Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# नेव्हिल चेम्बरलेन

|  |
| --- |
| नेव्हिल चेम्बरलेन |
|  |
|

---

युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान |
| **कार्यकाळ** २८ मे १९३७ – १० मे १९४० |
| राजा | सहावा जॉर्ज |
| मागील | स्टॅन्ली बाल्डविन |
| पुढील | विन्स्टन चर्चिल |
|

---

 |
| जन्म | १८ मार्च, १८६९ (1869-03-18) बर्मिंगहॅम, इंग्लंड |
| मृत्यू | ९ नोव्हेंबर, १९४० (वय ७४) हॅम्पशायर |
| सही |  |

म्युनिक करारादरम्यान हिटलर व मुसोलिनीसोबत चेंबरलेन
**आर्थर नेव्हिल चेम्बरलेन** (इंग्लिश: James Ramsay MacDonald; मार्च १८, इ.स. १८६९ - नोव्हेंबर ९, इ.स. १९४०) हा एक ब्रिटिश राजकारणी व १९३७-४० दरम्यान युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान होता. चेम्बरलेनला त्याच्या ॲडॉल्फ हिटलरचे लांगुलचालन करण्याच्या धोरणाबद्दल आणि म्युनिक करार करण्याबद्दल कुप्रसिद्धी मिळाली. या तहानुसार चेकोस्लोव्हेकियाचा सुडेटेनलांड प्रदेश नाझी जर्मनीच्या हवाली करण्यात आला. जर्मनीने केलेल्या पोलंडवरील आगळीकीनंतर चेम्बरलेनने सप्टेंबर ३, इ.स. १९३९ रोजी युद्ध पुकारले व पुढील आठ महिने युनायटेड किंग्डमचे नेतृत्व केले.

## बाह्य दुवे

* [चेम्बरलेनचे चरित्र इंग्लिश] (मराठी मजकूर)

|  |  |
| --- | --- |
|  | विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
 नेव्हिल चेम्बरलेन |
# नाझी पक्ष

नाझी पक्षाचा लोगो
**राष्ट्रीय समाजवादी जर्मन कामगार पक्ष** जर्मन:  Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei ), किंवा **नाझी पक्ष** हा जर्मनीमधील इ.स. १९२० ते इ.स. १९४५ दरम्यान अस्तित्वात असलेला एक राजकीय पक्ष होता. पहिल्या महायुद्धानंतर जर्मनीमध्ये वाहणाऱ्या वर्णद्वेषी व कम्युनिस्टविरोधी चळवळींमध्ये ह्या पक्षाची मुळे रोवली गेली.

१९२० साली स्थापन झालेल्या ह्या पक्षाची सुत्रे ॲडॉल्फ हिटलरने १९२१ साली आपल्या हातात घेतली. वाढती बेरोजगारी, महायुद्धानंतर जर्मनीला मिळालेली हीन वागणूक, ज्यूविरोध व देशप्रेम भावना ह्यांचे भांडवल करून नाझी पक्ष १९३० सालापर्यंत जर्मनीमधील एक बलाढ्य राजकीय पक्ष बनला होता. १९३३ साली हिटलरला जर्मनीचा चॅन्सलर घोषित करण्यात आले. त्यानंतर हिटलर व त्याच्या नाझी सहकाऱ्यांनी जर्मनीमधील इतर सर्व पक्ष बरखास्त केले व राजकीय विरोधकांना तुरूंगात डांबले अथवा ठार मारले. ह्याच वर्षी नाझी जर्मनीची स्थापना झाली व ह्या राष्ट्राचा संपूर्ण अंमल नाझी पक्षाच्या हातात आला.

हिटलरच्या नेतृत्वाखाली नाझी पक्षाने अनेक फॅसिस्ट कायदे लागू केले ज्यामध्ये जर्मन समाजाचे शुद्धीकरण करण्यासाठी आर्य जर्मनेतर सर्व वंशाच्या (मुख्यतः ज्यू) तसेच अपंग, समलिंगी, काळे, मतिमंद इत्यादींचे खच्चीकरण करणाऱ्या योजनांचा समावेश होता. ह्याचे रूपांतर होलोकॉस्टमध्ये झाले ज्यात सुमारे ६० लाख लोकांची कत्तल करण्यात आली.

दुसऱ्या महायुद्धात नाझी जर्मनीचा पाडाव झाल्यानंतर नाझी पक्ष नष्ट पावला.

नाझी पक्षाचा मार्क्सवाद, लोकशाही, उद्योगीकरण इत्यादी अनेक राजकीय विचारधारांना पूर्ण विरोध होता व एक-पक्ष हुकुमशाहीवर विश्वास होता.
# इ.स. १७५१

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे २ रे सहस्रक |
| **शतके:** |  १७ वे शतक -  **१८ वे शतक** - १९ वे शतक |
| **दशके:** |  १७३० चे - १७४० चे -  **१७५० चे** - १७६० चे - १७७० चे |
| **वर्षे**: |  १७४८ - १७४९ - १७५० -  **१७५१** - १७५२ - १७५३ - १७५४ |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## ठळक घटना आणि घडामोडी

## जन्म

* मार्च १६ - जेम्स मॅडिसन, अमेरिकेचा ४था राष्ट्राध्यक्ष. (मृ. इ.स. १८३६)

## मृत्यू
# इराणी भाषासमूह

जगाच्या नकाशावर इराणी भाषासमूहामधील भाषांचे वितरण
**इराणी** हा इंडो-युरोपीय भाषासमूहामधील इंडो इराणी ह्या गटामधील एक उप-भाषासमूह आहे. ह्या भाषासमूहामध्ये अंदाजे ८७ भाषा असून त्या प्रामुख्याने पश्चिम आशिया प्रदेशामध्ये वापरात आहेत. २००८ च्या अदाजानुसार १५-२० कोटी व्यक्ती या भाषासमूहातील भाषा बोलतात. पैकी अंदाजे ७.५ कोटी व्यक्ती फारसी, ५ कोटी पश्तो ३.२ कोटी कुर्दी तर २.५ कोटी व्यक्ती बलुची भाषा वापरतात.

## प्रमुख इराणी भाषा

* फारसी भाषा - इराण, अफगाणिस्तान (दारी ह्या नावाने) व ताजिकिस्तान (ताजिक ह्या नावाने)
* पश्तो भाषा - अफगाणिस्तान व पाकिस्तान
* कुर्दी भाषा - कुर्दिस्तान, इराक
* बलुची भाषा - इराण (सिस्तान व बलुचिस्तान प्रांत) व पाकिस्तान (बलुचिस्तान)
* अवेस्तान भाषा - झोराष्ट्रियनमधील अवेस्ता ग्रंथाची भाषा
* ओसेटिक भाषा - रशिया (उत्तर ओसेशिया-अलानिया) व दक्षिण ओसेशिया)

## संदर्भ आणि नोंदी
# ट्युनिसिया

|  |
| --- |
| **ट्युनिसिया** الجمهوريةالتونسية République tunisienne ट्युनिसियाचे प्रजासत्ताक |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| ध्वज | चिन्ह |

 |
| ब्रीद वाक्य: حرية، نظام، عدالة "स्वतंत्रता, सुव्यवस्था, न्याय" |
| राष्ट्रगीत: हुमत अल-हिमा  |
| ट्युनिसियाचे स्थानट्युनिसियाचे जागतिक नकाशावरील स्थान |
| **राजधानी** (व सर्वात मोठे शहर) | ट्युनिस  |
| **अधिकृत भाषा** | अरबी, फ्रेंच |
|  - राष्ट्रप्रमुख | कैस सैद |
|  - पंतप्रधान | सारा झाफरानी |
|  |
|  |
|  |
| **महत्त्वपूर्ण घटना** |
|  - हुसेन घराणे | १५ जुलै १७०५  |
|  - फ्रान्सपासून स्वातंत्र्य | २० मार्च १९५६  |
|  - प्रजासत्ताक | २५ जुलै १९५७  |
|  - ट्युनिसियन क्रांती | १४ जानेवारी २०११  |
| क्षेत्रफळ |
|  - एकूण | १,६३,६१० किमी२ (९३वा क्रमांक) |
| लोकसंख्या |
|  -एकूण | १,०७,३२,९०० (७७वा क्रमांक) |
|  - गणती | {{{लोकसंख्या\_गणना}}}
{{{लोकसंख्या\_गणना\_वर्ष}}} |
|  - घनता | ६३/किमी² |
| **वार्षिक सकल उत्पन्न (पीपीपी)** |
|  - एकूण | १००.९७९ अब्ज अमेरिकन डॉलर  |
|  - वार्षिक दरडोई उत्पन्न | ९,४७७ अमेरिकन डॉलर  |
| **मानवी विकास निर्देशांक**  . | ▲ ०.७१२ (उच्च) (९४ वा) (२०१०) |
| **राष्ट्रीय चलन** | ट्युनिसियन दिनार |
| **आंतरराष्ट्रीय कालविभाग** | मध्य युरोपीय प्रमाणवेळ (यूटीसी + १:००) |
| **आय.एस.ओ. ३१६६-१** | TN |
| **आंतरजाल प्रत्यय** | .tn |
| **आंतरराष्ट्रीय दूरध्वनी क्रमांक** | २१६ |
| राष्ट्र\_नकाशा |

**ट्युनिसिया** हा उत्तर आफ्रिकेतील भूमध्य समुद्राच्या किनाऱ्यावरील एक देश आहे. माघरेब भागात वसलेल्या व उत्तर आफ्रिकेमध्ये आकाराने सर्वात लहान असलेल्या ट्युनिसियाच्या पश्चिमेला अल्जीरिया, आग्नेयेला लिबिया व उत्तर आणि पूर्वेला भूमध्य समुद्र आहे. ट्युनिसियाचा ४०% भाग सहारा वाळवंटाने व्यापला आहे. ट्युनिस ही ट्युनिसियाची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे.

प्रागैतिहसिक काळात ह्या भागावर रोमनांची सत्ता होती. रोमन साम्राज्याने इ.स. पूर्व १४९ साली जवळजवळ सर्व भूभाग आपल्या अधिपत्याखाली आणला होता. सातव्या शतकादरम्यान माघरेबवर अरब मुस्लिम लोकांनी कब्जा मिळवला. येथील कैरूवान हे उत्तर आफ्रिकेमधील पहिले इस्लामिक शहर होते. १५३४ साली ओस्मानी साम्राज्याने सर्वप्रथम ट्युनिसियावर अधिपत्य मिळवले. पुढील ३००हून अधिक वर्षे ओस्मानी साम्राज्याचा भाग राहिल्यानंतर १८८१ साली फ्रान्सने ट्युनिसियावर आक्रमण करून येथे आपले मांडलिक राज्य स्थापन केले.

१९५६ साली ट्युनिसियाला स्वातंत्र्य मिळाले. हबीब बुरग्विबा हा ट्युनिशियाचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष होता. २०११ साली ट्युनिसियन जनतेने केलेल्या क्रांतीदरम्यान भ्रष्ट व लाचखोर राष्ट्राध्यक्ष झिने एल अबिदिन बेन अली ह्याची सत्ता उलथवून टाकली गेली व ट्युनिसियामध्ये लोकशाहीवादी सरकार स्थापन झाले.

## इतिहास

### नावाची व्युत्पत्ती

### प्रागैतिहासिक कालखंड

## भूगोल

### चतुःसीमा

### राजकीय विभाग

### मोठी शहरे

## समाजव्यवस्था

### वस्तीविभागणी

### धर्म

### शिक्षण

### संस्कृती

## राजकारण

## अर्थतंत्र

## वाहतूक

ट्युनिसएअर एक्सप्रेस ही कंपनी ट्युनिसियामध्ये विमान वाहतूक पुरवते.

## खेळ

* ऑलिंपिक खेळात ट्युनिसिया
* ट्युनिसिया फुटबॉल संघ

## संदर्भ

## बाह्य दुवे

|  |  |
| --- | --- |
|  | विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
 ट्युनिसिया |

* अधिकृत संकेतस्थळ (इंग्लिश मजकूर)

* ट्युनिसियाचे विकिमिडिया अ‍ॅटलास
* विकिव्हॉयेज वरील ट्युनिसिया पर्यटन गाईड (इंग्रजी)
# सप्टेंबर २२

साचा:सप्टेंबर२०२६ 1985

सप्टेंबर २२ हा ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार वर्षातील **२६५ वा** किंवा लीप वर्षात **२६६ वा** दिवस असतो.

## ठळक घटना आणि घडामोडी

सोळावे शतक
* १५२० - ऑट्टोमन सम्राट सलीम पहिल्याच्या मृत्युपश्चात सुलेमान पहिला सम्राटपदी.

एकविसावे शतक
* २०१३ - पाकिस्तानच्या पेशावर शहरात मुस्लिम दहशतवाद्यांनी चर्चच्या बाहेर हल्ला करून ७५ लोकांना ठार केले आणि १३० लोकांना जखमी केले.

## जन्म

* १७९१ - मायकेल फॅरेडे, इंग्लिश भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १८२९ - टु डुक, व्हियेतनामचा राजा.
* १८७६ - आंद्रे तार्द्यू, फ्रांसचा पंतप्रधान.
* १८७८ - योशिदा शिगेरू, जपानचा पंतप्रधान.
* १८८२ - विल्हेम कायटेल, जर्मन फील्डमार्शल.
* १८८५ - बेन चीफली, ऑस्ट्रेलियाचा पंतप्रधान.
* १८८७ - कर्मवीर भाऊराव पाटील, रयत शिक्षणसंस्थेचे संस्थापक.
* १९१५ - अनंत माने, चित्रपट दिग्दर्शक.
* १९२२ - चेन निंग यांग, नोबेल पारितोषिक विजेता चिनी भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १९२३ - रामकृष्ण बजाज, ज्येष्ठ स्वातंत्र्यसैनिक व उद्योगपती.
* १९७८ - एड जॉइस, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू

* १५२० - सलीम पहिला, ऑट्टोमन सम्राट.
* १५३९ - गुरू नानक.
* १५५४ - फ्रांसिस्को वास्केझ दि कोरोनादो, स्पॅनिश काँकिस्तादोर.
* १७७४ - पोप क्लेमेंट चौदावा.
* १८२८ - शक (झुलु सम्राट).
* १९५२ - कार्लो युहो स्टालबर्ग, नॉर्वेचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष.
* १९५६ - फ्रेडरिक सॉडी, नोबेल पारितोषिक विजेता इंग्लिश रसायनशास्त्रज्ञ.
* १९६९ - ऍडोल्फो लोपे मटियोस, मेक्सिकोचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९९१ - दुर्गा खोटे, मराठी अभिनेत्री.
* १९९४ - जी. एन. जोशी, जुन्या पिढीतील भावगीत गायक.
* २००७ - बोडिन्हो, ब्राझिलचा फुटबॉल खेळाडू.
* २००७ - मार्सेल मार्सू, फ्रांसचा मूकाभिनेता.
* इ.स. २०११ - मन्सूर अली खान पटौदी, भारतीय पुरुष क्रिकेट संघाचा माजी कर्णधार, पटौदी संस्थानाचा नववा व अखेरचा नवाब.

## प्रतिवार्षिक पालन

* स्वातंत्र्य दिन - बल्गेरिया (ऑट्टोमन साम्राज्यापासून, १९०८), माली (फ्रांसपासून, १९६०)

## बाह्य दुवे

* बीबीसी न्यूजवर सप्टेंबर २२ च्या विशेष घटना (इंग्रजी मजकूर)

सप्टेंबर २० - सप्टेंबर २१ - सप्टेंबर २२ - सप्टेंबर २३ - सप्टेंबर २४ - सप्टेंबर महिना

---
# इ.स. १८२१

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे २ रे सहस्रक |
| **शतके:** |  १८ वे शतक -  **१९ वे शतक** - २० वे शतक |
| **दशके:** |  १८०० चे - १८१० चे -  **१८२० चे** - १८३० चे - १८४० चे |
| **वर्षे**: |  १८१८ - १८१९ - १८२० -  **१८२१** - १८२२ - १८२३ - १८२४ |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## ठळक घटना आणि घडामोडी

* जुलै २८ - पेरूने स्वतःलास्पेनपासून स्वतंत्र जाहीर केले.
* ऑगस्ट १० - मिसुरी अमेरिकेचे २४वे राज्य झाले.

## जन्म

* नोव्हेंबर ११ - फ्योदर दस्तयेवस्की, रशियन लेखक.

## मृत्यू

* मे ५ - नेपोलियन बोनापार्ट, फ्रांसचा सम्राट.
* जून ७ - ट्युडोर व्ह्लादिमिरेस्कु, रोमेनियाचा क्रांतीकारी.