# Malesia

Peta 1: Takrif Malesia yang sangat luas merangkumi kedua-dua Skim Geografi Dunia untuk Merekod Taburan Tumbuhan Malesia (hijau) dan sebahagian besar Papuasia (jingga).
**Malesia** ialah kawasan biogeografi yang merangkumi Khatulistiwa dan sempadan Indomalaya dan Australasia. Ia adalah kawasan floristik fitogeografi pada zaman Paleotropika. Kawasan ini pertama kali diiktiraf sebagai satu wilayah yang berbeza adalah pada tahun 1857 oleh Heinrich Zollinger, seorang ahli botani dan penjelajah daripada Switzerland. Sempadan yang tepat untuk mentarifkan kawasan ini adalah berbeza-beza bergantung kepada sumbernya. Sempadan yang ditakrifkan secara meluas yang digunakan dalam *Flora Malesiana* terdiri daripada negara Malaysia, Singapura, Indonesia, Brunei, Filipina, Timor-Leste dan Papua New Guinea. Takrifan awal oleh Skim Geografi Dunia untuk Pengagihan Tumbuhan Rakaman (WGSRPD) meliputi kawasan yang sama, tetapi New Guinea dan beberapa pulau luar pesisir dipisahkan sebagai Papuasia pada terbitan pada tahun 2001.

## Kawasan bunga

Peta 2 (daripada Johns, 1995: fig. 2)
Definisi Malesia:

* Lebar = Kawasan A+B+C+D
* *Flora Malesiana* = Kawasan A+B+C
* World Geographical Scheme for Recording Plant Distributions (WGSRPD) = Kawasan A+B (kawasan C+D adalah Papuasia didalam WGSRPD)

Kawasan:

* A = Barat Malesia (Sundaland)
* B = Pusat Malesia
* C = Timur Malesia (Sahul Shelf)
* C+D = Papuasia

Malesia pertama kali diiktiraf sebagai kawasan floristik yang tersendiri pada tahun 1857 oleh Heinrich Zollinger, ahli botani dan peneroka Switzerland. Pada tahun 1948 dan 1950, Cornelius GGJ van Steenis telah mengembangkan idea Malesia, dan mengemukakan idea untuk *Flora Malesiana* . Van Steenis mentakrifkan kawasan Malesia melalui konsep 'simpulan persempadanan': satu garisan di mana terdapat perubahan genetik yang besar didalam flora.

Terdapat tiga persempadanan yang jelas: antara Semenanjung Tanah Melayu (termasuk sebahagian besar daripada selatan Thailand) dan tanah besar Asia (garisan 1 dalam peta 2); antara Filipina dan Taiwan (garisan 2 dalam peta 2); dan sepanjang Selat Torres antara New Guinea dan Australia (garisan 3 dalam peta 2). Sempadan disebelah timur bagaimanapun agak kurang jelas; van Steenis agak sewenang-wenangnya meletakkannya di antara Bismarck dan Kepulauan Solomon dan pulau-pulau Pasifik yang lain (garisan 4 dalam peta 2); yang mana tidak didasarkan kepada mana-mana bukti genetik. Van Steenis pada mulanya menggunakan nama Zollinger, 'Malesia'. Dia akhirnya menginggeriskannya kepada 'Malaysia', tetapi apabila Malaysia diwujudkan pada 1963, nama lama itu terpaksa dipulihkan.

Edisi pertama World Geographical Scheme for Recording Plant Distributions (WGSRPD) menggunakan takrifan yang sama, tetapi dalam edisi kedua 2001, New Guinea dan Kepulauan Bismarck telah dialih keluar dari Malesia dan disatukan dengan Kepulauan Solomon, yang sebelum ini ditempatkan di wilayah Pasifik Barat Daya WGSRPD, dan dikelaskan sebagai satu wilayah baharu, yang bersempadan dengan Papua dimana sempadan timur boleh dilihat pada garis 5 di peta 2.

Dibawah definisi *Flora Malesiana*, Malesia mempunyai flora tropika yang kebanyakannya berasal dari Asia, tetapi juga dengan pelbagai unsur flora Antartika . Malesia merupakan kawasan tumpuan biodiversiti global. Pada tahun 1995, dianggarkan terdapat 42,000 spesies tumbuhan vaskular, di mana 70% daripadanya adalah endemik . Sebagai perbandingan, Eropah, yang mempunyai keluasan tiga kali ganda daripada Malesia, mempunyai 11,000 spesies tumbuhan vaskular, di mana kira-kira 30% adalah endemik.

### Malesia Barat (Sundaland)

Malesia Barat merangkumi Semenanjung Tanah Melayu dan kepulauan Sumatera, Jawa, Bali, dan Borneo (kawasan A dalam peta 2). Ia berkongsi haiwan mamalia besar di Asia dan dikenali sebagai Sundaland . Pulau-pulau ini terletak di pelantar benua Asia yang agak cetek, dan berhubung dengan tanah besar Asia semasa zaman ais, apabila paras laut lebih rendah. Pinggir tenggara Sundaland (garisan 6 dalam peta 2) ialah Garisan Wallace, dinamakan sempena nama Alfred Russel Wallace, ahli alam sekitar daripada British pada abad kesembilan belas yang mengkaji perbezaan fauna antara pulau di kedua-dua belah garisan.

Dipterokarpa adalah pokok yang dominan di hutan tanah pamah di Sundaland. Sundaland mempunyai kepelbagaian spesies Dipterokarpa yang paling besar, dengan 10 hingga 14 genetik asli dan kira-kira 450 spesies asli, termasuk kira-kira 267 spesies di Borneo, 155 di Semenanjung Tanah Melayu, dan 106 di Sumatera.

### Malesia Tengah

Sempadan timur pusat Malesia (kawasan B dalam peta 2) dibentuk oleh Garisan Lydekker (garisan 7 dalam peta 2). Malesia Tengah boleh dibahagikan kepada dua kawasan utama: Filipina di utara dan Wallacea di selatan.

#### Filipina

Filipina membentuk bahagian utara pusat Malesia. Kebanyakan kawasan di Filipina tidak pernah dihubungkan dengan tanah besar Asia, dan mempunyai sebahagian besar flora yang berasal dari Asia, dan fauna mamalia yang berbeza.

Filipina mempunyai kira-kira 50 spesies Dipterokarp dalam 11 genera.

#### Wallacea

Pulau-pulau antara Sundaland dan New Guinea, dipanggil Wallacea, membentuk bahagian selatan Malesia tengah. Mereka tidak pernah berhubung dengan benua bersebelahan, dan mempunyai flora dan fauna yang merangkumi unsur Indomalaya dan Australasia.

Dipterokarpa, yang dominan di Sundaland, kurang biasa di Wallacea, dengan hanya 13 spesies dalam 4 genera.

### Malesia Timur

Seperti yang ditakrifkan dalam *Flora Malesiana*, Malesia Timur terdiri daripada New Guinea dan Kepulauan Bismarck (kawasan C dalam peta 2). Hujung timur takrif Malesia ini, yang merangkumi New Guinea dan Kepulauan Aru di timur Indonesia, dikaitkan dengan Australia oleh pelantar benua cetek, dan berkongsi banyak mamalia marsupial dan taksa burung dengan Australia. New Guinea juga mempunyai banyak unsur tambahan flora Antartika, termasuk beech selatan ( *Nothofagus* ) dan kayu putih . New Guinea mempunyai gunung tertinggi di Malesia dan Papuasia, dan tumbuh-tumbuhan terdiri daripada hutan tanah pamah tropika hingga tundra.

Dalam versi kedua WGSRPD, New Guinea dan Kepulauan Bismarck, bersama-sama dengan Kepulauan Solomon, diletakkan di Papuasia (kawasan C dan D dalam peta 2) dan bukannya Malesia.

## Gabungan dan asal usul flora Malesia

Penyumbang utama kepada kewujudan hutan hujan adalah daripada unsur-unsur floristik yang dibawa pada Plat India dan unsur-unsur gunung yang berasal dari Plat Australia ( Sahul ). Komponen Sahul kini difahami merangkumi pertukaran dua hala yang besar dengan Sunda termasuk taksa tanah rendah. Taburan keturunan kontemporari, rekod fosil, filogeni yang ditentukur masa, ciri-ciri fungsian, dan struktur spatial kepelbagaian genetik semuanya memberikan bukti untuk sumbangan relatif pertukaran floristik Asia (GAFI) yang hebat dengan India dan Sahul kepada flora Malesia. Ciri fungsian dan konservatisme bioma ialah ciri-ciri daripada austral gunung dari Sahul (cth, pelbagai Podocarpaceae ), manakala kelimpahan dan kepelbagaian keturunan tanah pamah, termasuk kumpulan seperti Syzygium ( Myrtaceae ) dan dipterokarpa Asia (Dipterocarpoidesalae, gabungan sinaran yang kurang difahami dan adaptif). Oleh itu, kewujudan hutan hujan Malesia telah dibentuk oleh asal-usul evolusi dan sejarah biogeografi yang sangat berbeza.