Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# И

**И (календарь)**

И Мӱлӓндӹн Кечӹ (астрономи) йӹр сӓрнӹмӹжӹ доно кӹлдӓлтӹн. И шамак календарьыштыш им анжыкта, кыдым кӹзӹт грегориан календарь семӹнь шотлат. Иштӹ 365 кечӹ (календарь), кыргыжшы и 366 кечӓн. И 12 тӹлзеш пайылалтеш, кыдывлӓн кытышты 28-31 кечӓн лин кердӹт.
# Мӱлӓндӹ (планета)

Мӱлӓндӹ
**Мӱлӓндӹ** (символ: ; латинлӓ Terra) — Кечӹ системын кымшы планетыжы. Кымдецшӹ цилӓжӹ 510 072 000 км²; вӹддӹмӹ кукшы вӓр 148 940 000 км², вӹдӓн вӓр 361 132 000 км².
# Шачмы

**Шачмы** — рушӓрня дон кышкыжмы лоштыш кечӹ. Кугезӹ римлянвлӓ дон германвлӓн йӹлмӹштӹ тидӹ Тӹлзӹ доно кӹлдӓлтӹн (фр. lundi, нем. Mon(d)tag = тӹлзӹ кечӹ). Шукы сӓндӓлӹкӹшток шачмын пӓшӓ ӓрня тӹнгӓлӓлтеш дӓ тетявлӓ школыш кеӓт. Ислам сӓндӓлӹквлӓ дон Израильӹштӹ ти кечӹ ӓрнян кокшы пӓшӓ кечеш шотлалтеш.
# Тӹлзӹ (календарь)

**Тӹлзӹ** жепӹм шотлымы период, кыды Тӹлзӹн Мӱлӓндӹ йӹр сӓрнӹмӹжӹ доно кӹлдӓлтӹн. Тӹлзӹштӹ 28 – 31 кечӹ лин кердеш. Астрономиштӹ таманяр тӹрлӹ тӹлзӹ улы. Ик иштӹ 12 тӹлзӹ. Февраль 28-29 кечӓн. Январь, март, май, июль, август, октябрь, декабрь 31 кечӓн ылыт. Апрель, июнь, сентябрь, ноябрь - 30 кечӓн.

## Тӹлзӹвлӓ

1. январь
2. февраль
3. март
4. апрель
5. май
6. июнь
7. июль
8. август
9. сентябрь
10. октябрь
11. ноябрь
12. декабрь