Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Сьерра-Леоне

Сьерра-Леонен йолажы
Сьерра-Леонен вӓрлӓнӹмӹштӹ
**Сьерра-Леоне** (англла Sierra Leone; официал лӹмжӹ — Republic of Sierra Leone) — Вадывел Африкыштыш кугижӓнӹш. Йыдвелнӹ дӓ ирвелнӹ Гвиней, кечӹвӓл-ирвелнӹ Либери, вадывелнӹ дӓ кечӹвӓл-вадывелнӹ Атланти океан доно пӹсмӓным кыча. 2010-шы ин тӹштӹ 6.4 млн. эдем ӹлен. Кугижӓнӹшӹн территорижӹ 71,740 км². Кугижӓнӹшӹн вуйхалажы дӓ сек кого халажы: Фритаун.

## Административное деление

| № | кырык марла | англла | Ӹлӹзӹ шот (2004 ин ) | Территория, тыс. км² | Плотность, чел./км² | Число округов | Центр |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Вадывел область | Western Area | 950,9 | 0,56 | 1698 | 2 | Фритаун |
| 2 | Ирвел провинци | Eastern Province | 1187,5 | 15,6 | 76 | 3 | Кенема |
| 3 | Йыдвел провинци | Northern Province | 1718,2 | 35,9 | 48 | 5 | Макени |
| 4 | Кечӹвӓлвел провинци | Southern Province | 1106,6 | 19,7 | 56 | 5 | Бо |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons has media related to: Сьерра-Леоне |
# Кампеткӓ

Кампеткӓвлӓ **Кампеткӓ** (латинлӓ confectum, «ӹштӹмӹ») — песок гӹц ӓли шоколад гӹц ӹштӹмӹ изделивлӓ. Цилӓ кампеткӓвлӓ айырлалтыт составышты дӓ формышты дон, тенгеок нӹнӹм шукы йишлӓ ӹштӓт.

Хайрцаг, уут болон бусад төрлийн чихрийн сав баглаа боодол нь бүтээгдэхүүний найдвартай хамгаалалтыг хангах, хадгалах хугацааг уртасгахад тусалдаг. Энэ нь зөвхөн практик функцийг гүйцэтгэдэг төдийгүй хэрэглэгчийн төлөөх тэмцлийн хүчирхэг зэвсэг болдог.

## Йишлӓжӹ

**Кампеткӓн йишлӓжӹ**:

* карамель
* ирис
* шоколадан кампеткӓвлӓ
* трюфель
* марципан
* шӹшерӓн
* ликёран
* вафлиӓн
* шукы слойан
* кремӓн
* батончик
* пӱкшӓн

## Also see

* Лукум
# Луизиана

Луизиана штатын вӓрлӓнӹмӹжӹ
 Луизиана штатын йолажы
 Луизиана штатын пецӓтшӹ
**Луизиана** (англла State of Louisiana, французла État de Louisiane, креолла Léta de la Lwizyàn) — Америкын ушымы штатвлӓн штатшы. Штатын территорижӹ: 135,382 км². 2010-шы ин тӹштӹ 4 533 372 эдем ӹлен. Вес штатвлӓ логӹц Луизиана кымдецшӹ доно 31-шӹ дӓ ӹлӹзӹ шот доно 22-шы ылеш. Штат статусым Луизианалан 30 апрельын 1812 ин пумы. Шот донжы тӹдӹ 18-шӹ ылын. Штатын вуйхалажы: Батон-Руж; сек кого халажы: У Орлеан.

## Ӹлӹзӹ шот

|  |
| --- |
| **И** | **Ӹлӹзӹ шот** |
| 1810 | 76556 |
| 1820 | 153407 |
| 1830 | 215739 |
| 1840 | 352411 |
| 1850 | 517762 |
| 1860 | 708002 |
| 1870 | 726915 |
| 1880 | 939946 |
| 1890 | 1118588 |
| 1900 | 1381625 |
| 1910 | 1656388 |
| 1920 | 1798509 |
| 1930 | 2101593 |
| 1940 | 2363516 |
| 1950 | 2683516 |
| 1960 | 3257022 |
| 1970 | 3641306 |
| 1980 | 4205900 |
| 1990 | 4219973 |
| 2000 | 4468976 |
| 2010 | 4533372 |
# Вануату

Вануатун йолажы
Вануатун вӓрлӓнӹмӹжӹ
Эфате
Ясур
Ясур
**Вануату** (бисламала Ripablik blong Vanuatu, англла Republic of Vanuatu,‎‎ французла République de Vanuatu ; официал лӹмжӹ — **Вануату Республика**) — Океаништӹш ошмаоты кугижӓнӹш. Ирвелнӹ Австрали, кечӹвӓл-ирвелнӹ У Каледони, ирвелнӹ Фиджи, йыд-вадывелнӹ Соломон ошмаотывлӓ доно пӹсмӓным кыча. 2009-шӹ ин тӹштӹ 243,304 эдем ӹлен. Территорижӹ 243,304 км². Вуйхалажы дӓ сек кого халажы: Порт-Вила.

## Провинцивлӓжӹ

* Вануату провинцивлӓ

1. Торба (бисл. Torba Provins; англ. Torba Province)
2. Санма (бисл. Sanma Provins; англ. Sanma Province)
3. Пенама (бисл. Penama Provins; англ. Penama Province)
4. Малампа (бисл. Malampa Provins; англ. Malampa Province)
5. Шефа (бисл. Shefa Provins; англ. Shefa Province)
6. Тафеа (бисл. Tafea Provins; англ. Tafea Province)

## Ошмаотывлӓжӹ

* Вануату ошмаотывлӓ

## Йӹлмӹвлӓ

Вануатушты 110 йӹлмӹ (бисламала *lanwis* ) улы.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * Akei (tsr)
* Ambae, East (omb)
* Ambae, West (nnd)
* Amblong (alm)
* Ambrym, North (mmg)
* Ambrym, Southeast (tvk)
* Aneityum (aty)
* Aore (aor)
* Apma (app)
* Araki (akr)
* Aulua (aul)
* Axamb (ahb)
* Baetora (btr)
* Baki (bki)
* Bierebo (bnk)
* Bieria (brj)
* Bislama (bis)
* Burmbar (vrt)
* Butmas-Tur (bnr)
* Dakaka (bpa)
* Dixon Reef (dix)
* Dorig (wwo)
* Efate, North (llp)
* Efate, South (erk)
* Emae (mmw)
* English (eng)
* Eton (etn)
* Fortsenal (frt)
 | * French (fra)
* Futuna-Aniwa (fut)
* Hano (lml)
* Hiw (hiw)
* Ifo (iff)
* Katbol (tmb)
* Koro (krf)
* Kwamera (tnk)
* Labo (mwi)
* Lakon (lkn)
* Lamenu (lmu)
* Larevat (lrv)
* Lehali (tql)
* Lelepa (lpa)
* Lenakel (tnl)
* Letemboi (nms)
* Lewo (lww)
* Lingarak (lgk)
* Litzlitz (lzl)
* Lonwolwol (crc)
* Lorediakarkar (lnn)
* Löyöp (urr)
* Mae (mme)
* Maewo, Central (mwo)
* Mafea (mkv)
* Maii (mmm)
* Malfaxal (mlx)
* Malo (mla)
 | * Malua Bay (mll)
* Maragus (mrs)
* Marino (mrb)
* Maskelynes (klv)
* Mele-Fila (mxe)
* Merei (lmb)
* Merlav (mrm)
* Morouas (mrp)
* Mosina (msn)
* Mota (mtt)
* Motlav (mlv)
* Mpotovoro (mvt)
* Namakura (nmk)
* Nambas, Big (nmb)
* Narango (nrg)
* Nasarian (nvh)
* Navut (nsw)
* Nokuku (nkk)
* Nume (tgs)
* Paama (pma)
* Piamatsina (ptr)
* Polonombauk (plb)
* Port Sandwich (psw)
* Port Vato (ptv)
* Repanbitip (rpn)
* Rerep (pgk)
* Roria (rga)
* Sa (sax)
 | * Sakao (sku)
* Seke (ske)
* Shark Bay (ssv)
* Sie (erg)
* South West Bay (sns)
* Sowa (sww)
* Tambotalo (tls)
* Tangoa (tgp)
* Tanna, North (tnn)
* Tanna, Southwest (nwi)
* Tasmate (tmt)
* Tiale (mnl)
* Toga (lht)
* Tolomako (tlm)
* Tutuba (tmi)
* Unua (onu)
* Ura (uur)
* Uripiv-Wala-Rano-Atchin (upv)
* Valpei (vlp)
* Vao (vao)
* Vatrata (vlr)
* Vinmavis (vnm)
* Vunapu (vnp)
* Wailapa (wlr)
* Whitesands (tnp)
* Wusi (wsi)
 |

## Ажедмӓшвлӓ
# Гималайвлӓ

Гималайвлӓ
**Гималайвлӓ** тенгеок **Гималай кырыквлӓ** (санскр. हिमालय himālayaḥ, хинди हिमालय, непал. हिमालय, кит. 喜馬拉雅山脈) — Азиштӹ вӓрлӓнӹшӹ Мӱлӓндӹн сек кого кырыквлӓжӹ. Гималайвлӓ Инди, Непал, Китай (Тибет), Пакистан, Бутан территоривлӓштӹ лишнӹш кырыквлӓ. Кӱкшӹцшӹ 8848 м, кымдецшӹ 1 089 133 км².

## Шӹрен вӓшлиӓлтшӹ йӓнвлӓжӹ

## Шӹрен вӓшлиӓлтшӹ кушкышвлӓжӹ
# Трентон (Нью-Джерси)

Трентон хала
**Трентон**  (англла Trenton ) — Америкын ушымы штатвлӓн Нью-Джерси штатын вуйхалажы. Халан территорижӹ: 21.1 км². 2010-шы ин тӹштӹ 84,913 эдем ӹлен.

## Ӹлӹзӹ шот

|  |
| --- |
| **И** | **Ӹлӹзӹ шот** |
| 1810 | 3002 |
| 1820 | 3942 |
| 1830 | 3925 |
| 1840 | 4035 |
| 1850 | 6461 |
| 1860 | 17228 |
| 1870 | 22874 |
| 1880 | 29910 |
| 1890 | 57458 |
| 1900 | 73307 |
| 1910 | 96815 |
| 1920 | 119289 |
| 1930 | 123356 |
| 1940 | 124697 |
| 1950 | 128009 |
| 1960 | 114167 |
| 1970 | 104638 |
| 1980 | 92124 |
| 1990 | 88675 |
| 2000 | 85403 |
| 2010 | 84913 |
# Висконсин

Висконсин штатын вӓрлӓнӹмӹжӹ
 Висконсин штатын йолажы
 Висконсин штатын пецӓтшӹ
**Висконсин** (англла Wisconsin ) — Америкын ушымы штатвлӓн штатшы. Штатын территорижӹ: 169 639 км². 2010-шы ин тӹштӹ 5 686 986 эдем ӹлен. Вес штатвлӓ логӹц Висконсин кымдецшӹ доно 23-шы дӓ ӹлӹзӹ шот доно 18-шӹ ылеш. Штат статусым Висконсинлӓн 29 май ын 1848 ин пумы. Шот донжы тӹдӹ 30-шы ылын. Штатын вуйхалажы: Мэдисон; сек кого халажы: Милуоки.

## Ӹлӹзӹ шот

|  |
| --- |
| **И** | **Ӹлӹзӹ шот** |
| 1820 | 1444 |
| 1830 | 3635 |
| 1840 | 30945 |
| 1850 | 305391 |
| 1860 | 775881 |
| 1870 | 1054670 |
| 1880 | 1315457 |
| 1890 | 1693330 |
| 1900 | 2069042 |
| 1910 | 2333860 |
| 1920 | 2632067 |
| 1930 | 2939006 |
| 1940 | 3137587 |
| 1950 | 3434575 |
| 1960 | 3951777 |
| 1970 | 4417731 |
| 1980 | 4705767 |
| 1990 | 4891769 |
| 2000 | 5363675 |
| 2010 | 5686986 |
# Гондурас

Гондурасын йолажы
Гондурасын вӓрлӓнӹмӹжӹ
**Гондурас** (испанилӓ Honduras ; официал лӹмжӹ — **Гондурас Республика** испанилӓ República de Honduras) — Покшал Америкыштыш кугижӓнӹш. Вадывелнӹ Гватемала, кечӹвӓл-вадывелнӹ Сальвадор, кечӹвӓл-ирвелнӹ Никарагуа, кечӹвӓлнӹ Шӹпӓн океан, йыдпелнӹ Кариб тангыж доно пӹсмӓным кыча. 2010-шы ин тӹштӹ 8,249,574 эдем ӹлен.