Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# बासा इंडोनेशिया

**बहासा इंडोनेशिया** (इंडोनेशियन भाषा) ही इंडोनेशियाची अधिकृत भाषा आहे. खरंतर ही मलाय भाषेची एक बोली आहे जिला इंडोनेशियन भाषा म्हणून १९४५ मध्ये स्वातंत्र्याच्या जाहीरनाम्यात अधिकृतरीत्या स्वीकारले गेले. त्याआधीही १९२८ पासून "इंडोनेशियन युवक प्रतिष्ठान"नुसार त्यास अधिकृत भाषेचा दर्जा दिला होता.

इंडोनेशिया हा जगातील लोकसंख्येच्या दृष्टीने ४था मोठा देश आहे. आणि या देशातील एकूण लोकसंख्येपैकी सहज बहासा बोलणारी जनता जवळ जवळ १००% आहे. त्यामुळे "बहासा इंडोनेशियन" ही जगातील सर्वात जास्त बोलल्या जाणाऱ्या भाषांपैकी एक गणली जाते. बरीचशी इंडोनेशियन जनता बहासा इंडोनेशिया बरोबरच इतर स्थानिक बोलीभाषेतही पारंगत असते. मात्र सगळे दस्तऐवज, शिक्षण, पत्रकारिता आणि अधिकृत संभाषणाच्या इतर माध्यमात बहासा इंडोनेशिया हीच भाषा कटाक्षाने वापरण्यात येते. पूर्व तिमोर या नुकत्याच स्वतंत्र झालेल्या देशातही बहासा इंडोनेशिया ही इंग्रजीबरोबरच दुसरी राष्ट्रभाषा आहे. बऱ्याच जुन्या इंग्लिश भाषा दस्तऐवजांमध्ये अजूनही ह्या भाषेचा उल्लेख केवळ "बहासा" असा केलेला आढळेल.
# सिंगापूर प्रमाणवेळ

सिंगापूर प्रमाणवेळ

आंतरराष्ट्रीय कालविभाग| मूळ लेबल | Singapore Standard Time, 新加坡標準時間, Waktu Piawai Singapura  |
| लघुनाम | SST, SGT, WPS  |
| देश | सिंगापूर  |

  From Wikidata
**सिंगापूर प्रमाणवेळ** तथा **वक्तू पियावै सिंगापुरा** (चिनी भाषा: 新加坡標準時間) ही सिंगापूरमध्ये वापरली जाणारी प्रमाणवेळ आहे.

ही वेळ यूटीसी+०८:०० ह्या वेळेला संलग्न आहे.
# यीशुन

यीशुन एमआरटी स्टेशनाचा स्थानदर्शक नकाशा.
**यीशुन** हे सिंगापुराच्या उत्तरेस वसलेले एक उपनगर आहे. या भागात यीशुन न्यू टाउन व ’नी सून प्रायव्हेट रेसिडेन्शियल इस्टेट’ या निवासी विभागांचा समावेश होतो.
# सिंगापूरमधील बौद्ध धर्म

सिंगापूर मधील बुद्ध मूर्ती
**सिंगापूरमधील बौद्ध धर्म** हा देशातील सर्वात मोठा धर्म आहे. जवळजवळ ३३.२% लोक बौद्ध धर्माचे पालन करतात. २०१५ मध्ये, ३२,७६,१९० सिंगापूरवासीयांनी मतदान केले, त्यापैकी १०,८७,९९५ (३३.२१%) लोकांनी 'बौद्ध' म्हणून ओळख सांगितली होती.

सिंगापूरमध्ये बौद्ध धर्माची सुरुवात प्रामुख्याने मागील शतकानुशतके जगभरातून आलेल्या परप्रांतीयांनी केली होती. सिंगापूरमधील बौद्ध धर्माची प्रथम नोंदींचा इतिहास सरुवातीच्या बौद्ध मठांमध्ये आणि विशेषतः आशियातील जगाच्या विविध भागांतून आलेल्या स्थायिकांनी बांधलेली थियन हॉक केंग आणि जिन लाँग सी मंदिर अशा बौद्ध मंदिरेमध्ये पाहिला जाऊ शकतो.

सिंगापूरमध्ये विविध प्रकारच्या बौद्ध संघटना आहेत.

## हे सुद्धा पहा

* सिंगापूरमधील धर्म
* इंडोनेशियात बौद्ध धर्म
* मलेशियात बौद्ध धर्म

## संदर्भ

## ग्रंथसंग्रह

* चिया, जॅक मेंग टाट (२००)) " सिंगापूर मधील बौद्ध धर्म: एक राज्य फील्ड समीक्षा ." *आशियाई संस्कृती* 33, 81-93.
* कुआह, खून इंजि. *राज्य, समाज आणि धार्मिक अभियांत्रिकी: सिंगापूरमधील सुधारवादी बौद्ध धर्माच्या दिशेने* . सिंगापूर: ईस्टर्न युनिव्हर्सिटी प्रेस, 2003.
* *सिंग*, *सिंगापूरमधील* वाईडी *बौद्ध धर्म: एक लघु कथा इतिहास* . सिंगापूरः स्कायलार्क पब्लिकेशन, २००..
* शि चुआन्फा 释 传 发. *झिंजियापो फोजियाओ फाझान शि*新加坡 佛教 发展 史 [सिंगापूरमधील बौद्ध धर्माच्या विकासाचा इतिहास]. सिंगापूरः झिनजियापो फोजियाओ ज्युशिलीन, 1997.
* वी, व्हिव्हिएने "सिंगापूर मध्ये बौद्ध धर्म." *अंडरस्टँडिंग सिंगापूर सोसायटीमध्ये*, .ड. ऑंग जिन हू, टोंगची किओंग आणि टॅन एर्न सेर, पीपी. 130-1162. सिंगापूरः टाइम्स Acadeकॅडमिक प्रेस, 1997.

## बाह्य दुवे

* सिंगापूर बौद्ध महासंघ
# सिंगापूर ग्रांप्री

|  सिंगापूर ग्रांप्री |
| --- |
|  Marina Bay Street Circuit, मरीना बे, सिंगापूर |
| **शर्यतीची माहिती.** |
| **पहिली शर्यत** |
 २००८  |
| **सर्वाधिक विजय (चालक)** |  सेबास्टियान फेटेल (३) |
| **सर्वाधिक विजय (संघ)** |  रेड बुल रेसिंग (३) |
| सर्किटची लांबी |
५.०६५ कि.मी. ({{{सर्किट\_ची\_लांबी\_मैल}}} मैल) |
| शर्यत लांबी |
३०८.८२८ कि.मी. ({{{शर्यत\_लांबी\_मैल}}} मैल) |
| **शेवटची\_शर्यत** |
२०१३ |
|  |
| * ब
* च
* सं
 |

**सिंगापूर ग्रांप्री** (Singapore Grand Prix) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे. ही शर्यत २००८ सालापासून सिंगापूर शहराच्या मरीना बे ह्या भागातील रस्त्यांवर खेळवली जाते. रात्रीच्या वेळी विद्युतझोतात खेळवली जाणारी ही पहिलीच फॉर्म्युला वन शर्यत होती.

## सर्किट

### मरीना बे स्ट्रीट सर्किट

## गतविजेते

* २०१३ -  सेबास्टियान फेटेल
* २०१२ -  सेबास्टियान फेटेल

## बाह्य दुवे

 विकिमीडिया कॉमन्सवर सिंगापूर ग्रांप्री  संबंधित संचिका आहेत
* सिंगापूर ग्रांप्री
# गेतुलियो व्हार्गास

**गेतुलियो दोर्नेलेस व्हार्गास** (१९ एप्रिल, १८८२ - २४ ऑगस्ट, १९५४) हे ब्राझिली वकील आणि राजकारणी होते. हे ब्राझिलचे १४वे व १७वे राष्ट्राध्यक्ष होते. हे १९३०-४५ आणि १९५१-५४ या दरम्यान सत्तेवर होते.
# अब्देलअझीझ बुतेफ्लिका

|  |
| --- |
| अब्देलअझीझ बुतेफ्लिका |
|  |
|

---

अल्जीरियाचा राष्ट्राध्यक्ष |
| **विद्यमान** |
| **पदग्रहण** २७ एप्रिल १९९९ |
| मागील | लियामिन झेरूआल |
|

---

 |
| जन्म | २ मार्च, १९३७  (1937-03-02) औज्दा, फ्रेंच मोरोक्को |
| धर्म | सुन्नी इस्लाम |

**अब्देलअझीझ बुतेफ्लिका** (फ्रेंच: Abdelaziz Bouteflika, अरबी: عبد العزيز بوتفليقة; २ मार्च १९३७) हे उत्तर आफ्रिकेतील अल्जीरिया देशाचा विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष आहे. सुमारे १५ वर्षे सत्तेवर असलेला बुतेफ्लिका आजवरचा सर्वाधिक काळ पदावर असणारे राष्ट्राध्यक्ष आहे. १९७० च्या दशकामध्ये त्यांनी संयुक्त राष्ट्रे आमसभा अध्यक्षपदाची जबाबदारी देखील सांभाळली आहे.

## हे सुद्धा पहा

* जगातील देशांच्या राष्ट्रप्रमुख व सरकारप्रमुखांची यादी

## बाह्य दुवे

* अधिकृत संकेतस्थळ

 विकिमीडिया कॉमन्सवर अब्देलअझीझ बुतेफ्लिका  संबंधित संचिका आहेत
# विनिमय दर

विनिमय दर
अर्थव्यवस्थापनात दोन चलनांमधील **विनिमय दर** (इंग्रजी:Exchange Rate) हा एका चलनाचे दुसऱ्या चलनाच्या तूलनेत किती मूल्य आहे ते सांगतो. उदाहरणार्थ, डॉलरचा १२३ जपानी येन असा दर, म्हणजे १२३ येन हे १ डॉलरच्या समान आहेत असा अर्थ होतो. परकीय चलनाचा बाजार हा जगातील सर्वात मोठ्या बाजारांपैकी एक आहे. एका अनुमानानुसार, ह्या बाजारात २००० अब्ज अमेरिकन डॉलर एवढ्या चलनाची देवाणघेवाण प्रतिदिवशी होते.

**तत्काल विनिमय दर** (Spot exchange rate) ही संज्ञा *सध्याच्या* विनिमय दरासाठी वापरतात. **आगामी विनिमय दर** (Forward exchange rate) ही संज्ञा जो विनिमय दर भविष्यातील ठराविक दिवशीचा *वायदा* म्हणून सांगितला जातो, त्यास वापरतात.
# चाचेगिरी

**चाचेगिरी :**  समुद्रावरील लुटीचा धंदा. खुल्या समुद्रावरून हक्कदारांच्या ताब्यातून गलबते किंवा त्यांतील माल पळवून अशी लूट करण्यात येते. अरबी समुद्रात काठेवाडनजीक चाचनामक बेटावरील रहिवासी अशी लूट करीत असल्यामुळे या धंद्याला चाचेगिरी नाव पडले असावे किंवा चाचे लोक वापरीत असलेल्या चोचीवजा टोकदार पगडीवरून हे नाव पडले असावे.

सुमारे २,००० वर्षांपूर्वी रोमन साम्राज्यातही भूमध्य समुद्रात चाचेगिरी चालत असे. नॉर्वे, स्पेन, इंग्लंड, फ्रान्स आदी देशांतील दर्यावर्दी व्यक्ती किंवा संघटित टोळ्या हे साहस करीत. पुढे भूमध्य समुद्रात चाचेगिरीला पायबंद बसल्यावर त्यांनी आपला व्याप तांबडा समुद्र, मादागास्कर (मॅलॅगॅसी), वेस्ट इंडीज, अमेरिका आदींचा सागरी परिसर व भारताचा शोध लागल्यावर हिंदी महासागरापर्यंत वाढविला.

वाफेच्या एंजिनचा शोध लागल्यानंतर चाचेगिरीला आळा घालण्यास मदत झाली. दुसऱ्या महायुद्धानंतर हा चाचेगिरीचा प्रकार समुद्रावरील लुटीपुरताच मर्यादित न राहता त्याची व्याप्ती वाढली. १९५८ च्या खुल्या समुद्रवरील सर्वसाधारण अभिसंधीच्या पंधराव्या अनुच्छेदात दिलेल्या चाचेगिरीच्या व्याख्येप्रमाणे, खासगी आगबोटी किंवा विमाने यांच्यातील कर्मचाऱ्यांनी किंवा उतारूंनी, स्वतःच्या लाभासाठी खुल्या समुद्रावरील किंवा राष्ट्राच्या अधिकारितेच्या बाहेरील, दुसऱ्या आगबोटीविरुद्ध किंवा विमानाविरुद्ध केलेली स्थानबद्धता, हिंसाचार किंवा लूट चाचेगिरीत मोडते. अलीकडे हवाई चाचेगिरीला म्हणजे विमाने पळवून नेण्यास सुरुवात झाली आहे. दुसऱ्या महायुद्धामध्ये रशियाने पूर्व जर्मनी, हंगेरी इ. पूर्व यूरोपमधील देश पादाक्रांत केल्यानंतर कम्युनिस्ट राष्ट्रांत राहू न इच्छिणाऱ्या त्या देशांतील काही लोकांनी हवाई चाचेगिरी करण्याचा उपक्रम प्रथम १९४८ साली केला. १९६० मध्ये हा मार्ग अमेरिकेत फरारी लोकांनी माफी मिळविण्यासाठी अनुसरला. तेच तंत्र पॅलेस्टाइन-मुक्तीसाठी व विशेषतः पॅलेस्टाईनच्या दुर्दशेकडे जगाचे लक्ष वेधण्यासाठी, प्रदेश मिळविण्यासाठी, विमान पळव्यांना सोडविण्यासाठी आणि इझ्राएलला मदत करणाऱ्यांना धडा शिकवावा म्हणून स्थापना झालेल्या राजकीय संघटनांनी वापरले. १९७१ मध्ये एक भारतीय विमान पळविण्यात येऊन लाहोरला जाळण्यात आले. काश्मीर समस्येकडे जगाचे लक्ष वेधावे हा त्याचा दर्शनी हेतू होता.

अशा हवाई चाचेगिरीचे गुन्हे प्रमाणाबाहेर वाढल्याने नागरी विमान संघटनेच्या सदस्यांना १९७० मध्ये अशा गुन्ह्यांना आळा घालण्यासाठी अभिसंधी करावा लागला.
# कोको

थिओब्रोमा काकाओ वनस्पती
कोको (इंग्रजी:Cocao) वनस्पतीच्या फळांमधील बियांपासून तयार केलेल्या पदार्थाला कोको असे म्हणतात. या वनस्पतीचे शास्त्रीय नाव थिओब्रोमा काकाओ असे आहे. ही वनस्पती मूळची मध्य व दक्षिण अमेरिकेतील ब्राझिल या देशातले आहे. कोकोच्या बियांमध्ये ५० ते ५५ टक्के स्निग्ध पदार्थ असतात. या बीया भाजून त्याचे तेल काढले असता त्यात कोको आढळतो. याची चव कडू असते. त्यापासून चॉकलेट बनवले जाते. कोकोमध्ये असलेल्या थिओब्रोमिन आणि कॅफिन यांच्या एकत्रित परिणामामुळे कोको प्याल्याने मेंदूला तरतरी येते.

## इतिहास

काकाव हा माया भाषेतील लिखित शब्द
प्राचीन काळापासून दक्षिण अमेरिकेतील लोकांना कोकोचा उपयोग माहिती होता. माया व ॲझटेक भाषांतील 'काकाओ' या शब्दाचा कोको हा अपभ्रंश आहे.

## लागवड

कोकोची लागवड केली की चार वर्षानंतर फळे धरून कोकोच्या बीया मिळतात. कोको विषुववृत्तीय उष्ण आणि आर्द्र प्रदेशात पिकणारी वनस्पती आहे. या पट्ट्यातील आयव्हरी कोस्ट, घाना व इंडोनेशियामध्ये कोकोचे उत्पादन मोठ्या प्रमाणात घेतले जाते. आयव्हरी कोस्ट हा जगातील सर्वात मोठा कोको उत्पादक देश आहे. कोको लागवडीत आफ्रिकेमध्ये मोठ्या प्रमाणात बालमजूरांचा उपयोग होतो. मुलांची तस्करी करून त्यांना या व्यवसायात ढकलले जाते. यामुळे कॅडबरी व नेस्ले या बहुराष्ट्रीय कंपन्या अडचणीत आल्या होत्या.

## पुस्तके

* कथा चहा-कॉफी-कोको यांची कथा - निर्मला मोने, शिव प्रकाशन

## बाह्य दुवे

* कोको ( Cocoa ) मराठी विश्वकोश
* कोको, केतकर विश्वकोश
* फक्त-एका-चॉकलेटसाठी
* कोको उत्पादनातील मुंग्यांच्या भूमिकेचा अभ्यास Archived 2016-03-05 at the वेबॅक मशीन.
# प्रशियाचे राजतंत्र

|
|  |
| **प्रशियाचे राजतंत्र** Königreich Preußen |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←  | **१७०१** – **१९१८** |  → |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| प्रशियाचा झेंडा (१८९२-१९१८) | शाही चिन्ह |

 |
|  |
| **ब्रीदवाक्य**: Suum cuique |
| **राजधानी** | बर्लिन  |
| **शासनप्रकार** | परिपूर्ण राजेशाही |
| **राष्ट्रप्रमुख** | १७०१-१७१३ फ्रेडरिक पहिला |
| **पंतप्रधान** | १८४८ ॲडॉल्फ हेन्रिच |
| **अधिकृत भाषा** | जर्मन |
| **इतर भाषा** | लो जर्मन, पोलिश, डॅनिश, लिथुएनियन, लोवर् सोर्बियन, काशुबियन, फ्रिसियन |
| **राष्ट्रीय चलन** | रिच्सथेलर (१९१४ पर्यंत) |
| **लोकसंख्या** | ३४,४७२,५०९ (१९१०) |
| –घनता | ९८.८ / वर्गकिमी प्रती चौरस किमी |
# लुबेल्स्का प्रांत

|  |
| --- |
| **लुबेल्स्का प्रांत**   Województwo lubelskie (पोलिश) |
| पोलंडचा प्रांत |
|

|  |  |
| --- | --- |
| ध्वज | चिन्ह |

---

 |
|  लुबेल्स्का प्रांतचे पोलंड देशामधील स्थान

---

 |
| **देश** |  पोलंड |
| **मुख्यालय** | लुब्लिन |
| **क्षेत्रफळ** | २५,१५५ चौ. किमी (९,७१२ चौ. मैल) |
| **लोकसंख्या** | २१,७५,२५१ |
| **घनता** | ८६.५ /चौ. किमी (२२४ /चौ. मैल) |
| **आय.एस.ओ. ३१६६-२** | PL-06 |
| **संकेतस्थळ** | www.lubelskie.pl |

**लुबेल्स्का प्रांत** (इंग्लिश लेखनभेदः लुब्लिन प्रांत; पोलिश: *Województwo lubelskie*) हा पोलंड देशाचा एक प्रांत आहे.

## बाह्य दुवे

* अधिकृत संकेतस्थळ (पोलिश)

 विकिमीडिया कॉमन्सवर लुबेल्स्का प्रांत  संबंधित संचिका आहेत
# वोल्गा नदी

| वोल्गा |
| --- |
| उल्यानोव्स्क शहारातून वाहणारी व्होल्गा नदी |
| उगम |
त्वेर ओब्लास्त, रशिया |
| मुख |
कॅस्पियन समुद्र |
| पाणलोट क्षेत्रामधील देश |
रशिया |
| लांबी |
३,६९२ किमी (२,२९४ मैल) |
| उगम स्थान उंची |
२२५ मी (७३८ फूट) |
| सरासरी प्रवाह |
८,०६० घन मी/से (२,८५,००० घन फूट/से) |
| पाणलोट क्षेत्राचे क्षेत्रफळ |
१३,८०,००० |
| उपनद्या |
कामा नदी, ओका नदी |

उगमापासून मुखापर्यंत वोल्गाचा मार्ग
व्होल्गा नदीवरील सारातोव्ह पूल
**व्होल्गा** (रशियन: Во́лга) ही रशियामधील एक प्रमुख नदी आहे. ३,६९२ किमी लांबीची वोल्गा ही युरोपातील सर्वाधिक लांबीची तसेच सर्वाधिक जलप्रवाह व सर्वात मोठे पाणलोट क्षेत्र असलेली नदी आहे. वोल्गाला अनेकदा रशियाची राष्ट्रीय नदी असे म्हणले जाते. रशियातील २० मोठ्या शहरांपैकी ११ मोठी शहरे व्होल्गाच्या खोऱ्यात वसलेली आहेत. त्यापैकी एक आणि या नदीच्या नावावरून ओळखले जाणारे व्होल्गोग्राद शहर व्होल्गा नदीकिनाऱ्यावर वसलेले आहे.

रशियातील सेंट पीटर्सबर्ग शहराच्या आग्नेयेस ३२० किमीवर समुद्रसपाटीपासून २२५ मीटर उंचीवर उगम पावणारी ही नदी कास्पियन समुद्राला मिळते.

## मोठी शहरे

* आस्त्राखान
* वोल्गोग्राद
* सारातोव
* समारा
* कझान
* उल्यानोव्स्क
* निज्नी नॉवगोरोद
* यारोस्लाव
* त्वेर

## हे सुद्धा पहा

* वोल्गा संघशासित जिल्हा

## बाह्य दुवे

|  |  |
| --- | --- |
|  | विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
 वोल्गा |

* पाणलोट खोरे Archived 2005-09-24 at the वेबॅक मशीन.
* फोटो
# बस

बस
Benz-Omnibus, 1896

**बस** हे रस्त्यावरील प्रवासी वाहतुकीसाठी असलेले, चार चाकांचे मोठे वाहन आहे. याला "*जनिका*" असेही म्हणतात.

हे वाहन सार्वजनिक वाहतूकीसाठी वापरले जाते. बसमुळे लोकांना एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी जाण्याची सोय होते.बसचा फायदा बरीच लोक करतात. बस प्रवास सोयीचा असतो.

1. वातानूकुलित जनिका (Air-conditioned bus)
2. एकतळी जनिका (single-decker bus)
3. दुतळी जनिका (double-decker bus)

काही बस जोडबस तर काही दुमजली असतात.
# पूर्व सायबेरियन समुद्र

रशियाच्या नकाशावर लापतेव समुद्र
**पूर्व सायबेरियन समुद्र** (रशियन: Восто́чно-Сиби́рское мо́ре) हा आर्क्टिक महासागराचा एक उप-समुद्र आहे. हा समुद्र सायबेरियाच्या उत्तरेस स्थित आहे. पूर्व सायबेरियन समुद्राला पूर्वेस व्रांगेल बेट चुक्ची समुद्रापासून तर पश्चिमेस नवीन सायबेरियन द्वीपसमूह लापतेव समुद्रापासून वेगळा करतो.

 विकिमीडिया कॉमन्सवर पूर्व सायबेरियन समुद्र  संबंधित संचिका आहेत
# लीग ऑफ नेशन्स

लीग ऑफ नेशन्स

intergovernmental organization, अंतरराष्‍ट्रीय संघटना| उद्योग | activities of other membership organisations n.e.c.  |
| स्थापना | 1919  |
| अधिकृत नाव | League of Nations, Société des Nations  |
| Archives at | La contemporaine  |
| Position held by head of the organization | Secretary-General of the League of Nations  |
| अध्यक्ष | Eric Drummond, 16th Earl of Perth, Joseph Louis Anne Avenol, Seán Lester  |
| General secretary | Eric Drummond, 16th Earl of Perth, Joseph Louis Anne Avenol, Seán Lester  |
| अधिकृत भाषा | इंग्लिश भाषा, फ्रेंच भाषा, स्पॅनिश भाषा  |
| देश | स्वित्झर्लंड  |
| राजकीय विचारधारा | internationalism  |
| Child organization or unit | Women's Advisory Council, League of Nations, Permanent Court of International Justice, आंतरराष्ट्रीय मजूर संस्था  |
| मुख्यालयाचे स्थान | Palais Wilson, Palace of Nations  |
| नंतरचे | संयुक्त राष्ट्रे  |
| नामांकने प्राप्त | नोबेल शांतता पारितोषिक  |
| विसर्जित,रद्द केले अथवा पाडले | २० एप्रिल 1946  |

  From Wikidata
**लीग ऑफ नेशन्स** ही एक आंतरराष्ट्रीय संघटना होती. ही पहिल्या महायुद्धानंतर अस्तित्वात होती.
# उम्पुमालांगा

|  |
| --- |
| **उम्पुमालांगा**  Mpumalanga |
|

|  |  |
| --- | --- |
| ध्वज | चिन्ह |

---

 |
| दक्षिण आफ्रिकेच्या नकाशात उम्पुमालांगाचे स्थानदक्षिण आफ्रिकेच्या नकाशावर उम्पुमालांगाचे स्थान

---

 |
| **देश** |  दक्षिण आफ्रिका |
| **स्थापना** | २७ एप्रिल १९९४ |
| **राजधानी** | नेल्स्प्रूट |
| **क्षेत्रफळ** | ७९,४९० वर्ग किमी |
| **लोकसंख्या** | ३६,४३,४३५ |
| **घनता** | ४५.८ प्रति वर्ग किमी |
| **वेबसाईट** |  |

**उम्पुमालांगा** हा दक्षिण आफ्रिका देशाचा एक प्रांत आहे. हा प्रांत देशाच्या ईशान्य भागात असून नेल्स्प्रूट ही उम्पुमालांगा प्रांताची राजधानी आहे.
# नेडीन गॉर्डिमर

| नेडीन गॉर्डिमर |
| --- |
|  |
| जन्म |
२० नोव्हेंबर, १९२३ (1923-11-20) स्प्रिंग्ज, ट्रान्सवाल |
| मृत्यू |
१३ जुलै, २०१४ (वय ९०) जोहान्सबर्ग, दक्षिण आफ्रिका |
| राष्ट्रीयत्व |
दक्षिण आफ्रिकन |
| कार्यक्षेत्र |
लेखिका |
| पुरस्कार |
नोबेल पुरस्कार मॅन बुकर पुरस्कार |

**नेडीन गॉर्डिमर** (Nadine Gordimer; २० नोव्हेंबर १९२३ - १३ जुलै २०१४) ही एक दक्षिण आफ्रिकन लेखिका व राजकीय चळवळकर्ती होती. दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेदाच्या विरोधात तिने लिहिलेल्या अनेक कादंबऱ्यांवर तत्कालीन राजवटीने बंदी आणली होती. ह्या लेखनासाठी तिला १९९१ सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले होते.

गॉर्डिमर आफ्रिकन नॅशनल काँग्रेस पक्षाची सदस्य होती व वर्णद्वेष विरोधी चळवळीस तिचा पाठिंबा होता.

## बाह्य दुवे

* गॉर्डिमरचे साहित्य

 विकिमीडिया कॉमन्सवर नेडीन गॉर्डिमर  संबंधित संचिका आहेत

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| मागील ऑक्टाव्हियो पाझ | **साहित्यातील नोबेल पारितोषिक विजेते** १९९१ | पुढील डेरेक वॉलकॉट |
# बलुचिस्तान

हा लेख बलुचिस्तान नावाचा भौगोलिक प्रदेश याबद्दल आहे.  या शब्दाच्या इतर उपयोगांसाठी पाहा, बलुचिस्तान (निःसंदिग्धीकरण).बलुचिस्तान** हा दक्षिण पश्चिम आशियातील डोंगराळ प्रदेश आहे. यात दक्षिण पूर्व इराण, पश्चिम पाकिस्तान आणि दक्षिण पश्चिम अफगाणिस्तानचा समावेश होतो. या प्रदेशात बलुची नावाच्या जमाती राहतात. त्यांच्या भाषेला बलुची भाषा म्हणतात. हिंदुस्थानच्या फाळणीपूर्व बलुचिस्तानात मुळात सुमारे ५४ हजार हिंदू होते. त्यांची संख्या साडेतीन हजारावर आली. ही हिंगलाज माता, हिंगला किंवा हिंगुला देवी हे आजच्या बलुचिस्तानातले एक हिंदू देवस्थान आहे. आजही अनेक हिंदू यात्रेकरू विशेषतः मारवाडी आणि कच्छी पाकिस्तानच्या अनेक कटकटी सोसून या देवीच्या दर्शनाला जात असतात. बलुची मुसलमानही त्या देवीला भजतात. तिचा उल्लेख ते ‘बीबी नानी’ या नावाने करतात. कलात या शहरातही एक प्रख्यात असे कालीमातेचे स्थान आजही आहे.

## इतिहास

जग जिंकण्याच्या ईर्ष्येने युरोपातल्या मॅसिडोनियाचा राजा अलेक्झांडर हा पूर्वेकडे निघाला. पॅलेस्टाईन, अनातोलिया, बॅबिलोनिया, असीरिया इत्यादी प्रदेश जिंकत तो प्रचंड अशा पर्शियन साम्राज्यावर धडकला. भीषण युद्ध झाले आणि पर्शियन सम्राट दुसरा दरायस याच्या सैन्याचा पूर्ण पराभव झाला.. विशाल पर्शियन साम्राज्य अलेक्झांडरच्या एकाच धडकेत कोसळले आणि गर्वाने, बलाने उन्मत्त झालेला अलेक्झांडर भारताच्या वेशीवर येऊन थडकला. इथे त्याची गाठ अनेक छोट्या छोट्या गणराज्यांशी पडली. एक नगर म्हणजे एक राज्य, इतकी छोटी असणारी ही गणराज्ये तलवारीला भलतीच तिखट होती. त्यांनी अलेक्झांडरला दमवले आणि रडवले. सिंधू नदीच्या काठावर राजा पुरू किंवा पोरसाची गाठ पडण्यापूर्वीच अलेक्झांडरचा अर्धा दम उखडला गेलेला होता. या अनेक गणराज्यांमध्ये एक किरात जमातीचे राज्य होते. म्हणजेच आधुनिक जगातले पाकिस्तानच्या बलुचिस्तान प्रांतातले कलात नावाचे एक शहर. ऋग्वेद काळातली भलान जमात आणि बौद्ध ग्रंथांमधला बलोक्ष यांचा देश म्हणजेच आजचा बलोक्षस्थान किंवा बलुचिस्तान.

प्राचीन किरातांप्रमाणेच आधुनिक बलुची देखील उत्तम लढवय्ये आहेत. इंग्रजांनी भारतातल्या काही जमातींना ‘लढवय्या जाती-मार्शल रेसेस’ असं नाव दिले होते. अशा जातींमधून इंग्रजांच्या भारतीय सैन्यात म्हणजे रॉयल इंडियन आर्मीमध्ये नियमित सैन्यभरती केली जात असे. त्यामध्ये एक बलुच रेजिमेंट होती.

इ.स. १०० ते ३०० पर्यंतच्या काळात या प्रदेशात परता राजांचे राज्य होते. आपल्याला त्यांची माहिती त्यांच्या काळातील नाण्यांवरून मिळते.

## बलुचिस्तानवरील पुस्तके

* संघर्ष बलुचिस्तानचा (अरविंद व्यं. गोखले)
# राळे

| राळे |
| --- |
|  राळ्याचे अपरिपक्व कणीस |
| शास्त्रीय वर्गीकरण |
|

 |
| शास्त्रीय नाव |
| **द्विनाम**  |
| **त्रिपदी**  |

**राळे** किंवा **कांग** (शास्त्रीय नाव : *Setaria italica*, *सेटारिया इटालिका* ; इंग्लिश : *Foxtail Millet* ;) हे एक भरड धान्य तथा तृणधान्य आहे.

## वापर

राळे (सेटेरिया इटालिका) दाना
बऱ्याच वेळा राळा तांदूळ म्हणजे वऱ्याचे तांदूळ (भगर) असा अर्थ केला जातो, पण दोन्ही वेगवेगळे आहेत. टरफल काढलेल्या राळ्याचा उपयोग भातासाठी आणि खिरीसाठी केला जातो. हा तांदूळ मधुमेही लोकांसाठी खूप चांगला असतो.
# कोरोमंडल

कोरोमंडल

समुद्रकिनारा| देश | भारत  |
| भौगोलिक गुणक | १३°२२′१२″N ८०°१९′४८″E  |

Wikimedia | © OpenStreetMap  From Wikidata
**कोरोमंडल किनार** हा भारतीय उपखंडाचा दक्षिण पूर्व समुद्रकिनारा आहे, जो उत्तरेस उत्कल मैदानांनी व्यापलेला आहे, पूर्वेस बंगालचा उपसागर, दक्षिणेला कावेरी डेल्टा आणि पश्चिमेकडील पूर्वेकडील घाट आहे.
# अलीबाबा समूह

**अलीबाबा ग्रुप होल्डिंग लिमिटेड**, ज्याला **अलीबाबा** म्हणूनही ओळखले जाते, ही एक चीनी बहुराष्ट्रीय तंत्रज्ञान कंपनी आहे जी ई-कॉमर्स, रिटेल, इंटरनेट आणि तंत्रज्ञानामध्ये विशेष आहे. २८ जून १९९९ रोजी हँगझोऊ, झेजियांग येथे स्थापन झालेली ही कंपनी ग्राहक-ते-ग्राहक, व्यवसाय-ते-ग्राहक, आणि व्यवसाय-ते-व्यवसाय विक्री सेवा वेब पोर्टलद्वारे प्रदान करते, जसे तसेच इलेक्ट्रॉनिक पेमेंट सेवा, शॉपिंग सर्च इंजिन आणि क्लाउड कॉम्प्युटिंग सेवा. ती जगभरातील असंख्य व्यावसायिक क्षेत्रातील कंपन्यांच्या विविध पोर्टफोलिओची मालकी आणि संचालन करते.

१९ सप्टेंबर २०१४ रोजी, न्यू यॉर्क स्टॉक एक्सचेंजवर अलीबाबाच्या प्रारंभिक सार्वजनिक ऑफरने US$२५ अब्ज उभारले, ज्यामुळे कंपनीचे बाजारमूल्य US$२३१ अब्ज होते आणि आतापर्यंतचा जागतिक इतिहासातील सर्वात मोठा IPO होता. हे शीर्ष १० सर्वात मौल्यवान कॉर्पोरेशनपैकी एक आहे, आणि <i id="mwQQ">फोर्ब्स</i> ग्लोबल २०००, २०२० च्या यादीत जगातील ३१ वी सर्वात मोठी सार्वजनिक कंपनी आहे. जानेवारी २०१८ मध्ये, अलिबाबा ही तिची स्पर्धक Tencent नंतर US$ ५०० बिलियन मूल्यमापन चिन्ह तोडणारी दुसरी आशियाई कंपनी बनली. As of 2020 , अलीबाबाकडे सहाव्या क्रमांकाचे जागतिक ब्रँड मूल्यांकन आहे.

अलीबाबा ही जगातील सर्वात मोठी रिटेलर आणि ई-कॉमर्स कंपन्यांपैकी एक आहे. २०२० मध्ये, ती पाचव्या क्रमांकाची कृत्रिम बुद्धिमत्ता कंपनी म्हणून देखील रेट केली गेली. ही सर्वात मोठी व्हेंचर कॅपिटल फर्म आणि जगातील सर्वात मोठ्या गुंतवणूक कॉर्पोरेशनपैकी एक आहे. कंपनी जगातील सर्वात मोठी B2B (Alibaba.com), C2C ( Taobao ), आणि B2C ( Tmall ) मार्केटप्लेस होस्ट करते. हे मीडिया उद्योगात विस्तारत आहे, वर्षानुवर्षे महसूल तिप्पट टक्केवारीने वाढत आहे. चीनच्या सिंगल्स डेच्या २०१८ च्या आवृत्तीत, जगातील सर्वात मोठा ऑनलाइन आणि ऑफलाइन शॉपिंग डे म्हणूनही याने विक्रम केला.

## समूहातील प्रमुख कंपन्या

| कंपनीचे नाव | स्थापना वर्ष | मुख्याधिकारी (CEO) | प्रमुख कार्यक्षेत्र | वार्षिक महसूल (अंदाजे डॉलरमध्ये) | वार्षिक महसूल (अंदाजे रुपयांमध्ये) (अंदाजे विनिमय दर: १ अमेरिकन डॉलर = ८३.५ भारतीय रुपये). |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ताओबाओ | २००३ | एडी वू | ग्राहक-ते-ग्राहक (C2C) ई-कॉमर्स | $५५ अब्ज | ₹४,५९,२०० कोटी |
| टीमॉल | २००८ | एडी वू | व्यवसाय-ते-ग्राहक (B2C) ई-कॉमर्स | $४२ अब्ज | ₹३,५०,७०० कोटी |
| अलिबाबा क्लाउड | २००९ | एडी वू | क्लाउड कम्प्युटिंग आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) | $१२ अब्ज | ₹१,००,२०० कोटी |
| अलीएक्सप्रेस | २०१० | जियांग फॅन | आंतरराष्ट्रीय किरकोळ ई-कॉमर्स | $१०.५ अब्ज | ₹८७,६७५ कोटी |
| लझाडा | २०१२ | जेम्स डोंग | आग्नेय आशियाई ई-कॉमर्स बाजारपेठ | $४.२ अब्ज | ₹३५,०७० कोटी |
| कैन्याओ | २०१३ | वान लिन | रसद (लॉजिस्टिक्स) आणि पुरवठा साखळी | $१०.८ अब्ज | ₹९०,१८० कोटी |
| अलीपे (अँट ग्रुप) | २००४ | एरिक जिंग | डिजिटल पेमेंट आणि वित्तीय तंत्रज्ञान | $११.२ अब्ज | ₹९३,५२० कोटी |
| युवू (युक्कू) | २००६ | फॅन लुयुआन | डिजिटल मीडिया आणि मनोरंजन (व्हिडिओ स्ट्रीमिंग) | $३.६ अब्ज | ₹३००६० कोटी |

## संदर्भ
# प्रंबनन

प्रंबानन किंवा रारा जोंगग्रॉंग (जावानीज: ꦫꦫꦗꦺꦴꦁꦒꦿꦁ, रोमनीकृत: *रारा जोंगग्रॉंग*) हे योगकार्ता या इंडोनेशियातील विशेष प्रदेशातील ९व्या शतकातील त्रिमूर्तींचे हिंदू मंदिर आहे. त्रिमूर्तींपैकी ब्रह्मा म्हणजे निर्माता, विष्णू म्हणजे पालनकर्ता आणि संहारक किंवा समूळ बदल घडवून आणणारा म्हणजे शिव! या मंदिर परिसराचा विस्तार मध्य जावा आणि योग्यकर्ता प्रांतांच्या सीमेवर योग्यकर्ता शहराच्या ईशान्य दिशेस अंदाजे १७ किलोमीटर (११ मैल) अंतरावर आहे.[./Https://en.wikipedia.org/wiki/Special%20Region%20of%20Yogyakarta [१]]

इंडोनेशिया येथील सर्वात मोठ्या आणि आग्नेय आशियातील दुसऱ्या सर्वात मोठ्या असलेल्या या मंदिराला युनेस्कोने जागतिक वारसा स्थळ म्हणून घोषित केले आहे. उंच आणि कळसाकडे निमुळत्या होत जाणाऱ्या वास्तू हे हिंदू स्थापत्यशास्त्राचे एक वैशिष्ट्य आहे. अनेक छोट्या छोट्या आणि वेगवेगळ्या मंदिरांनी बनलेल्या या मंदिर संकुलाची ४७ मीटर (१५४ फूट) उंच अशी मध्यवर्ती वास्तू हिंदू स्थापत्यशास्त्राचे हेच वैशिष्ट्य दर्शविते.[२] प्रंबानन जगभरातील अनेक पर्यटकांना आकर्षित करते.[३][४]
# नॉरफोक द्वीप

|  |
| --- |
| **नॉरफोक द्वीप** Territory of Norfolk Island  |
|

|  |
| --- |
|   |
| ध्वज |

 |
| नॉरफोक द्वीपचे स्थाननॉरफोक द्वीपचे जागतिक नकाशावरील स्थान |
| **राजधानी** | किंगस्टन  |
| सर्वात मोठे शहर | बर्न्ट पाईन |
| **अधिकृत भाषा** | इंग्लिश |
|  |
|  |
|  |
| **महत्त्वपूर्ण घटना** |
| क्षेत्रफळ |
|  - एकूण | ३४.६ किमी२ (२२७वा क्रमांक) |
| लोकसंख्या |
|  -एकूण | २,१४१ |
|  - गणती | {{{लोकसंख्या\_गणना}}}
{{{लोकसंख्या\_गणना\_वर्ष}}} |
|  - घनता | ६१.९/किमी² |
| **राष्ट्रीय चलन** | ऑस्ट्रेलियन डॉलर |
| **आय.एस.ओ. ३१६६-१** | NF |
| **आंतरराष्ट्रीय दूरध्वनी क्रमांक** | +6723 |
| राष्ट्र\_नकाशा |

**नॉरफोक द्वीप** हे प्रशांत महासागरातील ऑस्ट्रेलियाच्या अधिपत्याखालील एक बेट आहे. नॉरफोक द्वीप ऑस्ट्रेलिया, न्यू झीलंड व न्यू कॅलिडोनिया ह्यांच्या मधे वसले आहे.
# डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)

|  |
| --- |
| **डार्विनDarwin** |
| **ऑस्ट्रेलियामधील शहर** |
|   |
|
डार्विनडार्विनचे ऑस्ट्रेलियामधील स्थान
 |
| गुणक: ﻿ / ﻿ |
| देश | **ऑस्ट्रेलिया** |
| राज्य |  नॉर्दर्न टेरिटोरी  |
| स्थापना वर्ष |  इ.स. १८६९  |
| क्षेत्रफळ |  ११२.०२ चौ. किमी (४३.२५ चौ. मैल)  |
| लोकसंख्या   |
|   - शहर |  १,२४,८००  |
|   - घनता |  ९२६ /चौ. किमी (२,४०० /चौ. मैल)  |

**डार्विन** ही ऑस्ट्रेलियाच्या नॉर्दर्न टेरिटोरी प्रदेशाची राजधानी आहे. २००९ साली १,२४,८०० इतकी लोकसंख्या असणारे डार्विन हे तुरळक वस्तीच्या नॉर्दर्न टेरिटोरीमधील सर्वात मोठे शहर आहे.

## संदर्भ

## बाह्य दुवे

* डार्विनबद्दल माहिती Archived 2012-02-01 at the वेबॅक मशीन.
* डार्विन नगर परिषद

 विकिमीडिया कॉमन्सवर डार्विन, ऑस्ट्रेलिया  संबंधित संचिका आहेत
# ॲलिशिया मोलिक

**ॲलिशिया मोलिक**|  |
| देश |
ऑस्ट्रेलिया |
| वास्तव्य |
मेलबर्न, ऑस्ट्रेलिया |
| जन्म |
२७ जानेवारी, इ.स. १९८१ ॲडिलेड, ऑस्ट्रेलिया |
| उंची |
१.८२ मी (५ फूट ११.७५ इंच) |
| सुरुवात |
इ.स. १९९६ |
| निवृत्ती |
इ.स. २०११ |
| शैली |
उजव्या हाताने, एकहाती बॅकहॅंड |
| बक्षिस मिळकत |
३१,८५,८०५ अमेरिकन डॉलर |
| एकेरी |
| प्रदर्शन |
३४६-२४८ |
| दुहेरी |
| प्रदर्शन |
214–174 |
|
शेवटचा बदल: जानेवारी, २०१६. |

**ॲलिशिया मोलिक** (इंग्लिश: *Alicia Molik*) (२७ जानेवारी, इ.स. १९८१:ॲडिलेड, ऑस्ट्रेलिया - हयात) ही ऑस्ट्रेलियाची व्यावसायिक महिला टेनिस खेळाडू आहे. तिने इ.स. २००५ मधील ऑस्ट्रेलियन खुल्या टेनिस स्पर्धेत व इ.स. २००७ मधील फ्रेंच खुल्या टेनिस स्पर्धेत दुहेरीत अजिंक्यपदे मिळवली. तिने २००४ अथेन्स ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये ऑस्ट्रेलियाकडून खेळताना कांस्यपदक मिळवले.

## बाह्य दुवे

* डब्ल्यू.टी.ए. टूर अधिकृत संकेतस्थळावरील माहिती व आकडेवारी (इंग्लिश मजकूर) Archived 2009-08-15 at the वेबॅक मशीन.