Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Plat sambung

Plat sambung pada Jalan kereta api Bluebell.
Dalam istilah kereta api, **plat sambung - fishplate** adalah batang logam yang kemudiannya dilekatkan pada hujung dua landasan kereta api bagi menyambungkan keduanya semasa pembinaan landasan. Dalam model pengangkutan berlandasan, plat penyambung sering kali adalah kepingan tembaga, nikel atau perak yang disorong pada kedua landasan.

## Sejarah

Peranti ini dicipta oleh William Bridges Adams pada May 1842, kerana tidak berpuas hati dengan sambungan skaf (*scarf joint*) yang digunakan pada masa itu. Ia pertama kali digunakan pada Kereta api Eastern Counties pada 1844. Dia memfail paten di England, Ireland dan Scotland tetapi, kononnya melalui cara tidak sah, paten tersebut diberikan kepada James Samuel, jurutera ECR.

## Pengganas

Salah satu kaedah paling mudah bagi sabotaj pada landasan kereta api adalah mengalihkan plat sambung dalam gelap atau pada landasan terpencil. Ini merupakan cara paling biasa dalam negara yang mempunyai landasan kereta api yang panjang dan luas di mana ramai penduduk masih bergantung kepada kereta api bagi perjalanan, seperti India. Kemalangan kereta api Rafiganj dan kemalangan kereta api Jaunpur adalah dua contoh terkini bentuk keganasan ini.

## Rujukan

* Ellis, C. Hamilton (1958). *Twenty Locomotive Men*, Ian Allan Ltd, London.
# Jabatan Pentadbiran Angkasa Negara China

**Jabatan Pentadbiran Angkasa Negara China** (Bahasa Cina: 国家航天局; pinyin: *Guó Jiā Háng Tiān Jú*, harfiah, "Biro Aeronautik Kebangsaan") ialah agensi angkasa lepas negara Republik Rakyat China yang bertanggung jawab terhadap program angkasa lepas kebangsaan China. Agensi ini bertanggung jawab untuk merancang dan membangunkan kegiatan-kegiatan luar angkasa. CNSA dan Perbadanan Aeroangkasa China (*China Aerospace Corporation*, CASC) mengambil alih kuasa terhadap pembangunan kegiatan angkasa lepas yang dipegang Kementerian Pengindustrian Aeroangkasa. Ia sebuah agensi di bawah Pentadbiran Negara buat Sains, Teknologi dan Industri Pertahanan Kebangsaan (SASTIND), yang terletak di bawah Kementerian Industri dan Teknologi Maklumat (MIIT) China.

## Nota

## Rujukan

## Pautan luar

* Laman web rasmi jabatan
# Kepupusan Holosen

Burung dodo yang pupus pada abad ke-17 setelah manusia merosakkan hutan tempat tinggal mereka dan membawa mamalia yang memakan telur dodo.
**Kepupusan Holosen** adalah peristiwa kepupusan yang berlaku pada zaman Holosen (sejak tahun 10.000 SM). Terdapat banyak spesies flora dan fauna yang pupus, dan sebahagian besar habitat mereka berada di hutan hujan. 875 kepupusan telah tercatat oleh Kesatuan Pemuliharaan Alam Sekitar Antarabangsa dari tahun 1500 hingga 2009. Walau bagaimanapun, sebahagian besar kepupusan tidak tercatat sejarah. Menurut teori spesies-wilayah, tahap kepupusan pada masa ini kira-kira sebesar 140.000 spesies per tahun.

Dalam ertikata luas, istilah kepupusan Holosen juga meliputi musnahnya megafauna yang bermula kira-kira 11,500 tahun yang lalu kerana perubahan iklim pada akhir zaman ais. Kepupusan tersebut juga dikaitkan oleh aktiviti manusia dan kadang-kadang disebut peristiwa kepupusan kuartener atau kepupusan zaman ais. Namun, kepupusan Holosen masih berterusan hingga abad ke-21.

Tidak ada kesepakatan umum mengenai apakah kepupusan Holosen merupakan peristiwa kepupusan yang berbeza atau merupakan sebahagian dari peristiwa kepupusan kuartener atau hanya merupakan evolusi semulajadi sahaja. Secara keseluruhan, kepupusan Holosen diakibatkan oleh perubahan iklim dan aktiviti manusia.

Kajian menunjukkan bahawa tahap kepupusan saat ini terus meningkat.

## Catatan

## Pautan luar

* World facing 'extinction crisis' Diarkibkan 2021-02-19 di Wayback Machine by Margaret Munro, Postmedia News October 27, 2010
* Species Selection Maintains Self-Incompatibility by Goldberg et al. Science 22 October 2010: 493-49
* The extinction risk for birds, mammals and amphibian by Ariel Zirulnick in The Christian Science Monitor
* 2010 may be the worst year ever for coral death in the Caribbean Science 22 October 2010:Vol. 330. no. 6003, p. 437
* Early Warning for Endangered Species? Diarkibkan 2013-05-23 di Wayback Machine by Erik Stokstad on 8 September 2010
* Climate Change Causing Lizards to 'Wink Out of Existence' Diarkibkan 2013-05-14 di Wayback Machine by Michael Price on 13 May 2010 Science (journal)
* "NATIONAL SURVEY REVEALS BIODIVERSITY CRISIS - SCIENTIFIC EXPERTS BELIEVE WE ARE IN MIDST OF FASTEST MASS EXTINCTION IN EARTH'S HISTORY". Dicapai pada 2008-08-03.
* "An Interview with Dr. Peter Raven, director of the Missouri Botanical Garden". Dicapai pada 2008-08-03.
* "Mass Extinction underway". *This web site, updated regularly, provides many hundreds of links to articles in scientific journals and major news media about the current anthropogenic mass extinction*. Dicapai pada 2010-09-05.
* Firestone RB, West A, Kennett JP; dll. (2007). "Evidence for an extraterrestrial impact 12,900 years ago that contributed to the megafaunal extinctions and the Younger Dryas cooling". *Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America*. **104** (41): 16016–21. doi:10.1073/pnas.0706977104. PMC 1994902. PMID 17901202. Unknown parameter `|month=` ignored (bantuan); Explicit use of et al. in: `|author=` (bantuan)CS1 maint: multiple names: authors list (link)
# Oksida

Titanum dioksida ialah sejenis oksida.Ti=kelabu,O=merah.
**Oksida** merupakan sebatian kimia yang mengandungi sekurang-kurangnya satu atom oksigen atom dan satu unsur yang lain dalam formula kimianya. "Oksida" itu sendiri adalah dianion oksigen, yakni atom O2–, maka oksida besi itu biasanya mengandungi anion dari oksigen dalam keadaan pengoksidaannya yang bernilai -2. Kebanyakan kerak Bumi terdiri daripada oksida pejal yang terhasil daripada unsur-unsur yang dioksidakan oksigen di udara atau di dalam air. Pembakaran hidrokarbon menghasilkan dua oksdia karbon utama: karbon monoksida dan karbon dioksida. Bahkan, bahan dianggap tulen unsur-unsur sering menghasilkan lapisan oksida - misalnya, kerajang aluminium  sering mempunyai lapisan nipis Al2O3 (lapisan pasif lapisan) yang melindungi kerajang daripada dikakis sepenuhnya. Unsur-unsur yang tersendiri boleh sering membentuk beberapa oksida masing-masing mempunyai jumlah unsur dan oksigen yang berbeza. Oksida-oksida sebegini dibezakan dengan menentukan jumlah atom seperti dalam karbon monoksida dan karbon dioksida, dan dalam kes lain dengan menyatakan angka pengoksidaan unsur seperti dalam ferum (II) oksida dan ferum (III) oksida. Unsur-unsur tertentu boleh membentuk banyak oksida yang berbeza seperti oksida nitrogen.

## Kereaktifan

Oksida boleh bertindak balas dengan hanya asid atau bes sahaja. Oksida yang bertindak balas dengan kedua-dua asid dan bes bersifat amfoterik. Logam cenderung menghasilkan oksida berbes, bahan bukan logam cenderung menghasilkan oksida berasid manakala oksida amfoterik dihasilkan daripada unsur-unsur yang berdekatan sempadan antara logam dan bukan logam (metaloid).

## Rujukan
# Kristalografi

Anda diundang untuk menyunting di projek Wikimedia yang lain juga:
 Wikikamus ·  Wikibuku ·  Wikisumber ·  Wikipetik ·  *Wikilayar*  ·  *Wikiversiti*
 Wikidata ·  Wikifungsi ·  Wikispesies ·  Wikimedia Commons
# Tyazhely Sputnik

Tyazhely Sputnik| Kontraktor utama | OKB-1 |
| Bas | Venera 1VA |
| Jenis misi | Melintas Zuhrah |
| Reput | 26 Februari 1961 |
| Roket Pembawa | Roket Molniya 8K78 |
| Kawasan Pelancaran | Baikonur Cosmodrome Site 1/5 |
| Jisim | Suar: 644 kilogram (1,420 lb) Total: 6,483 kilogram (14,293 lb) |
| Unsur orbital |
| Keadaan | Orbit Bumi rendah (achieved) Heliocentric (intended) |
| Kecondongan | 64.9° |
| Apoapsis | 296 kilometer (184 bt) |
| Periapsis | 179 kilometer (111 bt) |

**Tyazhely Sputnik**, (Rusia: Тяжелый Спутник bererti *Satelit Berat*), juga dikenali sebagai nama pembangunannya sebagai **Venera 1VA No.1**, dan di Barat sebagai **Sputnik 7**, merupakan kapal angkasa Soviet, yang bertujuan bagi kapal angkasa pertma bagi menjelajah Zuhrah. Akibat dengan masalah dengan Peringkat atasnya ia gagal melepasi orbit Bumi rendah. Bagi mengelakkan mengakui kegagalan tersebut, kerajaan Soviet sebaliknya mengumumkan bahawa keseluruhan kapal angkasa, termasuk peringkat atas, adalah ujian bagi "satelit Berat" yang akan bertindak sebagai platform pelancaran misi masa depan. Ini menyebabkan bahagian atas dianggap kapal angkasa yang berasingan, dari mana suar itu "dilancarkan", pada beberapa misi berikutnya.

Tyazhely Sputnik dilancarkan 01:18:03 UTC pada 4 Februari 1961, di atas roket penggangkut Molniya 8K78 terbang dari Tapak 1/5 di Baikonur Cosmodrome. Apabila Peringkat atas dihidupkan, gelembung dalam salur oksigen cair mengalir melalui pum pengoksida menyebabkan pam gagal berfungsi, menyebabkan kegagalan engin pada lapan per sepuluh saat selepas dihidupkan. Ia memasuki atmosfera melalui Siberia pada 26 Februari 1961.

Suar saudaranya, Venera 1, berjaya dilancarkan dan disuntik masuk ke dalam orbit heliosentrik ke arah Zuhrah seminggu kemudian, sungguhpun telemetri misi tersebut gagal seminggu selepas penerbangan.

## Lihat juga

* Venera

## Rujukan
# Sistem Imej Pancaran Terma

Alatan THEMIS, sebelum dipasang pada Mars Odyssey.
**Sistem Imej Pancaran Therma** atau nama singkatannya **Themis** (*Thermal Emission Imaging System*) merupakan sebuah kamera di dalam pengorbit Mars Odyssey 2001. Instrumen khas ini digunakan untuk mengetahui taburan galian di permulaan planet Marikh berdasarkan kajian ke atas spektrum boleh lihat dan inframerah. Pada waktu siang, permukaan Marikh dipanaskan oleh cahaya matahari. Pada waktu malam pula, galian-galian yang terdapat di permukaan planet itu membebaskan semula haba yang berasal dari matahari. Haba ini dibebaskan dalam bentuk gelombang.

Gelombang haba yang dibebaskan mempunyai spektrum. Mineral atau galian yang berbeza membebaskan spektrum haba yang berbeza. Spektrum ini boleh dikesan dan dianalisis oleh Themis, mineral-mineral seperti karbonat, silikat, hidroksida, sulfat, siliks hidrotherma, oksida dan fosfat menunjukkan warna yang berbeza dalam spektrum inframerah. Berdasarkan fakta ini Themis akan merumuskan jumlah dan corak taburan mineral-mineral ini di permukaan Marikh.
# Mars Reconnaissance Orbiter

Mars Reconnaissance Orbiter| *Mars Reconnaissance Orbiter* |
| Pengendali | NASA |
| Kontraktor utama | Lockheed Martin Space Systems, Universiti Arizona, Applied Physics Laboratory Universiti Johns Hopkins, Italian Space Agency, Malin Space Science Systems, JPL |
| Jenis misi | Pengorbit |
| Satelit kepada | Marikh |
| Tarikh Masuk Orbit | 10 Mac 2006 |
| Tarikh Berlepas | 12 Ogos 2005 |
| Kenderaan Pelancar | Roket Atlas V-401 |
| Tempoh misi | 2 tahun |
| ID COSPAR | 2005-029A |
| Laman web | Mars Reconnaissance Orbiter |
| Jisim | 2,180 kg (4,806 lb) dengan bahan api |
| Kuasa | Dua panel solar, 2,000 W |

Mars Reconnaissance Orbiter (**MRO**) adalah kapal angkasa lepas pelbagai guna yang direka untuk melakukan peninjauan dan penerokaan Marikh dari orbit. Kapal angkasa yang menelan belanja AS$720 juta ini dibina oleh Lockheed Martin dengan penyeliaan dari Jet Propulsion Laboratory. MRO dilancarkan pada 12 Ogos 2005 dan tiba di orbit Marikh pada 10 Mac 2006. Pada November 2006, selepas lima bulan aerobrek, ia memasuki orbit akhirnya dan memulakan fasa sainsnya.

## Pautan luar

* Mars Reconnaissance Orbiter website at NASA
* Mars Reconnaissance Orbiter website at JPL
* Mars Reconnaissance Orbiter images at JPL
* HiRise Image Catalog. The Lunar and Planetary Laboratory at The University of Arizona
* CRISM Real Time Observations Viewer Java Application at The Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory
* Mars Reconnaissance Orbiter Mission Profile Diarkibkan 2010-06-20 di Wayback Machine by NASA's Solar System Exploration
* Mars Reconnaissance Orbiter Reception Diarkibkan 2005-12-25 di Wayback Machine
* CTX website
* MARCI website
* SHARAD website
* A simulation of the arrival trajectory of the Mars Reconnaissance Orbiter
* HiBlog, the HiRISE Blog. Contains information about MRO.
# Sinar inframerah

Imej warna palsu anjing kecil diambil menggunakan cahaya "thermal" mid-infra)
**Inframerah** (*infrared*) ialah sinaran elektromagnet yang panjang gelombangnya lebih daripada cahaya nampak dan kurang dari mikrogelombang, iaitu di antara 700 nm dan 1 mm.

Gelombang Inframerah dan Milimeter digunakan dengan meluas sebagai saluran komunikasi jarak dekat seperti penggunaan alat kawalan jarak jauh (*remote control*) bagi televisyen, radio dan sebagainya.

Kemudahan media bergelombang inframerah dan milimeter ini boleh digunakan di dalam sesebuah organisasi atau rangkaian kawasan setempat (*local area network*, LAN). Pengguna boleh memasang pemancar dan penerima gelombang infra merah dalam rangkaian mereka. Dengan pemasangan ini, penyambungan komputer yang berupaya menerima pakai inframerah dan milimeter dapat digunakan dalam sesebuah LAN tanpa penyambungan secara fizikal terhadap komputer-komputer berangkaian yang ada.

Oleh itu, rangkaian antara komputer-komputer atau pengguna-pengguna tidak memerlukan *plug in* untuk perlaksanaan ini. Kelebihan media bergelombang jenis ini adalah mudah untuk dipasang, kosnya yang rendah dan selamat digunakan kerana ia tidak mudah tersebar kepada media gelombang jenis lain. Ini dapat mengelakkan kecurian atau pengintipan ke atas sebarang data oleh pihak-pihak yang tidak berkenaan.