Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sokrates

Sokrates
**Sokrates** (Yunani: Σωκράτης, rumi: *Sōkrátēs*; bahasa Inggeris: Socrates, Arab: سُقرَاط‎, rumi: *Suqrāṭ* dimelayukan sebagai **Sukrat**; 470-399 SM) merupakan ahli falsafah Yunani yang diakui ramai sebagai pengasas falsafah Barat. Bukti tunggal terhadap kewujudannya hanya terdapat daripada rujukan-rujukan kepada beliau oleh orang-orang yang dikatakan merupakan pengikut-pengikutnya. Oleh itu, sesetengah orang telah menyoal tentang adakah Sokrates benar-benar pernah wujud dan merujuk kepada pemerihalan cacat Plato mengenai kematian Sokrates melalui peracunan. Tambahan pula, terdapat satu pola bahawa semua rujukan kepada Sokrates berfungsi sebagai alat retorik yang digunakan, mula-mula oleh Aristotle dan kemudiannya oleh orang-orang lain seperti Plato, sebagai pengharapan terhadap orang yang berwibawa untuk memberikan tanggapan bahawa aliran hujah mereka disokong oleh seorang tokoh yang agung.

Dikatakan seorang penduduk Athens, Sokrates telah diperihalkan sebagai didapati bersalah oleh mahkamah Athens kerana tidak beriman dan merosakkan pemuda-pemudi Athens melalui ajarannya. Mereka yang memberikan pemerian ini mengatakan bahawa beliau diberikan pilihan untuk memilih buangan tetapi memilih kematian minum hemlok kerana beliau percaya bahawa buangan akan mengaibkan persetujuannya untuk mematuhi undang-undang Athens.

## Kaedah Sokrates

Sumbangan terpenting Sokrates kepada pemikiran Barat dikatakan kaedah bertanya-tanyanya (bahasa Inggeris: *method of enquiry*) yang dikenali sebagai kaedah *elenchos*, dan yang beliau mempergunakan untuk penelitian konsep-konsep moral yang utama seperti "Baik" dan "Adil" yang sering kali digunakan tanpa sebarang definisi nyata. Kaedah ini diperihalkan buat pertama kali oleh Plato dalam karyanya, *Dialog-dialog Sokrates*. Disebabkan ini, Sokrates dianggap secara tradisi sebagai bapa falsafah politik serta etika (atau falsafah moral), dan secara amnya sebagai sumber untuk kesemua tema utama dalam falsafah Barat.

## Nota

## Rujukan

## Pautan luar
# 1967

|  |
| --- |
|   |

*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 1967. Bagi kegunaan lain, sila lihat 1967 (nombor).*

**1967** merupakan tahun biasa yang bermula pada hari Ahad. Ia berlangsung dari 19 Ramadan 1386 hingga 29 Ramadan 1387.

## Peristiwa

### Februari

* Jeneral Suharto mengambil alih kuasa dari Sukarno di Indonesia.

### Julai

* 18 Julai: United Kingdom mengumumkan penutupan kem tenteranya di Malaysia dan Singapura walaupun tidak dipersetujui Australian dan AS.

### Ogos

* 8 Ogos: ASEAN ditubuhkan di Bangkok.
* Penerbangan perdana Boeing 737.

### Oktober

* 5 Oktober: Sultan Hassanal Bolkiah ditabalkan sebagai Sultan Brunei menggantikan bapanya.

### Disember

* Pesawat Concorde pertama kali dipamerkan di Toulouse, Perancis.

### Tarikh tepat tidak pasti

* Kaset Mini, seringnya dirujuk sebagai "minikaset", diperkenalkan oleh Philips terutamanya untuk kegunaan mesin rencana. Kaset ini juga dipergunakan sebagai storan data untuk komputer rumah Philips P2000.
* SNOBOL 4, versi kemas kini, diterbitkan.
* Pameran pertama Pertunjukan Elektronik Pengguna (Inggeris: *Consumer Electronics Show*) diadakan di New York.

## Kelahiran

* 13 Mac - Saber Rebaï, penyanyi dan pelakon Tunisia.
* 15 Julai - Ita Purnamasari, pelakon dan penyanyi Indonesia
* 24 Oktober - Jacqueline McKenzie, pelakon Australia.
* 20 Disember - Ira Wibowo, pelakon wanita Indonesia.

## Kematian
# Pertubuhan kebajikan

Persatuan Kanser Amerika pusat
Rumah Palang Merah **Organisasi amal** ialah organisasi yang menyokong sesuatu tujuan melalui pengumpulan dana atau melalui derma dan amal. Organisasi-organisasi tersebut mengatur semua pengagihan sebarang wang untuk setiap tujuan.

Terdapat banyak badan amal yang terkenal di seluruh dunia. Dua daripada badan amal yang paling terkenal ialah UNICEF dan Palang Merah.

Di England, Majlis Kebangsaan untuk Organisasi Sukarela ialah badan payung untuk badan amal dan organisasi bukan untuk keuntungan. Di Wales terdapat Majlis Tindakan Sukarela Wales. Di Scotland terdapat Majlis Organisasi Sukarela Scotland. Di Ireland Utara terdapat Majlis Tindakan Sukarela Ireland Utara.

## Halaman berkaitan

* Derma
* Organisasi bukan untung
* Filantropi
* Pro bono

## Rujukan

---

Jika anda melihat rencana yang menggunakan templat {{tunas}} ini, gantikanlah dengan templat tunas yang lebih spesifik.
# Wales

| Wales[*Cymru*] Error: {{Lang}}: text has italic markup (help) |
| --- |
|
Bendera

Lambang

 |
| **Cogan kata:**[*Cymru am byth*] Error: {{Lang}}: text has italic markup (help) (Bahasa Wales untuk "Wales selamanya") |
| **Lagu kebangsaan:** [*Hen Wlad Fy Nhadau*] Error: {{Lang}}: text has italic markup (help) (Bahasa Wales untuk "Tanah Ayahku") |
| United Kingdom |
| Ibu negaradan bandar terbesar} | Cardiff (*Caerdydd*) |
| Bahasa rasmi | Bahasa Wales, Inggeris |
| Pemerintah | Raja berperlembagaan |
|  |
| • Ratu  | Raja Charles III |
| • Perdana Menteri  | Rishi Sunak |
| • Menteri Pertama  | Mark Drakeford |
|  |
| Penyatuan |
|  |
| • oleh Gruffudd ap Llywelyn  | 1056 |
|  |
| Populasi |
| • Perkiraan 2005 | 2,958,600 (-) |
| • Bancian penduduk tahun 2001 | 2,903,085 |
| KDNK (PPP) | 2002 |
| • Jumlah | $48 bilion (-) |
| • Per kapita | $23,741 |
| HDI (2003) | 0.939 sangat tinggi (-) |
| Mata wang | Paun sterling (GBP) |
| Zon waktu | GMT |
| • Musim panas (DST) | UTC+1 (BST) |
| Kod panggilan | 44 |
| Kod ISO 3166 | GB-WLS |
| DPT internet | .uk2 |

**Wales** (Wales: *Cymru*; disebut sebagai IPA: /ˈkəmrɨ/) ialah salah satu daripada empat negara dalam United Kingdom. Wales terletak di barat daya Great Britain dan disempadani oleh England di sebelah timur, Selat Bristol (*Môr Hafren*) di sebelah selatan dan Laut Ireland (*Môr Iwerddon*) di sebelah barat dan utara. Wales ialah prinsipaliti terbesar didunia.

Mark Drakeford, Menteri Pertama Parlimen Welsh; Mei 2021
Wales mempunyai bahasa ibunda yang dipanggil bahasa Wales, ia dituturkan oleh kira-kira 600,000 orang di seluruh dunia.
# 1924

|  |
| --- |
|   |

*Rencana ini adalah berkenaan dengan tahun 1924. Bagi kegunaan lain, sila lihat 1924 (nombor).*

**1924** merupakan tahun lompat yang bermula pada hari Selasa. Ia berlangsung dari 23 Jamadilawal 1342 hingga 4 Jamadilakhir 1343.

## Peristiwa

### Tarikh tepat tidak pasti

* Computing-Tabulating-Recording Corporation (CTR, Perbadanan Pengiraan-Penjadualan-Perakaman) menukarkan namanya menjadi **IBM** apabila ia menjadi sebuah syarikat *Fortune 500*.

## Kematian

* Vladimir I. Lenin
# Sejarah purba

**Sejarah purba/kuno** ialah himpunan peristiwa-peristiwa masa lampau bermula daripada permulaan penulisan sejarah manusia hingga permulaan Zaman Pertengahan atau Zaman Pascaklasik. Sejarah tertulis meliputi tempoh sekitar 5,000 tahun, bermula dengan aksara pepaku Sumeria, tatacara penulisan tertua yang ditemukan pada kurun waktu Protomelek-Aksara sekitar abad ke-30 SM.

Istilah "Zaman Klasik" pula sering kali digunakan sebagai sebutan bagi tempoh dalam sejarah Dunia Lama bermula dari permulaan catatan sejarah Yunani pada 776 SM (Olimpiade Pertama), kira-kira sama waktu dengan penubuhan Rom pada 753 SM, iaitu permulaan sejarah Rom Purba, dan permulaan Zaman Arkaik dalam sejarah Yunani Purba. Meskipun sempadan akhir tempoh sejarah purba masih diperdebatkan, sebahagian pakar budaya Barat menetapkan waktu kejatuhan Empayar Rom Barat pada 476 M (paling banyak digunakan), penutupan Akademi Plato pada 529 M, kemangkatan raja Justinian I pada 565 M, dan kedatangan Islam atau kebangkitan Charlemagne sebagai penghujung sejarah kuno dan Eropah Klasik.

Di India, sejarah kuno meliputi permulaan zaman Kerajaan-Kerajaan Pertengahan, sedangkan zaman purba Cina pula meliputi zaman hingga zaman Dinasti Qin.

## Rujukan
# Barisan Pembebasan Kebangsaan (Algeria)

| Barisan Pembebasan Kebangsaanجبهة التحرير الوطني لجزائرية |
| --- |
|  |
| Pemimpin/ketua | Abdelaziz Bouteflika |
| Setiausaha am | Abdelaziz Belkhadem |
| Diasaskan | 1 November 1954 |
| Ibu pejabat | Algiers |
| Ideologi | Nasionalisme Algeria, Sosialisme, Algerianisme |
| Kedudukan politik | Sayap kiri |
| Warna | Hijau, Merah dan Putih |
| Tapak sesawang |  |
| Perhimpunan Kebangsaan Rakyat | 136 / 389 |
| * Politik Algeria
* Parti politik
* Pilihan raya
 |
| sunting · sunting di WikidataLihat pendokumenan templat ini |

**Barisan Pembebasan Kebangsaan** ([جبهة التحرير الوطني *Jabhet Al-Tahrir Al-Wataniy*] Error: {{Lang-xx}}: text has italic markup (help); Perancis: *Front de Libération Nationale*, singkatan **FLN**) ialah sebuah parti politik sosialis di Algeria. Ia ditubuhkan pada 1 November 1954 hasil daripada penggabungan beberapa parti yang lebih kecil, untuk mendapat kemerdekaan Algeria daripada Perancis.

Selepas sistem berbilang parti bermula, FLN mula mendapat kerusi terbanyak pada pilihan raya 2002, di mana ia mendapat majoriti. Pada 2007, FLN cuma mendapat kemajmukan, lalu membentuk kerajaan bersama dengan Himpunan Kebangsaan untuk Demokrasi (RND) dan MSP. Pada pilihan raya 2012, FLN sekali lagi mendapat kemajmukan, dengan RND pimpinan PM Ahmed Ouyahia di tempat kedua.

## Rujukan

## Pautan luar

* Tapak web rasmi (Arab)
* Forum rasmi Diarkibkan 2011-02-08 di Wayback Machine (Arab)
# Burung Helang Tiram

| Burung Helang Tiram |
| --- |
|  |
| Status pemuliharaan |
|  Kurang membimbangkan  (IUCN 3.1) |
| Pengelasan saintifik |
| Alam: | Haiwan |
| Filum: | Kordata |
| Kelas: | Aves |
| Order: | Falconiformes |
| Keluarga: | **Pandionidae** Sclater & Salvin, 1873 |
| Genus: | Pandion Savigny, 1809 |
| Spesies: | P. haliaetus |
| Nama binomial |
| Pandion haliaetus (Linnaeus, 1758) |

 *Pandion haliaetus*
**Burung Helang Tiram** (bahasa Inggeris: *Osprey*) merupakan sejenis burung pemangsa besar berhijrah. Burung ini boleh didapati di semua benua kecuali Antartika walaupun di Amerika Selatan ia cuma ditemui sebagai burung berhijrah tidak membiak. Nama sainsnya ialah *Pandion haliacetus*, .

## Taburan

Burung Helang Tiram boleh didapati di semua benua kecuali di Antaratik. Ia tidak membiak di Amerika Selatan.

## Ciri-ciri

Burung Helang Tiram ialah haiwan yang tergolong dalam golongan benda hidup bertulang belakang (vertebrat). Burung Helang Tiram ialah haiwan berdarah panas, mempunyai sayap dan tubuh yang diselubungi bulu pelepah. Ia mempunyai paruh tanpa gigi.

Jantung Burung Helang Tiram terdiri daripada 4 kamar seperti manusia. Kamar atas dikenali sebagai atria, sementara kamar bawah dikenali sebagai ventrikel.

## Makanan

Burung Helang Tiram merupakan seekor burung pemangsa dan memburu ikan.

## Pembiakan

Sebagai burung, Burung Helang Tiram membiak dengan cara bertelur 2-4 biji. Telur yang dihasilkan mempunyai cangkerang keras di dalam sarang yang dibinanya.

## Pengekalan

Burung Helang Tiram merupakan haiwan yang dilindungi di Malaysia dan memerlukan lesen pemburuan untuk memburunya.

## Rujukan

## Pautan luar

* Rutland Osprey Project Diarkibkan 2009-05-03 di Wayback Machine
* Carian gambar Google.
# Martinique

Imej satelit Martinique
**Martinique** adalah sebuah pulau berstatus jabatan seberang laut (*département d'outre-mer*/DOM) Perancis dan juga kawasan seberang laut (*région d'outre-mer*) di bahagian timur Laut Caribbean. Ia terletak kira-kira 450 km timur laut Amerika Selatan, dan kira-kira 700 km di tenggara Republik Dominika. Prefekturnya (ibu kota) adalah Fort de France

Christopher Columbus mengunjungi pulau ini pada 15 Jun 1502. Orang Perancis mulai bermukim di Martinique pada 1635.

## Sejarah

Pemandangan Kubu Diraja kira-kira 1750.
Kewujudan manusia di Martinique dianggap agak baharu. Sejarahnya terbentuk terutamanya daripada penjajahan Amerika, penghambaan, perang-perang pengaruh antara empayar penjajah Eropah, evolusi aktiviti pertanian, peletusan Gunung Berapi Pelée pada 1902, bencana berkaitan suhu, dan juga tuntutan kemerdekaan moden.

## Pentadbiran

Martinique adalah kawasan monojabatan (atau Kawasan dan Jabatan pada masa yang sama). Pulau ini terbahagi kepada 4 arrondissement, 34 komun dan 45 kanton.

Martinique dengan Guadeloupe, yang terletak kira-kira 150 km ke utara, dan Guiana Perancis yang terletak di bahagian utara Amerika Selatan membentuk jabatan-jabatan Perancis Amerika (DFA). Kawasan Martinique juga merupakan kawasan-kawasan terluar Kesatuan Eropah.

## Pautan luar

* (Perancis) Situs resmi Diarkibkan 2009-11-24 di Wayback Machine
* (Inggeris) Situs resmi pariwisata Diarkibkan 2006-01-18 di Wayback Machine

Templat:Region Perancis
# Perenggan kutub

Dalam meteorologi, **perenggan kutub** adalah sempadan antara sel kutub dan sel Ferrel sekitar 60° latitud di setiap hemisfera. Di sempadan ini, kecerunan tajam dalam suhu berlaku di antara dua jisim udara ini, masing-masing pada suhu yang sangat berbeza.

Perenggan kutub timbul akibat udara dingin kutub yang memenuhi udara hangat tropika. Ia adalah sebuah perenggan pegun kerana jisim udara tidak bergerak antara satu sama lain. Di luar pantai timur Amerika Utara, terutama pada musim sejuk, terdapat kecerunan suhu yang tajam di antara tanah yang dilindungi salji dan arus pantai yang panas.

Teori perenggan kutub mengatakan bahawa siklon pertengahan latitud terbentuk di sempadan antara udara panas dan sejuk. Pada musim sejuk, perenggan kutub beralih ke arah Khatulistiwa, manakala sistem tekanan tinggi menguasai lebih banyak pada musim panas.

## Pautan luar

* Graphic: Polar front - precipitation produced in zones of uplift
* Polar Front Theory of Midlatitude Cyclone Development
# Hak mengundi

**Hak mengundi** (Mal., Sin.) atau **hak pilih** (Ind., bahasa Inggeris: *suffrage*) ditakrifkan sebagai hak sesebuah masyarakat untuk mengundi dalam suatu pilihan raya politik yang umum.

Hak bertanding untuk sesebuah jawatan kadangkalanya dikenali sebagai "kelayakan calon" (*candidate eligibility*) manakala gabungan kedua-dua hak mengundi dan bertanding ini dikenali sebagai "hak mengundi penuh" (*full suffrage*).

Hak mengundi sering diwujudkan daripada pemilihan wakil. Walau bagaimanapun, hak mengundi dipakai secara sama ratanya dalam pungutan suara dan inisiatif. Hak ini tidak hanya menggambarkan hak untuk mengundi di sisi undang-undang tetapi juga persoalan sama ada suatu usul akan dimasukkan dalam sesuatu undian. Penggunaan hak mengundi ini dikurangkan apabila persoalan-persoalan penting diputuskan secara sepihaknya oleh wakil yang diundi atau tidak diundi.

Dalam kebanyakan demokrasi, pengundi yang layak boleh mengundi untuk memilih wakil mereka. Undian dalam isu-isu tertentu mungkin juga boleh disediakan. Semua peringkat pemerintah di Switzerland, pada misalnya, membenarkan cara pemilihan ini. Beberapa (tetapi bukan semua) negeri Amerika Syarikat seperti California and Washington telah melaksanakan kedaulatan bersama (*shared sovereignty*) masing-masing untuk menawarkan peluang kepada warga-warganya menulis, mengusulkan dan mengundi dalam pungutan suara dan inisiatif tertentu. Pemerintah Amerika Syarikat tidak menawarkan sebarang inisiatif ini secara langsung dalam peringkat persekutuannya.

Hak mengundi diberikan kepada rakyat yang layak apabila mencapai umur layak mengundi. Perkara yang melayakkan rakyat bergantung pada keputusan pemerintah. Penduduk bukan warga sesuatu negara boleh mengundi di beberapa negara yang mungkin dihadkan untuk negara yang saling berkait rapat (misalnya warga-warga Alam Komanwel dan Kesatuan Eropah).

## Jenis

### Hak mengundi sejagat (*Universal suffrage*)

Hak mengundi sejagat terdiri daripada hak untuk mengundi tanpa sekatan disebabkan jantina, bangsa, status sosial, tahap pendidikan atau kekayaan. Hak mengundi jenis ini biasanya tidak dilanjutkan kepada semua penduduk di wilayah; perbezaan sering dibuat dalam hal kewarganegaraan, umur, dan kadangkalanya keupayaan mental atau kesalahan jenayah.

### Hak mengundi wanita

Hak ini menggambarkan hak golongan wanita untuk mengundi.

Koloni New Zealand milik British menjadi negara yang berpemerintah sendiri pertama memberikan hak mengundi kepada semua wanta dewasa pada tahun 1893. Pada tahun 1894 pula, wanita di Australia Selatan mendapat hak mengundi serta juga bertanding dalam Parlimen. Duci Besar Finland yang berautonomi dalam Empayar Rusia merupakan negara yang pertama yang membenarkan semua wanita mengundi dan bertanding dalam parlimen negara tersebut.

### Hak mengundi wajib

Hak jenis ini mewajibkan warga yang layak untuk mengundi di sisi undang-undang. Sebanyak 32 buah negara mengamalkan hak ini.

## Rujukan
# Daerah Vila Real

Letak Distrik Vila Real di Portugal
**Daerah Vila Real** merupakan sebuah daerah yang terletak di Portugal yang memiliki keluasan wilayah 4,328 km² dan populasi 223,731 orang pada tahun (2005). Ibu ktoanya ialah Vila Real. Ia bersempadan dengan Sepanyol.
# Guiana British

| Guiana |
| --- |
| 1814–1966 |
|
Bendera

Jata

 |
| **Cogan kata:Damus petimusque vicissim* (Latin) "We give and take in return" |
| **Lagu kebangsaan:** God Save the King (1814–1837; 1901–1952) God Save the Queen (1837–1901; 1952–1966)  |
| Map of British Guiana, 1908 |
| Status | Tanah jajahan British |
| Ibu negara | Georgetown |
| Bahasa umum | **Official** English **Vernacular language** Guyanese Creole
**Native languages Akawaio
* Macushi
* Waiwai
* Arawakan family
* Patamona
* Warrau
* Carib
* Wapishana
* Arekuna

**Other languages** Guyanese Hindustani (Hindi-Urdu) Chinese Yoruba Portuguese Dutch Spanish Tamil |
| Pemerintah | Colony |
| Zaman bersejarah | New Imperialism |
|  |
| • Conquered  | 1796 |
| • Anglo-Dutch Treaty  | 13 August 1814 |
| • Single colony  | 1831 |
| • New constitution  | 1928 |
| • Independence  | 26 May 1966 |
|  |
| Keluasan |
| 1924 | 231,804 km2 (89,500 bt2) |
| Populasi |
|  |
| • 1924  | 307,391 |
|  |
| Mata wang | Spanish dollar (to 1876) British Guiana dollar (to 1940s) British West Indies dollar (1949–65) East Caribbean dollar (1965–66) |
| Kod ISO 3166 | GY |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Didahului oleh** | **Diganti oleh** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Demerara |
|  | Essequibo (colony) |
|  | Berbice |
|  | Viceroyalty of New Granada |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Guyana (1966–1970) |  |

 |

 |
| Source for 1924 area and population: |

**Guiana British**, secara rasmi dikenali sebagai **Guiana**, ialah nama koloni British, sebahagian daripada Hindia Barat British (Caribbean), di pantai utara Amerika Selatan, sekarang dikenali sebagai negara merdeka Guyana (sejak tahun 1966).

Eropah pertama yang menemui Guiana ialah Sir Walter Raleigh, peneroka Inggeris. Belanda ialah orang Eropah pertama yang menetap di sana, bermula pada awal abad ke-17, ketika mereka mendirikan koloni Essequibo dan Berbice, menambahkan Demerara pada pertengahan abad ke-18. Pada tahun 1796, Great Britain mengambil alih tiga koloni ini semasa pertempuran dengan Perancis, yang telah menduduki Belanda . Britain kembali mengawal Republik Batavia pada tahun 1802 tetapi menawan koloni setahun kemudian semasa Perang Napoleon. Tanah jajahan telah diserahkan secara rasmi ke United Kingdom pada tahun 1814 dan disatukan menjadi sebuah koloni tunggal pada tahun 1831. Ibukota koloni itu terletak di Georgetown (dikenali sebagai Stabroek sebelum tahun 1812).

Tatkala British membangunkan tanah jajahan untuk tebu perladangan, mereka yang diimport Afrika sebagai hamba buruh. Ekonomi telah menjadi lebih pelbagai sejak abad ke-19 tetapi telah bergantung kepada eksploitasi sumber. Guyana menjadi bebas dari United Kingdom pada 26 Mei 1966.

## Rujukan
# Paus sirip

| Paus sirip Julat zaman:  |
| --- |
|  |
| Paus sirip timbul di Greenland |
|  |
| Ukuran berbanding manusia biasa |
| Status pemuliharaan |
|  Terjejas  (IUCN 3.1) |
| CITES Appendix I (CITES) |
| Pengelasan saintifik  |
| Domain: | Eukaryota |
| Alam: | Animalia |
| Filum: | Chordata |
| Kelas: | Mammalia |
| Infraorder: | Cetacea |
| Keluarga: | Balaenopteridae |
| Genus: | *Balaenoptera* |
| Spesies: | B. physalus |
| Nama binomial |
| Balaenoptera physalus (Linnaeus, 1758) |
| Subspecies |
| * *B. p. physalus*
* *B. p. quoyi*
* *B. p. velifera*
 |
|  |
| Julat paus sirip |
| Sinonim |
|

Senarai
* *Balaena physalus* Linnaeus, 1758
* *Balaena boops* Linnaeus, 1758
* *Balaena antiquorum* Fischer, 1829
* *Balaena quoyi* Fischer, 1829
* *Balaena musculus* Companyo, 1830
* *Balaenoptera rorqual* Lacépède, 1804
* *Balaenoptera gibbar* Lacépède, 1804
* *Balaenoptera mediterraneensis* Lesson, 1828
* *Balaenoptera jubartes* Dewhurst, 1834
* *Balaenoptera australis* Gray, 1846
* *Balaenoptera patachonicus* Burmeister, 1865
* *Balaenoptera velifera* Cope, 1869
* *Physalis vulgaris* Fleming, 1828
* *Rorqualus musculus* F. Cuvier, 1836
* *Pterobalaena communis* Van Beneden, 1857
 |

**Paus sirip** (Balaenoptera physalus) ialah sejenis paus balin dan merupakan spesies setasea kedua terbesar di dunia selepas paus biru. Individu terbesar dilaporkan seukuran 26–27 m (85–89 ka) panjang, dengan berat maksimum 70 hingga 80 tan (77 hingga 88 short ton; 69 hingga 79 long ton). Tubuh paus sirip panjang, langsing dan berwarna kelabu perang tetapi lebih pucat di bahagian bawah menjadikannya kurang terlihat dari bawah (lawan penggelapan).

## Rujukan

## Pautan luar

**Dengar rencana** (info/dl)

noicon
Spoken Wikipedia
Fail audio dicipta daripada semakan semasa bertarikh , dan tidak membayangkan penyuntingan rencana yang selepasnya bagi rencana ini. (Bantuan audio)
**Rencana bertutur lagi US National Marine Fisheries Service fin whale web page
* "ACCOBAMS".
* ARKive – images and videos of the fin whale *(Balaenoptera physalus)*
* Finback whale sounds
* Photograph of a fin whale underwater
* Photographs of a fin whale breaching
* World Wide Fund for Nature (WWF) – species profile for the fin whale
* Voices in the Sea – Sounds of the Fin Whale Diarkibkan 25 Julai 2014 di Wayback Machine
# Dianthus

| *Dianthus* |
| --- |
|  |
| Bunga *Dianthus caryophyllus* |
| Pengelasan saintifik  |
| Domain: | Eukaryota |
| Alam: | Plantae |
| *Klad*: | Trakeofit |
| *Klad*: | Eudikot |
| Order: | Caryophyllales |
| Keluarga: | Caryophyllaceae |
| Genus: | *Dianthus* L. |
| Spesies jenis |
| *Dianthus caryophyllus* |

Dianthus adalah genus yang terdiri daripada kira-kira 340 spesies tumbuhan berbunga dalam keluarga Caryophyllaceae, asalnya dari Eropah dan Asia, dengan beberapa spesies di Afrika Utara dan Selatan, dan satu spesies (*D. repens*) di Artik Amerika Utara.

### Spesies

Spesies terpilih termasuk:

* *Dianthus acicularis*
* *Dianthus albens*
* *Dianthus alpinus*
* *Dianthus amurensis*
* *Dianthus anatolicus*
* *Dianthus arenarius*
* *Dianthus armeria*
* *Dianthus balbisii*
* *Dianthus barbatus*
* *Dianthus basuticus*
* *Dianthus biflorus*
* *Dianthus bolusii*
* *Dianthus brevicaulis*
* *Dianthus broteri*
* *Dianthus burgasensis*
* *Dianthus caespitosus*
* *Dianthus callizonus*
* *Dianthus campestris*
* *Dianthus capitatus*
* *Dianthus carthusianorum*
* *Dianthus caryophyllus*
* *Dianthus chinensis*
* *Dianthus crenatus*
* *Dianthus cruentus*
* *Dianthus cyprius*
* *Dianthus deltoides*
* *Dianthus erinaceus*
* *Dianthus fragrans*
* *Dianthus freynii*
* *Dianthus fruticosus*
* *Dianthus furcatus*
* *Dianthus giganteus*
* *Dianthus glacialis*
* *Dianthus gracilis*
* *Dianthus graniticus*
* *Dianthus gratianopolitanus*
* *Dianthus haematocalyx*
* *Dianthus hyssopifolius subsp. gallicus*
* *Dianthus japonicus*
* *Dianthus japigicus*
* *Dianthus kladovanus*
* *Dianthus knappii*
* *Dianthus libanotis*
* *Dianthus lusitanus*
* *Dianthus microlepis*
* *Dianthus micropetalus*
* *Dianthus moesiacus*
* *Dianthus monspessulanus*
* *Dianthus mooiensis*
* *Dianthus myrtinervius*
* *Dianthus nardiformis*
* *Dianthus nitidus*
* *Dianthus orientalis*
* *Dianthus pavonius*
* *Dianthus pendulus*
* *Dianthus petraeus*
* *Dianthus pinifolius*
* *Dianthus plumarius*
* *Dianthus pungens*
* *Dianthus repens*
* *Dianthus scardicus*
* *Dianthus seguieri*
* *Dianthus serotinus*
* *Dianthus simulans*
* *Dianthus spiculifolius*
* *Dianthus squarrosus*
* *Dianthus strictus*
* *Dianthus subacaulis*
* *Dianthus superbus* – kuimak
* *Dianthus sylvestris*
* *Dianthus tenuifolius*
* *Dianthus thunbergii*
* *Dianthus urumoffii*
* *Dianthus zonatus*

Hibrid termasuk;

* 'Devon Xera' – Fire Star Dianthus
* 'John Prichard'

## Rujukan