Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Silla

| Silla (شيللا)신라 (新羅) |
| --- |
| 57 SM–935 M |
| Wilayah pemerintahan Silla pada tahun 576 M. |
| Ibu negara | Gyeongju |
| Bahasa umum | bahasa Silla (Sebahagian daripada bahasa Korea Kuno) |
| Agama  | Buddhisme, Konfusianisme, Taoisme, Kepawangan Korea |
| Pemerintah | Monarki |
| Raja |   |
|  |
| • 57 SM – 4 M  | Hyeokgeose (pertama) |
| • 540 M – 576 M  | Jinheung |
| • 654 M – 661 M  | Muyeol |
| • 661 M – 681 M  | Munmu |
| • 681 M – 692 M  | Sinmun |
| • 927 M – 935 M  | Gyeongsun (terakhir) |
|  |
| Zaman bersejarah | Purba |
|  |
| • Penubuhan  | 57 SM |
| • Pengenalan agama Buddha  | 527 M |
| • Kempen Raja Jinheung  | 551 M – 576 M |
| • Silla Bersatu  | 676 M – 935 M |
| • Penyerahan kepada Dinasti Goryeo  | 935 M |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Didahului oleh** | **Diganti oleh** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Persekutuan Jinhan |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Dinasti Goryeo |  |

 |

 |

|  |
| --- |
| Silla |
| Hangul | 신라 |
| Hanja | 新羅 |
| Perumian Semakan | *Silla* |
| McCune–Reischauer | *Silla* |

**Silla** (berbunyi *Syilla*; 57 SM - 935 M) adalah salah satu daripada Tiga Kerajaan Korea di mana kerajaan ini merupakan salah satu wangsa yang paling lama dalam sejarah Asia. Kerajaan ini diasaskan oleh Raja Park Hyeokgeose yang merupakan pengasas bagi nama keluarga Korea iaitu Park (박, 朴) di mana kerajaan ini bermula di Persekutuan Jinhan. Pada 660 Masihi, Silla telah bersekutu dengan Dinasti Tang, Silla akhirnya menakluki dua buah kerajaan lain, Baekje pada tahun 660 Masihi dan Goguryeo pada tahun 668 Masihi. Selain itu, kerajaan ini mencakupi sebahagian besar wilayah di Semenanjung Korea di mana Silla akhirnya dirujuk sebagai Silla Bersatu atau "Silla Kemudian" (*Hu-silla*) dan di bahagian utara pula terdapat kerajaan Balhae yang merupakan penerus bagi kerajaan Goguryeo. Setelah hampir 1000 tahun memerintah, Silla telah berpecah kepada kerajaan-kerajaan kecil yang akhirnya membawa kepada Tiga Kerajaan Akhir dan kerajaan-kerajaan kecil itu kemudiannya dikuasai oleh Dinasti Goryeo pada tahun 935 Masihi.

## Nama

Sejak awal penubuhan hingga ke menjadi sebuah kerajaan yang besar, Silla telah tercatat dalam pelbagai fonetik Hanja yang hampir sama dengan nama asli Korea iaitu Saro (斯盧, 사로), Sara (斯羅, 사라), Seona[beol] (徐那[伐], (서나[벌]), Seoya[beol] (徐耶[伐], 서야[벌]), Seora[beol] (徐羅[伐], 서라[벌]), dan Seobeol (徐伐, 서벌). Pada tahun 503 M, Raja Jijeung menetapkan tulisan Hanja "新羅" yang dibaca Silla dalam bahasa Korea Moden.

## Galeri

* Mahkota Silla, (abad ke-5 - abad ke-6)
* Belati Silla, abad ke-5.
* Loceng Gangsa Raja Seongdeok yang Agung.
* Pagoda batu di Gunung Namsan berhampiran Gyeongju.
* Ukiran Buddha pada batu di Gunung Namsan.
* Jumonji di kuil Buddha.
* Perhiasan emas daripda kerajaan Silla awal.
* Peti abu
* Patung pahlawan monyet Silla di Muzium Negara Korea.
* Batu-bata berdekorasi.
* Kepingan berdekorasi.

## Rujukan

## Pautan luar

* Muzium Negara Gyeongju
# Un condamné à mort s'est échappé

| A Man Escaped |
| --- |
|  |
| Pengarah | Robert Bresson |
| Tarikh tayangan | 1956 |
| Masa tayangan | 102 minit. |
| Negara | Perancis |

Filem A Man Escaped merupakan sebuah filem Hitam-Putih yang dikeluarkan di Perancis pada tahun 1956. Ia diarah oleh Robert Bresson dan merupakan filem dalam genre Penjara-Drama.

Filem A Man Escaped mempunyai tempoh tayangan sepanjang 102 minit.

## Rujukan

## Pautan luar

* A Man Escaped
* *A Man Escaped* review by François Truffaut( 2009-10-23), from *The Films in My Life* (New York: Simon & Schuster, 1978), p. 193-196.
* di Pangkalan Data Filem Internet (IMDb)
* *A Man Escaped* di Rotten Tomatoes
* **(fr)A Man Escaped*, a critic from cinema website Zéro de Conduite
# Perdagangan elektronik

**Perdagangan elektronik** atau **e-dagang** (bahasa Inggeris: *e-commerce*) merujuk kepada perniagaan atau perdagangan yang menggunakan peralatan dan infrastruktur teknologi komunikasi dan maklumat sebagai medium untuk tujuan komunikasi dan juga transaksi.

Melalui konsep e-dagang ini, masa kerja dan urusniaga menjadi lebih fleksibel, boleh memiliki pertubuhan/pejabat maya atau hanya beroperasi di rumah, pasaran perniagaannya adalah lebih meluas iaitu serata dunia dan ia berjalan 24 jam tanpa henti.

Selain itu, kaedah pembayaran di dalam bentuk baru ini (secara dalam talian) ternyata amat murah dan mudah dibandingkan dengan kaedah pembayaran yang dibuat secara konvensional dan sekaligus mengurangkan keperluan kepada pengaliran wang tunai.

## Pautan luar

* E-Dagang Menurut Persepektif Islam Diarkibkan 2008-09-07 di Wayback Machine
* Perdagangan dan e-Dagang Diarkibkan 2008-12-26 di Wayback Machine
* eCommerce Web Design
* Bab 2, RMK9 (PDF)
* Pertanyaan E-Commerce Diarkibkan 2008-05-09 di Wayback Machine
* Artikel K-Ekonomi
# Empat Harimau Asia

Templat:KoreanText

| Empat Harimau Asia |
| --- |
|  |
| Sebuah peta menunjukkan Empat Harimau Asia  Hong Kong  Singapura  Korea Selatan  Taiwan |
| Nama Bahasa Cina |
| Tulisan Cina Tradisional | 亞洲四小龍 |
| Tulisan Cina Ringkas | 亚洲四小龙 |
| Maksud harfiah | *Empat Naga Kecil Asia* |
|

| KembangTranskripsi |
| --- |
| Bahasa Mandarin Baku |
| Hanyu Pinyin | Yǎzhōu sì xiǎo lóng |
| Wade–Giles | Yachou szu hsiao lung |
| Tongyong Pinyin | Yǎjhōu sìh siǎo lóng |
| Perumian Yale | Yǎjōu sz̀ syǎu lúng |
| Bahasa Yue: Bahasa Kantonis |
| Perumian Yale | aa jāu sei síu lòhng |
| Jyutping | aa3 zau1 sei3 siu2 lung4 |
| Bahasa Min Selatan |
| POJ Bahasa Hokkien | A-chiu Sì-sió-lêng |

 |
| Korean name |
| Hangul | 아시아의 네 마리 용 |
| Literal meaning | *Empat Naga Asia* |
|

| KembangTranskripsi |
| --- |
| Revised Romanization | asia ui ne mari yong |
| McCune–Reischauer | asia ŭi ne mari yong |

 |
|  |

**Harimau Asia** atau **Naga Asia** ialah sebuah istilah digunakan merujuk kepada s a term used in reference to the highly ekonomi maju dan bebas Hong Kong, Singapura, Korea Selatan, dan Taiwan. Negara dan kawasan ini dikenali dengan mengekalkan kadar pertumbuhan yang sangat tinggi (yang melebihi 7 peratus setahun) dan perindustrian yang pesat antara awal 1960-an dan 1990-an. Menjelang abad ke-21, kesemua empat negara telah berkembang menjadi maju dan high-income economies, Yang pakar dalam bidang-bidang yang mempunyai kelebihan daya saing. Contohnya, Hong Kong dan Singapura telah menjadi pusat kewangan antarabangsa yang terkemuka di dunia, manakala Korea Selatan dan Taiwan ialah pemimpin dunia dalam pembuatan teknologi maklumat. Kisah kejayaan ekonomi mereka telah berkhidmat sebagai model peranan bagi banyak negara membangun, terutamanya ekonomi Anak Harimau.

## Lihat juga

* Negara maju
* Ekonomi Anak Harimau
* Abad Asia
* BRIC dan BRICS
* MINT (ekonomi)
* G-20 ekonomi besar
* Negara industri baru
* Krisis Kewangan Asia 1997

## Rujukan

John Page, "The East Asian Miracle: Four Lessons for Development Policy". The World Bank. National Bureau of Economic Research. Vol. 9. (Cambridge, MA: MIT Press, 1994).

"Troubled Tigers; Asian Economies". The Economist. Vol.390. Issue 8616. (London, US:The Economist Intelligence Unit, 2009)

## Bacaan lanjut

* Ezra F. Vogel, *The Four Little Dragons: The Spread of Industrialization in East Asia* (Cambridge, MA: Harvard University Press, 1991).

## Pautan luar

* BBC report on the Asian Tigers in the aftermath of the 1997 Financial Crisis (includes map of the Asian Tigers)
* ASEAN tigers
* The Elephant at the Gate in *China Economic Review* Diarkibkan 2006-04-27 di Wayback Machine

Templat:Economy of Hong Kong navbox
Templat:Economy of Taiwan
Templat:Economy of South Korea

---

Jika anda melihat rencana yang menggunakan templat {{tunas}} ini, gantikanlah dengan templat tunas yang lebih spesifik.
# Maoisme

| Maoisme |
| --- |
|  |
| Tulisan Cina Ringkas | 毛泽东思想 |
| Tulisan Cina Tradisional | 毛澤東思想 |
|

| Transkripsi |
| --- |
| Bahasa Mandarin Baku |
| Hanyu Pinyin | Máo Zédōng sīxiǎng |
| Bopomofo | [ㄇㄠˊ ㄗㄜˊ ㄉㄨㄥ ㄙ ㄒㄧㄤˇ] Error: {{Transliteration}}: transliteration text not Latin script (pos 1: ㄇ) (help) |
| Wade–Giles | Mao2 Tse2-tung1 ssu1-hsiang3 |
| IPA | [mɑ̌ʊ tsɤ̌.tʊ́ŋ sɨ́.ɕjɑ̀ŋ] |
| Bahasa Yue: Bahasa Kantonis |
| Perumian Yale | Mòh Jaahk-dūng sī séung |
| Jyutping | Mo4 Zaak6-dung1 si1 soeng2 |
| IPA | mɔ˩ tsak̚˨.tʊŋ˥ si˥ sœŋ˧˥ Error: {{Transliteration}}: transliteration text not Latin script (pos 10: ̚) (help) |

 |
|  |

**Maoisme**, dikenali secara rasmi sebagai **Fahaman Mao Zedong** (Cina Tradisional: 毛澤東思想, Cina Ringkas: 毛泽东思想, pinyin: Máo Zédōng Sīxiǎng), ialah satu bentuk Marxisme diterbitkan dari ajaran pemimpin China iaitu mendiang Mao Zedong (Wade-Giles: "Mao Tse-tung"), yang digunakan secara meluas sebagai ideologi panduan politik dan ketenteraan dalam Parti Komunis China (CPC) mulai kebangkitan Mao mengambil alih kepimpinan sehingga penerimaan Teori Deng Xiaoping dan pembaharuan ekonomi China pada tahun 1978. Maoisme juga digunakan di seluruh dunia pada zaman sekarang. Pertubuhan Maois wujud di Peru, India, dan terutama sekali, Nepal. Ajaran-ajaran asasnya merangkumi perjuangan revolusi majoriti besar rakyat bergelar Perang Rakyat yang melibatkan kaum petani, dan strategi ketenteraanya melibatkan taktik perang gerila yang tertumpu pada pengepungan dari kawasan desa oleh angkatan bersenjata rakyat bukan profesional.

Pada zaman pasca-revolusi, Fahaman Mao Zedong ditakrifkan dalam perlembagaan CPC sebagai "Marxisme-Leninisme yang digunakan dalam konteks China", disintesiskan oleh Mao Zedong dan pemimpin generasi pertama Republik Rakyat China. Fahaman ini menyediakan garis panduan teori serba lengkap terawal bagi CPC yang menyentuh cara-cara meneruskan revolusi sosialis, pembentukan masyarakat sosialis, pembinaan tentera sosialis, serta menekankan pelbagai percanggahan dalam masyarakat untuk diselesaikan melalui "pembinaan sosialis". Ideologi ini kini masih wujud pada nama dalam Perlembagaan Parti Komunis; iaitu dihuraikan sebagai fahaman yang memandu pembentukan "China baru" dan konsep revolusi menentang imperialisme dan feudalisme.

Maoisme secara amnya meragui rangka sosialis Kesatuan Soviet di bawah Nikita Khrushchev yang disangka berbentuk revisionisme Komunis. Mengikut tradisi, kebanyakan pengikut Maoisme menganggap Joseph Stalin sebagai pemimpin sosialis sejati yang terakhir di Kesatuan Soviet, namun penilaian Maois mengenai Stalin berbagai-bagai, sama ada amat positif atau bercampur-campur.

## Rujukan

## Pautan luar

* Guiding thought of revolution: the heart of Maoism international project
* Marx2Mao.org Mao Internet Library
* The Encyclopedia of Marxism Mao Zedong Thought.
* The Encyclopedia of Marxism Mao's life.
* *Monthly Review* January 2005 Text of the leaflets distributed by the Zhengzhou Four.
* World Revolution Media Maoist revolutionary film, music, and art archive
* Batchelor, J. Maoism and Classical Marxism, Clio History Journal, 2009.
# Sabtu

Hari **Sabtu** (bahasa Inggeris: *Saturday* ; Arab: يوم السبت‎, rumi: *yawm as-sabt.*) merupakan hari ke Tujuh dalam seminggu selepas hari Jumaat dan sebelum hari Ahad. Menurut ISO 8601 antarabagsa, hari Sabtu diklasifikasikan sebagai hari ke-enam dalam seminggu, namun kepercayaan agama Abrahamik menyatakan bahawa hari Sabtu ialah hari ke-tujuh ataupun disebut sebagai istilah hari Shabbat.

## Kepentingan

### Dalam agama

Orang Yahudi khususnya menjadikan hari Sabtu sebagai Shabbat di mana umat ini diberikan peluang istirahat dan berhenti bekerja seketika untuk beribadat memperingati penceritaan dalam Taurat di mana dipercayai adanya jeda selepas Tuhan mereka menciptakan segala isi bumi;Templat:AyatAlkitab orang Yahudi percaya bahawa perhitungan hari Sabat tiap minggu ini tidak pernah terputus sejak dunia diciptakan. Ramai dari umat ini pergi ke sinagog atas tujuan utama ini. Kepentingan hari ini dalam anutan Yahudi turut diterapkan dalam masyarakat moden di tempat-tempat bermajoriti umat ini seperti Israel yang menjadikan ia suatu cuti am.

Bagi mazhab Kristian Katolik, hari Sabtu didedikasikan untuk memperingati Bunda Maria, Ibu Yesus. Maka setiap hari Sabtu, penganut Katolik akan mendoakan atau berdevosi doa Rosario dengan merenungkan misteri Gembira.

Di Gereja Ortodoks Timur, hari Sabtu adalah hari-hari di mana Theotokos (Ibu Tuhan) dan Semua Orang Suci diperingati, dan hari di mana doa untuk orang mati terutama dipersembahkan, sebagai peringatan bahawa pada hari Sabtu Yesus berbaring di kubur. Octoechos mengandungi lagu-lagu pujian pada tema-tema ini, disusun dalam kitaran lapan minggu, yang dilaungkan pada hari Sabtu sepanjang tahun. Pada akhir kebaktian pada hari Sabtu, pemecatan bermula dengan kata-kata: "Semoga Kristus Tuhan kita yang Sejati, melalui perantaraan Bunda-Nya yang paling murni, para Martir pemenang yang kudus, mulia dan benar, dari pendeta dan Bapa-bapa kita yang mengandung Tuhan...". Bagi Ortodoks, hari Sabtu — dengan satu-satunya pengecualian Sabtu Suci — bukanlah hari puasa yang ketat. Apabila hari Sabtu jatuh pada salah satu musim puasa (Puasa Besar, Puasa Nativity, Puasa Rasul, Puasa Asrama) peraturan berpuasa sentiasa berkurangan. Perayaan Besar Pemuliaan Salib dan Pemenggalan St. Yohanes Pembaptis lazimnya dirayakan sebagai hari puasa yang ketat, tetapi jika ia jatuh pada hari Sabtu atau Ahad, puasanya berkurangan.

Seberapa mazhab Kristian Protestan turut mengekalkan hari ini sebagai hari tumpuan mereka beribadah besar berbanding hari Ahad termasuk Gereja Jesus Benar, Saksi-saksi Jehovah, Seventh-Day Adventist dan Gereja Ortodoks Habsyi Tewahedo.

### Keutamaan setempat lain

Dalam kebanyakan negeri di Malaysia, hari Sabtu ialah hari cuti mingguan bersama-sama hari Ahad. Sambutan hari lahir Yang Di-Pertuan Agong Malaysia adalah pada Sabtu pertama dalam bulan Jun.

Negara-negara Australia dan New Zealand menjadikan hari ini sebagai waktu dilangsungkan pilihan raya untuk rakyat kedua-dua negara ini.

Liga-liga bola sepak United Kingdom sering mengadakan perlawanan peringkat setempat pada hari ini.

## Rujukan
# Bulan (takwim)

**Bulan** (Jawi: ‏بولن‎‎) ialah seunit masa yang disukat melalui takwim, yang lebih kurang sama lamanya dengan sesuatu tempoh kitaran Bulan. Konsep ini berasal daripada kitaran fasa bulan; tempoh bulan (qamariah) sebegini dipanggil bulan sinod yang mengambil masa 29.53 hari. Daripada kajian alat gundal tinggalan purba, para pengkaji mengesahkan manusia tahu menghitung hari mengikut peredaran bulan seawal Zaman Paleolitik lagi. Bulan sinod tetap menjadi asas kepada kebanyakan takwim yang dipakai hari ini.

## Rujukan

---

Jika anda melihat rencana yang menggunakan templat {{tunas}} ini, gantikanlah dengan templat tunas yang lebih spesifik.
# Jam tangan

Jam tangan lampau buatan Waltham yang dipakai oleh para perajurit di Perang Dunia Pertama (Deutsches Uhrenmuseum, Inv. 47-3352)
**Jam tangan** merupakan sejenis jam yang lazimnya dipakai di atas pergelangan tangan atau bertaut pada rantai dan dibawa dalam kocek baju. Jam tangan merupakan jenis jam yang paling am digunakan kini. Jam tangan berubah rupa pada abad ke-17 dari jam janaan spring yang muncul pada abad ke-15. Jam-jam tangan yang terawal hanya bersifat mekanik. Seiring dengan kemajuan teknologi, mekanisme-mekanisme yang digunakan untuk mengukur masa telah banyak digantikan oleh penggunaan getaran kuarza atau nadi elektronik. Jam tangan elektronik digital yang sulung dibangunkan pada tahun 1970.

Sebelum jam gelang tangan menjadi laris pada 1920-an, kebanyakan jam tangan merupakan jam poket yang bertutup dan dibawa dalam poket dan berantai. Pada awal 1900-an, jam gelang tangan hanya dipakai oleh kaum wanita dan dianggap tidak lebih daripada kegilaan sementara daripada jam yang mantap. Kaum lelaki yang gemar membawa jam poket pula dikatakan "lebih rela memakai skirt daripada jam tangan". Pendirian ini berubah pada Perang Dunia Pertama apabila para askar di medan perang mendapati jam poket tidak sesuai digunakan lalu memasang jam mereka pada pergelangan tangan dengan jalur kulit yang terangkup. Juga dipercayai bahawa Girard-Perregaux melengkapi Tentera Laut Diraja Jerman dengan jam gelang tangan sebegitu rupa seawal 1880-an untuk kegunaan sewaktu menyelaraskan serangan di laut serta menembakkan api meriam.

Kebanyakan jam tangan yang berharga murah dan sederhana yang digunakan terutamanya untuk menjaga waktu merupakan jam elektronik dengan jalanan kuarza. Jam tangan mahal-mahal yang dihargai lebih atas kemahiran kerja dan tarikan estetika daripada sekadar menjaga waktu, selalunya berjalan secara mekanikal sahaja dan dijana oleh spring walaupun perjalanan mekanikal kurang jitu daripada perjalanan kuarza yang lebih murah. Selain waktu, jam tangan masa kini sering memaparkan hari, tarikh, bulan dan tahun, apatah lagi jam elektronik yang lebih banyak fungsinya. Tidak jarang adanya jam-jam yang menyediakan ciri-ciri tambahan yang berkenaan waktu seperti jam randik, kronograf dan jam loceng. Sesetengah jam tangan terkini juga merangkumi ciri-ciri GPS atau pengawasan nadi jantung.

### Jenis-Jenis Jam Tangan

Berikut adalah antara beberapa jenis jam tangan yang terdapat di pasaran Malaysia dan di dunia;

1. Jam Tangan Lelaki
2. Jam Tangan Wanita
3. Jam Tangan Analog
4. Jam Tangan Digital
5. Jam Tangan Pintar

## Rujukan

## Pautan luar

1. Ideal4men Diarkibkan 2017-04-16 di Wayback Machine
# Argon

Ikuti media sosial  **Wikipedia Bahasa Melayu** di **Facebook**  · **Instagram**  · **Twitter**  · **Discord**  · **Telegram**
Ikuti media sosial  **Wikimedia Malaysia** di **Facebook**  · **Instagram**  · **Twitter**  · **Telegram** (saluran)  · (laman sembang)  · **WhatsApp** (saluran)
# Bangunan Chrysler

| Bangunan Chrysler |
| --- |
|  |
|  |
|  |
| Etimologi | Stellantis North America dan Walter Chrysler  |
| Ketinggian yang direkodkan |
| sejarah bangunan tertinggi di dunia (sejak 1930 hingga 1931)  |
| Didahului oleh | 40 Wall Street  |
| Diatasi oleh | Bangunan Empire State  |
| Maklumat umum |
| Jenis | Pencakar langit  |
| Gaya seni bina | Art Deco  |
| Lokasi | 405, Lexington Avenue, Manhattan, 10017  |
| Negara | Amerika Syarikat  |
| Koordinat | ﻿ / ﻿ |
| Penyewa terkini | tiada nilai (2024)  |
| Pembinaan bermula | 27 Mei 1930  |
| Dirasmikan pada | 27 Mei 1931  |
| Pembiayaan | 15,000,000 $  |
| Pemilik | Cooper Union (en)   |
| Maklumat ketinggian |
| Tinggi | tinggi ke puncak: 318.9 m tinggi aras diduduki: 252.3 m tinggi seni bina: 282 m  |
| Butiran teknikal |
| Bahan | Batu bata, kaca, granit, batu kapur, keluli  |
| Bilangan tingkat | 77  |
| Lif/mesin pengangkat | 32  |
| Keluasan permukaan | keluasan lantai kasar: 111,201 m²  |
| Reka bentuk dan seni bina |
| Arkitek | William Van Alen (mul)   |
| sunting · sunting di WikidataLihat pendokumenan templat ini |

**Bangunan Chrysler** ialah sebuah pencakar langit gaya Art Deco di Bandar Raya New York, terletak di sebelah timur Manhattan. Bangunan ini siap dibina pada 1930 berukuran 1,046 kaki (319 m) tinggi dan mempunyai 77 tingkat. Ia menjadi bangunan tertinggi di dunia selama 11 bulan sebelum dipintas Bangunan Empire State pada 1931. Ia kini bangunan keempat tertinggi di bandar itu, bersama dengan The New York Times Building yang dibuka pada 2007.

Ia termasuk dalam Senarai Senibina Digemari Amerika.

## Lihat juga

* Senarai bangunan tertinggi di Amerika Syarikat

## Rujukan

## Pautan luar

* Chrysler Building Diarkibkan 2013-06-06 di Wayback Machine di Skyscraper Center CTBUH
* Tapak rasmi Tishman Speyer Diarkibkan 2012-01-25 di Wayback Machine
* The story of Chrysler Building – by CBS Forum

| Rekod |
| --- |
| Didahului oleh **Menara Eiffel** | **Struktur tertinggi di dunia** 1930–1931 | Diikuti oleh: **Bangunan Empire State** |
| Didahului oleh **40 Wall Street** | **Bangunan tertinggi di dunia** 1930–1931 |
| **Bangunan tertinggi di Amerika Syarikat** 1930–1931 |
# Svalbard

**Svalbard** (juga dikenali dengan nama Belandanya **Spitsbergen**, "pergunungan bergerigi" sebelum tahun 1925) ialah sebuah kepulauan milik Norway di Lautan Artik. Ia terletak kira-kira di antara tanah besar Norway dan Kutub Utara. Kepulauan ini terletak dalam lingkungan antara 74° dan 81° utara latitud, dan antara 10° dan 35° di timur longitud. Pulau terbesar dalam kelompok pulau tersebut ialah Spitsbergen, diikuti oleh Nordaustlandet dan Edgeøya.

Dari segi pentadbiran,kepulauan ini bukanlah sebahagian daripada daerah Norway tetapi membentuk sebuah wilayah tak berhubungan diketuai seorang gabenor lantikan pemerintah Norway. Sejak tahun 2002, petempatan utama di kepulauan tersebut iaitu Longyearbyen telah dipilih kerajaan tempatan yang dilantik, sepertimana yang ada di tanah besar Norway. Penempatan lain termasuk komuniti pelombong Barentsburg, stesen penyelidikan Ny-Ålesund, dan kota kara perlombongan Sveagruva. Ny-Ålesund adalah petempatan tetap orang awam paling utara di dunia. Penempatan lain yang lebih jauh ke utara juga wujud namun ia dihuni oleh kumpulan penyelidik secara bergilir-gilir.

## Geografi

Peta topografi Svalbard
Lokasinya yang terletak di utara Garisan Artik menyebabkan ia mengalami fenomena matahari tengah malam di musim panas dan malam kutub di musim sejuk. Di 74 darjah utara, matahari tengah malam berlangsung selama 99 hari dan malam kutub selama 84 hari, ketika masing-masing angka-angka pada 81° 141 dan 128 hari. Di Longyearbyen, matahari tengah malam berlangsung dari 20 April sehingga 23 Ogos, dan malam kutub berlangsung dari 26 Oktober sehingga 15 Februari pada tahun berikutnya. Pada musim sejuk, bulan purnama dan salji yang memantul turut menambahkan kekuatan cahaya persekitaran.

Ais glasier meliputi 36,502 km2 (14,094 bt2) atau 60% kawasan Svalbard di mana 30% daripadanya ialah batuan tandus manakala tumbuh-tumbuhan didapati pada 10% kawasan yang lain. Glasier yang terbesar do kepulauan tersebut adalah Austfonna (8,412 km2 atau 3,248 bt2) pada Nordaustlandet, diikuti oleh Tanah Olav V dan Vestfonna. Kawasan Kvitøya dilitupi 99.3% oleh air glasier.

## Fauna

Terdapat tiga spesies mamilia utama yang mendiami kepulauan ini selain manusia iaitu rubah Artik, rusa kutub Svalbard dan tikus vol selatan (*Microtus levis*) yang diperkenalkan secara tidak sengaja hanya di Grumant. Terdapat percubaan untuk memperkenalkan kelinci Artik dan muskox (*Ovibos moschatus*) namun gagal membuahkan hasil.Terdapat kira-kira 15 hingga 20 jenis mamalia laut, termasuk ikan paus, lumba-lumba, anjing laut, walrus, dan beruang kutub.

## Gambar

* Pergunungan Adventtoppen dan Hiorthfjellet di Adventfjorden, hanya di utara Longyearbyen
* Tanda amaran beruang kutub di sempadan timur laut Longyearbyen
* Pusat Universiti di Svalbard (UNIS)

## Rujukan
# Kematian

*Hidup dan kematian*, lukisan minyak.
*Le jour de la mort* (*Tarikh kematian*), lukisan oleh pelukis Perancis William-Adolphe Bouguereau.
**Ajal** (Tulisan Jawi: اجل) atau **kematian** adalah batas dan penamat muktamad bagi fungsi biologi yang mentakrifkan organisma hidup. Ia merujuk kepada peristiwa tertentu dan kepada keadaan yang berterusan yang menyebabkannya. Juga dikenali sebagai fana, maut, meninggal dunia, mati, mangkat, mampus.

Sifat semula jadi bagi ajal telah ama menjadi tumpuan utama bagi agama tradisi dan falsafah. Agama, tanpa pengecualian mengekalkan keyakinan dalam sama ada kehidupan selepas mati atau kelahiran semula. Sains semasa menganggap kematian organisma sebagai muktamad menurut istilah. Kesan kematian fizikal pada minda atau roh tanpa fizikal kekal soalan terbuka tanpa jawapan.

Fenomena yang menyebabkan kematian termasuklah pemangsaan, pemakanan tak seimbang, kemalangan yang menyebabkan kecederaan dan penyakit. Kematian seluruh spesies dikenali sebagai kepupusan. Aktiviti manusia telah meningkat jumlah kepupusan kebelakangan ini, salah satu sebabnya, sebagai contoh, ialah kemusnahan ekosistem sebagai akibat penyebaran teknologi industri.

## Rujukan