Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# इ.स. १९६१

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे २ रे सहस्रक |
| **शतके:** |  १९ वे शतक -  **२० वे शतक** - २१ वे शतक |
| **दशके:** |  १९४० चे - १९५० चे -  **१९६० चे** - १९७० चे - १९८० चे |
| **वर्षे**: |  १९५८ - १९५९ - १९६० -  **१९६१** - १९६२ - १९६३ - १९६४ |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## ठळक घटना व घडामोडी

### जानेवारी-जून

* जानेवारी ३ - अमेरिकेने क्युबाशी संबंध तोडले.
* जानेवारी २० - जॉन एफ. केनेडी अमेरिकेच्या अध्यक्षपदी.
* फेब्रुवारी १४ - १०३ क्रमांकाचा मूलभूत पदार्थ, लॉरेन्सियमची प्रथमतः निर्मिती.
* फेब्रुवारी १५ - सबिना एर फ्लाइट ५४८ हे विमान बेल्जियममध्ये कोसळले. ७३ ठार. मृतांत अमेरिकेचा संपूर्ण फिगर स्केटिंग संघ व त्यांचे मार्गदर्शक.
* मार्च १ - अमेरिकेत शांति दलाची स्थापना.
* मार्च १ - युगांडात निवडणुका.
* मार्च ३ - हसन दुसरा मोरोक्कोच्या राजेपदी.
* एप्रिल ११ - बॉब डिलनने आपली गायकीची सुरुवात केली.
* एप्रिल १२ - सोवियेत संघाचा युरी गागारिन अंतराळात जाणारा प्रथम माणूस झाला.
* एप्रिल १७ - पिग्सच्या अखातातील आक्रमण - क्युबाच्या फिदेल कास्त्रोची राजवट उलथवण्यासाठी सी.आय.ए. कडून प्रशिक्षित हल्लेखोर क्युबात उतरले.
* एप्रिल १९ - पिग्सच्या अखातातील आक्रमण - घुसखोरांचा पराभव.
* एप्रिल २७ - सियेरा लिओनला युनायटेड किंग्डमपासून स्वातंत्र्य.
* मे ५ -ऍलन बी. शेपार्ड पहिला अमेरिकन अंतराळयात्री.
* मे २५ - अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष जॉन एफ. केनेडीने "दशक संपायच्या आत चंद्रावर माणूस" पाठवण्याची घोषणा केली.
* मे ३१ - दक्षिण आफ्रिका प्रजासत्ताक झाले.
* मे ३१ - दक्षिण आफ्रिका ब्रिटिश राष्ट्रकुलातून बाहेर.
* जून १९ - कुवैतला युनायटेड किंग्डमपासून स्वातंत्र्य.

### जुलै-डिसेंबर

* जुलै १२ - पुण्यात पानशेत व खडकवासला धरण फुटल्यामुळे पूर.
* जुलै २० - कुवैतला अरब संघचे सदस्यत्व.
* डिसेंबर १९ - भारतीय लश्कराने गोवा, दमण व दीवची पोर्टुगीझ अमलातून मुक्तता केली.

## जन्म

* मार्च ११ - ब्रूस वॅटसन, रॉक गिटारवादक.
* मार्च ११ - माइक पर्सी, रॉकवादक.
* मे ८ - रियाझ पूनावाला, संयुक्त अरब अमिरीतीचा क्रिकेट खेळाडू.
* जून ९ - मायकेल जे. फॉक्स, अमेरिकन अभिनेता.
* जुलै २१ - अमरसिंग चमकीला, पंजाबी गायक.
* ऑगस्ट १ - मायकेल वॅटकिन्सन, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* ऑगस्ट ४ - बराक ओबामा, अमेरिकन राजकारणी.
* सप्टेंबर २५ - टिम झोहरर, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* ऑक्टोबर २ - ऍलन वेल्स, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* ऑक्टोबर ५ - डेरेक स्टर्लिंग, न्यू झीलंडचा क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू

* जानेवारी १७ - पॅट्रिस लुमुम्बा, कॉॅंगोचा पंतप्रधान.
* मार्च ७ - गोविंद वल्लभ पंत, भारताचे दुसरे गृहमंत्री.
* मे ३० - रफायेल लिओनिदास त्रुहियो, डॉमिनिकन प्रजासत्ताकचा हुकुमशहा.
* जून ६ - कार्ल गुस्टाक युंग, स्विस मानसशास्त्रज्ञ.
# उमय्या खिलाफत

**उमय्या खिलाफत** (अरबी: الخلافة الأموية‎‎, *अल-खिलाफा अल-उमाविय्या*) ही मध्यपूर्वेतील खिलाफत होती. या खिलाफतीची स्थापना इ.स. १६६१मध्ये मुआविया इब्न अबी सुफियानने केली. या खिलाफतीचे सत्ताकेंद्र सीरियाच्या दमास्कस शहरात होते.

मुआविया हा मूळचा मक्केचा असून सीरियाचा राज्यकर्ता होता. त्याच्यानंतर उस्मान इब्न अफ्फान याने खिलाफतीचा विस्तार केला.

## बाह्य दुवे

* मराठी विश्वकोशातील नोंद: उमय्या खिलाफत
# वॉल्ट डिझ्नी कंपनी

द वॉल्ट डिझनी कंपनी| कंपनीचा लोगो |
| वॉल्ट डिझनी स्टुडिओचे मुख्यालय: बर्बँक, कॅलिफोर्निया (२०१६) |
| प्रकार |
सार्वजनिक |
| संक्षेप |
डिस्ने किंवा डिझनी |
| मागील | * Disney Brothers Cartoon Studio

(1923–1926)
* The Walt Disney Studio

(1926–1929)
* Walt Disney Productions

(1929–1986) |
| स्थापना |
१९२३ |
| संस्थापक |
वॉल्ट डिझनी |
| मुख्यालय |
अमेरिका:
Team Disney Building, Walt Disney Studios, Burbank, California, U.S. |
| उत्पादने | * प्रसारण
* प्रकाशन
* रेडिओ
* स्ट्रिमिंग सर्व्हिस
* दूरचित्रवाणी
 |
| पोटकंपनी | * मार्व्हेल
* नॅशनल जिओग्राफीक
 |
| संकेतस्थळ |
 |

**द वॉल्ट डिझ्नी कंपनी** (इंग्रजी: *The Walt Disney Company*) हा एक अमेरिकन बहुराष्ट्रीय मनोरंजन आणि मीडिया समूह आहे. सामान्यतः ही कंपनी फक्त **डिझनी** (/ˈdɪzni/) नावाने ओळखली जाते. कंपनीचे मुख्यालय बर्बँक, कॅलिफोर्निया येथील वॉल्ट डिझ्नी स्टुडिओ कॉम्प्लेक्समध्ये आहे.

## इतिहास

डिस्नेची स्थापना मूळतः १६ ऑक्टोबर १९२३ रोजी वॉल्ट आणि रॉय ओ. डिस्ने बंधूंनी "डिस्ने ब्रदर्स कार्टून स्टुडिओ" म्हणून केली होती; अधिकृतरीत्या आधी ते "द वॉल्ट डिस्ने स्टुडिओ" आणि "वॉल्ट डिस्ने प्रॉडक्शन्स" या नावाने देखील कार्यरत होते. १९८६ मध्ये त्याचे नाव बदलून द वॉल्ट डिस्ने कंपनी केले. लाइव्ह-अ‍ॅक्शन चित्रपट निर्मिती, दूरचित्रवाणी आणि थीम पार्कमध्ये विविधता आणण्याआधी कंपनीने अमेरिकन अ‍ॅनिमेशन उद्योगात एक नेता म्हणून स्वतःची स्थापना केली.
# एस्टोनिया

|  |
| --- |
| **एस्टोनिया** Eesti Vabariik एस्टोनियाचे प्रजासत्ताक |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| ध्वज | चिन्ह |

 |
| एस्टोनियाचे स्थानएस्टोनियाचे जागतिक नकाशावरील स्थान |
| **राजधानी** (व सर्वात मोठे शहर) | तालिन  |
| **अधिकृत भाषा** | एस्टोनियन |
| **सरकार** | सांसदीय प्रजासत्ताक |
|  - राष्ट्रप्रमुख | अलार करीस |
|  - पंतप्रधान | क्रिस्टेन मिकाल |
|  |
|  |
|  |
| **महत्त्वपूर्ण घटना** |
|  - स्वातंत्र्य दिवस | २० ऑगस्ट १९९१ (सोव्हिएत संघापासून)  |
| युरोपीय संघात प्रवेश | १ मे २००४ |
| क्षेत्रफळ |
|  - एकूण | ४५,२२८ किमी२ (१३२वा क्रमांक) |
|  - पाणी (%) | ४.४५ |
| लोकसंख्या |
|  - २०१० | १३,४०,०२१ (१५१वा क्रमांक) |
|  - गणती | {{{लोकसंख्या\_गणना}}}
{{{लोकसंख्या\_गणना\_वर्ष}}} |
|  - घनता | २९/किमी² |
| **वार्षिक सकल उत्पन्न (पीपीपी)** |
|  - एकूण | २४.००४ अब्ज अमेरिकन डॉलर  |
|  - वार्षिक दरडोई उत्पन्न | १७,९०८ अमेरिकन डॉलर  |
| **मानवी विकास निर्देशांक**  . | ▲०.८८३ (उच्च) (४० वा) (२००७) |
| **राष्ट्रीय चलन** | युरो (EUR) |
| **आंतरराष्ट्रीय कालविभाग** | पूर्व युरोपीय प्रमाणवेळ (यूटीसी + २:००) |
| **आय.एस.ओ. ३१६६-१** | EE |
| **आंतरजाल प्रत्यय** | .ee |
| **आंतरराष्ट्रीय दूरध्वनी क्रमांक** | ३७२ |
| राष्ट्र\_नकाशा |

**एस्टोनिया** हा उत्तर युरोपामधील बाल्टिक समुद्राच्या किनाऱ्यावर वसलेला एक छोटा देश आहे. एस्टोनिया बाल्टिक देशसमूहातील तीन पैकी एक देश आहे. एस्टोनियाच्या उत्तरेला फिनलंडचे आखात, पूर्वेला रशिया, दक्षिणेला लात्व्हिया तर पश्चिमेला बाल्टिक समुद्र आहेत.

इसवी सनाच्या ७ व्या शतकात एस्टोनियातील वायकिंग जमातीच्या लोकांनी स्वीडिश साम्राज्याचा पराभव केला. इसवी सनाच्या १२ व्या शतकात उत्तर एस्टोनियावर डॅनीश साम्राज्याचे निर्माण झाले तर दक्षिण एस्टोनियावर जर्मन पवित्र रोमन साम्राज्याचे अधिपत्य निर्माण झाले. इसवीसनाच्या १६ व्या शतकात एस्टोनियावर स्वीडिश साम्राज्याचे अधिपत्य निर्माण झाले. इसवी सन १७०० ते १७२१ दरम्यान झालेल्या रशियन स्वीडिश युद्धानंतर एस्टोनियावर रशियन साम्राज्याचे अधिपत्य निर्माण झाले. १८१९ साली एस्टोनियन जनतेने रशियन साम्राज्याच्याविरुद्ध उठाव केला पण तो उठाव अयशस्वी झाला. पहिल्या महायुद्धानंतर एस्टोनियन जनतेने रशियन राज्यक्रांतीचा फायदा घेऊन पुन्हा एकदा स्वातंत्र्ययुद्ध सुरू केले. मात्र रशियन साम्यवादी पक्षाच्या जहाल साम्यवादी कम्युनिस्ट बोलशेव्हिक गटाच्या सरकारने एस्टोनियन स्वातंत्र्यसैनिकांचा पराभव केला अणि एस्टोनियाचा सोव्हिएत संघराज्यात समावेश केला. १९९१ सालापर्यंत एस्टोनिया हे सोव्हिएत संघाचे एक प्रजासत्ताक होते. २० ऑगस्ट १९९१ रोजी एस्टोनियाला स्वातंत्र्य मिळाले. तालिन ही एस्टोनियाची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे.

## इतिहास

### नावाची व्युत्पत्ती

### प्रागैतिहासिक कालखंड

## भूगोल

### चतुःसीमा

### राजकीय विभाग

### मोठी शहरे

## समाजव्यवस्था

### वस्तीविभागणी

### धर्म

### शिक्षण

### संस्कृती

## राजकारण

## अर्थतंत्र

## खेळ

* ऑलिंपिक खेळात एस्टोनिया

## संदर्भ

## बाह्य दुवे

* सरकारी संकेतस्थळ Archived 2010-08-04 at the वेबॅक मशीन.
* विकिव्हॉयेज वरील एस्टोनिया पर्यटन गाईड (इंग्रजी)

|  |  |
| --- | --- |
|  | विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
 एस्टोनिया |
# मुर्सिया

|  |
| --- |
| **मुर्सियाMurcia** |
| **स्पेनमधील शहर** |
|   |
|

|  |  |
| --- | --- |
| ध्वज | चिन्ह |

 |
|
मुर्सियामुर्सियाचे स्पेनमधील स्थान
 |
| गुणक: ﻿ / ﻿ |
| देश | **स्पेन** |
| प्रांत |  मुर्सिया  |
| क्षेत्रफळ |  ८८१.९ चौ. किमी (३४०.५ चौ. मैल)  |
| समुद्रसपाटीपासुन उंची |  १४१ फूट (४३ मी)  |
| लोकसंख्या   |
|   - शहर |  ४,३६,८७०  |
| प्रमाणवेळ |  मध्य युरोपीय प्रमाणवेळ  |
|  |

**मुर्सिया** ही स्पेनच्या मुर्सिया संघाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.
# एव्हा पेरॉन

**मरिया एव्हा दुआर्ते दि पेरॉन** (७ मे, इ.स. १९१९:लॉस तोल्दोस, आर्जेन्टिना - २६ जुलै, इ.स. १९५२:बॉयनोस आइरेस, आर्जेन्टिना) ही आर्जेन्टिनाची गायिका होती. ही आर्जेन्टिनाचा राष्ट्राध्यक्ष हुआन पेरॉनची पत्नी होती.

हिला *एव्हिता* (छोटीशी एव्हा) या नावानेही ओळखले जाते.
# ऑक्टोबर ११

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << |  **ऑक्टोबर २०२६** | >> |
| सो | मं | बु | गु | शु | श | र |
|  |  |  | १ | २ | ३ | ४ |
| ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
| १२ | १३ | १४ | १५ | १६ | १७ | १८ |
| १९ | २० | २१ | २२ | २३ | २४ | २५ |
| २६ | २७ | २८ | २९ | ३० | ३१ |

ऑक्टोबर ११ हा ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार वर्षातील **२८४ वा** किंवा लीप वर्षात **२८५ वा** दिवस असतो.

## ठळक घटना आणि घडामोडी

### अठरावे शतक

### एकोणिसावे शतक

### विसावे शतक

### एकविसावे शतक

* २००२ - फिनलंडच्या व्हंटा शहरातील शॉपिंग मॉलमध्ये बॉम्बहल्ला. ७ ठार.

## जन्म

* १६७१ - फ्रेडरिक चौथा, डेन्मार्कचा राजा.
* १७३८ - आर्थर फिलिप, न्यू साउथ वेल्सचा शासक.
* १८९९ - आर्थर ऑक्से, दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९०२ - जयप्रकाश नारायण, भारतरत्न पुरस्कार विजेते सामाजिक कार्यकर्ते.
* १९१६ - नानाजी देशमुख, भारतरत्न पुरस्कार विजेते सामाजिक कार्यकर्ते.
* १९२६ - जॉन ड्यूझ, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९४२ - अमिताभ बच्चन, भारतीय अभिनेता.
* १९४३ - कीथ बॉइस, वेस्ट ईंडीझचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९४६ - विजय पांडुरंग भटकर - पद्मभूषण पुरस्कार विजेते भारतीय संगणकशास्त्रज्ञ
* १९५६ - निकानोर दुआर्ते फ्रुतोस, पेराग्वेचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९६२ - फिल न्यूपोर्ट, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू

* १३०३ - पोप बोनिफेस आठवा.
* १३४७ - लुई चौथा, पवित्र रोमन सम्राट.
* १८८९ - जेम्स प्रेस्कॉट जूल, इंग्लिश भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १९६८ - राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज.
* १९९४ - दिगंबर परशुराम दांडेकर, कॅम्लिन उद्योगसमूहाचे संस्थापक.
* २००२ - दीना पाठक हिंदी चित्रपट अभिनेत्री.

## प्रतिवार्षिक पालन

* आंतरराष्ट्रीय मुलगी दिन

## बाह्य दुवे

* बीबीसी न्यूजवर ऑक्टोबर ११ च्या विशेष घटना (इंग्रजी मजकूर)

---

ऑक्टोबर ९ - ऑक्टोबर १० - **ऑक्टोबर ११** - ऑक्टोबर १२ - ऑक्टोबर १३ - ऑक्टोबर महिना

---
# इ.स. ७१९

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे १ ले सहस्रक |
| **शतके:** |  ७ वे शतक -  **८ वे शतक** - ९ वे शतक |
| **दशके:** |  ६९० चे - ७०० चे -  **७१० चे** - ७२० चे - ७३० चे |
| **वर्षे**: |  ७१६ - ७१७ - ७१८ -  **७१९** - ७२० - ७२१ - ७२२ |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी

* उमायद खिलाफतीच्या सैन्याने गॉलवर आक्रमण केले. तुलूझ शहर काबीज केल्यावर अनेक लोकांची कत्तल झाली.

## जन्म

## मृत्यू

## शोध

## निर्मिती

## समाप्ती

## संदर्भ आणि नोंदी
# कंपवात

**कंपवात** तथा **पार्किन्सन्स डिसीझ** हा ज्ञानतंतुंचा रोग आहे.

## पुस्तके

कंपवात झालेल्यांनी, इलाज करणाऱ्या डॉक्टरांनी किंवा रोग्याच्या नातेवाईकांनी कंपवातावर लिहिलेली मराठी पुस्तके -

* द अवेकनिंग (ऑलिव्हर सॅक्स). या पुस्तकावर अवेकनिंग नावाचा चित्रपट निघाला आहे.
* पार्किन्सन्सचे दिवस
* पार्किन्सन्सशी मैत्रिपूर्ण लढत (शेखर बर्वे)
* मित्रा पार्किन्सना (डॉ. शोभना तीर्थळी)
# क्वांगतोंग

|  |
| --- |
| **क्वांगतोंग**   广东省 |
| चीनचा प्रांत |
|

---

 |
|  क्वांगतोंगचे चीन देशामधील स्थान

---

 |
| **देश** |  चीन |
| **राजधानी** | क्वांगचौ |
| **क्षेत्रफळ** | १,७७,९०० चौ. किमी (६८,७०० चौ. मैल) |
| **लोकसंख्या** | ९,५४,४०,००० |
| **घनता** | ४६७ /चौ. किमी (१,२१० /चौ. मैल) |
| **आय.एस.ओ. ३१६६-२** | CN-GD |
| **संकेतस्थळ** |  |

**क्वांगतोंग** (देवनागरी लेखनभेद: **ग्वांगदोंग**, **क्वांगतुंग** ; सोपी चिनी लिपी: 广东省; पारंपरिक चिनी लिपी: 廣東省; पिन्यिन: Guǎngdōng Shěng) हा चीन देशाच्या दक्षिण किनाऱ्यावरील प्रांत आहे. जानेवारी, इ.स. २००५ साली हनान व स-च्वान प्रांतांना मागे टाकून ७.९ कोटी स्थायिक व ३.१ कोटी स्थलांतरित नागरिक इतकी लोकसंख्या असलेला हा प्रांत चीनच्या जनता-प्रजासत्ताकातील सर्वाधिक लोकसंख्येचा प्रांत बनला. या प्रांताची राजधानी असलेले क्वांगचौ व महत्त्वाचे आर्थिक केंद्र असलेले षेंचेन, ही शहरे चीनच्या जनता-प्रजासत्ताकातील लोकसंख्याबहुल व महत्त्वाच्या शहरांमध्ये गणली जातात.

## भूगोल

दक्षिण चीन समुद्राच्या किनारी वसलेल्या क्वांगतोंगास एकूण ४,३०० कि.मी. लांबीची किनारपट्टी लाभली आहे. दक्षिण चीन समुद्रास येऊन मिळताना मोती नदीने निर्मिलेला त्रिभुज प्रदेश हे या किनारपट्टीचे एक महत्त्वाचे भूशास्त्रीय वैशिष्ट्य आहे. पूर्व नदी, उत्तर नदी आणि पश्चिम नदी या मोती नदीच्या उपनद्या अनेक प्रवाहांनी या त्रिभुज प्रदेशात रित्या होतात. यामुळे मोती नदीच्या त्रिभुजप्रदेशात अनेक छोटी छोटी बेटे निर्माण झाली आहेत.

क्वांगतोंगाच्या नैऋत्येकडील भागात लैचौ द्वीपकल्प असून तेथे काही निष्क्रिय ज्वालामुखी आहेत. प्रांताच्या उत्तरेस "*नान पर्वतरांगा*" या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या पर्वतरांगांचा समूह आहे.

## राजकीय विभाग

क्वांगतोंग प्रांत एकूण २१ उप-प्रांतीय शहरांमध्ये विभागला गेला आहे.

| *क्वांगतोंगचे राजकीय विभाग'* |
| --- |
|
**क्वांगचौशाओग्वानषेंचेनझूहैषांतौफोशानच्यांग्मेनझांच्यांगमाओमिंगझाओछिंगहुईचौमेईचौशान्वैहेयुआनयांगच्यांगछिंगयुवानदोंगुवानझोंगशानचाओचौजीयांगयुन्फू↑मकाओ*
 *हाँग काँग* |

## बाह्य दुवे

 विकिमीडिया कॉमन्सवर क्वांगतोंग  संबंधित संचिका आहेत
* क्वांगतोंग शासनाचे अधिकृत संकेतस्थळ (चिनी मजकूर)
# त्रैक्य

ट्रिनिटीचे चिन्ह
येशू ख्रिस्त (पुत्र), पिता (आकाशात) व होली स्पिरिट (कबुतराच्या रूपात)
ख्रिश्चन धर्मातील **ट्रिनिटी**च्या सिद्धांतानुसार ईश्वराची तीन रूपे आहेत. पिता (God the Father), पुत्र (God the Son) व पवित्र आत्मा (God the Holy Spirit or holy ghost). ही तीन रूपे (ट्रिनिटी) विभिन्न आहेत तरीही ईश्वर एकच आहे. ह्या सिद्धांतानुसार फादर, सन व होली स्पिरिट हे सर्वात पवित्र, सर्वव्यापी, सर्वज्ञ व अमर आहेत.

## बाह्य दुवे

* ट्रिनिटीचा सिद्धांत

 विकिमीडिया कॉमन्सवर ट्रिनिटी  संबंधित संचिका आहेत