Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Hiragana

| Hiragana ひらがな  |
| --- |
|  |
| Jenis tulisan |  Suku kata
  |
| Tempoh masa | ~800 AD hingga kini |
| Arah tulisan | Vertical right-to-left, left-to-right  |
| Bahasa-bahasa | Jepun dan Okinawa |
| Tulisan berkaitan |
| Sistem tulisan induk | Tulisan tulang ramalan* Tulisan mohor
	+ Tulisan rasmi
		- Tulisan biasa (Kanji)
			* Man'yōgana
				+ Hiragana ひらがな
 |
| Sistem tulisan kerabat | Katakana, Hentaigana |
| ISO 15924 |
| ISO 15924 | Hira (), ​Hiragana |
| Unikod |
| Alias Unikod | Hiragana |
| Julat Unikod | U+3040-U+309F, U+1B000-U+1B0FF |
|

**Hiragana** (ひらがな、平仮名) adalah satu cara tulisan bahasa Jepun dan mewakili sebutan sukukata. Pada masa silam, ia juga dikenali sebagai *onna de* (女手) atau 'tulisan wanita' kerana ia biasa digunakan oleh kaum wanita. Kaum lelaki pada masa itu menulis dengan cara *Kanji* dan *Katakana*. Hiragana mula digunakan secara luas pada kurun kesepuluh Masihi.

### Kegunaan Hiragana

* menulis akhiran kata (*okurigana*,　送り仮名).
* menulis kata keterangan (adverb) dan beberapa kata benda (noun) dan kata sifat (adjektif).
* perkataan-perkataan di mana *Kanji*nya tidak diketahui atau sudah lama pupus.
* menulis bahan kanak-kanak seperti buku teks, animasi dan komik.qala

## Huruf-huruf Hiragana (dasar)

## Jadual huruf Hiragana

Jadual berikut menunjukkan huruf-huruf Hiragana dengan Perumian Hepburnnya mengikut susunan *gojūon*. Kana yang telah usang dan tidak digunakan lagi ditunjukkan dalam warna

 kelabu.

|  | Monograf (gojūon) | Dwihuruf (yōon) |
| --- | --- | --- |
| *a* | *i* | *u* | *e* | *o* | *ya* | *yu* | *yo* |
| ∅ | あ a | い i | う u | え e | お o |  |
| *K* | か ka | き ki | く ku | け ke | こ ko | きゃ kya | きゅ kyu | きょ kyo |
| *S* | さ sa | し shi | す su | せ se | そ so | しゃ sha | しゅ shu | しょ sho |
| *T* | た ta | ち chi | つ tsu | て te | と to | ちゃ cha | ちゅ chu | ちょ cho |
| *N* | な na | に ni | ぬ nu | ね ne | の no | にゃ nya | にゅ nyu | にょ nyo |
| *H* | は ha (juga bagi bunyi "wa") | ひ hi | ふ fu | へ he | ほ ho | ひゃ hya | ひゅ hyu | ひょ hyo |
| *M* | ま ma | み mi | む mu | め me | も mo | みゃ mya | みゅ myu | みょ myo |
| *Y* | や ya |  | ゆ yu |  | よ yo |  |
| *R* | ら ra | り ri | る ru | れ re | ろ ro | りゃ rya | りゅ ryu | りょ ryo |
| *W* | わ wa | ゐ i/wi |  | ゑ e/we | を o/wo (huruf) |  |
|  |
| \* | ん n | っ (menunjukkan pemanjangan konsonan berlaku) | ゝ (penambahan dan suku kata tanpa suara) | ゞ (penambahan dan suku kata bersuara) |
|  |
|  | Diakritik (gojūon dengan (han) dakuten) | Dwihuruf dengan diakritik (yōon dengan (han) dakuten) |
| *a* | *i* | *u* | *e* | *o* | *ya* | *yu* | *yo* |
| *G* | が ga | ぎ gi | ぐ gu | げ ge | ご go | ぎゃ gya | ぎゅ gyu | ぎょ gyo |
| *Z* | ざ za | じ ji | ず zu | ぜ ze | ぞ zo | じゃ ja | じゅ ju | じょ jo |
| *D* | だ da [da] | ぢ (ji) | づ (zu) | で de | ど do | ぢゃ (ja) | ぢゅ (ju) | ぢょ (jo) |
| *B* | ば ba | び bi | ぶ bu | べ be | ぼ bo | びゃ bya | びゅ byu | びょ byo |
| *P* | ぱ pa | ぴ pi | ぷ pu | ぺ pe | ぽ po | ぴゃ pya | ぴゅ pyu | ぴょ pyo |
| *V* |  | ゔ vu |  |

## Lihat juga

* Katakana
* Tulisan Kanji
* Bahasa Jepun
# Penulisan

Halaman Hikayat Hang Tuah
**Penulisan** (Jawi: ‏ڤنوليسن‎‎) boleh merujuk kepada dua kegiatan:

* **menulis** aksara pada perantara dengan tujuan untuk membentukkan perkataan dan gagasan yang lain yang mewakili bahasa atau maklumat tercatat; dan
* penciptaan bahan-bahan yang disampaikan melalui bahasa **tulisan**.

Terdapatnya beberapa kekecualian; umpamanya, penggunakan mesin taip untuk mencatat bahasa secara amnya dipanggil penaipan, dan bukannya penulisan. Penulisan merujuk kepada kedua-dua kegiatan itu, dan kedua-dua kegiatan itu boleh berlaku dengan serentak.

Tulisan dapat membantu ahli-ahli sejarah untuk memperolehi maklumat mengenai zaman silam daripada sumber ditulis, dilakar atau dipahat pada batu, dinding gua, kulit kayu, logam, gading, dan kertas.

## Cara untuk mencatat maklumat

*Spesimen* fon dan bahasa set taip oleh William Caslon, pengasas huruf; dari *Cyclopaedia* pada tahun 1728.
### Sistem penulisan

Sistem-sistem penulisan utama – kaedah-kaedah penulisan – secara amnya dibahagikan kepada empat kategori:

* tulisan logo
* suku kata
* abjad
* ciri.

Lagi satu kategori, ideografi (simbol untuk gagasan), tidak pernah diperkembangkan sehingga tahap yang mencukupi untuk mewakili bahasa. Yang keenam, iaitu piktografi tidak mencukupi untuk mewakili bahasa pada dirinya, tetapi seringnya menjadi teras untuk tulisan logo.

Selain daripada ini, terdapat juga pelbagai bentuk yang tidak begitu terkenal, seperti penulisan Letris yang terdiri daripada metagrafi (selepas penulisan) dan hipergrafi (penulisan super).

## Lihat juga

* Kaedah arkeologi
* Kaedah lisan

## Rujukan

## Bacaan tambahan

* Das "Anrennen gegen die Grenzen der Sprache" Diskussion mit Roland Barthes, André Breton, Gilles Deleuze & Raymond Federman (dalam bahasa Jerman; oleh Ralph Lichtensteiger)
* Sejarah penulisan
* Sejarah penulisan: Dari Jieroglif Ke Multimedia, disunting oleh Anne-Marie Christin, Flammarion (dalam bahasa Perancis, kulit keras: 408 muka surat, 2002, ISBN 2-08-010887-5)
* *Pada Permulaan: Sejarah Ringkas Bahasa Ibrani.* Diarkibkan 2015-11-25 di Wayback Machine oleh Joel M. Hoffman, 2004. Bab 3 Diarkibkan 2009-04-12 di Wayback Machine meliputi penciptaan penulisan serta pelbagai peringkatnya.
* Asal penulisan di AncientScripts.com
* Muzium Penulisan: Muzium Penulisan UK mengenai maklumat sejarah dan perkakas penulisan
* Di ERIC Digests: *Arahan Penulisan: Amalan Terkini di dalam Bilik Darjah*; *Perkembangan Penulisan*; *Arahan Penulisan: Sudut Pandangan yang bertukar-bertukar dalam beberapa tahun ini*
* Rogers, Henry. 2005. *Sistem Penulisan: Pendekatan Linguistik.* Oxford: Blackwell. ISBN 0-631-23463-2 (kulit keras); ISBN 0-631-23464-0 (berkulit lembut)
# Fonogram (linguistik)

Contoh-contoh fonogram Cina
**Fonogram** atau **fonograf** (daripada Bahasa Yunani Purba *phōnḗ* 'bunyi' + *grắphō* 'tulisan'; Jawi: ‏فونوݢرام‎‎ atau ‏فونوݢراف‎‎) ialah bentuk tertentu dalam tulisan (atau *grafem*) yang mewakili suatu bunyi yang digunakan ketika bertutur dalam sesuatu bahasa, seperti fonem atau suku kata. Contohnya, dalam perkataan Inggeris *high*, ⟨igh⟩ ialah grafem yang mewakili fonem /aɪ/—walaupun ⟨igh⟩ ditulis dengan tiga huruf yang berpotensi dianggap berasingan dalam konteks lain, huruf-huruf itu tidak boleh dianalisis secara terpisah dalam kes ini kerana bunyi yang dimaksudkan hanya ditunjukkan apabila ia dibaca sebagai satu unit. Perkataan *fonem* ialah bunyi itu sendiri, manakala *fonogram* ialah bagaimana bunyi tersebut itu ditulis.

Sistem tulisan yang terdiri daripada fonogram menunjukkan fonografi, dan boleh disifatkan sebagai *fonografik*. Fonogram berbeza daripada logogram, iaitu grafem yang mewakili unit makna seperti perkataan, morfem, dan penentu (aksara senyap yang digunakan untuk menandakan kategori semantik).

## Rujukan
# Sebutan

**Sebutan** (ataupun **ucapan** atau **lafaz**) ialah cara sesuatu perkataan atau bahasa diucapkan. Hal ini boleh merujuk kepada urutan bunyi yang dipersetujui secara umum digunakan dalam penuturan perkataan atau bahasa tertentu dalam dialek tertentu ("sebutan yang betul") atau hanya cara individu tertentu menuturkan sesuatu perkataan atau bahasa.

Perkataan yang dipertikaikan atau disalah sebut secara meluas biasanya disahkan oleh sumber asalnya, seperti nama bandar dan pekan ataupun perkataan GIF.

Sesuatu perkataan boleh dituturkan dengan cara yang berbeza oleh pelbagai individu atau kumpulan bergantung kepada banyak faktor, seperti: tempoh pendedahan budaya pada zaman kanak-kanak mereka, lokasi kediaman semasa mereka, gangguan suara, kelompok etnik mereka, kelas sosial mereka, atau pendidikan mereka.

## Istilah linguistik

Suku kata dikira sebagai unit bunyi (fon) yang digunakan dalam bahasa. Cabang linguistik yang mengkaji unit bunyi ini ialah cabang fonetik. Fon-fon yang memainkan peranan yang sama dikumpulkan bersama ke dalam kelas yang dipanggil fonem; kajian kelas ini ialah bidang fonemik atau fonologi. Fon sebagai komponen artikulasi biasanya diterangkan menggunakan Abjad Fonetik Antarabangsa (AFA).

## Lihat juga

* Penghilangan bunyi
* Cara pengucapan betul
* Epentesis
* Metatesis (linguistik)

## Rujukan

## Pautan luar

* Media berkaitan Sebutan di Wikimedia Commons
* Takrifan kamus bagi *sebutan* di Wikikamus
# Sistem tulisan

Ikuti media sosial  **Wikipedia Bahasa Melayu** di **Facebook**  · **Instagram**  · **Twitter**  · **Discord**  · **Telegram**
Ikuti media sosial  **Wikimedia Malaysia** di **Facebook**  · **Instagram**  · **Twitter**  · **Telegram** (saluran)  · (laman sembang)  · **WhatsApp** (saluran)
# Vernakular

**Vernakular** atau **bahasa vernakular** ialah bentuk bahasa yang dipakai dalam kehidupan sehari-hari oleh suatu golongan atau kaum dalam masyarakat. Vernakular dapat dianggap berkontras dengan bahasa kebangsaan, bahasa kesusasteraan, bahasa liturgi, bahasa ilmiah, atau *lingua franca*, iaitu bahasa perantara yang dipakai untuk memudahkan komunikasi di belahan sebuah kawasan besar. Bahasa vernakular biasanya ialah bahasa asli, lebih lazim dipakai dalam percakapan daripada tulisan dan biasanya dipandang berstatus lebih rendah daripada bentuk yang melalui tahap kodifikasi. Vernakular dapat berupa ragam bahasa, dialek geografi, sosiolek, atau bahasa daerah.

Dalam pemahaman lain, vernakular ialah bahasa yang tidak mempunyai bentuk baku/kodifikasi atau tradisi kesusasteraan. Dalam konteks pembakuan bahasa, sebutan "vernakular" atau "dialek vernakular" kadang dipakai sebagai sinonim istilah "dialek nonbaku".

## Rujukan
# Kata pinjaman

**Kata pinjaman** atau **kata serapan** ialah kata yang dipinjam dari satu bahasa lalu diterapkan dalam satu bahasa lain. Kata-kata ini sering digunakan untuk konsep atau gagasan yang eksotik yakni asing kepada sesebuah masyarakat penutur bahasa yang meminjam; misalnya haiwan yang tidak berasal dari Nusantara diberi kata pinjaman dalam bahasa Melayu (cth: "singa" dari bahasa Sanskrit), dan kebanyakan istilah khusus untuk muzik klasik Eropah dipinjam dari bahasa Itali. Sungguhpun demikian, istilah kata pinjaman tidak menyampaikan maknanya setepat-tepatnya, kerana kata yang dipinjam tidak dipulangkan kepada bahasa "peminjam".

Pertukaran ini dilihat sebagai suatu kelumrahan dalam pertembungan bahasa-bahasa yang dituturkan kelompok-kelompok berbeza. di mana tahap pertembungan mempengaruhi sejauh dan seperinci mana istilah yang diterapkan dalam bahasa sasaran.

## Lihat juga

* Neologisme
* Pinjam terjemah

Jenis kata serapan dalam konteks bahasa Melayu
* Senarai kata serapan dari bahasa Sanskrit dalam bahasa Melayu
* Senarai kata serapan dari bahasa Arab dalam bahasa Melayu
* Senarai kata serapan dari bahasa Portugis dalam bahasa Melayu
* Senarai kata serapan dari bahasa Belanda dalam bahasa Melayu
* Senarai kata serapan dari bahasa Cina dalam bahasa Melayu

## Rujukan
# Pemulihan Meiji

Gambaran pemindahan kota diraja dari Kyoto ke Tokyo tahun 1868 oleh majalah Perancis *Le Monde illustré*
**Pemulihan Meiji** (明治維新, *Meiji-ishin*), juga dikenali sebagai **Revolusi** atau **Pembaharuan Meiji** ialah seurutan peristiwa yang mencetuskan perubahan besar-besaran dalam struktur politik dan struktur Jepun yang berlaku pada separuh kedua abad ke-19 yang menyaksikan pengakhiran zaman Edo (atau Zaman Syogun Tokugawa Akhir) dan kebangkitan Zaman Meiji. Pemerian peristiwa penting antara tahun 1862–69 yang paling utama pernah dibuat oleh pihak asing barangkalinya terkandung dalam *A Diplomat in Japan* oleh Sir Ernest Satow. Pemulian ini merupakan tindak balas secara langsung kepada pembukaan Jepun oleh Kapal-kapal Hitam pimpinan Laksamana Pertama Matthew Perry. Pemulihan ini membolehkan Empayar Jepun bangkit sebagai kuasa besar.

## Lihat juga

* Sejarah Jepun
* Rurouni Kenshin
* The Last Samurai

## Rujukan dan baccan lanjut

* Akamatsu, Paul (1972). *Meiji 1868: Revolution and Counter-Revolution in Japan*. New York: Harper & Row. m/s. 1247. Cite has empty unknown parameter: `|coauthors=` (bantuan)
* Beasley, W.G. (1972). *The Meiji Restoration*. Stanford: Stanford University Press. Cite has empty unknown parameter: `|coauthors=` (bantuan)
* Beasley, W.G. (1995). *The Rise of Modern Japan: Political, Economic and Social Change Since 1850*. New York: St. Martin's Press. Cite has empty unknown parameter: `|coauthors=` (bantuan)
* Craig, Albert M. (1961). *Chōshū in the Meiji Restoration*. Cambridge: Harvard University Press. Cite has empty unknown parameter: `|coauthors=` (bantuan)
* Jansen, Marius B. (1986). *Japan in Transition: From Tokugawa to Meiji*. Princeton: Princeton University Press. Unknown parameter `|coauthors=` ignored (`|author=` suggested) (bantuan)
* Jansen, Marius B. (2000). *The Making of Modern Japan*. Cambridge: Harvard University Press. Cite has empty unknown parameter: `|coauthors=` (bantuan)
* Murphey, Rhoads (1997). *East Asia: A New History*. New York: Addison Wesley Longman. Cite has empty unknown parameter: `|coauthors=` (bantuan)
* Satow, Ernest. *A Diplomat in Japan*. ISBN 4-925080-28-8. Cite has empty unknown parameter: `|coauthors=` (bantuan)
* Wall, Rachel F. (1971). *Japan's Century: An Interpretation of Japanese History since the Eighteen-fifties*. London: The Historical Association. Cite has empty unknown parameter: `|coauthors=` (bantuan)

## Pautan luar

* Tokugawa Period's Influence on Meiji Restoration Diarkibkan 2012-04-05 di Wayback Machine