Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Руанда

Руандан йолажы
Руандан вӓрлӓнӹмӹжӹ
Руандан ландшафт
**Руанда** (руандала *Rwanda*; официал лӹмжӹ — **Руанда Республик** руандала *Repubulika y’u Rwanda*) — Ирвел Африкыштыш кугижӓнӹш. Вадывелнӹ Конго Демократи Республика, йыдвелнӹ Уганда, ирвелнӹ Танзани, кечывӓлвелнӹ Бурунди доно пӹсмӓным кыча. 2010-шы ин тӹштӹ 11 055 976 эдем ӹлен. Кугижӓнӹшӹн территорижӹ 26 338 км². Кугижӓнӹшӹн вуйхалажы дӓ сек кого халажы: Кигали.

## Халыквлӓ

* Руандавлӓ (Abanyarwanda)
	+ хутувлӓ (Abahutu) — 88 %
	+ тутсивлӓ (Abatutsi) — 11 %
	+ твавлӓ (Abatwa ) — 1 %
* foreign peoples
	+ Арабвлӓ - 7350
	+ Французы - 2440
	+ Бельгийцы — 110

## Провинцивлӓ

* Руанда провинцивлӓ

1. Вадывел (Intara y’Uburengerazuba)
2. Ирвел (Intara y’Iburasirazuba)
3. Йыдвел (Intara y’Amajyaruguru)
4. Кечӹвӓлвел (Intara y’Amajyepfo)
5. Кигали (Umujyi wa Kigali)

Административное деление Руанды:

**Intara** (провинцивлӓ) **→Uturere** (районвлӓ) **→Utugari→Imirenge→Imidugudu** (солавлӓ)
# Пушкин, Александр Сергеевич

| Пушкин, Александр Сергеевич |
| --- |
|  |
| Шочын | 26 май (6 июнь) 1799 и |
| Шочмо вер | * Москва, Российская империя[d]
 |
| Колен | 29 январь (10 февраль) 1837 и (37 и) |
| Колымо вер | * Санкт-Петербург, Российская империя[d][…]
 |
| Страна | * Российская империя[d]
 |
| Тыршымаш алан | поэт, драматург, литературный критик, переводчик, историк, романист, либреттист, коллекционер книг, публицист, сирӹзӹ, детский писатель, драматург-режиссёр, эссеист, бретёр, переводчик Адама Мицкевича, переводчик Уильяма Вордсворта, киносценарист |
| Ача | Сергей Львович Пушкин[d] |
| Ава | Надежда Осиповна Пушкина[d] |
| Шаблон:Wikidata gender switch | Наталья Николаевна Гончарова[d] |
| Йоча-влак | Мария Александровна Гартунг[d], Наталья Александровна Пушкина[d], Александр Александрович Пушкин[d] и Григорий Александрович Пушкин[d] |
| Автограф |  |
|  Медиафайлы на Викискладе |
|  Произведения в Викитеке |

Пушкинӹн портретшӹ. Авторжы Кипренски
**Пушкин Александр Сергеевич** (Москва, 1799 — Петербург, 1837) — кымдан пӓлӹмӹ, Руш Элышты когон яратымы национальный поэт. 1811-1817-шӹ ивлӓн дворян тетявлӓлӓн пачмы Царское Селоштыш лицейӹштӹ тыменьын. 1820-шы ин ”Руслан дон Людмила” лӹмӓн пӹтӓриш поэмыжым сирен. Пушкинӹн кыды-тидӹ пӓшӓжӹм кырык марлаат лыдаш лиэш. Иктӹжӹ нӹнӹ логӹц — ”Евгений Онегин” поэмыжы, кыдым В. Григорьев-Тотир сӓрен.
# Замби

Замбин йолажы
Замбин вӓрлӓнӹмӹштӹ
 Замби ӹдӹрӓмӓшвлӓ
 Китве
**Замби** (англла‎‎ Zambia; официал лӹмжӹ — Republic of Zambia) — Ирвел Африкыштыш кугижӓнӹш. Йыдвелнӹ Конго Демократи Республика, йыд-ирвелнӹ Танзани, ирвелнӹ Малави, вадывелнӹ Ангола, кечӹвӓлвелнӹ Мозамбик, Зимбабве, Ботсвана дӓ Намиби, доно пӹсмӓным кыча. 2009-шӹ ин тӹштӹ 12 935 000 эдем ӹлен. Кугижӓнӹшӹн территорижӹ 752 618 км². Кугижӓнӹшӹн вуйхалажы дӓ сек кого халажы: Лусака.

## Халыквлӓжӹ дон Йӹлмӹвлӓжӹ

* ньянджавлӓ дӓ ньянджа йӹлмӹ (чева)
* бембавлӓ дӓ бемба йӹлмӹ
* лундавлӓ дӓ лунда йӹлмӹ
* тонгавлӓ дӓ тонга йӹлмӹ
* лозивлӓ дӓ лози йӹлмӹ
* лувалевлӓ дӓ лувале йӹлмӹ
* каондевлӓ дӓ каонде йӹлмӹ

## Административно-территориальное деление

* Замби провинцивлӓ
* Замби районвлӓ

| Провинци | Административный центр | Кымдецшӹ, км² | Ӹлӹзӹ шот (2000 ин) |
| --- | --- | --- | --- |
| Покшал | Кабве | 94 395 | 1 012,257 |
| Коппербелт | Ндола | 31 328 | 1 581,221 |
| Ирвел | Чипата | 69 106 | 1 306,173 |
| Луапула | Манса | 50 567 | 775,363 |
| Лусака | Лусака | 21 896 | 1 391,329 |
| Йыдвел | Касама | 147 826 | 1 258,696 |
| Йыд-вадывел | Солвези | 125 827 | 583,350 |
| Кечӹвӓлвел | Марамба (Ливингстон) | 85 283 | 1 212,124 |
| Вадывел | Монгу | 126 386 | 765,088 |

## Сек кого халавлӓжӹ

* Замби халавлӓ

|  | хала | Ӹлӹзӹ шот (2000 ин) | Ӹлӹзӹ шот (2010 ин) |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. | Лусака | 1 084 703 | 1 460 566 |
| 2. | Ндола | 374 757 | 495 004 |
| 3. | Китве-Нкана | 363 734 | 547 700 |
| 4. | Кабве | 176 758 | 215 015 |
| 5. | Чингола | 147 448 | 178 092 |
| 6. | Муфулира | 122 336 | 141 056 |
| 7. | Луаншья | 115 579 | 132 117 |
| 8. | Ливингстон (Марамба) | 97 488 | 133 936 |
| 9. | Касама | 74 243 | 111 588 |
| 10. | Чипата | 73 110 | 109 344 |

## Ажедмӓшвлӓ
# Лас-Вегас (Невада)

Лас-Вегас хала
**Лас-Вегас**  (англла Las Vegas ) — Америкын ушымы штатвлӓн Невада штатын сек кого халажы. Халан территорижӹ: 340.0 км². 2010-шы ин тӹштӹ 583,756 (метропол: 1,951,269 ) эдем ӹлен.

## Ӹлӹзӹ шот

|  |
| --- |
| **И** | **Ӹлӹзӹ шот** |
| 1900 | 25 |
| 1910 | 800 |
| 1920 | 2304 |
| 1930 | 5165 |
| 1940 | 8422 |
| 1950 | 24624 |
| 1960 | 64405 |
| 1970 | 125787 |
| 1980 | 164674 |
| 1990 | 258295 |
| 2000 | 478434 |
| 2010 | 583756 |