Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ब्लेस कोंपाओरे

|  |
| --- |
| ब्लेस कोंपाओरे |
|  |
|

---

 बर्किना फासोचा राष्ट्राध्यक्ष |
| **विद्यमान** |
| **पदग्रहण** १५ ऑक्टोबर १९८७ |
| मागील | थॉमस संकरा |
|

---

 |
| जन्म | ३ फेब्रुवारी, १९५१  (1951-02-03) झिनियारे, फ्रेंच अप्पर व्होल्टा |
| धर्म | रोमन कॅथलिक |

**ब्लेस कोंपाओरे** (फ्रेंच: Blaise Compaoré;फेब्रुवारी ३, इ.स. १९५१ - ) हा पश्चिम आफ्रिकेमधील बर्किना फासो देशाचा विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष आहे. १९८७ साली तत्कालीन अध्यक्ष थॉमस संकरा ह्याची मार्क्सवादी राजवट एका लष्करी बंडाद्वारे उलथवून टाकून कोंपाओरे सत्तेवर आला. तेव्हापासून १९९१, १९९८, २००५ व २०१० सालच्या निवडणुकांमध्ये विजय मिळवून कोंपाओरे सत्तेवर टिकून राहिला आहे.

## हे सुद्धा पहा

* बुर्किना फासोच्या राष्ट्रप्रमुखांची यादी
* जगातील देशांच्या राष्ट्रप्रमुख व सरकारप्रमुखांची यादी

## बाह्य दुवे

* माहिती (विदागारातील आवृत्ती वेबॅक मशिनवर)

 विकिमीडिया कॉमन्सवर ब्लेस कोंपाओरे  संबंधित संचिका आहेत
# व्हॉयव्होडिना

|  |
| --- |
| **व्हॉयव्होडिना** Autonomous Province of Vojvodina व्हॉयव्होडिनाचा स्वायत्त प्रांत |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| ध्वज | चिन्ह |

 |
| व्हॉयव्होडिनाचे स्थानव्हॉयव्होडिनाचे जागतिक नकाशावरील स्थान |
| **राजधानी** (व सर्वात मोठे शहर) | नोव्ही साद  |
|  |
|  |
|  |
| **महत्त्वपूर्ण घटना** |
| क्षेत्रफळ |
|  - एकूण | २१,५०६ किमी२ |
| लोकसंख्या |
|  -एकूण | २०,३१,९९२ |
|  - गणती | {{{लोकसंख्या\_गणना}}}
{{{लोकसंख्या\_गणना\_वर्ष}}} |
|  - घनता | ९४.५१/किमी² |
| **राष्ट्रीय चलन** | सर्बियन दिनार |
| **आंतरराष्ट्रीय कालविभाग** | मध्य युरोपीय प्रमाणवेळ (यूटीसी + १:००) |
| **आय.एस.ओ. ३१६६-१** |  |
| **आंतरराष्ट्रीय दूरध्वनी क्रमांक** |  |
| राष्ट्र\_नकाशा |

**व्हॉयव्होडिना** (सर्बियन: Аутономна Покрајина Војводина) हा  सर्बिया देशाचा एक स्वायत्त प्रांत आहे. हा प्रांत सर्बियाच्या उत्तर भागात आहे. व्हॉयव्होडिनामध्ये सर्बियातील एकूण लोकसंख्येच्या २७% लोक राहतात. नोव्ही साद ही व्हॉयव्होडिनाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.
# इव्हो आंद्रिच

| इव्हो आंद्रिच |
| --- |
|  |
| जन्म |
९ ऑक्टोबर, १८९२ (1892-10-09) त्रावनिक, ऑस्ट्रिया-हंगेरी (आजचा बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना) |
| मृत्यू |
१३ मार्च, १९७५ (वय ८२) बेलग्रेड, युगोस्लाव्हिया (आजचा सर्बिया) |
| राष्ट्रीयत्व |
युगोस्लाव्हियन |
| भाषा |
सर्बो-क्रोएशियन |
| पुरस्कार |
नोबेल पुरस्कार |

**इव्हो आंद्रिच** (सर्बो-क्रोएशियन: Ivo Andrić; ९ ऑक्टोबर १८९२ - १३ मार्च १९७५) हा एक युगोस्लाव्हियन लेखक होता. त्याच्या साहित्यासाठी आंद्रिचला १९६१ सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले होते.

## बाह्य दुवे

* संकेतस्थळ

* नोबेल फाऊंडेशनच्या संकेतस्थळावरील इव्हो आंद्रिचचे संक्षिप्त चरीत्र (इंग्रजी मजकूर)

|  |  |
| --- | --- |
|  | विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
 इव्हो आंद्रिच |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| मागील सेंट-जॉन पर्स | **साहित्यातील नोबेल पारितोषिक विजेते** १९६१ | पुढील जॉन स्टाइनबेक |
# इ.स. १८१६

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे २ रे सहस्रक |
| **शतके:** |  १८ वे शतक -  **१९ वे शतक** - २० वे शतक |
| **दशके:** |  १७९० चे - १८०० चे -  **१८१० चे** - १८२० चे - १८३० चे |
| **वर्षे**: |  १८१३ - १८१४ - १८१५ -  **१८१६** - १८१७ - १८१८ - १८१९ |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## ठळक घटना आणि घडामोडी

* डिसेंबर ११ - इंडियाना अमेरिकेचे १९वे राज्य झाले.

## जन्म

* ऑगस्ट ७ - माटा हारी, डच गुप्तहेर.

## मृत्यू
# स्कीइंग

स्वित्झर्लंड मधे क्रॅास-कंट्री स्कीइंग.
**स्कीइंग** हा बर्फावरती खेळला जाणारा खेळ आहे ज्यात स्कीज्चा वापर केला जातो. स्कीज् बरोबर बूट वापरले जातात जे त्यांत्याशी बाइंडीज् द्वारे जोडता येतात. स्कीइंग हा खेळ दोन प्रकारात विभागता येतो. नॅार्डिक स्कीइंग हा त्यातला सर्वात जुना प्रकार जो स्कँडिनेविया मधे सुरू झाला. नॅार्डिक स्कीइंग मधे वापरले जाणारे बाइंडीज् स्कीइंग करणाऱ्यच्या बूटांच्या फक्त बोटांकडे जोडलेले असतात. ॲल्पाइन स्कीइंग हा प्रकार ॲल्पस् पर्वतात सुरू झाला. आल्पाइन स्कीइंग मधे वापरले जाणारे बाइंडीज् स्कीइंग करणाऱ्यच्या बूटांच्या बोटांकडे आणि टाचेकडे दोन्ही ठिकाणी जोडलेले असतात. बाइंडीज्च्या जोरावर ठरवले जाते की नक्की कोणता स्कीइंगचा प्रकार खेळला जात आहे.

## स्कीइंगचा इतिहास

अलीकडच्या काळlतच norway व स्वीडन या ठिकाणी स्कीइंग या खेळाचा शोध लागला असल्याचे ठोस पुरावे सापडले आहेत. इ .स . पूर्व ५००० या अतिप्राचीन काळात circa या नॉर्वेच्या northland या भागात एक कोरीवकाम आढळले. यात एक माणूस पायाखाली फळी व हातात काठी घेऊन बर्फावर सरकताना दिसतो. स्कीइंगसाठी वापरली जाणारी फळी व काठी ही सर्वप्रथम होटींग या स्वीडनच्या भागात आढळली . हे समान इ.स. पूर्व २५०० काळातील असावे असे अभ्यासकांचे म्हणणे आहे.

## स्कीइंगचे प्रकार

कॅनडा मधे स्कीइंग करताना उडी मारताना एक स्की जंपर
### आल्पाइन स्कीइंग

आल्पाइन किंवा डाउनहिल स्कीइंग करताना स्कीपटू डोंगरउतारावरून खाली येतो.

### नॉर्डिक स्कीइंग

नॉर्डिक किंवा क्रॉस कंट्री स्कीइंग सहसा सपाट जमिनीवर किंवा अगदी अलगद उतार-चढांवर केले जाते.

नॉर्डिक स्कीइंगचा एक उपप्रकार *बायेथ्लॉन* आहे. यात स्पर्धक स्की घालून लांब अंतर चालत जातात व स्की न काढता टप्प्याटप्प्याने ठेवलेली निशाणे रायफलने साधतात.

### स्की जंपिंग

स्की जंपिंगमध्ये स्कीपटू तीव्र उतारावरून घसरत खाली येतो वर शेवटी असलेल्या छोट्या चढावरून उंच किंवा लांबवर उडी मारतो. या प्रकारात उडीचे अंतर, उंची तसेच हवेत असताना दाखवलेले कसब मोजले जाते.

## स्कीइंगच्या स्पर्धा

## अपंग लोकांकरता स्कीइंग

## हे सु्द्धा पहा

## बाह्य दुवे
# क्रिस एव्हर्ट

**क्रिस एव्हर्ट**|  |
| देश |  अमेरिका |
| जन्म |
२१ डिसेंबर, इ.स. १९५४ फोर्ट लॉडरडेल |
| शैली |
उजव्या हाताने, दोन-हाती बॅकहॅंड |
| एकेरी |
| प्रदर्शन |
1304–144 |
| दुहेरी |
| प्रदर्शन |
117–39 |
|
शेवटचा बदल: डिसेंबर २०१६. |

**क्रिस्टीन मरीक्रिस* **एव्हर्ट** (२१ डिसेंबर, इ.स. १९५४ - ) ही अमेरिकेची टेनिस खेळाडू आहे. एव्हर्टने १८ एकेरी आणि तीन दुहेरी ग्रँड स्लॅम स्पर्धा जिंकल्या.
# रोमन अंक

I II III IV V

VI VII VIII IX X

XI XII XIII XIV XV

XVI XVII XVIII XIX XX

20-30-40-50 = XX-XXX-XL-L

51-52-53-54-55 = LI-LII-LIII-LIV-LV

60-70-80-90-100 = LX-LXX-LXXX-XC-C

200-300-400-500 = CC-CCC-CD-D

600-700-800-900-1000 = DC-DCC-DCCC-CM-M

2000-3000-4000-5000-6000 = MM-MMM-MMMM-V̅-V̅M

म्हणून २०२१ = MMXXI

| चिन्ह | किंमत |
| --- | --- |
| I | १ (एक) (*unus*) |
| V | ५ (पाच) (*quinque*) |
| X | १० (दहा) (*decem*) |
| L | ५० (पन्नास) (*quinquaginta*) |
| C | १०० (शंभर) (*centum*) |
| D | ५०० (पाचशे) (*quingenti*) |
| M | १,००० (एक हजार) (*mille*) |
# इ.स. १९००

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे २ रे सहस्रक |
| **शतके:** |  १९ वे शतक -  **१९ वे शतक** - २० वे शतक |
| **दशके:** |  १८८० चे - १८९० चे -  **१९०० चे** - १९१० चे - १९२० चे |
| **वर्षे**: |  १८९७ - १८९८ - १८९९ -  **१९००** - १९०१ - १९०२ - १९०३ |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## ठळक घटना आणि घडामोडी

* फेब्रुवारी ८ - बोअर युद्ध - दक्षिण आफ्रिकेत लेडी स्मिथ येथे ब्रिटिश सैन्याचा पराभव.
* फेब्रुवारी ९ - डेव्हिस करंडक टेनिस स्पर्धा प्रथम सुरू.
* फेब्रुवारी १४ - दक्षिण आफ्रिकेत दुसरे बोअर युद्ध सुरू.
* फेब्रुवारी २७ - ब्रिटिश लेबर पार्टीचा स्थापना.
* मे १ - अमेरिकेत स्कोफील्ड येथील खाणीत अपघात. २०० ठार.
* मे १८ - युनायटेड किंग्डमने टोंगा आपल्या साम्राज्याचा भाग असल्याचे जाहीर केले.
* मे २४ - दुसरे बोअर युद्ध - युनायटेड किंग्डमने ऑरेंज फ्री स्टेट बळकावले.
* जून ५ - दुसरे बोअर युद्ध - ब्रिटिश सैन्याने प्रिटोरिया जिंकले.
* ऑगस्ट ३ - फायरस्टोन टायर कंपनीची स्थापना.

## जन्म

* जानेवारी ४ - जेम्स बाँड, अमेरिकन पक्षीशास्त्रज्ञ.
* एप्रिल २६ - चार्ल्स रिश्टर, अमेरिकन भूशास्त्रज्ञ.
* जून ५ - डेनिस गॅबॉर, हंगेरीयन-ब्रिटिश भौतिकशास्त्रज्ञ व नोबेल पारितोषिक विजेता.
* जुलै २० - मॉरिस लेलेंड, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* ऑगस्ट १ - ओट्टो नथ्लिंग, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू

* जून १० - सूरसिंह तख्तसिंह गोहिल ऊर्फ कवी कलापी, गुजराती कवी.
# जुलै १३

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << |  **जुलै २०२६** | >> |
| सो | मं | बु | गु | शु | श | र |
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ |
| ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
| १५ | १६ | १७ | १८ | १९ | २० | २१ |
| २२ | २३ | २४ | २५ | २६ | २७ | २८ |
| २९ | ३० | ३१ |

जुलै १३ हा ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार वर्षातील **१९४ वा** किंवा लीप वर्षात **१९५ वा** दिवस असतो.

## ठळक घटना आणि घडामोडी

### सतरावे शतक

* १६६० - पावनखिंडीतील लढाई

### अठरावे शतक

* १७९४ - व्हॉस्गेसची लढाई.

### एकोणिसावे शतक

* १८३२ - हेन्री रोव स्कूलक्राफ्टने मिसिसिपी नदीचे उगमस्थान शोधले.
* १८६३ - सक्तीच्या सैन्यभरतीविरुद्ध न्यू यॉर्क शहरात दंगा.
* १८७८ - १८७८चा बर्लिनचा तह - सर्बिया, मॉॅंटेनिग्रो व रोमेनिया ओट्टोमन साम्राज्यातून वेगळे झाले.

### विसावे शतक

* १९०८ - ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये स्त्रियांना भाग घेण्यास परवानगी.
* १९०९ - कॅनडातील कोक्रेन, ऑन्टारियो शहराजवळ जमिनीत सोने सापडले.
* १९१२ - मौलाना अबुल कलाम आझादनी अल हिलाल या उर्दू भाषेतील नियतकालिकाचे प्रकाशन सुरू केले.
* १९४१ - दुसरे महायुद्ध - मॉॅंटेनिग्रोत जर्मन वा इटालियन राजवटीविरुद्ध उठाव.
* १९७७ - न्यू यॉर्कमधील वीजपुरवठा २५ तास खंडित. अंधारपटात लुटालूट, मारामारी व गुंडगिरीचा सुकाळ.
* १९८३ - श्रीलंकेत वांशिक हत्याकांड. ३,००० तमिळ व्यक्तींची हत्या. ४,००,०००हून अधिक तमिळ व्यक्तींचे युरोप व कॅनडा व भारतात पलायन.

### एकविसावे शतक

* २००५ - पाकिस्तानच्या घोटकी रेल्वे स्थानकात तीन रेल्वे गाड्या एकमेकांवर आदळल्या. १५० ठार.
* २००६ - इस्रायलने बैरूत विमानतळावर हल्ला चढवला.

## जन्म

* १०० - जुलियस सीझर, रोमन सेनापती व राज्यकर्ता, सीझर (जुलै १२ किंवा जुलै १३).
* १५९० - पोप क्लेमेंट दहावा.
* १६०८ - फर्डिनांड तिसरा, पवित्र रोमन सम्राट.
* १८०८ - पॅट्रिस मॅकमहोन, फ्रांसचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९०४ - जे.आर.डी. टाटा, भारतीय उद्योगपती.
* १९४० - पॅट्रिक स्टुअर्ट, इंग्लिश अभिनेता.
* १९४२ - हॅरिसन फोर्ड, अमेरिकन अभिनेता.
* १९४५ - ऍशली मॅलेट, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* १९५३ - लॅरी गोम्स, वेस्ट ईंडीझचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९५४ - रे ब्राइट, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* १९६४ - उत्पल चटर्जी, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू

* ९३९ - पोप लिओ सातवा.
* १६६० - बाजीप्रभू देशपांडे.
* १७६१ - तोकुगावा लेशिगे, जपानी शोगन.
* १७९३ - ज्याँ पॉल मरात, फ्रेंच क्रांतिकारी.
* १९८० - सेरेत्से खामा, बोत्स्वानाचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष.

## बाह्य दुवे

* बीबीसी न्यूजवर जुलै १३ च्या विशेष घटना (इंग्रजी मजकूर)

जुलै ११ - जुलै १२ - **जुलै १३** - जुलै १४ - जुलै १५ - (जुलै महिना)
# इ.स. १८७७

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे २ रे सहस्रक |
| **शतके:** |  १८ वे शतक -  **१९ वे शतक** - २० वे शतक |
| **दशके:** |  १८५० चे - १८६० चे -  **१८७० चे** - १८८० चे - १८९० चे |
| **वर्षे**: |  १८७४ - १८७५ - १८७६ -  **१८७७** - १८७८ - १८७९ - १८८० |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## ठळक घटना आणि घडामोडी

* मार्च २ - राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत प्रतिस्पर्धी सॅम्युएल जे. टिल्डनला मताधिक्य असूनही अमेरिकन काँग्रेसने रदरफोर्ड बी. हेसला अध्यक्षपदी बसवले.
* एप्रिल १२ - युनायटेड किंग्डमने दक्षिण आफ्रिकेचा ट्रान्सव्हाल प्रांत बळकावला.
* मे ५ - अमेरिकेच्या सैन्याकडून होणाऱ्या छळास कंटाळून सिटींग बुल या स्थानिक नेत्याने आपली लाकोटा जमातीचे कॅनडात स्थलांतर केले.
* मे १० - रोमेनियाने स्वतःला तुर्कस्तानपासून स्वतंत्र जाहीर केले.
* जून २० - अलेक्झांडर ग्रॅहॅम बेलने कॅनडातील हॅमिल्टन शहरात व्यापारी तत्त्वावर चालणारा प्रथम दूरध्वनी बसवला.
* जून २१ - पेनसिल्व्हेनियात १० कामगार नेत्यांना फाशी देण्यात आली.
* ऑगस्ट १५ - थॉमस अल्वा एडिसनने सर्वप्रथम ध्वनिमुद्रण मेरी हॅड अ लिटल लॅम्ब या बालकवितेचे केले.

## जन्म

* फेब्रुवारी ७ - गॉडफ्रे हॅरोल्ड हार्डी, इंग्लिश गणितज्ञ.
* जुलै १९ - आर्थर फील्डर, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* ऑक्टोबर ४ - रेझर स्मिथ, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* ऑक्टोबर २९ - विल्फ्रेड ऱ्होड्स, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू

* जानेवारी ४ - कोर्नेलियस व्हान्डरबिल्ट, अमेरिकन उद्योगपती.
# विभवांतर

"सावधान! विजेच्या धक्क्याचा धोका" (आय.एस.ओ. ३८६४), अर्थात **उच्च विद्युतदाब** या रूढ नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय सुरक्षाचिन्हाचे चित्र
**विभवांतर** किंवा **विद्युतदाब** अर्थात **व्होल्टेज** (इंग्लिश: *Voltage* ;) म्हणजे एकक धन प्रभार विद्युत क्षेत्रातील एका बिंदूपासून दुसऱ्या बिंदूपर्यंत स्थानांतरित होताना घडून येणारे एकूण कार्य होय. गणिती सूत्राच्या स्वरूपात *विभवांतर म्हणजे दर एकक विद्युतभारामुळे निर्माण होणारी किंवा खर्च होणारी ऊर्जा*.

विद्युतचुंबकीय शास्त्राच्या पारंपरिक व्याख्येनुसार, विद्युतदाब ही अदिश राशी असून, दिलेल्या बिंदूचा विद्युतदाब हा त्या बिंदूची विद्युत स्थितीज ऊर्जा भागिले त्या बिंदूवर असणारा विद्युत प्रभार एवढा असतो.

## एकक

विभवांतर व्होल्टमीटरने मोजतात. व्होल्ट हे विभवांतर मोजमापाचे एकक आहे.

## उपयोग

जितके विभवांतर अधिक तितके विजेचा प्रवाह कमीतकमी गळतीने अधिक लांबवर पोहोचवता येतो. विद्युत केंद्राकडून हजारो किलोमीटर अंतरापर्यंत वीज पोहोचवली जाते. त्यासाठी उच्च दाबाची वीज तारांमधून वाहून नेली जाते. दाब जितका जास्त तितकी प्रवाह वाहून नेणाऱ्या तारांची जाडी कमी ठेवता येते. दाब ४०० किलोव्होल्ट (चार लाख व्होल्ट), ३३० किलोव्होल्ट, २२० किलोव्होल्ट, ३३ किलोव्होल्ट, २२ किलोव्होल्ट, ११ किलोव्होल्ट इतका ठेवतात आणि विविध ठिकाणी असलेल्या वीज उपकेंद्रांपर्यंत (सब-स्टेशन्स) वीज पोहोचवली जाते. या प्रत्येक उपकेंद्रातून रोहित्राच्या (ट्रान्सफॉर्मर) साह्याने विजेचा दाब, ११००० व्होल्टपासून ४४० व्होल्टपर्यंत कमी करतात. मग तो परत एकदा रोहित्रावरून४४० व पुढे २३०पर्यंत आणखी कमी केला जातो. घरांत वापरण्यासाठी विजेच्या २३० व्होल्ट हा दाब बऱ्यापैकी सुरक्षित समजला जातो.

## बाह्य दुवे

* एन.डी.टी. रिसोर्स सेंटर - विभवांतराच्या संकल्पनेविषयी विवेचन (इंग्रजी मजकूर)
# शताब्दी

शताब्दी (Century - सेंचुरी) म्हणजे १०० वा वर्धापन दिन होय. याला **शतक महोत्सव** किंवा शंभरावी जयंती असे सुद्धा म्हणतात. हे लोक, घटना आणि राष्ट्रांना विविध प्रकारे लागू केले जाते. एखाद्या घटनेला १०० वर्ष पूर्ण झाल्यास रौप्य महोत्सव साजरा केला जातो.
उदा, एखाद्या संस्थेच्या स्थापनेस १०० वर्ष पूर्ण झाल्यास शताब्दी साजरा करतात.
भारताला १९४७ मध्ये स्वातंत्र्य मिळाले, सन २०४७ मध्ये स्वातंत्र्याची शताब्दी साजरा करण्यात येईल.

**शताब्दी वर्ष** हे ९९ व्या वर्धापन दिनापासून ते १०० व्या वर्धापन दिनापर्यंत साजरे केले जाते.

## हे सुद्धा पहा

* रौप्य महोत्सव
* सुवर्ण महोत्सव
* हीरक महोत्सव
* अमृत महोत्सव
* शताब्दी
# इ.स.पू.चे ६ वे शतक

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक |
| **शतके:** | पू. ७ वे शतक - **पू. ६ वे शतक** - पू. ५ वे शतक |
| **दशके:** | पू. ५९० चे - पू. ५८० चे - पू. ५७० चे - पू. ५६० चे - पू. ५५० चे पू. ५४० चे - पू. ५३० चे - पू. ५२० चे - पू. ५१० चे - पू. ५०० चे |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - शोध स्थापत्य - निर्मिती - समाप्ती |
# जॉन टायलर

|  |
| --- |
| **जॉन टायलर** |
|  |
|

---

 |
| सही |  |

**जॉन टायलर** (इंग्लिश: *John Tyler* ;) (मार्च २९, इ.स. १७९०; चार्ल्स सिटी काउंटी, व्हर्जिनिया, अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने – जानेवारी १८, इ.स. १८६२) हा अमेरिकेचा दहावा राष्ट्राध्यक्ष होता. ४ एप्रिल, इ.स. १८४१ ते ४ मार्च, इ.स. १८४५ या कालखंडात त्याने अध्यक्षपद सांभाळले.

डेमोक्रॅटिक-रिपब्लिकन पक्षाकडून दीर्घकाळ राजकारण केलेला टायलर इ.स. १८४१ साली व्हिग पक्षाच्या तिकिटावर उभा राहून उपराष्ट्राध्यक्षपदी निवडून आला. मात्र ४ एप्रिल, इ.स. १८४१ रोजी नववा अध्यक्ष विल्यम हेन्री हॅरिसन याच्या अवघ्या एका महिन्याच्या अध्यक्षीय कारकिर्दीनंतर झालेल्या आकस्मिक मृत्यूमुळे राजकीय पेचप्रसंग उद्भवला. ६ एप्रिल, इ.स. १८४१ रोजी टायलराने अध्यक्षपदाची शपथ घेतली. या घटनेतून अध्यक्षीय उत्तराधिकारी निवडण्याचा संकेत अमेरिकी राजकारणात रूढ झाला व त्यातूनच पुढे अमेरिकी राज्यघटनेतील पंचविसावी घटनादुरुस्ती करण्यात आली. टायलराच्या अध्यक्षीय राजवटीत इ.स. १८४५ साली टेक्सासाच्या प्रजासत्ताकाचे अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांत सामिलीकरण घडले.

व्हिग पक्षाच्या तिकिटावर निवडून आलेल्या टायलराने अध्यक्षीय कारकिर्दीत मात्र व्हिग पक्षाने पुरस्कारलेल्या अनेक धोरणांना, योजनांना नकाराधिकार वापरत विरोध केला. त्यामुळे त्याच्या मंत्रिमंडळातील अनेक सदस्यांनी राजीनामे दिले; तसेच व्हिग पक्षातून त्याला काढून टाकण्यात आले.

## बाह्य दुवे

 विकिमीडिया कॉमन्सवर जॉन टायलर  संबंधित संचिका आहेत
* "व्हाइट हाउस संकेतस्थळावरील अधिकृत अल्पचरित्र" (इंग्लिश भाषेत). 2009-01-15 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 2011-06-01 रोजी पाहिले.CS1 maint: unrecognized language (link)
* वरील दुव्याची वेबॅक मशिनवरील आवृत्ती मार्च ६, २००८ (वरील दुव्यात त्रुटी जाणवल्याने वेबॅक मशिन वापरुन ही आवृत्ती मिळवलेली आहे.)
* "जॉन टायलर याचा अल्पपरिचय" (इंग्लिश भाषेत). 2011-06-08 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 2011-06-01 रोजी पाहिले.CS1 maint: unrecognized language (link)

* "जॉन टायलर याचे किंवा याच्याबद्दल प्रकाशित साहित्य" (इंग्लिश भाषेत). 2011-11-10 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 2011-06-01 रोजी पाहिले.CS1 maint: unrecognized language (link)
# इ.स. ११११

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे २ रे सहस्रक |
| **शतके:** |  ११ वे शतक -  **१२ वे शतक** - १३ वे शतक |
| **दशके:** |  १०९० चे - ११०० चे -  **१११० चे** - ११२० चे - ११३० चे |
| **वर्षे**: |  ११०८ - ११०९ - १११० -  **११११** - १११२ - १११३ - १११४ |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## ठळक घटना आणि घडामोडी

* एप्रिल १३ - हेन्री पाचवा, पवित्र रोमन सम्राटपदी.

## जन्म

## मृत्यू

इ.स. ११०९ - इ.स. १११० - इ.स. ११११ - इ.स. १११२ - इ.स. १११३
# आंतोन चेखव

| आंतोन चेखव |
| --- |
| ओसिप ब्राझ याने रंगविलेले चेखवचे व्यक्तिचित्र (इ.स. १८९८) |
| जन्म नाव |
आंतोन पावलोविच चेखव |
| टोपणनाव |
(१) व्ही (२) अंतोशा चेखोन्ते |
| जन्म |
जानेवारी २९, इ.स. १८६० तागानरोग, रशिया |
| मृत्यू |
जुलै १५, इ.स. १९०४ बाडनवायलर, जर्मनी |
| राष्ट्रीयत्व |
रशियन  |
| कार्यक्षेत्र |
डॉक्टर, कथाकार, नाटककार |
| साहित्य प्रकार |
लघुकथा, नाटक |
| प्रभाव |
लिओ टॉल्स्टॉय |
| प्रभावित |
आर.के. नारायण |
| वडील |
पावेल येगोरोविच चेखव |
| आई |
येवगेनिया चेखव |
| पुरस्कार |
रशियन अकॅडमी ऑफ सायन्सचे १८८८ सालचे पुश्किन पारितोषिक |

**आंतोन चेखव** हे जागतिक कीर्ती लाभलेला, श्रेष्ठ रशियन कथाकार व नाटककार. आंतोनचा जन्म दक्षिण रशियातील टॅगनरॉग येथे इ.स. १८६० साली झाला. त्याचे आजोबा एका जमीनदाराच्या पदरी नोकर म्हणून दास्यात काम करीत होते. त्यांच्या कमाईतून पैसे साठवून त्यांनी स्व‌तःची व आपल्या कुटुंबियांची दास्यातून मुक्तता करून घेतली. नंतर आंतोनचे वडील पॉवेल यांनी किराणा मालाचे दुकान सुरू केले. त्यांना एकूण सहा अपत्ये झाली पैकी आंतोन तिसरा. वडिलांच्या दुकानाचे लवकरच दिवाळे वाजल्याने शाळेत शिकत असतांनाच आंतोनला शिक्षणासाठी व कुटुंबासाठी पैसे कमावणे भाग पडले. त्यामुळे आंतोनला स्वावलंबन व जबाबदारीची जाणीव लवकर आली.

१८७९ साली शिष्यवृत्ती मिळ्वून आंतोन वैद्यकीय शिक्षणासाठी मॉस्को येथे गेला. पैसे मिळविण्यासाठी त्याने मासिकातून विनोदी कथा लिहिण्यास सुरुवात केली. त्याला १८८४ साली वैद्यक शास्त्रातील पदवी मिळाली परंतु त्याने डॉक्टर म्हणून व्यवसाय केला नाही. लेखक म्हणून आपण लोकप्रिय आहोत हे त्याच्या लक्षात आल्यामुळे तो लेखनाकडे वळला. नवा काळ (रशियन : नोवाया व्रेम्या) नावाच्या वृत्तपत्रात तो नियमीतपणे लिहू लागला. वयाच्या अवघ्या २३ व्या वर्षी त्याला क्षय रोगाची बाधा झाली. त्याने बरीच वर्षे त्याबद्दल आपल्या कुटुंबियांना काही कळु दिले नही. १८९७ नंतर त्याच्या क्षयाची तीव्रता वाढत गेल्यामुळे तो नंतरच्या काळात आरोग्य केंद्रातच राहू लागला. फ्रान्स देशातील नीस या शहरात तो दीर्घकाळ वास्तव्य करून होता. तेथे फ्रान्सच्या विरुद्ध जर्मनी ला काही मदत केल्याच्या आरोपावरून त्याला जन्मठेपेची शिक्षा दिल्या गेली. लवकरच हे आरोप खोटे असल्याचे लक्षात आल्याने त्याला निर्दोष सोडण्यात आले. १९०४ साली वयाच्या ४४ व्या वर्षी काळाने त्याला गाठले.

चेखव वर लिओ टॉल्स्टॉय या महान लेखकाचा काही काळ (१८८६ - १८९०) प्रभाव होता. आंतोनचे पहिले उपलब्ध नाटक प्लेटॉनोव (मरणोत्तर १९२३ साली प्रकाशन) त्यानंतर इवानोव (१८८७), *द वुड डेमन* (१८८९), *द सीगल* (१८९६), *अंकल वान्या* (१८९९), *थ्री सिस्टर्स* (१९०१), *द चेरी ऑर्चर्ड* (१९०४) ही त्याची प्रसिद्ध नाटके. लघु कथा या प्रकारात आंतोनला मोठेच नाव मिळाले. त्याने ३०० च्या वर लघु कथा लिहिल्या, त्यातील द सर्जरी, अ शॅमेलियॉन, अ डेड बॉडी, मिझरी, द कोरस गर्ल या कथा विशेष गाजलेल्या आहेत. १८८६ ते १८९० या काळात चेखवचे प्रकाशित झालेले चारही कथासंग्रह अतिशय गाजले. द डुएल (१८९१) व वॉर्ड नंबर सिक्स या कथाही विशेष गाजलेल्या आहेत. त्याच्या लिखाणात मानवी मनाचे आकलन, खोल आणि सूक्ष्म दुःखाची जाणीव, सामाजिक विसंगती, अन्याय हे चित्रण करण्यासाठी विनोद, संयमी व उत्कट नाट्यमयता आहे.
# फ्रेंच इंडोचीन

|
|  |
| **फ्रेंच इंडोचीन** |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ← [[चित्र:|border|30 px|link=गुयेन घराणेशाही]]  ←   ←   ←  | **इ.स. १८८७** – **इ.स. १९५४** |  →  [[चित्र:|border|30 px|link=दक्षिण व्हियेतनाम]] →   →   → |

 |
|

|  |
| --- |
| ध्वज |

 |
|  |
| फ्रेंच इंडोचीनचे जगातील स्थान |
| **राष्ट्रगीत**: ला मार्सेयेझ |
| **राजधानी** | सैगॉन (1887-1902) हनोई (1902–1939), (1945-1954) दा लात (1939–1945)  |
| **अधिकृत भाषा** | फ्रेंच, व्हियेतनामी, लाओ, कंबोडियन |
| **क्षेत्रफळ** | ७,३७,००० (इ.स. १९३५) चौरस किमी |
| **लोकसंख्या** | २,१५,९९,५८२ (इ.स. १९३५) |

**फ्रेंच इंडोचीन** (फ्रेंच: Indochine française, ख्मेर: សហភាពឥណ្ឌូចិន, व्हियेतनामी: Đông Dương thuộc Pháp) ही फ्रेंच वसाहती साम्राज्याची आग्नेय आशियामधील एक मोठी वसाहत होती. १८८७ साली फ्रान्सने व्हियेतनामचे उत्तर, मध्य व दक्षिण प्रदेश तसेच कंबोडिया समवेत ह्या वसाहतीची स्थापना केली. १९८३ साली लाओसला फ्रेंच इंडोचीनमध्ये विलिन करण्यात आले. दुसऱ्या महायुद्धकाळात फ्रेंच इंडोचीनचे नियंत्रण विशी फ्रान्सकडे होते. युद्धाच्या उत्तरार्धात जपान हा भूभाग आक्रमण करून बळकावला. ह्यादरम्यान उत्तर व्हियेतनाममध्ये हो चि मिन्ह ह्याच्या नेतृत्वाखाली व्हियेत मिन्ह ह्या गटाने स्वातंत्र्यचळवळ चालवण्यास सुरुवात केली.

महायुद्ध संपल्यानंतर ऑगस्ट १९४५ मध्ये फ्रान्सने पुन्हा येथे अधिपत्य प्रस्थापित करण्याचा प्रयत्न केला तर व्हियेत मिन्हने त्यास विरोध केला ज्याची परिणती पहिल्या इंडोचीन युद्धामध्ये झाली. १९५४ साली ह्या युद्धात फ्रान्सचा पराभव झाल्यानंतर जिनिव्हा येथील एका परिषदेमध्ये फ्रेंच इंडोचीनचे विघटन करण्याचे ठरले. ह्यामधून कंबोडिया व लाओस हे स्वतंत्र देश तर व्हियेतनामचे उत्तर व दक्षिण हे दोन तुकडे निर्माण झाले.

 विकिमीडिया कॉमन्सवर फ्रेंच इंडोचीन  संबंधित संचिका आहेत
# डॅन्यूब नदी

| डॅन्यूब नदी |
| --- |
| रोमेनिया-सर्बिया सीमेवरील डॅन्यूबचे पात्र |
| इतर नावे |
Donau, Dunaj, Dunărea, Donava, Duna, Dunav, Дунав, Tuna |
| उगम |
श्वार्झवाल्ड |
| मुख |
डॅन्यूबचा त्रिभुज प्रदेश, काळा समुद्र |
| पाणलोट क्षेत्रामधील देश |  जर्मनी,  ऑस्ट्रिया,  स्लोव्हाकिया,  हंगेरी,  क्रोएशिया,  सर्बिया,  रोमेनिया,  बल्गेरिया,  मोल्दोव्हा व  युक्रेन |
| लांबी |
२,८६० किमी (१,७८० मैल) |
| उगम स्थान उंची |
१,०७८ मी (३,५३७ फूट) |
| सरासरी प्रवाह |
६,५०० घन मी/से (२,३०,००० घन फूट/से) |
| पाणलोट क्षेत्राचे क्षेत्रफळ |
८,१७,००० |
| उपनद्या |
ब्रिगाख, ब्रेग |

उगमापासून मुखापर्यंत डॅन्यूब नदीचा मार्ग
डॅन्यूबच्या काठावरील बुडापेस्ट शहर
**डॅन्यूब** ही मध्य युरोपामधील एक प्रमुख व वोल्गाखालोखाल युरोप खंडामधील लांबीने दुसऱ्या क्रमांकाची नदी आहे. ही नदी जर्मनी देशामधील बाडेन-व्युर्टेंमबर्ग राज्यातील काळ्या जंगलाच्या डोनाउसिंगेन या गावाजवळ उगम पावते. जर्मनी, ऑस्ट्रिया, स्लोव्हाकिया, हंगेरी, क्रोएशिया, सर्बिया, रोमेनिया, बल्गेरिया, मोल्दोवा व युक्रेन ह्या दहा देशांमधून वाहणारी २,८६० किमी लांबीची ही नदी त्रिभुज प्रदेशामध्ये काळ्या समुद्राला मिळते.

## मोठी शहरे

* उल्म
* इंगोलश्टाट
* रेगन्सबुर्ग
* लिंत्स
* **व्हियेना **ब्रातिस्लाव्हा ग्यर
* **बुडापेस्ट नोव्ही साद
* **बेलग्रेड**

## बाह्य दुवे

|  |  |
| --- | --- |
|  | विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
 डॅन्यूब |

* एन्कार्टावरील नकाशा( Archived 2010-03-03 at the वेबॅक मशीन. 2009-10-31)
* पाणलोट क्षेत्राचा नकाशा
# इ.स. १८३४

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे २ रे सहस्रक |
| **शतके:** |  १८ वे शतक -  **१९ वे शतक** - २० वे शतक |
| **दशके:** |  १८१० चे - १८२० चे -  **१८३० चे** - १८४० चे - १८५० चे |
| **वर्षे**: |  १८३१ - १८३२ - १८३३ -  **१८३४** - १८३५ - १८३६ - १८३७ |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## ठळक घटना आणि घडामोडी

* मे १ - ईंग्लंडच्या वसाहतीतून गुलामगिरीची प्रथा कायदेबाह्य ठरवण्यात आली.
* ऑगस्ट १ - ब्रिटिश साम्राज्याने गुलामगिरीस बंदी असल्याचे जाहीर केले.

## जन्म

* जुलै १९ - एदगा दगा, फ्रेंच चित्रकार.
* ऑगस्ट ४ - जॉन व्हेन, इंग्लिश गणितज्ञ.

## मृत्यू
# योहान्स डिडरिक व्हान डेर वाल्स

योहान्स डिडरिक व्हान डेर वाल्स
**योहान्स डिडरिक व्हान डेर वाल्स** (२३ नोव्हेंबर, इ.स. १८३७ - ८ मार्च, इ.स. १९२३) हे डच भौतिकशास्त्रज्ञ होते.

## बाह्यदुवे

* नोबेल प्रतिष्ठानाच्या संकेतस्थळावरील योहान्स डिडरिक व्हान डेर वाल्स यांचे संक्षिप्त चरित्र (इंग्रजी मजकूर)