# Попугай

Якшарикӓ ара (*Ara macao*)
Симсӓлгӹ-сарикӓ ара (*Ara ararauna*)
Гиацинт ара (*Anodorhynchus hyacinthinus*)
Гваруба (*Guaruba guarouba*)
Ӹдӹр лори (*V. peruviana*)
Ошикӓ какаду (*C. galerita*)
Сарикӓ пӹлӹшӓн попугай
Лорикет (*Trichoglossus haematodus*)
Кымда пачан попугай (*Psephotus haematonotus*)
**Попугай ганьывлӓ** тенгеок **попугайвлӓ гань ылшывлӓ** (латинлӓ Psittaciformes) — попугай дон оравивлӓ (Psittacopasserae) йыхыш пырышы тропиквлӓ дон субтропиквлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ яргата цӹреӓн кеквлӓ. Попугайвлӓ яратымы четлык (клетке) кек ылыт.

Цилӓжӹ 372 тӹрлӹ попугай улы. Попугайвлӓн сек изижӹ 8 см (*Micropsitta pusio*), сек когожы 1 м (гиацинт ара *Anodorhynchus hyacinthinus*) якте шот. Нелӹцшӹ 10 г (*Micropsitta pusio*), 4.0 кг (какапо *Strigops habroptilus*) якте лин кердеш.

## Классификацижӹ

Попугай отрядын кымыт надсемействожы улы:

* Cacatuoidea — Какадувлӓ
	+ Cacatuidae — Какадувлӓ
* Strigopoidea — У Зеланди попугайвлӓ
	+ Nestoridae — Несторвлӓ
	+ Strigopidae — Тымана попугайвлӓ
* Psittacoidea — Попугайвлӓ
	+ Psittrichasiidae — Кучкыж попугайвлӓ
	+ Psittaculidae — Изи попугайвлӓ
	+ Psittacidae — Кого попугайвлӓ

### Какадувлӓ

* **КакадувлӓCacatuidae
	+ Nymphicinae — Кореллавлӓ
		- *Nymphicus hollandicus* — Корелла
	+ Calyptorhynchinae — Шимӓкӓ какадувлӓ
		- *Calyptorhynchus* — Шимӓкӓ какаду
	+ Cacatuinae — Лачокла какадувлӓ
		- Microglossini — Шим шылдыран какадувлӓ
			* *Probosciger* — Пальма какаду
		- Cacatuini — Ошикӓ какадувлӓ
			* *Callocephalon fimbriatum* — Шлемӓн какаду
			* *Eolophus roseicapilla* — Ошалгы-якшарикӓ какаду
			* *Lophochroa leadbeateri* — Какаду-инка
			* *Cacatua* — Ошикӓ какаду

### У Зеланди попугайвлӓ

* Nestoridae — Несторвлӓ
	+ *Nestor* — Нестор
* Strigopidae — Тымана попугайвлӓ
	+ *Strigops* — Тымана попугай

### Попугайвлӓ

* **Psittrichasiidae** — Кучкыж попугайвлӓ
	+ Psittrichasinae — Цуштыривуян попугайвлӓ
		- *Psittrichas fulgidus* — Цуштыривуян попугай
	+ Coracopsinae — Ваза попугайвлӓ
		- *Coracopsis* — Ваза попугай
* **Psittaculidae** — Изи попугайвлӓ
	+ Platycercinae — Розеллывлӓ
		- Pezoporini — Шуды изи попугайвлӓ
			* *Neopsephotus bourkii* — Ошикӓ-якшарикӓ изи попугай
			* *Neophema* — Шуды изи попугай
			* *Pezoporus* — Рок попугай
		- Platycercini — Лачокла розеллывлӓ
			* *Barnardius* — Барнард попугай
			* *Cyanoramphus* — Тӹргештӹлшӹ попугай
			* *Eunymphicus* — Шуран попугай
			* *Lathamus discolor* — Цӹгӓк статян попугай
			* *Northiella* — Якшар мӹшкӹрӓн кымда пачан попугай
			* *Platycercus* — Розелла
			* *Prosopeia* — Тьолгыжшы попугай
			* *Psephotus* — Кымда пачан попугай
			* *Purpureicephalus spurius* — Якшар калпакан попугай
	+ Psittacellinae — Волаан попугайвлӓ
		- *Psittacella* — Волаан попугай
	+ Loriinae — Лори попугайвлӓ
		- Loriini — Лоривлӓ
			* *Chalcopsitta* — Йӹлгӹжикӓ лори
			* *Eos* — Якшарикӓ лоривлӓ
			* *Pseudeos* — Ош тупан лори
			* *Trichoglossus* — Лорикет
			* *Psitteuteles* — Ишкӹ пачан лорикетвлӓ
			* *Lorius* — Кымда пачан лори
			* *Phigys* — Фиджи лори
			* *Vini* — Ӹдӹр лори
			* *Glossopsitta* — Мускус лорикетвлӓ
			* *Charmosyna* — Косир лори
			* *Oreopsittacus* — У Гвиней кырык лори
			* *Neopsittacus* — Лори-гуа
		- Melopsittacini
			* *Melopsittacus* — Коэлӓ пынан попугайчик
		- Cyclopsittini — Инжир попугайвлӓ
			* *Cyclopsitta* — Изи инжир попугайвлӓ
			* *Psittaculirostris* — Кого инжир попугайвлӓ
	+ Agapornithinae — Айырлаш лидӹмӹ попугайвлӓ
		- *Agapornis* — Айырлаш лидӹмӹ попугай
		- *Loriculus* — Кечӹшӹ попугайчик
		- *Bolbopsittacus* — Филиппин кӹжгӹ нерӓн попугай
	+ Psittaculinae — Лачокла изи попугайвлӓ
		- Polytelini
			* *Alisterus* — Кугижӓ попугай
			* *Aprosmictus* — Якшар шылдыран попугайвлӓ
			* *Polytelis* — Паян попугай
		- Psittaculini
			* *Psittinus cyanurus* — Якшар ӹнгӹжӓӓн попугай
			* *Geoffroyus* — Жоффруа попугайвлӓ
			* *Prioniturus* — Ракет пачан попугай
			* *Tanygnathus* — Кого нерӓн попугайвлӓ
			* *Eclectus* — Эклектус
			* *Psittacula* — Шӓргӓшӓн попугайвлӓ
			* ?*Mascarinus mascarin*† — Маскарен попугай
			* ?*Lophopsittacus* — Кымда нерӓн попугай
			* ?*Necropsittacus borbonicus* — Родригес попугай
		- Micropsittini — Шиштӹ изи попугайвлӓ
			* *Micropsitta* — Шиштӹ изи попугай
	+ **Psittacidae** — Кого попугайвлӓ
		- Psittacinae — Жаковлӓ
			* *Psittacus* — Жако
			* *Poicephalus* — Кужы шылдыран попугайвлӓ
		- Arinae — Неотропика попугайвлӓ
			* Arini — Ара попугайвлӓ
				+ *Cyanoliseus* — Патагони попугай
				+ *Enicognathus* — Изумруд попугайвлӓ
				+ *Rhynchopsitta* — Кӹжгӹ нерӓн ара
				+ *Pyrrhura* — Якшар пачан попугай
				+ *Anodorhynchus* — Гиацинт ара
				+ *Leptosittaca* — Анд кырык попугай
				+ *Ognorhynchus* — Сарикӓ пӹлӹшӓн попугай
				+ *Diopsittaca* — Карлик ара
				+ *Guaruba* — Гваруба
				+ *Conuropsis* — Каролин попугай
				+ *Cyanopsitta* — Симсӹ ара
				+ *Orthopsittaca* — Якшар мӹшкӹрӓн ара
				+ *Ara* — Ара
				+ *Primolius* — Ыжарикӓ аравлӓ
				+ *Aratinga* — Аратинга
				+ *Nandayus* — Шим вуян попугай
			* Androglossini — Амазон попугайвлӓ
				+ *Pionopsitta* — Сӹлнештӓрӹмӹ попугай
				+ *Triclaria* — Симсӹ мӹшкӹрӓн попугай
				+ *Pyrilia* — Пирили
				+ *Pionus* — Пион попугай
				+ *Graydidascalus* — Кӹтӹкӹн пачан папугай
				+ *Alipiopsitta* — Сарикӓ мӹшкӹрӓн амазон
				+ *Amazona* — Амазон
			* clade (proposed tribe Amoropsittacini)
				+ *Nannopsittaca* — Ыжар орави попугай
				+ *Psilopsiagon* — Кырык попугайвлӓ
				+ *Bolborhynchus* — Кӹжгӹ нерӓн попугайвлӓ
				+ *Touit* — Ала пачан попугайвлӓ
			* clade (proposed tribe Forpini)
				+ *Forpus* — Орави попугайвлӓ
			* clade (including Arini)
				+ *Pionites* — Ошикӓ мӹшкӹрӓн попугай
				+ *Deroptyus accipitrinus* — Вӓрӓш вуян попугай
			* clade (including Androglossini)
				+ *Hapalopsittaca* — Изи амазонвлӓ
				+ *Brotogeris* — Вӹцкӹж нерӓн попугайвлӓ
				+ *Myiopsitta monachus* — Манак попугай

## Анжалаш

* Попугайвлӓн таксономи спискӹжӹ

## Ажедмӓшвлӓ