Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Bibcode

Bibcode| Nama penuh | Bibliographic code |
| Diperkenalkan | 1990s |
| No. digit | 19 |
| Digit periksa | tiada |
| Contoh | 1924MNRAS..84..308E |

Bibcode (juga dikenali sebagai *refcode*) ialah pengenal pasti padat digunakan oleh sebilangan sistem data astronomi untuk secara unik menentukan rujukan sastera.

## Contoh

Contoh bibcode adalah:

| Bibcode | Rujukan |
| --- | --- |
| `1974AJ.....79..819H` | Heintz, W. D. (1974). "Astrometric study of four visual binaries". *The Astronomical Journal*. **79**: 819–825. Bibcode:1974AJ.....79..819H. doi:10.1086/111614. |
| `1924MNRAS..84..308E` | Eddington, A. S. (1924). "On the relation between the masses and luminosities of the stars". *Monthly Notices of the Royal Astronomical Society*. **84** (5): 308–332. Bibcode:1924MNRAS..84..308E. doi:10.1093/mnras/84.5.308. |
| `1970ApJ...161L..77K` | Kemp, J. C.; Swedlund, J. B.; Landstreet, J. D.; Angel, J. R. P. (1970). "Discovery of circularly polarized light from a white dwarf". *The Astrophysical Journal Letters*. **161**: L77–L79. Bibcode:1970ApJ...161L..77K. doi:10.1086/180574. |
| `2004PhRvL..93o0801M` | Mukherjee, M.; Kellerbauer, A.; Beck, D.; dll. (2004). "The Mass of 22Mg" (PDF). *Physical Review Letters*. **93** (15): 150801. Bibcode:2004PhRvL..93o0801M. doi:10.1103/PhysRevLett.93.150801. |

## Lihat juga

* Pengenal pasti objek digital

## Rujukan
# Semantic Scholar

Semantic Scholar| Jenis tapak | Enjin carian |
| Dicipta oleh | Allen Institute for Artificial Intelligence |
| URL | semanticscholar.org |
| Dilancarkan | November 2015 (2015-11) |

**Semantic Scholar** ialah sebuah enjin carian berasaskan kepintaran buatan yang dikhususkan bagi terbitan ilmiah yang dibangunkan oleh Allen Institute for AI, dan dilancarkan pada November 2015. Enjin ini menggunakan pemprosesan bahasa semula jadi untuk memberikan ringkasan berkenaan kandungan terbitan ilmiah.

Semantic Scholar memberikan ringkasan satu ayat bagi setiap terbitan ilmiah. Antara tujuan-tujuan Semantic Scholar ialah menyelesaikan masalah pembacaan abstrak terbitan ilmiah yang panjang dalam paparan perkakasan mudah alih. Selain itu, enjin ini dibina untuk meningkatkan ketercapaian terbitan-terbitan ilmiah yang tidak diketahui serta tidak mendapat sambutan oleh warga terlibat.

## Rujukan

## Pautan luar

* Tapak sesawang rasmi
# Institusi Smithsonian

Institusi Smithsonian|  |
| Bangunan Institusi Smithsonian, juga dikenali sebagai "Istana", di Washington, D.C. |
|  |
| Maklumat am |
| Ditubuhkan | 10 Ogos 1846 (1846-08-10) |
| Maklumat pentadbiran |
| Chancellor | John Roberts |
| Pengarah | Lonnie Bunch, Setiausaha Smithsonian |
| Kakitangan | 6,375 (28 Mac 2020) |
| Maklumat geografi |
| Lokasi | Washington, D.C.; Chantilly, Virginia; Bandar raya New York; Suitland, Maryland |
| Maklumat pelawat |
| Laman sesawang | www.si.edu |
| sunting Lihat pendokumenan templat ini |

Bendera Institusi Smithsonian
**Institusi Smithsonian** (/smɪθˈsoʊniən/ *smith-SOH-nee-ən*), Bangunan Institusi Smithsonian, juga dikenali sebagai "Istana", di Washington, D.C. Diasaskan pada 10 Ogos 1846, ia beroperasi sebagai instrumen amanah dan secara rasmi bukan sebahagian daripada mana-mana tiga cabang kerajaan persekutuan. Institusi itu dinamakan sempena penderma pengasasnya, saintis British James Smithson. Ia pada asalnya dianjurkan sebagai Muzium Negara Amerika Syarikat, tetapi nama itu tidak lagi wujud secara pentadbiran pada tahun 1967.

Dipanggil "loteng negara"untuk pegangan eklektiknya sebanyak 154 juta item, 19 muzium institusi, 21 perpustakaan, sembilan pusat penyelidikan dan zoo termasuk tanda tempat bersejarah dan seni bina, kebanyakannya terletak di Washington, D.C. Kemudahan tambahan terletak di Maryland, New York, dan Virginia. Lebih daripada 200 institusi dan muzium di 47 negeri, [nota 1] Puerto Rico, dan Panama adalah Gabungan Smithsonian.Penerbitan institusi termasuk majalah Smithsonian dan Air & Space.

Hampir kesemua 30 juta pelawat tahunan institusi itu diterima masuk tanpa bayaran, pengecualian ialah Cooper Hewitt, Muzium Reka Bentuk Smithsonian di New York City, yang mengenakan bayaran kemasukan. Belanjawan tahunan Smithsonian adalah sekitar $1.25 bilion, dengan dua pertiga datang daripada peruntukan persekutuan tahunan. Pembiayaan lain datang daripada endowmen institusi, sumbangan swasta dan korporat, yuran keahlian, dan pendapatan runcit, konsesi dan pelesenan yang diperoleh. Setakat 2021, endowmen institusi itu mempunyai nilai keseluruhan kira-kira $5.4 bilion.

## Rujukan
# Agronomi

**Agronomi** merupakan satu cabang sains pertanian yang memperkatakan mengenai kajian tanaman dan tanah yang mana ia bertumbuh. *Ahli agronomi* bekerja untuk mengembangkan kaedah yang akan memperbaiki kegunaan tanah dan meningkatkan penghasilan makanan dan tanaman serat. Mereka menjalankan kajian penggiliran tanaman, pengairan dan saliran, pembiakan tanaman, pengelasan tanah, penyuburan tanah, pengawalan rumput, dan bahagian lain.

## Pemilihan pembiakan baka

Agronomi termasuk pemilihan pembiakan baka pada tumbuhan kepada menghasilkan tanaman terbaik di bawah berbagai-bagai keadaan. Pembiakan baka tumbuhan telah menaikkan hasil tanaman dan telah memperbaik nilai bernutrien pada berbagai-bagai tanaman, termasuk jagung dan gandum. Ia juga telah memberikan jalan ke pengembangan tumbuh-tumbuhan jenis baru. Contohnya, kacukan bijian yang dipanggil tritikal telah dihasilkan oleh pembiakan baka campuran rai dan gandum. Tritikal mengandungi lebih protein berguna daripada sama ada rai atau gandum.

## Agronomi dan tanah

Ahli agronomi mengajikan cara-cara untuk membuat tanah lebih berhasil. Mereka mengelaskan tanah dan mengujinya untuk menentukan sama ada ia mengandungi bahan-bahan penting untuk pembesaran tumbuhan. Bahan-bahan bernutrien tersebut termasuklah sebatian nitrogen, fosforus dan kalium. Jika sesetengah tanah kurang dalam bahan-bahan ini, baja dapat membekalkannya. Ahli agronomi menyiasat gerakan nutrien-nutrien melalui tanah, dan jumlah nutrien diresap oleh akar tumbuhan. Ahli agronomi juga menguji pengembangan akar dan perhubungannya dengan tanah.

## Pemeliharaan tanah

Tambahan lagi, ahli agronomi mencipta kaedah untuk menjaga tanah dan mengurangkan kesan hakisan oleh angin dan air. Contohnya, teknik yang digelar bajakan kontur boleh digunakan untuk mecegahkan hakisan tanah dan menyimpan hujan lebat. Pengkaji-pengkaji agronomi juga mencari jalan untuk menggunakan tanah secara lebih berkesan dalam menyelesaikan masalah lain. Masalah seperti ini termasuk pembuangan tahi manusia dan haiwan; pencemaran air; dan pembinaan tanah kimia yang digelar racun perosak; yang digunakan untuk membunuh serangga dan perosak-perosak lain.

## Permodalan berteori

Lihat Ekologi penghasilan berteori

## Pekerjaan ahli agronomi

Kebanyakan ahli agronomi adalah pakar runding, penyelidik atau guru. Banyak kerja untuk stesen eksperimen pertanian, agensi kerajaan persekutuan atau negeri, pertubuhan perindustrian, atau universiti. Ahli agronomi juga berkhidmat dalam pertubuhan antarabangsa seperti Agensi untuk Pengembangan Anatarabangsa dan Pertubuhan Makanan dan Pertanian (FAO) Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu.

## Lihat juga

* Stesen eksperimen pertanian
* Sistem Pertanaman
* Kejuruteraan pertanian
* Pertanian

## Bacaan lanjut

* Ensiklopedia Buku Dunia 1988
* *Machines on the Farm* oleh Hope I. Marston, Thomas Nelson, 1982. Untuk pembaca muda.
* *The Future World of Agriculture* oleh Wendy B. Murphy, Watts, 1984.
# Bakteriologi

Plat pancang yang bertiup dengan mikroorganisma
**Bakteriologi** ialah cabang dan kepakaran biologi yang mengkaji morfologi, ekologi, genetik dan biokimia bakteria serta banyak aspek lain yang berkaitan dengannya. Pembahagian mikrobiologi ini melibatkan pengenalpastian, klasifikasi, dan pencirian spesies bakteria. Kerana persamaan pemikiran dan kerja dengan mikroorganisma selain bakteria, seperti protozoa, kulat, dan virus, terdapat kecenderungan untuk bidang bakteriologi untuk diperluas sebagai mikrobiologi. Istilah-istilah ini dahulu sering digunakan secara bergantian. Walau bagaimanapun, bakteriologi dapat dikelaskan sebagai sains yang berbeza.

## Gambaran keseluruhan

Bakteria ialah kajian bakteria dan hubungannya dengan ubat. Bakteria berkembang dari pakar perubatan yang perlu menggunakan teori kuman untuk menguji kebimbangan yang berkaitan dengan kerosakan makanan dan wain pada abad ke-19. Pengenalpastian dan pencirian bakteria dikaitkan dengan penyakit menyebabkan kemajuan bakteria patogen. Postulat Koch memainkan peranan untuk mengenal pasti hubungan antara bakteria dan penyakit tertentu. Sejak itu, bakteriologi telah mempunyai banyak kemajuan yang berjaya seperti vaksin yang berkesan, contohnya toksoid difteria dan toksoid tetanus. Terdapat juga beberapa vaksin yang tidak berkesan dan mempunyai kesan sampingan misalnya, vaksin demam kepialu. Bakteria juga menyediakan penemuan antibiotik.

## Lihat juga

* Biologi
* Bakteria
* Mikrobiologi

## Rujukan

## Bacaan lanjut

* McGrew, Roderick. *Encyclopedia of Medical History* (1985), brief history pp 25–30
# Bioinformasi

Peta kromosom X (dari laman web Pusat Bioteknologi, NCBI. Pemetaan genom merupakan pencapaian bioinformatik yang terbesar.
**Bioinformasi** merupakan bidang yang mengaplikasikan teknologi komputer dalam pengurusan maklumat-maklumat biologi. Komputer digunakan untuk memperolehi, menyimpan, menganalisis dan mengintegrasikan maklumat biologi dan genetik yang dapat digunakan dalam pengumpulan maklumant berkenaan penghasilan ubat-ubatan berasaskan-gen dan pembangunan perisian.

Bioinformasi menggunakan algoritma, data, informasi sistem, teknologi web, kecerdasan buatan, statistik, penggunaan model dan stimulasi.

## Pengenalan

Berasaskan pengiktirafan kepada kepentingan penghantaran, pengumpulan dan pemprosesan maklumat dalam sistem biologi, Paulien Hogeweg pada tahun 1978 menggunakan istilah "bioinformasi" untuk merujuk kajian pemprosesan maklumat sistem biotik.
Definisi ini mengiktirafkan bioinformatik selarasa dengan bidang biofizik dan biokimia. Antara jenis maklumat biologi yang diproses dan dikaji pasa permulaan era bioinformasi ialah pembentukan struktur interaksi sosial yang kompleks dengan menggunakan peraturan mudah seperti tingkah laku yang akan dikumpulan untuk penyelenggaraan dalam model evolusi prebiotik.

Pada permulaan "revolusi genomik", bioinformatik dirujuk semula sebagai penciptaan dan penyelenggaraan pangkalan data untuk menyimpan maklumat biologi seperti urutan nukleotida dan asid amino. Pembangunan pangkalan data seperti ini bukan sahaja melibatkan isu-isu berkenaan reka bentuk sistem tetapi juga pembangunan antara muka yang kompleks yang membolehkan penyelidik mengakses data yang sedia ada serta mengemukakan data baru atau disemak semula.

Dalam mengkaji aktiviti sel biasa dalam penyakit yang berbeza, data biologi mesti digabungkan untuk membentuk gambaran yang menyeluruh. Perkembagaan dalam bioinformasi menjadikan tugas utama dalam bidang ini adalah untuk menganalisis dan mentafsir data yang terdiri daripada urutan asid amino, nukleotida, domain protein, dan struktur protein.

Keperluan dalam keupayaan-keupayaan bioinfomasi telah menurun semenjak maklumat genom boleh diperolehi secara mudah hasil dari Projek Genom Manusia. Matlamat dalam projek ini ialah untuk memastikan turutan dalam keseluruhan gen-gen manusia (mendekati tiga bilion pasangan-pasangan asas) boleh dicapai pada tahun 2002. Sains dalam bioinformasi, sangat diperlukan untuk memahami penyakit-penyakit manusia dan pengenalpastian target-target molekul baru untuk pencarian dadah penyembuhnya. Semenjak memahami kepentingan ini, banyak universiti-universiti, institusi-institusi kerajaan dan syarikat-syarikat farmasi membentuk kumpulan-kumpulan bioinformasi, yang disertai ahli biologi dan saintis komputer. Kumpulan-kumpulan seperti ini memperbolehkan maklumat secara besar-besaran terus dijana.

## Rujukan
# Biokejuruteraan

**Biokejuruteraan** atau **kejuruteraan biologi** merupakan aplikasi kejuruteraan dalam mengatasi isu-isu yang berkaitan dengan biologi dan perubatan. Kajian ini turut melibatkan kejuruteraan biomedikal.

Prinsip biokejuruteraan turut praktikal dalam spektrum alam kehidupan. Hal ini demikian kerana teknik biokejuruteraan yang diamalkan dalam biologi skala molekul, biokimia, mikrobiologi, farmakologi, sitologi, immunologi dan neurosains turut digunakan dalam alat perubatan, perubatan diagnostik, bahan bio-persamaan dan bahan-bahan perubatan yang lain.

Biokejuruteraan tidak terhad dalam bidang perubatan sahaja. Jurutera biokejuruteraan menyelesaikan dan menghubung kait masalah serta perkara-perkara yang berkaitan dalam sistem komplex.

## Takrifan

Perkataan biokejuruteraan mula digunakan oleh Heinz Wolff, seorang ahli sains British dan pembaca berita pada 1954.

Biokejuruteraan juga digunakan untuk menerangkan pengunaan tanaman dalam pembinaan kejuruteraan awam.

## Rujukan

## Lihat juga

* Bioteknologi
* Kejuruteraan

| Jenis-jenis | Bidang-bidang utama Teknologi* l
* b
* s
 |
| --- | --- |
| **Industri** | Kejuruteraan kewangan | Jentera/Mesin | Pembinaan | Pengilangan | Perlombongan |
| **Kejuruteraan** | Biokejuruteraan | Kejuruteraan alam sekitar | Kejuruteraan awam | Kejuruteraan bahan | Kejuruteraan bangunan | Kejuruteraan biokimia | Kejuruteraan bioperubatan | | Kejuruteraan elektrik | Kejuruteraan elektronik | Kejuruteraan kimia | Kejuruteraan komputer | Kejuruteraan mekanik | Kejuruteraan nuklear | Kejuruteraan ruang angkasa | Kejuruteraan kaji logam | Kejuruteraan perindustrian | Kejuruteraan perisian | Kejuruteraan pertanian | Kejuruteraan petroleum |
| **Kesihatan dan Keselamatan** | Bioinformatik | Bioteknologi | Bahan farmaseutik | Kejuruteraan bioperubatan | Kejuruteraan keselamatan | Kimiainformatik | Teknologi kesihatan | Teknologi perlindungan kebakaran |
| **Maklumat dan Komunikasi** | Grafik | Komunikasi | Pengecaman pertuturan | Teknologi muzik | Teknologi pandangan |
| **Olahraga dan Rekreasi** | Alatan perkhemahan | Kelengkapan sukan | Sukan | Taman permainan |
| **Pengangkutan**  | Kejuruteraan ruang angkasa | Kejuruteraan samudera | Kenderaan bermotor | Pengangkutan | Ruang angkasa | Teknologi angkasa lepas |
| **Rumah / Kediaman** | Alat rumah | Hasil and pengeluaran makanan | Teknologi pendidikan | Teknologi rumah tangga |
| **Sains gunaan** | Elektronik | Fizik kejuruteraan | Kecerdasan buatan | Kejuruteraan bahan | Kejuruteraan optik | Kejuruteraan seramik | Mikroteknologi | Nanoteknologi | Sains bahan | Storan tenaga | Tenaga | Teknologi hijau | Teknologi nuklear | Teknologi perkomputeran |
| **Tentera** | Bom | Kejuruteraan angkatan laut | Senjata api dan amunisi | Teknologi dan kelengkapan tentera |

---

Jika anda melihat rencana yang menggunakan templat {{tunas}} ini, gantikanlah dengan templat tunas yang lebih spesifik.
# Biomekanik

Halaman salah satu karya pertama Biomekanik (*De Motu Animalium* dari Giovanni Alfonso Borelli) pada abad ke-17
**Biomekanik** ialah kajian tentang struktur, fungsi dan pergerakan aspek mekanikal sistem biologi, pada mana-mana peringkat daripada keseluruhan organisma kepada organ, sel dan organel sel, menggunakan kaedah mekanik. Biomekanik ialah satu cabang biofizik.

## Etimologi

Perkataan "biomekanik" (1899) dan "biomekanikal" yang berkaitan (1856) berasal daripada bahasa Yunani Purba βίος *bios* "kehidupan" dan μηχανική, *mechanikē* "mekanik", untuk merujuk kepada kajian prinsip mekanikal organisma hidup, terutamanya mereka. pergerakan dan struktur.

## Rujukan

## Bacaan lanjut

## Pautan luar

* Biomechanics and Movement Science Listserver (Biomch-L)
* Biomechanics Links
* A Genealogy of Biomechanics
# Biofizik

Pusat tindak balas fotosintesis
**Biofizik** merupakan sais disiplin yang menggunakan kaedah dan teori fizik untuk mengkaji sistem biologi. Biofizik merangkumi semua peringkat dalam organisasi kajian biologi, dari skala molekul hingga ke kajian keseluruhan sesautu organisma dan ekosistem. Kajian biofizik mempunyai pertindihan yang ketara dengan biokimia, nanoteknologi, bioteknologi, agrofizik, dan biologi sistem.

## Nota

|  |
| --- |
| **Subbidang am dalam Fizik l
* b
* s
 |
|
Biofizik | Fizik atom, molekul, dan optik | Fizik jirim termeluwap | Fizik zarah | Keelektromagnetan | Kerelatifan am | Kerelatifan khas | Mekanik klasik | Mekanik kontinum | Mekanik kuantum | Mekanik statistik | Teori medan kuantum | Termodinamik |
# Biostatistik

**Biostatistik** (singkatan biologi dan statistik, kadang-kadang dirujuk sebagai **biometri** atau **biometrik**) merupakan aplikasi statistik dalam bidang biologi. Biostatistik merangkumi reka bentuk eksperimen biologi, terutama dalam bidang perubatan, pertanian dan perikanan melalui pengumpulan, rumusan, dan analisis data yang diperoleh dari uji kaji di samping pentafsiran kesimpulan. Salah satu cabang bidang ini ialah biostatistik perubatan, yang hanya berkait rapat dengan perubatan dan kesihatan.

## Rujukan

---

Jika anda melihat rencana yang menggunakan templat {{tunas}} ini, gantikanlah dengan templat tunas yang lebih spesifik.
# Kronobiologi

Ritme sirkadian dengan beberapa parameter fisiologi.
**Kronobiologi** merupakan suatu bidang ilmu yang mempelajari fenomena berkala (kitaran) pada organisma serta adaptasi mereka pada rentak yang berkaitan dengan matahari dan bulan . Kitaran ini dikenali sebagai **rentak biologi**. Kajian kronobiologi berkaitan antara lain dengan anatomi komparatif, fisiologi, genetik, biologi skala molekul, serta tingkah laku organisme dalam mekanisme rentak biologi .

## Bibliografi

* Hastings, Michael, "*The brain, circadian rhythms, and clock genes*". Clinical review. BMJ 1998;317:1704-1707 19 December.
* U.S. Congress, Office of Technology Assessment, "*Biological Rhythms: Implications for the Worker*". U.S. Government Printing Office, September 1991. Washington, DC. OTA-BA-463. NTIS PB92-117589
* Ashikari, M., Higuchi, S., Ishikawa, F., and Tsunetsugu, Y., "*Interdisciplinary Symposium on 'Human Beings and Environments': Approaches from Biological Anthropology, Social Anthropology and Developmental Psychology*". Sunday, 25 August 2002
* "*Biorhythm experiment management plan*", NASA, Ames Research Center. Moffett Field, 1983.
* "*Biological Rhythms and Human Adaptation to the Environment*". US Army Medical Research and Materiel Command (AMRMC), US Army Research Institute of Environmental Medicine.
* Ebert, D., K.P. Ebmeier, T. Rechlin, and W.P. Kaschka, "*Biological Rhythms and Behavior*", *Advances in Biological Psychiatry*. ISSN 0378-7354
* Horne, J.A. (Jim) & Östberg, Olov (1976). A Self-Assessment Questionnaire to determine Morningness-Eveningness in Human Circadian Rhythms. International Journal of Chronobiology, 4, 97-110.

## Pautan luar

* Journal of Circadian Rhythms article Diarkibkan 2007-01-19 di Wayback Machine
* Halberg Chronobiology Laboratory Diarkibkan 2006-12-09 di Wayback Machine
* Biological Clock Web Site Diarkibkan 2007-12-07 di Wayback Machine
* Cycles Research Institute
* VII International Crimean Conference "Cosmos and Biosphere", October 1-6, 2007, Sudak, Ukraine Diarkibkan 2008-09-25 di Wayback Machine
* S Ertel's analysis of Chizhevsky's work Diarkibkan 2008-01-27 di Wayback Machine

## Rujukan
# Biologi komputasi

**Biologi komputasi** meliputi pembangunan dan aplikasi dari data-analisis dan teori kaedah, pemodelan matematik dan simulasi komputasi teknik untuk mempelajari biologi, perilaku, dan sistem sosial. Bidang ini didefinisikan secara luas dan mencakupi dasar-dasar dalam sains komputer, matematik, animasi, statistik, biokimia, kimia, biofizik, biologi molekul, genetik, genetik, ekologi, evolusi, anatomi, sains saraf, dan pemvisualan.

Biologi komputasi berbeza dari komputasi biologi, yang merupakan sub-bidang dari sains komputer dan kejuruteraan komputer menggunakan bioteknologi dan biologi untuk membangunkan komputer. Akan tetapi, biologi komputasi lebih mirip dengan bioinformasi, yang merupakan sains antaradisiplin dengan menggunakan komputer untuk menyimpan dan mengolah data-data biologi.

## Pendahuluan

Biologi komputasi, yang mencakupi banyak aspek dari bioinformasi ialah ilmu pengetahuan yang menggunakan data biologi untuk membangunkan algoritma atau model untuk memahami pelbagai sistem dan hubungan biologi. Sehingga kini, ahli biologi tidak memiliki akses ke pelbagai data yang sudah umum, terutama dalam biologi molekul dan genomik. Penyelidik mampu membangunkan kaedah analisis untuk menafsirkan maklumat biologi, tetapi tidak mampu untuk membahagikannya secara cepat di antara rakannya.

Bioinformatik mula berkembang pada awal tahun 1970-an. Ia dianggap sebagai sains menganalisis informatik proses pelbagai sistem biologi. Pada masa ini, penyelidikan dalam kecerdasan buatan menggunakan model rangkaian otak manusia untuk menghasilkan algoritma. Penggunaan data biologi untuk mengembangkan bidang lain mendorong para penyelidik biologi untuk meninjau semula idea menggunakan komputer untuk menilai dan membandingkan set data yang besar. Pada tahun 1982, maklumat dikongsi di kalangan penyelidik melalui penggunaan kad tebuk. Jumlah data yang dikongsi mula berkembang secara eksponen pada akhir 1980-an. Ini memerlukan pengembangan kaedah pengkomputeran untuk menganalisis dan menafsirkan maklumat yang berkaitan dengan cepat.

## Rujukan
# Dendrologi

Bentuk daun ialah kaedah umum yang digunakan untuk mengenal pasti pokok.

|  |
| --- |
|
Sanubar
Perus
Larka
Arar
Hawar
Memeras
Beruja
Alder
Fagus
Oak
Dardar
Ceri/Kiras
Pir
Mapel
Teliah
Sekas |

**Dendrologi** (Bahasa Yunani Kuno: δένδρον, *dendron*, "pokok"; dan Bahasa Yunani Kuno: -λογία, *-logia*, *sains* atau *kajian*) atau **xilologi** (Bahasa Yunani Kuno: ξύλον, *ksulon*, "kayu") ialah sains dan kajian tumbuhan berkayu (pokok, pokok renek, dan liana), secara khusus, pengelasan taksonominya. Tiada garis jelas antara taksonomi tumbuhan dan dendrologi; tumbuhan berkayu tidak hanya tergolong dalam banyak keluarga tumbuhan yang berbeza, tetapi keluarga ini mungkin terdiri daripada ahli berkayu dan tidak berkayu. Beberapa keluarga hanya termasuk beberapa spesies berkayu. Dendrologi, sebagai disiplin perhutanan industri, bercenderung menumpukan pengenalpastian tumbuhan berkayu yang berguna dalam ekonomi hubungan antara taksonominya. Sebagai kursus akademik kajian, dendrologi akan memasukkan semua tumbuhan berkayu, asli dan tidak asli, yang berlaku di suatu rantau. Disiplin yang berkaitan ialah kajian silvik, yang menumpukan autekologi genus dan spesies.

## Hubungan dengan botani

Dendrologi keral dikelirukan dengan botani. Walau bagaimanapun, botani ialah kajian semua jenis tumbuhan umum, manakala kajian dendrologi hanya tumbuhan berkayu. Dendrologi boleh dianggap subkategori botani yang mengkhusus dalam pencirian dan pengenalpastian tumbuhan berkayu.

## Ahli terkenal

* Mike Baillie, Universiti Ratu Belfast
* Francis A. Bartlett, pengasas Arboretum dan Taman Bartlett dan Makmal Penyelidikan Pokok Bartlett
* Ludwig Beissner
* William Douglas Cook, pengasas Arboretum Eastwoodhill dan Pukeiti (New Zealand)
* Michael Dirr
* Maciej Giertych
* Owen Johnson
* Humphry Marshall
* Alan Mitchell
* Alfred Rehder
* Viscount Philippe de Spoelberch

## Lihat juga

* Dendrokronologi
* Silvikultur
* Kongres Perhutanan Dunia

## Rujukan

## Pautan luar

* Iowa State - Dendrology
* Forest Biology and Dendrology Educational Sites at Virginia Tech
* Dendrology information and other tree identification resources

Templat:Forestry
Templat:Lumberjack sports
Templat:Tree-stub
# Epidemiologi

**Epidemiologi** ialah kajian tentang faktor yang mempengaruhi kesihatan dan ketidaksihatan suatu populasi dan berperanan sebagai asas dan campur tangan logik yang dibuat untuk kepentingan kesihatan awam dan perubatan pencegahan. Ia dianggap sebagai metodologi asas bagi kajian kesihatan awam, dan ia amat dititikberatkan di dalam perubatan berasaskan bukti untuk mengenal pasti faktor risiko untuk sesuatu penyakit dan memastikan pendekatan kaedah rawatan yang optimum untuk amalan klinikal. Di dalam pengkajian penyakit berjangkit dan penyakit tidak berjangkit, kerja ahli epidemiologi berbagai dari penyiasatan wabak kepada reka bentuk kajian, pengumpulan data dan analisis termasuk pengembangan model statistik untuk menguji hipotesis dan pendokumenan keputusan untuk dihantar ke jurnal kajian semula setara.