# आशियाई खेळ

आशियाई स्पर्धेचा लोगो
**आशियाई स्पर्धा** अथवा **एशियाड** ही दर चार वर्षांनी आशियामधील देशांदरम्यान भरवली जाणारी एक बहु-क्रीडा स्पर्धा आहे. ह्या स्पर्धेचे आयोजन आशिया ऑलिंपिक समिती ही आंतरराष्ट्रीय ऑलिंपिक समितीची एक पाल्य संस्था करते. ऑलिंपिक खेळांखालोखाल एशियाड ही जगातील दुसऱ्या क्रमांकाची मोठी आंतरराष्ट्रीय क्रीडा स्पर्धा आहे. सर्वप्रथम आशियाई स्पर्धा भारताची राजधानी नवी दिल्ली येथे १९५१ साली खेळवली गेली. आजवर नऊ देशांनी ह्या स्पर्धेचे आयोजन केले आहे व एकूण ४६ देशांनी आपले खेळाडू पाठवले आहेत परंतु १९७४ मधील स्पर्धेनंतर इस्रायलवर सहभाग बंदी घालण्यात आली. सध्या आशियामधील सर्व ४५ देश ह्या स्पर्धेत सहभाग घेऊ शकतात. आशियातील प्रत्येक देशाची ऑलिंपिक संघटना आपल्या देशातील खेळाडूंची निवड करून या स्पर्धेसाठी पाठविते. या स्पर्धेतील सर्व खेळांसाठी अनुक्रमे सुवर्णपदक, रजतपदक आणि कांस्यपदक अशी तीन पदके दिली जातात.

## खेळ

बॅडमिंटन, बास्केटबॉल, फुटबॉल, हॅंडबॉल, हॉकी, वॉलीबॉल, कबड्डी, क्रिकेट, टेनिस, टेबल टेनिस, जलतरण, नेमबाजी, असे विविध खेळ या स्पर्धेत खेळले जातात.

## स्पर्धांचा इतिहास

आशियाच्या नकाशावर यजमान देश व शहरे

| वर्ष | स्पर्धा | यजमान | तारखा | देश | खेळाडू | खेळ | खेळ प्रकार | संदर्भ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| १९५१ | I |  नवी दिल्ली, भारत | मार्च ४ - ११ | ११ | ४८९ | ६ | ५७ |  |
| १९५४ | II |  मनिला, फिलिपिन्स | मे १ – ९ | १९ | ९७० | ८ | ७६ |  |
| १९५८ | III |  तोक्यो, जपान | मे २८ – जून १ | 16 | 1,820 | 13 | 97 |  |
| 1962 | IV |  जकार्ता, इंडोनेशिया | ऑगस्ट २४ – सप्टेंबर ४ | 12 | 1,460 | 13 | 88 |  |
| 1966 | V |  बँकॉक, थायलंड | डिसेंबर ९ - डिसेंबर २० | 16 | 1,945 | 14 | 143 |  |
| 1970 | VI |  बँकॉक, थायलंड | ऑगस्ट २४ - सप्टेंबर ४ | 16 | 2,400 | 13 | 135 |  |
| 1974 | VII |  तेहरान, इराण | सप्टेंबर १ - सप्टेंबर १६ | 19 | 3,010 | 16 | 202 |  |
| 1978 | VIII |  बँकॉक, थायलंड | डिसेंबर ९ - डिसेंबर २० | 19 | 3,842 | 19 | 201 |  |
| 1982 | IX |  नवी दिल्ली, भारत | नोव्हेंबर १९ - डिसेंबर ४ | 23 | 3,411 | 21 | 147 |  |
| 1986 | X |  सोल, दक्षिण कोरिया | सप्टेंबर २० - ऑक्टोबर ५ | 27 | 4,839 | 25 | 270 |  |
| 1990 | XI |  बीजिंग, चीन | सप्टेंबर २२ - ऑक्टोबर ७ | 36 | 6,122 | 29 | 310 |  |
| १९९४ | XII |  हिरोशिमा, जपान | ऑक्टोबर २ - ऑक्टोबर १६ | 42 | 6,828 | 34 | 337 |  |
| १९९८ | XIII |  बँकॉक, थायलंड | डिसेंबर ६ - डिसेंबर २० | ४१ | ६,५५४ | ३६ | ३७६ |  |
| २००२ | XIV |  बुसान, दक्षिण कोरिया | सप्टेंबर २९ - ऑक्टोबर १४ | ४४ | ७,७११ | ३८ | ४१९ |  |
| २००६ | XV |  दोहा, कतार | डिसेंबर १ - डिसेंबर १५ | ४५ | 9,520 | ३९ | 424 |  |
| २०१० | XVI |  ग्वांग्झू, चीन | नोव्हेंबर १२ - नोव्हेंबर २७ | ४५ | 9,704 | ४२ | ४७६ |  |
| २०१४ | XVII |  इंचॉन, दक्षिण कोरिया | सप्टेंबर १९ - ऑक्टोबर ४ |  |
| २०१८ | XVIII |  जाकार्ता, इंडोनेशिया | ऑगस्ट १८ - सप्टेंबर ९ | *या वर्षीची स्पर्धा* |

## पदक तक्ता

| देश | स्पर्धा | सुवर्ण | रौप्य | कांस्य | एकूण |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  अफगाणिस्तान | 15 | 0 | 3 | 4 | 7 |
|  ब्रुनेई | 8 | 16 | 12 | 12 | 40 |
|  बांगलादेश | 7 | 1 | 4 | 4 | 9 |
|  ब्रुनेई | 6 | 0 | 0 | 4 | 4 |
|  कंबोडिया | 7 | 0 | 2 | 3 | 5 |
|  चीन | 10 | 1204 | 819 | 608 | 2631 |
|  हाँग काँग | 15 | 24 | 49 | 67 | 140 |
|  भारत | 16 | 128 | 168 | 260 | 556 |
|  इंडोनेशिया | 16 | 87 | 116 | 188 | 391 |
|  इराण | 13 | 138 | 143 | 157 | 438 |
|  इराक | 6 | 5 | 15 | 18 | 38 |
|  जपान | 16 | 910 | 913 | 835 | 2658 |
|  इस्रायल | 5 | 18 | 16 | 19 | 53 |
|  जॉर्डन | 6 | 3 | 13 | 13 | 29 |
|  कझाकस्तान | 4 | 110 | 119 | 168 | 397 |
|  उत्तर कोरिया | 8 | 74 | 109 | 142 | 325 |
|  दक्षिण कोरिया | 15 | 618 | 528 | 674 | 1820 |
|  कुवेत | 9 | 16 | 18 | 27 | 61 |
|  किर्गिझस्तान | 5 | 3 | 15 | 22 | 40 |
|  लाओस | 6 | 0 | 1 | 6 | 7 |
|  लेबेनॉन | 9 | 4 | 2 | 5 | 11 |
|  मकाओ | 6 | 1 | 6 | 14 | 21 |
|  मलेशिया | 12 | 51 | 73 | 115 | 239 |
|  मंगोलिया | 10 | 15 | 33 | 68 | 116 |
|  म्यानमार | 14 | 14 | 27 | 52 | 93 |
|  नेपाळ | 8 | 0 | 1 | 21 | 22 |
|  ओमान | 7 | 1 | 0 | 3 | 4 |
|  पाकिस्तान | 15 | 37 | 48 | 75 | 160 |
|  पॅलेस्टाईन | 6 | 0 | 0 | 1 | 1 |
|  फिलिपिन्स | 16 | 62 | 107 | 195 | 364 |
|  कतार | 8 | 27 | 28 | 49 | 104 |
|  सौदी अरेबिया | 6 | 21 | 8 | 19 | 48 |
|  सिंगापूर | 16 | 32 | 48 | 86 | 166 |
|  श्रीलंका | 16 | 10 | 10 | 19 | 39 |
|  सीरिया | 8 | 9 | 7 | 15 | 31 |
|  चिनी ताइपेइ | 9 | 58 | 82 | 174 | 314 |
|  ताजिकिस्तान | 5 | 3 | 2 | 11 | 16 |
|  थायलंड | 16 | 109 | 152 | 204 | 465 |
|  तुर्कमेनिस्तान | 5 | 3 | 6 | 5 | 14 |
|  संयुक्त अरब अमिराती | 6 | 3 | 11 | 9 | 23 |
|  उझबेकिस्तान | 5 | 54 | 82 | 91 | 227 |
|  व्हियेतनाम | 12 | 12 | 45 | 45 | 102 |
|  येमेन | 4 | 0 | 0 | 2 | 2 |
| एकूण | 3871 | 3830 | 4515 | 12216 |

**^** २०१०मध्ये राजकीय लुडीबुडीमुळे कुवेतला निलंबित करण्यात आले होते.

## एकही पदक न मिळालेले देश

| देश | स्पर्धा |
| --- | --- |
|  भूतान | 6 |
|  मालदीव | 6 |
|  पूर्व तिमोर | 3 |

## संदर्भ

## बाह्य दुवे

 विकिमीडिया कॉमन्सवर आशियाई खेळ  संबंधित संचिका आहेत
* आशिया ऑलिंपिक समिती Archived 2012-04-14 at the वेबॅक मशीन.