# Bahasa-bahasa Italik

| Italik |
| --- |
| Latino-Sabine, Italik–Venetik |
| Etnik: | Asalnya Bangsa Italik |
| Taburan geografi: | Asalnya Semenanjung Itali dan sebahagian moden Austria dan Switzerland, kini Eropah Selatan, Amerika Latin, Perancis, Romania, Moldova, Kanada, dan bahasa rasmi separuh negara di Afrika. |
| Klasifikasi bahasa: | Indo-Eropah* Italo-Celtik?
	+ **Italik**
 |
| Bahasa-proto: | Proto-Italik |
| Pembahagian: | * Bahasa Latino-Falisca (termasuk Romawi)
* †Bahasa Osco-Umbria (Sabellik)
* †Bahasa Venetik?
* †Bahasa Siculia?
* †Bahasa Lusitania?
 |
| ISO 639-5: | `itc` |
| Glottolog: | `ital1284` |

Kumpulan linguistik utama di Itali Zaman Besi dan kawasan sekitarnya. Sesetengah bahasa ini meninggalkan sangat sedikit bukti, dan pengelasannya tidak begitu pasti. Bahasa Punic dibawa ke Sardinia oleh orang Punic wujud bersama bahasa asli dan bukan Italik iaitu bahasa Paleo-Sardinia, atau Nuragik.
**Bahasa-bahasa Italik** (Jawi: **‏بهاس٢ ايتاليک‎‎**) membentuk cabang rumpun bahasa Indo-Eropah, yang ahli terawalnya dituturkan di Semenanjung Itali pada alaf pertama SM. Bahasa Italik purba yang paling penting ialah bahasa Latin, bahasa rasmi Rom purba, yang menakluk bangsa Italik lain sebelum zaman Tahun Masihi. Bahasa Italik lain menjadi bahasa pupus pada abad-abad pertama Masihi apabila penuturnya diasimilasikan ke dalam Empayar Rom dan beralih kepada pelbagai bentuk Latin. Antara abad ketiga dan kelapan Masihi, Latin Vulgar (mungkin dipengaruhi oleh substrata bahasa Italik lain) mempelbagai menjadi bahasa-bahasa Romawi, yang merupakan satu-satunya bahasa Italik yang masih dituturkan hari ini, sementara Latin Sastera juga terselamat.

Selain Latin, bahasa Italik purba yang diketahui ialah bahasa Faliscan (paling hampir dengan Latin), bahasa Umbria dan bahasa Osca (atau Osco-Umbria), serta bahasa Picene Selatan. Bahasa Indo-Eropah lain yang pernah dituturkan di semenanjung yang dipertikaikan sebagai ahli bahasa Italik ialah bahasa Venetik dan bahasa Siculia. Bahasa-bahasa yang telah lama pupus ini hanya diketahui melalui inskripsi dalam penemuan arkeologi.

Pada alaf pertama SM, beberapa bahasa bukan Italik lain dituturkan di semenanjung, termasuk ahli cabang Indo-Eropah lain (seperti bahasa Celtik dan bahasa Helenik) serta sekurang-kurangnya satu bahasa bukan Indo-Eropah, bahasa Etruscan.

Secara umumnya, bahasa Italik alaf pertama SM dipercayai berasal daripada bahasa Indo-Eropah yang dibawa oleh pendatang ke semenanjung pada suatu ketika dalam alaf kedua SM melalui kumpulan Budaya Bell Beaker dan Budaya Urnfield di utara dan timur Alp. Walau bagaimanapun, sumber migrasi tersebut dan sejarah bahasa di semenanjung masih diperdebatkan oleh ahli sejarah. Khususnya, diperdebatkan sama ada semua bahasa Italik purba berasal daripada satu bahasa Proto-Italik selepas ketibaannya di rantau ini, atau para pendatang tersebut membawa dua atau lebih bahasa Indo-Eropah yang mempunyai pertalian yang jauh.

Dengan lebih daripada 900 juta penutur asli, bahasa-bahasa Romawi menjadikan Italik sebagai cabang kedua paling meluas dituturkan dalam rumpun Indo-Eropah, selepas bahasa Indo-Iran dengan 1.7 bilion penutur asli. Walau bagaimanapun, dalam akademia, bahasa Italik purba membentuk bidang pengajian yang berasingan daripada bahasa Romawi zaman pertengahan dan moden.

Kebanyakan bahasa Italik (termasuk Romawi) umumnya ditulis dalam abjad Italik Kuno (atau turunan abjad Latin dan adaptasinya), yang berasal daripada abjad yang digunakan untuk menulis bahasa Etruscan bukan Italik, dan akhirnya daripada abjad Greek. Pengecualian ketara ialah bahasa Yahudi-Sepanyol (juga dikenali sebagai Ladino), yang kadangkala ditulis dalam abjad Ibrani, Yunani atau Cyril, dan beberapa bentuk bahasa Romania, yang ditulis dalam tulisan Cyril.

## Lihat juga

* Italo-Celtik
* Bangsa Italik
* Senarai bangsa purba Itali
* Bahasa-bahasa Romawi
* Bahasa-bahasa Indo-Eropah
* Bahasa-bahasa Itali

## Rujukan

## Sumber

## Bacaan lanjut

## Pautan luar

* TM Texts Italic Senarai semua teks Italik dalam Trismegistos.
* Michael de Vaan (2008) *Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages* hlm. 826, Leiden Indo-European Etymological Dictionaries Series, Brill Academic Publishers (diarkibkan 17 Jun 2013) – bahagian tersedia secara percuma dalam talian
* "Tree for Italic". Linguist List, Eastern Michigan University. 2010. Dicapai pada 4 April 2010.
* "A Glossary of Indo-European Linguistic Terms". Institut für deutsche Sprache und Linguistik. 2009. Diarkibkan daripada yang asal pada 4 Disember 2008. Dicapai pada 16 September 2009.
* "Languages and Cultures of Ancient Italy. Historical Linguistics and Digital Models", Dana projek oleh Kementerian Universiti dan Penyelidikan Itali (P.R.I.N. 2017)