Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Puisi epik

**Puisi epik** atau **wira cerita** (serapan Sangsakerta वीरचरित *viracarita* "pengalaman pahlawan" melalui bahasa Jawa) adalah sebuah genre puisi naratif yang luas, dicirikan dengan kepanjangannya, pelbagai latar, sejumlah watak-watak yang besar dan berat serta jangka masa yang lama. Biasanya melibatkan cerita-cerita zaman kuno ratusan tahun lampau dan kadang-kala sukar untuk difahami kerana ada maksud tersurat dan maksud tersirat. Ia mengemukakan watak wira yang agung dalam satu rentetan peristiwa yang meliputi mitos, lagenda, dongeng dan sejarah. Epik biasanya dianggap penting bagi perjalanan sejarah sesebuah bangsa, dan merupakan sumber inspirasi kepada bangsa yang melahirkan epik tersebut.

Dasar penceritaan epik tertumpu kepada kepahlawanan seseorang wira. Sebagai seorang wira, dia perlu mempunyai sifat-sifat dan perlakuan fizikal yang berbentuk kepahlawanan. Wira harus bersedia menghadapi cabaran dan dapat membuktikan kepahlawanannya. Masyarakat pula dapat menerima dan mengakui kepahlawanan wira tersebut sebagai yang terunggul pada zamannya.

## Ciri-ciri sastera epik

1. Wiranya merupakan tokoh yang agung dalam sejarah bangsanya dan dianggap sebagai lambang kemegahan di peringkat antarabangsa.
2. Epik mempunyai latar tempat yang luas dan melibatkan latar masa yang panjang untuk menyediakan ruang kepada wira membuktikan kepahlawanannya.
3. Epik menonjolkan sifat kepahlawanan wiranya.
4. Di dalamnya terdapat unsur-unsur ghaib (supernatural) yang melibatkan kesaktian dan campur tangan kuasa bukan manusia (non-human).
5. Pengarangnya memberikan gambaran yang bersifat objektif. Semasa menggambarkan sesuatu peristiwa, pengarang tidak campur tangan dan tidak menyelebahi mana-mana pihak.

## Contoh epik

### Yunani

Antara karya agung dalam genre epik ialah hasil karya Homeros, Dante serta Milton. Homeros adalah penulis berasal dari Yunani Purba yang telah menghasilkan puisi *Iliás* dan *Odýsseia*.

### Melayu

* Hikayat Hang Tuah

### India

* Mahabharata
* Ramayana

## Lihat juga

* Hikayat

## Rujukan
# Eropah Barat

**Eropah Barat** pada maksudnya yang paling umum bermaksud 'semua negara di Barat Eropah'. Konsep pada berlainan masa mempunyai berbagai makna, suatu masa termasuk pertimbangan politikal dan kebudayaan baik juga geografikal.

---

Jika anda melihat rencana yang menggunakan templat {{tunas}} ini, gantikanlah dengan templat tunas yang lebih spesifik.

## Pautan luar

* The European sub-regions according to the UN
* Western Europe according to UNESCO
* Teaching about Western Europe
* Western Europe.info
# Sentimen anti-Jerman

*Destroy this mad brute* ("Hancurkan makhluk gila ini")—propaganda Amerika Syarikat.
Kartun anti-Jerman dari Australia, Norman Lindsay, pada antara 1914 dengan 1918.
Poster anti-Jerman dari tahun antara perang di Britain, menegaskan boikot untuk barangan Jerman dan menggambarkan peniaga menjual produk mereka di Britain sebagai "muka lain" askar Jerman yang melakukan kekejaman semasa 1914–1918 (poster Kesatuan Empayar British).
**Sentimen anti-Jerman** (atau **Germanofobia**) ditakrifkan sebagai penentangan terhadap atau ketakutan akan Jerman, penghuninya, budayanya dan bahasa Jerman. Lawannya ialah Germanofilia.

## Lihat juga

* Anti-Jerman (politik semasa)
* Cereka Stalag
* Germanofilia
* Ordnung muss sein
* Senarai istilah digunakan untuk orang Jerman
* Sentimen anti-Jepun
* Sentimen anti-Rusia

## Nota

## Rujukan

* Thomas Fleming, *The Illusion Of Victory: America In World War I* (NY: Basic Books, 2003)

## Pautan luar

* "Nobody Would Eat Kraut": Lola Gamble Clyde on Anti-German Sentiment in Idaho During World War I (Oral history courtesy of Latah County Historical Society)
* "Get the Rope!" Anti-German Violence in World War I-era Wisconsin (from History Matters, a project of the American Social History Project/Center for Media and Learning)
* "We Had to Be So Careful" A German Farmer's Recollections of Anti-German Sentiment in World War I (Oral history courtesy of Latah County Historical Society)
* Article from Der Spiegel 31/10.2006 on Polish–German Relations
* Article from Allan Hall in *The Scotsman* 11 July 2003: *"Why do we still laugh at Germany?"*
* Newspaper articles from 1918, describing the lynching of Robert Prager in Collinsville, Ill.

Templat:Kritikan budaya
# Bismarck, Dakota Utara

| Bismarck, North Dakota *Bandar Bismarck* |
| --- |
| Peta interaktif bagi Bismarck, North Dakota *Bandar Bismarck* |
| Negara | Amerika Syarikat |
| Negeri | Dakota Utara |
| Keluasan |
|  • Jumlah | 31.23 batu persegi (80.89 km2) |
| Ketinggian | 1,686 ft (514 m) |
| Penduduk (2010) |
|  • Jumlah | 72,865 |
|  • Kepadatan | 2,000/batu persegi (760/km2) |
| Zon waktu | UTC-6 (CST) |
|  • Musim panas (WMP) | UTC-5 (CDT) |
| Tapak sesawang |  |

**Bismarck** (AFA: /ˈbɪzmɑːrk/) ialah ibu negeri Dakota Utara, Amerika Syarikat di Daerah Burleigh.

Selama beberapa tahun, Dakota Utara tengah pada suatu masa dahulu didiami orang asli yang mempengaruhi kebudayaan seterusnya. Bismarck terletak di 46°48′48″U 100°46′44″B. Berdasarkan bancian pada tahun 2010, terdapat 61722 orang penduduk, iaitu 27263 rumah tangga dan 15624 keluarga yang mendiami bandar ini. Bismarck dikendalikan bawah jenis bandar kerajaan perbandaran.

Berdasarkan Laporan Kewangan Tahunan Lengkap bandar ini pada tahun 2011, antara pemberi pekerjaan paling besar di bandar ini ialah Kesihatan Sanford, Negeri Dakota Utara, Pusat Kesihatan St. Alexius dan Sekolah Awam Bismark. Auditorium Belle Mehus, iaitu bangunan bersejarah 1914 di pusat bandar Bismarck, ialah sebuah pusat kesenian di kawasan ini. Bismarck ialah pusat setempat bagi penjagaan kesihatan. Sistem Transit Kawasan Ibu Negeri (CAT) mula beroperasi pada Mei 2004.

## Rujukan
# Bahasa Kesatuan Eropah

Senarai bahasa rasmi Kesatuan Eropah yang dipamerkan berhampiran pintu masuk bangunan Parlimen Eropah
**Bahasa Kesatuan Eropah** adalah bahasa yang digunakan oleh ahli-ahli Kesatuan Eropah (EU). Ini termasuklah 23 bahasa rasmi Kesatuan Eropah serta beberapa bahasa lain. Di laman webnya, Europa, kesatuan ini telah menyatakan bahawa bahasa adalah salah satu aset Eropah, dan oleh itu mempunyai pesuruhjaya khas untuk berbilang bahasa, Leonard Orban.

## Bahasa rasmi

Bahasa rasmi Eropah, seperti yang ditetapkan dalam Majlis Eropah adalah:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Bahasa Bulgaria
* Bahasa Czech
* Bahasa Denmark
* Bahasa Belanda
* Bahasa Inggeris
* Bahasa Estonia
* Bahasa Finland
* Bahasa Jerman
* Bahasa Greek
* Bahasa Hungary
* Bahasa Itali
* Bahasa Ireland
 |  | * Bahasa Latvia
* Bahasa Lithuania
* Bahasa Malta
* Bahasa Perancis
* Bahasa Poland
* Bahasa Portugis
* Bahasa Romania
* Bahasa Slovakia
* Bahasa Slovenia
* Bahasa Sepanyol
* Bahasa Sweden
 |

Jumlah bahasa ini kurang dari jumlah negara ahli Kesatuan Eropah. Ini disebabkan sesetengah bahasa rasmi dikongsi oleh lebih dari satu negara.

## Pautan luar

* Europa: Languages and Europe - Portal bahasa EU
# Ragam aktif

**Ragam aktif** ialah ragam tatabahasa yang kerap dalam banyak bahasa di dunia. Ragam ini merupakan ragam tidak bertanda untuk klausa-klausa yang menonjolkan kata kerja transitif dalam bahasa-bahasa nominatif–akusatif termasuk bahasa Melayu dan kebanyakan bahasa Indo-Eropah lain.

Ragam aktif digunakan dalam Klaus a Yang subjeknya mengungkapkan pelaku bagi kata kerja utama. Iaitu, subjek melakukan tindakan yang ditandakan oleh kata kerja. Suatu ayat yang pelakunya ditandakan sebagai subjek tatabahasa dipanggil ayat aktif. Sebaliknya, suatu ayat yang dalamnya subjek mempunyai peranan pasien atau tema dinamai ayat pasif, dan kata kerjanya diungkapkan dalam ayat pasif. Banyak bahasa mempunyai kedua-dua ragam aktif dan ragam pasif; ini membolehkan kefleksibelan lebih besar dalam pembinaan ayat, kerana sama ada pelaku atau pasien semantik boleh mengambil peranan sintaksis bagi subjek.

## Contoh

Dalam contoh berikut, ragam aktif dan ragam pasif digambarkan dengan pasangan ayat yang menggunakan kata kerja transitif sama.

| Bahasa | Ragam aktif | Ragam pasif |
| --- | --- | --- |
| Bahasa Melayu | Anjing menggigit posmen. | Posmen digigit oleh anjing. |
| Bahasa Arab | عَضّ الكلبُ ساعي البريد. (*Anjing menggigit posmen.*) 'eَd alklbu sa'ey albryd | عُضّ ساعي البريد بواسطة الكلب. (*Posmen digigit oleh anjing.*) 'eud sa'ey albryd bwasth alklb |
| Bahasa Inggeris | The dog bit the postman. (*Anjing menggigit posmen.*) | The postman was bitten by the dog. (*Posmen digigit oleh anjing.*) |
| Bahasa Jepun | 犬がかんだ。 (*Anjing menggigit [seseorang].*) Inu-ga kanda | 犬にかまれた。　(*Oleh anjing [saya] digigit.*) Inu-ni kamareta |
| Bahasa Jerman | Der Hund biss den Postboten.　(*Anjing menggigit posmen.*) | Der Postbote wurde vom Hund gebissen. (*Posmen digigit oleh anjing.*) |
| Bahasa Perancis | Brackett a écrit ce livre.　(*Brackett telah mengarang buku ini.*) | Ce livre a été écrit par Brackett. (*Buku ini telah dikarang oleh Brackett.*) |
| Bahasa Poland | Pies ugryzł listonosza.　(*Anjing menggigit posmen.*) | Listonosz został ugryziony przez psa. (*Posmen digigit oleh anjing.*) |
| Bahasa Sepanyol | La policía detuvo el tráfico. (*Polis menghentikan lalu lintas.*) | El tráfico fue detenido por la policía. (*Lalu lintas dihentikan oleh polis.*) |
| Bahasa Sweden | Tjänaren bär vinet. (*Hamba membawa wain.*) | Vinet bärs av tjänaren. (*Wain dibawa oleh hamba.*) |

## Lihat juga

* Ragam antipasif
* Ragam mediopasif

## Rujukan
# New International Encyclopedia

Marsupial
Missouri
New International Encyclopedia ialah ensiklopedia Amerika Syarikat yang pertama kali diterbitkan pada tahun 1902 oleh Dodd, Mead and Company. Diturunkan dari *International Cyclopaedia* (1884) dan diperbaharui pada tahun 1906, 1914 dan 1926.

## Penyumbang

Lebih dari 500 orang lelaki dan wanita, menyerahkan dan menyusun maklumat yang terkandung dalam *New International Encyclopedia*.

**Penyunting Edisi Pertama Daniel Coit Gilman, LL.D., Presiden Johns Hopkins University (1876-1901), Presiden Carnegie Institution.
* Harry Thurston Peck, Ph. D., L. H. D.
* Frank Moore Colby, M. A., sebelumnya Profesor di New York University.

**Penyunting Edisi Kedua Frank Moore Colby, M. A.
* Talcott Williams, LL.D., L. H. D., Litt.D. Pengarah Sekolah Kewartawanan, Columbia University.

## Rujukan

## Pautan luar

* Kategori berkaitan New International Encyclopedia di Wikimedia Commons
* 2nd ed. di Princeton (1914-16; lengkap)
# Reichskommissariat Norwegen

Ikuti media sosial  **Wikipedia Bahasa Melayu** di **Facebook**  · **Instagram**  · **Twitter**  · **Discord**  · **Telegram**
Ikuti media sosial  **Wikimedia Malaysia** di **Facebook**  · **Instagram**  · **Twitter**  · **Telegram** (saluran)  · (laman sembang)  · **WhatsApp** (saluran)
# Perdana Menteri Norway

| Perdana Menteri Norway |
| --- |
| Norges statsminister |
| Jata Kerajaan Norway |
| Penyandang **Erna Solberg** sejak 16 Oktober 2013 |
| Anggota bagi | Pemerintah Norway  |
| Bidang kuasa | Norway  |
| Kediaman | Inkognitogata 18 |
| Dilantik oleh | Harald V sebagai ketua negara |
| Tempoh jawatan | 4 tahun, tanpa had penggal |
| Penjawat sulung | Frederik Stang (penjawat pertama) |
| Dibentuk | 1873 |
| Gaji | 1,735,682  |
| Senarai | List of prime ministers of Norway (en)   |
| Tapak web | Laman web rasmi |
| sunting · sunting di WikidataLihat pendokumenan templat ini |

**Perdana Menteri Norway** mengetuai kerajaan negara tersebut. Perdana Menteri dan Kabinet yang diuruskannya (yang terdiri daripada semua jabatan ketua-ketua kerajaan yang paling kanan) adalah secara kolektif bertanggungjawab bagi dasar dan tindakan mereka berdasarkan keputusan Storting, dasar parti politik mereka dan akhirnya para pengundi.

Norway mempunyai perlembagaan yang telah diterima pada 17 Mei 1814. Kedudukan Perdana Menteri ditentukan oleh undang-undang. Perdana Menteri moden mempunyai kuasa berkanun yang sedikit tetapi, dengan syarat mendapat sokongan parlimen. Mereka mengawal kedua-dua badan perundangan dan eksekutif (Kabinet). Jawatan ini telah dipegang Erna Solberg dari Parti Konservatif sejak Oktober 2013.

## Senarai Perdana Menteri Norway

| Nr. | Perdana Menteri | Parti | Hari | , Tahun, Bulan, Hari |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | Einar Gerhardsen | Parti Buruh | 6226 | 17 tahun dan 17 hari |
| 2. | Johan Nygaardsvold | Parti Buruh | 3750 | 10 tahun, 3 bulan dan 5 hari |
| 3. | Gro Harlem Brundtland | Parti Buruh | 3691 | 10 tahun, 1 bulan dan 9 hari |
| 4. | Gunnar Knudsen | Parti Buruh | 3383 | 9 tahun, 3 bulan dan 4 hari |
| 5. | Jens Stoltenberg (*incumbent*) | Parti Buruh | 8125 |  |
| 6. | Johan Ludwig Mowinckel | Venstre | 2517 | 6 tahun, 10 bulan dan 21 hari |
| 7. | Kjell Magne Bondevik | Christian Democratic Party | 2341 | 6 tahun, 4 bulan dan 29 hari |
| 8. | Johannes Steen | Venstre | 2311 | 6 tahun, 3 bulan dan 30 hari |
| 9. | Per Borten | Parti Tengah | 1982 | 5 tahun, 5 bulan dan 5 hari |
| 10. | Odvar Nordli | Parti Buruh | 1847 | 5 tahun dan 20 hari |

## Bekas Perdana Menteri

Empat perdana menteri yang masih hidup:

* Odvar Nordli (1927), served 1976–1981.
* Gro Harlem Brundtland (1939), served 1981, 1986–1989 dan 1990–1995.
* Kjell Magne Bondevik (1947), served 1997–2000 dan 2001–2005
* Thorbjørn Jagland (1950), served 1996–1997

## Rujukan
# Perduapuluhan

| Sistem angka |
| --- |
| Sistem angka Hindu-Arab |
| Arab barat Arab timur Burma India | Khmer Mongol Thai  |
| Angka Asia timur |
| Batang pembilang Cina Jepun | Korea Suzhou Vietnam |
| Angka abjad |
| Abjad Armenia Āryabhaṭa Cyril | Ge'ez Ibrani Yunani (Ionia) |
| Sistem lain |
| Aegean Attic Babylon Brahmi Etruscan Inuit | Maya Mesir Quipu Rom Sumeria Urnfield |
|  |
| Sistem kedudukan dengan asas |
| Perpuluhan (10) |
| 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 12, 16, 20, 30, 36, 60 |
| * l
* b
* s
 |

**Perduapuluhan** atau **asas 20** (bahasa Inggeris: *vigesimal*) ialah sistem angka yang berasaskan dua puluh (sepertimana sistem angka perpuluhan biasa yang berasaskan sepuluh. Contoh sistem angka yang menggunakan asas 20 ialah sistem angka Inuit dan angka Maya.

---

Jika anda melihat rencana yang menggunakan templat {{tunas}} ini, gantikanlah dengan templat tunas yang lebih spesifik.
# Krone Denmark

**Krone** merupakan mata wang dari Denmark termasuk kepulauan Greenland dan Faroe. Bentuk jamak dari *Krone* dan satu krone merupakan pecahan dari 100 Øre. Kod ISO 4217-nya adalah DKK; didalam negeri sering disingkat sebagai "kr.". biasanya, perbezaan DKR atau Dkr adalah sen, tapi semuanya tidak rasmi.
# Memento mori

*Earthly Vanity and Divine Salvation* oleh Hans Memling. Ini triptych membezakan keindahan duniawi dan kemewahan dengan prospek kematian dan neraka.
Panel luaran merupakan *Braque Triptych* oleh Rogier van der Weyden menunjukkan tengkorak penaung yang dipaparkan di dalam panel dalaman. Tulang-tulang yang lain pada bata, simbol mantan industri dan pencapaian.

Memento mori (Latin 'ingatlah (yang kamu akan) mati'), atau juga dikenali sebagai *memento mortis*, “peringatan kematian”, ialah kepercayaan Latin pada zaman pertengahan dan amalan mengingatkan pada kematian. Ia adalah sebagai satu cara untuk menilai hidup duniawi. Ia juga berkait dengan *ars moriendi* atau “Seni Kematian” dan kesusasteraan yang berkaitan. *Memento mori* telah menjadi sebahagian penting dalam disiplin pertapa sebagai satu cara untuk menyempurnakan diri, dengan cara menanam ketakterikatan kepada dunia dan kebaikan lain, serta mengalihkan perhatian ke arah keabadian jiwa dan akhirat.

Bagi pengkaji sejarah kesenian, *memento mori* merujuk kepada peringatan seni atau simbolik tertentu. Dalam konteks seni Kristian Eropah, ia berkait dengan ungkapan "dibangunkan bersama kebangkitan Kekristianan, yang menekankan Syurga, Neraka, dan keselamatan jiwa di akhirat."

## Rujukan
# Fahrenheit

**Formula penukaran suhu Fahrenheit**| Penukaran dari | kepada | Formula |
| --- | --- | --- |
| Fahrenheit | Celsius | °C = (°F – 32) / 1.8 |
| Celsius | Fahrenheit | °F = °C × 1.8 + 32 |
| Fahrenheit | Kelvin | K = (°F – 32) / 1.8 + 273.15 |
| Kelvin | Fahrenheit | °F = (K – 273.15) × 1.8 + 32 |
| Fahrenheit | Rankine | °R = °F + 459.67 |
| Formula penukaran lain Kalkulator penukaran untuk unit suhu \* Thermometer technology & sensor Neoncis |

**Fahrenheit** ([fah.rĕn.hait], Jawi: ‏فهرنهاءيت‎‎) ialah skala suhu yang dinamakan sempena ahli fizik Jerman Daniel Gabriel Fahrenheit (1686–1736) yang mencadangkan penggunannya pada 1724.

Menurut skala ini, takat beku air ialah 32 darjah Fahrenheit (yang ditulis "32 °F"), dan takat didih ialah 212 darjah. Ini memberi 180 darjah di antara dua takat tersebut. Maka unit skala ini, 1 darjah Fahrenheit ialah 5/9 dari 1 darjah Kelvin (yang juga bersamaan 1 darjah Celsius), dan 32 darjah Fahrenheit bersamaan 0 darjah Celsius (atau juga -40 darjah Fahrenheit bersamaan -40 darjah Celsius). Skala ini biasa digunakan di Amerika Syarikat. )
# Ilmu kalam

**Ilmu kalām** (Arab: علم الكلام) adalah falsafah mencari prinsip-prinsip teologi Islam melalui dialektik. Dalam bahasa Arab perkataan ini secara harfiah bermakna "pertuturan". Seorang cendekiawan kalam dirujuk sebagai seorang *mutakallim* (ahli teologi Islam; majmuk *mutakallimiin*). Terdapat banyak tafsiran mengapa disiplin ini digelar "kalam"; salah satu daripadanya adalah kontroversi terbesar dalam bidang ini berkaitan dengan pertuturan Allah.

## Sekolah kalam utama

* Ash'ari
* Imami
* Maturidi
* Murjiah
* Muktazilah

## Lihat juga

* Kalam Yahudi
* Logik dalam falsafah Islam
* Perdebatan kosmologi Kalam
* Mazhab
* Qada dan qadar

## Rujukan

## Pautan luar

* Philosophy of Kalam Diarkibkan 2006-11-09 di Wayback Machine — buku teks oleh Harry Wolfson
* Living Islam
* The Kalam
* Kalam Cosmological Argument

Templat:Falsafah Islam
# Komet Halley

Komet Halley seperti yang diperhatikan pada 9 Mac 1986.
**Komet Halley**, atau nama rasminya ditetapkan **1P/Halley**, adalah komet jangka pendek yang dapat dilihat dari Bumi setiap 74-79 tahun. Komet Halley ialah satu-satunya komet jangka pendek yang dapat dilihat dengan mata kasar dari Bumi dan satu-satunya komet sedemikian yang mungkin dapat muncul dua kali dalam seumur hidup manusia. Halley terakhir muncul di bahagian dalaman Sistem Suria pada tahun 1986 dan ia akan muncul kembali pada pertengahan tahun 2061.

Perjalanan berulang-alik Halley ke dalam Sistem Suria
telah lama dicerapkan dan dicatatkan oleh ahli astronomi sejak sekurang-kurangnya tahun 240 SM. Catatan-catatan kemunculan komet ini telah banyak dibuat dengan telitinya oleh para periwayat Cina, Babylonia serta Eropah Zaman Pertengahan namun catatan-catatan tersebut tidak diakui sebagai kemunculan semula komet yang sama pada masa itu. Jangkaan komet ini pertama kalinya ditentukan pada tahun 1705 oleh seorang ahli astronomi Inggeris yang bernama Edmond Halley, di mana komet ini dinamai sempena memperingati beliau.

Ketika kemunculannya pada tahun 1986, Halley menjadi komet pertama yang dilihat dari kapal angkasa. Kerja-kerja pencerapan terhadap komet tersebut telah menyumbangkan data yang pertama mengenai nukleus komet serta mekanisme pembentukan koma dan ekornya. Pemerhatian ini menyokong hipotesis-hipotesis lama mengenai tentang pembentukan komet, terutamanya model "bola salji kotor" yang diilhamkan ahli astronomi Amerika Fred Whipple - model Whipple meramalkan dengan betulnya bahawa Halley akan terdiri dari campuran ais tidak menentu - seperti air, karbon dioksida dan ammonia - serta debu. Misi-misi yang berkaitan juga memberikan data yang mengukuhkan serta memperbaharui semula idea-idea ini: misalnya, permukaan komet Halley diketahui sebahagian besarnya terdiri daripada bahan berdebu yang tidak mudah meruap manakala hanya sebahagian kecil komet itu sahaja yang terdiri daripada ais.

## Struktur dan komposisinya

Halley adalah komet berkala yang paling aktif berbanding dengan komet sejenisnya seperti Komet Encke dan Komet Holmes yang mempunyai satu atau dua turutan magnitud kurang aktif berbanding ia. Sisi menghadap Mataharinya adalah jauh lebih aktif daripada sisi belakangnya. Pemerhatian yang dilakukan melalui kapal angkasa menunjukkan bahawa gas yang dibebaskan daripada nukleus komet itu terdiri daripada 80% wap air, 17% karbon monoksida dan 3-4% karbon dioksida, serta sedikit kesan hidrokarbon walaupun lebih baru-baru ini sumber memberi nilai 10% untuk karbon monoksida dan juga termasuk jejak metana dan amonia. Partikel-partikel debu didapati daripada campuran asas sebatian karbon–hidrogen–oksigen–nitrogen (CHON) yang kerap didapati di luar Sistem Suria, serta silikat, seperti yang ditemukan pada batu-batu Bumi.

## Rujukan
# Sagittarius A*

Sagittarius A\*|  Gambar Sagittarius A\* oleh Event Horizon Telescope pada 2017, disiarkan 2022 |
| Data cerapan  Epok J2000      Ekuinoks J2000 |
| **Buruj** | Sagittarius |
| **Jarak hamal** | 17j 45m 40.0409s |
| **Keserongan** | −29° 0′ 28.118″ |
| Perincian |
|  |
| **Jisim** | 7036826000000000000♠8.26×1036 kg 7006415400000000000♠(4.154±0.014)×106 *M*☉ |
|  |
| Astrometri |
|  |
| **Jarak** | 7004266730000000000♠26,673±42 ly (7003817800000000000♠8,178±13 pc) |
|  |
| Rujukan pangkalan data |
| **SIMBAD** | data |

**Sagittarius A\ (disebut "**Sagittarius A-Bintang**" (Jawi: ‏ساڬيتاريوس إيه بينتڠ‎‎), disingkat **Sgr A\) ialah lohong hitam supermasif di dalam pusat Bima Sakti, berdekatan sempadan buruj-buruj Pemanah (Sagittarius) dan Kala (Scorpius) kira-kira 5.6° selatan ekliptik. Lohong hitam ini sumber radio astronomi yang terang dan padat.

Nama lohong hitam ini ada sebab sejarahnya. Huruf A menandakan sumber radio paling terang dalam buruj Pemanah. Tanda bintang ( \* ) pada nama lohong hitam ini kerana penemuannya dianggap "menguja", dan dalam fizik atom, tatanama atom teruja ditandakan dengan tanda bintang. Tanda bintang ini diberikan pada tahun 1982 oleh Robert L. Brown yang memahami bahawa pancaran radio terkuat dari pusat galaksi dinampakkan akibat sebuah objek radio tidak terma padat.

Pemerhatian beberapa bintang yang mengorbit sekitar Sagittarius A\*, terutamanya bintang S2, telah digunakan untuk mencari jisim dan had atas jejari objek. Berdasarkan jisim dan had atas ini, ahli-ahli falak telah menyimpulkan bahawa Sagittarius A\* mesti lohong hitam supermasif Bima Sakti. Nilai semasa jisim lohong hitam ini ialah 4.154 (± 0.014) juta jisim matahari.

Pada 12 Mei 2022, ahli-ahli falak menyiarkan gambar Sagittarius A\* diambil daripada data pemerhatian radio Event Horizon Telescope pada April 2017, gambar ini mengesahkan objek tersebut sebagai sebuah lohong hitam. Gambar ini gambar lohong hitam kedua yang disahkan selepas gambar lohong hitam yang diambil daripada galaksi Messier 87 pada tahun 2019.

## Lihat juga

* Astronomi sinar-x

## Rujukan

## Pautan luar

* UCLA Galactic Center Group – latest results retrieved 8/12/2009
* Is there a Supermassive Black Hole at the Center of the Milky Way? (arxiv preprint)
* 2004 paper deducing mass of central black hole from orbits of 7 stars (arxiv preprint)
* ESO video clip of orbiting star (533 KB MPEG Video)
* The Proper Motion of Sgr A\* and the Mass of Sgr A\* (PDF)
* NRAO article regarding VLBI radio imaging of Sgr A\*
* Peering into a Black Hole, video *New York Times* 2015
# Tolok piawai

**Tolok piawai** (juga **Tolok Stephenson** sempena George Stephenson, **Tolok antarabangsa** ataupun **tolok normal**) adalah sejenis tolok landasan kereta api yang paling digunakan secara meluas di serata dunia. Kira-kira 60% daripada landasan kereta api dan trem di dunia menggunakan ukuran tolok ini. Kecuali di Rusia, Finland, Portugal dan beberapa landasan yang telah dinaiktarafkan di Sepanyol, semua landasan kereta api berkelajuan tinggi menggunakan ukuran tolok piawai ini.

Jarak antara dua batang rel keluli selalunya disebut dalam unit Sistem Metrik; 1,435 mm tetapi di Amerika Syarikat, Kanada dan Britain ia masih dibilang dalam Sistem Imperial; 4 kaki ​8 1⁄2 inci. Kedua-dua unit mewakili nilai jarak yang hampir sama.
# Luzern

| Luzern |
| --- |
| Kawasan perbandaran |
| Peta Switzerland |
| Negara |   Switzerland |
| Wilayah | Lucerne |
| Zon waktu | UTC+1 (CET) |
|  • Musim panas (WMP) | UTC+2 (CET) |

**Luzern** merupakan sebuah kawasan perbandaran yang terletak di Lucerne, Switzerland. Ia juga merupakan salah satu daripada 87 buah kawasan perbandaran yang terletak di wilayah Lucerne.

## Rujukan

---

Jika anda melihat rencana yang menggunakan templat {{tunas}} ini, gantikanlah dengan templat tunas yang lebih spesifik.