# Cerai dadah

| Cerai dadah |
| --- |
| Keterangan |
| Punca | Termination (en)   |
| Jenis | Kembang Senarai Gejala  |
| Kesan | Withdrawal symptom (en)   |
| Rawatan |
| Pengkhususan | Psikiatri |
| sunting · sunting di WikidataLihat pendokumenan templat ini |

**Sindrom cerai dadah**, **sarak** atau **bahan**, ialah gejala-gejala yang berlaku apabila ubat atau dadah diberhentikan atau dikurangkan secara mengejut.

Sebelum gejala sarak berlaku, seseorang itu mesti telah menjadi bergantung kepada dadah itu dahulu. Ini boleh berlaku akibat kebergantungan fizikal, kebergantungan psikologi atau kedua-duanya. Kebergantungan pada dadah terjadi apabila bahan itu kerap diambil dalam satu tempoh yang agak lama.

Kebergantungan menjadi apabila individu perlukan lebih banyak dadah atau ubat untuk merasakan kesan yang sama. Gejala sarak berbeza mengikut jenis dadah. Contohnya, ubat antimurung yang lama digunakan mungkin menyebabkan reaksi yang agak berbeza apabila dihentikan berbanding dengan dadah jenis opioid seperti heroin. Antara gejala sarak jenis opiat ialah lekas marah, berpeluh, muntah dan cirit-birit. Antara gejala cerai arak ialah lekas marah, keletihan, gemetar, berpeluh dan loya. Cerai nikotin boleh menyebabkan lekas marah, keletihan, insomnia, sakit kepala,dan sukar menumpukan perhatian. Banyak ubat dan bahan, walaupun dipreskripsikan oleh doktor, boleh menyebabkan gejala sarak apabila individu berhenti mengambilnya.

Cara pengambilan, seperti melalui suntikan intravena, intraotot, mulut atau lain-lain, boleh mempengaruhi gejala sarak. Ada beberapa peringkat cerai dadah; secara amnya, individu akan mula berasa tidak cergas (lembam), kemudian menjadi semakin teruk, mula menstabil, lalu gejala mula menghilang. Walau bagaimanapun, menghentikan ubat atau dadah tertentu (barbiturat, benzodiazepin, alkohol, glukokortikoid) boleh membawa maut. Walaupun jarang orang yang menggunakan dadah mati kerana cerai dadah, menghentikan opiat (dan beberapa dadah lain) boleh menyebabkan keguguran kerana janin juga boleh mengalami sarak.

Apabila seseorang berhenti mengambil dadah atau ubat yang telah lama digunakan, mereka mungkin mengalami gejala yang kuat jika ia menutupi masalah kesihatan lain seperti malnutrisi, penyakit, sakit kronik, jangkitan (biasa berlaku pada orang yang menyuntik dadah), atau kurang tidur. Masalah-masalah ini boleh timbul semula apabila dadah itu tiada lagi dalam badan, dan ia mungkin disalah anggap sebagai gejala sarak. Gen yang mengekod reseptor asetilkolin nikotinik alpha5 mempengaruhi gejala sarak nikotin dan alkohol.

## Kesan terhadap homeostasis

Homeostasis ialah keupayaan tubuh memastikan kimia tertentu di dalam otak dan di seluruh badan stabil dan seimbang. Contohnya, apabila sejuk badan menggigil untuk menghasilkan haba dan mengekalkan suhu dalaman 37 °C. Homeostasis boleh terjejas dengan penggunaan dan pemberhentian dadah. Tubuh akan cuba menyeimbangkan diri dengan mengubah suai paras kimia apabila dadah atau ubat hadir di dalam tubuh. Cara ia melakukannya termasuk menyelaraskan paras neurotransmiter, hormon dan bahan-bahan lain untuk menyesuaikan diri dengan dadah atau ubat itu di dalam badan.

## Bahan-bahan

| Glosari ketagihan dan kebergantungan |
| --- |
| * **ketagihan** – kecelaruan biopsikososial yang mana seseorang terus menggunakan dadah (termasuk alkohol) walaupun ia banyak membahayakan dan mendatangkan akibat buruk terhadap mereka
* **dadah penagih** – bahan psikoaktif yang apabila digunakan berulang kali boleh menyebabkan risiko penyalahgunaan bahan yang jauh lebih tinggi, biasanya kerana dadah menjejaskan sistem ganjaran otak
* **kebergantungan** – keadaan apabila tubuh menjadi mangli atau terbiasa kepada rangsangan (cth., dadah) dan mengalami sindrom cerai dadah apabila ia diberhentikan
* **kepekaan dadah** atau **tolerans songsang** – kesan dadah menjadi lebih kuat apabila diambil berkali-kali pada dos yang sama
* **cerai dadah** – gejala-gejala yang muncul apabila dadah yang digunakan berkali-kali diberhentikan
* **kebergantungan fizikal** – kebergantungan yang menimbulkan gejala-gejala fizikal apabila dadah diberhentikan (cth., keletihan dan racauan tremens)
* **kebergantungan psikologikal** – kebergantungan yang dianggap tidak seteruk kebergantungan fizikal (cth., dengan azam dan tekad ia boleh diatasi)
* **rangsangan pengukuh** – rangsangan yang meningkatkan kemungkinan tingkah laku yang dikaitkan dengannya diulangi
* **rangsangan ganjaran** – rangsangan yang otak anggap sebagai positif dan disukai atau sesuatu yang menarik
* **pemekaan** – reaksi yang lebih kuat terhadap rangsangan kerana telah terdedah kepadanya berulang kali
* **kecelaruan penggunaan bahan** – apabila penggunaan bahan menyebabkan masalah atau gawat yang ketara dari segi kesihatan dan fungsi
* **mangli** – kesan dadah yang semakin lemah apabila diambil berulang kali pada dos yang sama
 |
| * l
* b
* s
 |

Contoh-contoh (dan kod ICD-10) sindrom sarak:

* F10.3 sindrom cerai alkohol (yang boleh menyebabkan racauan tremens)
* F11.3 cerai opioid, misalnya cerai metadon
* F12.3 cerai ganja
* F13.3 cerai benzodiazepin
* F14.3 cerai kokain
* F15.3 cerai kafein
* F17.3 cerai nikotin

## Ubat preskripsi

Seperti dinyatakan di atas, banyak ubat tidak boleh dihentikan secara mengejut tanpa nasihat dan pengawasan doktor, terutamanya jika ubat tersebut menyebabkan kebergantungan atau jika masalah kesihatan yang dirawatnya boleh menjadi berbahaya dan mungkin kembali apabila ubat dihentikan, seperti diabetes, asma, penyakit jantung dan banyak masalah jiwa atau saraf, seperti sawan, kemurungan, darah tinggi, skizofrenia dan psikosis. Penghentian ubat antipsikotik untuk skizofrenia dan psikosis memerlukan pemantauan. Penghentian ubat antimurung contohnya, boleh menyebabkan sindrom penghentian antimurung. Namun dengan perhatian doktor yang teliti, pengutamaan dan pemberhentian ubat boleh mengurangkan kos, meringkaskan rejimen ubat-ubatan, mengurangkan risiko kesan buruk ubat dan penggunaan beraneka ubat, rawatan yang memfokuskan tempat yang paling berkesan, dan memastikan kos itu tidak menghalang orang ramai daripada mendapat ubat yang diperlukan.

Alat Kesesuaian Ubat untuk Keadaan Kesihatan Komorbid dalam Demensia (MATCH-D) memberi amaran bahawa penghidap demensia lebih berkemungkinan akan mengalami kesan buruk daripada ubat. Jika mereka berhenti mengambil ubat, mereka perlu dipantau untuk simptom-simptom sarak. Penghidap dimensia mungkin sukar melaporkan gejala-gejala mereka dengan pasti, jadi kita mesti berhati-hati.

### Ubat antidarah tinggi

Kajian terkini tidak menunjukkan jika lebih baik ubat untuk tekanan darah tinggi atau mencegah penyakit jantung diberhentikan atau terus diambil bagi orang dewasa. Penemuan ini menggunakan bukti berkualiti rendah yang mencadangkan mungkin selamat jika ubat antidarah tinggi dihentikan. Akan tetapi, orang dewasa yang lebih tua mesti bertanya dengan doktor sebelum membuat sebarang perubahan pada ubat mereka.

## Rujukan