Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Неотропика

Неотропика
**Неотропика** (латинлӓ Oecozona neotropica) — Мӱлӓндӹн биогеографи регионвлӓн гӹц иктӹжӹ.

## Эндемик йӓнвлӓжӹ

* Arinae — Неотропика попугайвлӓ

## Эндемик кушкышвлӓжӹ

|  |
| --- |
| **Биогеографи регионвлӓ** |
| Австралази · Антарктика · Антиборей · Афротропика · Борей · Голарктика · Индомалай · Индошӹпӓнокеани · Неарктика · Неотропика · Палеарктика · Тропикоатлантика |
# Шӹпӓн океан

Шӹпӓн океан
**Шӹпӓн океан** (англ. *Pacific Ocean*) — Мӱлӓндӹн сек кого океанжы. Шӹпӓн океан сирӹштӹ Америка, Ази дӓ Австрали континентвлӓ вӓрлӓнӓт. Кымдецшӹ 165.25 миллион км².
# Калимантан

Калимантан тенгеок Борнео
**Калимантан** (индонезилӓ Kalimantan) тенгеок **Борнео** (малайла Borneo) — Малайзи, Бруней дӓ Индонези кугижӓнӹшвлӓн Кого Зонда ошмаотыжы. Мӱлӓндӹн сек кого 3-шы ошмаотыжы. Территорижӹ 743 330 км². 2010-шы ин тӹштӹ 19 804 064 эдем ӹлен.

## Эндемик йӓнвлӓжӹ

* *Pongo pygmaeus* — Орангутан
* *Otus brookii brookii* — Борнео шӱшкӓн тымана
* *Erythropitta ussheri* — Шим калпакан питта
* *Calyptomena whiteheadi* — Кого ыжар кымданер
* *Calyptomena hosii* — Симсӹ мӹшкӹрӓн ыжар кымданер
* *Oriolus hosii* — Шим царамак
* *Orthotomus sericeus sericeus* — Якшар пачан ыргышы кек
* *Lanthanotus borneensis* — Пӹлӹшдӹмӹ варан

## Эндемик кушкышвлӓжӹ
# Тангыж

Тангыж
 Тангыж
 Тангыж
 Тангыж
 Тангыж
 Тангыж
**Тангыж** —

## Океанышты тангыж

### Шӹпӓн океан

* Аки тангыж
* Бали тангыж
* Банда тангыж
* Беринг тангыж
* Висаян тангыж
* Внутреннее Японское море
* Ирвел Китай тангыж
* Сар тангыж
* Камотес тангыж
* Коралл тангыж
* Коро тангыж
* У Гвиней тангыж
* Минданао тангыж
* Молуккское море
* Охотское море
* Саву тангыж
* Самар тангыж
* Серам тангыж
* Сибуян тангыж
* Соломон тангыж
* Сулавеси тангыж
* Сулу тангыж
* Тасман тангыж
* Тувалу тангыж
* Фиджи тангыж
* Филиппин тангыж
* Флорес тангыж
* Хальмахера тангыж
* Южно-Китайское море
* Ява тангыж
* Япони тангыж

### Атланти океан

* Азов тангыж
* Балти тангыж
* Гебрид тангыж
* Ирланди тангыж
* Кариб тангыж
* Кельт тангыж
* Ирмингера тангыж
* Лабрадор тангыж
* Мрамор тангыж (Мармара тангыж)
* Саргассово море
* Северное море
	+ Ваттовое море
* Мӱлӓндӹ лоштыш тангыж (Мӱлӓндӹлоштыш тангыж)
	+ Адриатика тангыж
	+ Альборан тангыж
	+ Балеар тангыж
	+ Иони тангыж
	+ Кипр тангыж
		- Килики тангыж
		- Левантин тангыж
	+ Лигурийское море
	+ Тиррен тангыж
	+ Эгей тангыж
		- Икари тангыж
		- Крит тангыж
		- Миртойское море
		- Фраки тангыж
* Шим тангыж

### Инди океан

* Андаман тангыж
* Арави тангыж
* Арафура тангыж
* Якшар тангыж
* Лакшадвип тангыж тенгеок Лаккадив тангыж
* Тимор тангыж

### Йыдпел Ледовитый океан

* Баренцево море
	+ Печорское море
* Баффин тангыж
* Ош тангыж
* Бофорт тангыж
* Море Ванделя
* Восточно-Сибирское море
* Гренланд тангыж
* Море Принца Густава-Адольфа
* Море Кронпринца Густава
* Кара тангыж
* Море Лаптевых
* Море Линкольна
* Норвежское море
* Чукотское море

### Кечӹвӓлвел океан

* Амундсен тангыж
* Росс тангыж
* Уэдделл тангыж
* Скош тангыж
* Лазарев тангыж
* Дейвис тангыж
* Беллинсгаузен тангыж
* Моусон тангыж
* Рисер-Ларсен тангыж
* Море Содружества
* Море Космонавтов
* Море Сомова
* Море Дюрвиля

## Вӹдъялвлӓ

* вӹдъял
* Бенгаль вӹдъял (Инди океан)
* Гудзон вӹдъял (Северный Ледовитый океан)
* Мексика вӹдъял (Атлантический океан)
* Перс вӹдъял (Инди океан)
# Басквлӓ

Баски сӓндӓлык
Пӓлӹмӹ басквлӓ

 Басквлӓн Доностиа куштымашышыты

**Басквлӓ** (баскла: euskaldunak, исп. vascos, фр. Les Basques) Бискай тангыж иксӓн Йыдвел Испаништӹш Баски сӓндӓлӹк дӓ Йыдвел Наварра дон Францин Аквитани регионвлӓштӹжӹ ӹлӹшӹ халык. Нӹнӹн шотышты 2 800 000 нӓрӹ.

# Баск йӹлмӹ:

Йӹлмӹ шотышты баск йӹлмӹлӓн ик вес родньык йӹлмӹ уке. Лин кердеш, индо-европеецвлӓн толмышты якте баск йӹлмӹ докы лишӹл йӹлмӹвлӓ доно попышы халыквлӓ ылыныт, но варажы вес халыквлӓ лоэш ярлалт кенӹтӓт, йӹлмӹштӹмӓт ямденӹт. Кынамжы басквлӓ ибери йӹлмӹ доно попышы халыквлӓн ӹлӹшеш кодшы халык маныт, кынамжы нӹнӹм этрусквлӓ доно кӹлдӓт.

Испаништӹ басквлӓлӓн административный дӓ политикыштыш виктӓрӹмӓштӹ, халык ядмашым решӹмӓшты кымда ирӹкӹм пумы, баск йӹлмӹм тетя пичӹ гӹц тӹнгӓлӹн университет кушӹц якте тымдат. Баски мӱлӓндӹн вуйхалажы Бильбао хала.
# Дунай

Дунай тӹрӹштӹ. Будапешт
**Дунай** (Шаблон:Langs) йогы Покшал Европышты. Кытшы 2960 уштыш. Йыл паштек Европышты кокшы кужы йогы.

Этимологижӹ кельт йӹлмӹ гӹц лиӓлтшы "пӹсӹ йогым" анжыктышы Danuvius шамак гӹц ылеш. Эче верс верси улы, кыдым скиф дӓ сарматвлӓн йӹлмӹштӹ доно кӹлдӓт, кышты ти шамак "вӹдӹм", "йогым", "ӓнгӹрӹм" анжыкта.