# Tulisan mohor

| Tulisan Mohor  |
| --- |
|  |
| Jenis tulisan |  Logografik
 |
| Tempoh masa | s. 700 SM – s. 200 M |
| Arah tulisan | Top-to-bottom  |
| Bahasa-bahasa | Bahasa Cina Kuno |
| Tulisan berkaitan |
| Sistem tulisan induk | Tulisan tulang ramalan* Tulisan Mohor
 |
| Sistem tulisan turunan | * Tulisan Leksikal

* Tulisan Biasa
 |
|

| Tulisan mohor |
| --- |
|  |
| "Tulisan mohor" dalam tulisan biasa (kiri) dan tulisan mohor (kanan). |
| Nama Bahasa Cina |
| Tulisan Cina Tradisional | 篆書 |
| Tulisan Cina Ringkas | 篆书 |
|

| Transkripsi |
| --- |
| Bahasa Mandarin Baku |
| Hanyu Pinyin | zhuànshū |
| Bopomofo | [ㄓㄨㄢˋ ㄕㄨ] Error: {{Transliteration}}: transliteration text not Latin script (pos 1: ㄓ) (help) |
| Wade–Giles | chuan4-shu1 |
| Tongyong Pinyin | jhuàn-shu |
| IPA | [tʂwân.ʂú] |
| Bahasa Yue: Bahasa Kantonis |
| Perumian Yale | syuhnsyū |
| Jyutping | syun6 syu1 |
| IPA | [syn˨.sy˥] |

 |
| Vietnamese name |
| Vietnamese alphabet | * triện thư
* chữ triện
 |
| Hán-Nôm | * 篆書
* 𡨸篆
 |
|  |

Perbandingan ungkapan zhuànshū (篆書) dalam bentuk tulisan moden (kiri) dan tulisan mohor (kanan).
**Tulisan mohor** atau **tulisan cap** (Cina tradisional: 篆書; pinyin: *zhuànshū*) adalah gaya kuno penulisan aksara Cina yang lazim pada separuh akhir alaf pertama Sebelum Masihi. Ia merupakan hasil perubahan beransur dari bentuk yang pernah dipakai pada barangan adat gangsa kerajaan Zhou yang akhirnya ditetapkan oleh pihak kerajaan Qin selama kerajaan tersebut memerintah tanah China (221–206 SM), lagi-lagi pada hiasan ukiran dan cap mohor sehingga selewat zaman kerajaan Han (202 SM – 220 M).

## Jenis

Istilah *tulisan mohor*/*cap* boleh merujuk kepada beberapa jenis berbeza, termasuk jenis besar dan kecil (atau "huruf cap besar" dan "huruf cap kecil"). Tanpa penjelasan lanjut, tulisan mohor biasanya merujuk kepada tulisan mohor kecil iaitu keturunan yang berkembang di dalam negeri Qin semasa zaman Zhou Timur (771–221 SM), yang kemudiannya dipiawaikan di bawah Qin Shi Huang (r. 221–210 SM). Istilah *tulisan mohor besar* pula boleh merujuk kepada pelbagai bentuk yang luas, termasuk bentuk Qin yang lebih tua daripada tulisan mohor kecil malah bentuk awal Zhou Barat, atau bahkan aksara tulang ramalan. Disebabkan ketidaktepatan ini, para sarjana moden cenderung mengelakkan penggunaan istilah *tulisan mohor besar*.

## Perkembangan

Terdapat beberapa varian berbeza tulisan mohor yang berkembang secara bebas di setiap kerajaan semasa zaman Zhou Timur. Salah satunya, tulisan mohor burung-cacing, dinamakan kerana hiasannya yang rumit pada strok-strok utama, dan digunakan di negeri Wu, Chu, dan Yue. Ia ditemui pada beberapa artifak termasuk Lembing Fuchai dan Pedang Goujian. Sebagai sebuah negeri di selatan, Chu dipengaruhi oleh Wuyue. Chu menghasilkan pedang gangsa yang serupa dengan yang berasal dari Wuyue, tetapi tidak begitu rumit. Chu juga menggunakan gaya burung-cacing, yang dipinjam oleh negeri Wu dan Yue.

## Tulisan mohor kecil yang disatukan

Tulisan Qin seperti yang ditunjukkan dalam inskripsi gangsa sebelum penyatuan telah berkembang secara organik daripada tulisan Zhou bermula pada zaman Musim Bunga dan Gugur. Bermula sekitar zaman Negeri-Negeri Berperang, ia menjadi lebih memanjang secara menegak dengan rupa bentuk yang seragam. Inilah tempoh kematangan bagi tulisan mohor kecil. Ia disistematikkan oleh perdana menteri Li Si semasa pemerintahan Qin Shi Huang melalui penghapusan kebanyakan varian aksara, dan dikenakan sebagai piawaian empayar. Melalui ulasan Cina, diketahui bahawa Li Si telah menyusun **Cangjiepian**, sebuah buku perkataan yang sebahagiannya masih wujud, menyenaraikan kira-kira 3,300 aksara Cina dalam tulisan mohor kecil. Bentuknya dicirikan oleh rupa yang kurang berbentuk segi empat tepat dan lebih berbentuk hampir segi empat sama.

Dalam sejarah popular aksara Cina, tulisan mohor kecil secara tradisional dianggap sebagai nenek moyang kepada tulisan leksikal, yang kemudiannya mendahului setiap bentuk tulisan lain yang digunakan hari ini. Walau bagaimanapun, penemuan arkeologi dan kajian ilmiah terkini telah membawa sesetengah sarjana membuat kesimpulan bahawa nenek moyang langsung kepada tulisan leksikal ialah tulisan proto-leksikal, yang seterusnya berkembang daripada bentuk penulisan *vulgar* atau *popular* pada penghujung zaman Negeri-Negeri Berperang hingga ke zaman Qin.

Kamus aksara pertama yang diketahui ialah **Erya** dari abad ke-3 SM, yang disusun dan dirujuk oleh Liu Xiang dan anaknya Liu Xin; ia kini tidak lagi wujud. Tidak lama selepas itu, **Shuowen Jiezi** (s. 100 M) ditulis oleh Xu Shen. 9,353 entri dalam *Shuowen* memaparkan semula bentuk tulisan mohor kecil piawai bagi setiap entri, yang diatur di bawah 540 radikal.

* Inskripsi mohor kecil pada prototaip berat piawai Qin diperbuat daripada besi, dan ditemui di Wendeng, Shandong pada tahun 1973
* Titah Qin Er Shi dalam tulisan mohor. Dalam sejarah popular aksara Cina, tulisan mohor kecil secara tradisional dianggap sebagai nenek moyang kepada tulisan leksikal

## Pengekodan komputer

Inskripsi mohor pada makam Li Jingxun (608 M)
Dijangkakan bahawa bentuk tulisan mohor kecil akhirnya akan dikodkan dalam *Piawaian Unicode*. Titik kod `U+38000–U+3AB9F` pada Pelan Ideografik Tertier telah diperuntukkan secara sementara.

## Tulisan Mohor dan Perbandingan dengan Fon Moden

* 一 satu
* 二 dua
* 三 tiga
* 七 tujuh
* 八 lapan
* 九 sembilan
* 十 sepuluh
* 千 seribu
* 萬 sepuluh ribu
* 日 matahari / hari
* 月 bulan
* 光 cahaya
* 世 dunia / generasi
* 昔 dahulu
* 今 sekarang
* 天 langit / hari
* 山 gunung
* 川 sungai
* 雨 hujan
* 水 air
* 夏 musim panas
* 冬 musim sejuk
* 人 manusia
* 父 bapa
* 母 ibu
* 女 – perempuan
* 子 – anak / anak lelaki
* 主 – tuan / utama
* 我 – saya / aku
* 心 – hati
* 生 – hidup / lahir
* 死 – mati
* 喪 – berkabung
* 弔 – takziah
* 目 – mata
* 見 – melihat
* 立 – berdiri
* 舞 – menari
* 弓 – busur
* 矢 – anak panah
* 犬 – anjing
* 馬 – kuda
* 鹿 – rusa
* 牛 – lembu
* 羊 – kambing / biri-biri
* 魚 – ikan
* 虫 – serangga
* 高 – tinggi
* 大 – besar
* 小 – kecil
* 食 – makan
* 豆 – kacang
* 皿 – pinggan / mangkuk
* 色 – warna
* 黃 – kuning
* 黑 – hitam
* 要 – mahu / perlu / penting
* 到 – sampai
* 止 – berhenti
* 在 – berada / di
* 有 – ada
* 無 – tiada
* 不 – tidak

## Rujukan