuk

Dalam bahasa Melayu, terdapat hanya dua kata ganti nama tunjuk, iaitu: itu, ini

2. Kata ganti nama diri

Kata ganti nama diri terbahagi kepada dua, iaitu:

* kata ganti nama diri tanya, yang terdiri daripada tiga: *apa*, *siapa*, *mana*
* kata ganti nama diri orang, terdiri daripada tiga jenis: *pertama*, *kedua*, dan *ketiga*

Kata ganti nama digunakan untuk mewakili diri seseorang atau sebagai penunjuk. Kata ganti nama penunjuk terbahagi kepada dua iaitu penunjuk bersifat menerangkan (contohnya *ini*, *itu*), dan penunjuk bersifat pertanyaan (contohnya *siapa, apa, mana*).

## Pembentukan kata nama

Dalam bahasa Melayu terdapat empat bentuk kata nama, iaitu:

1. kata nama tunggal
2. kata nama terbitan
3. kata nama majmuk
4. kata nama ganda

contoh:

| kata nama tunggal | kata nama terbitan | kata nama majmuk | kata nama ganda |
| --- | --- | --- | --- |
| ikan roh bapa tempayan belantara poskod | pendaki pekedai kekasih juruterbang pinggiran penantian pekarangan kedudukan telapak seruling | balai raya Datuk Bendahara deria rasa anak emas susu pekat manis Timbalan Naib Canselor medan sinaran buku lima | meja-meja kawasan-kawasan tadika-tadika lelangit sesumbu jejantas sayur-mayur biji-bijian kementerian-kementerian lauk-pauk suku-sakat |

## Aspek pengimbuhan kata nama

Dalam bahasa Melayu proses pengimbuhan digunakan dengan amat kerap untuk membentuk perkataan.

### Imbuhan kata nama

| awalan kata nama | akhiran kata nama | apitan kata nama | sisipan kata nama |
| --- | --- | --- | --- |
| penN-, pe-, peR-, ke-, juru | hanya satu akhiran kata nama, iaitu -an | penN-...-an, pe-...-an, peR-...-an, ke-...-an | -el-, -er-, -em-  |

Sisipan kata nama tidak produktif lagi dalam bahasa Melayu dan perkataan-perkataan yang mengandungi sisipan dianggap sudah membeku.

## Lihat juga

* Tatabahasa
* Golongan Kata

## Rujukan