Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ऑलिंपिक खेळ ताईक्वांदो

## Medal table

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  क्रम  | संघ | सुवर्ण | रौप्य | कांस्य | एकूण |
| 1 |  दक्षिण कोरिया  | 5 | 1 | 2 | 8 |
| 2 |  चीन  | 3 | 0 | 0 | 3 |
| 3 |  चिनी ताइपेइ  | 2 | 1 | 2 | 5 |
| 4 |  अमेरिका  | 2 | 1 | 0 | 3 |
| 5 |  क्युबा  | 1 | 2 | 0 | 3 |
|  ग्रीस  | 1 | 2 | 0 | 3 |
| 7 |  ऑस्ट्रेलिया  | 1 | 1 | 0 | 2 |
| 8 |  इराण  | 1 | 0 | 2 | 3 |
| 9 |  फ्रान्स  | 0 | 1 | 2 | 3 |
|  मेक्सिको  | 0 | 1 | 2 | 3 |
| 11 |  तुर्कस्तान  | 0 | 1 | 1 | 2 |
| 12 |  जर्मनी  | 0 | 1 | 0 | 1 |
|  नॉर्वे  | 0 | 1 | 0 | 1 |
|  रशिया  | 0 | 1 | 0 | 1 |
|  स्पेन  | 0 | 1 | 0 | 1 |
|  व्हियेतनाम  | 0 | 1 | 0 | 1 |
| 17 |  कॅनडा  | 0 | 0 | 1 | 1 |
|  इजिप्त  | 0 | 0 | 1 | 1 |
|  जपान  | 0 | 0 | 1 | 1 |
|  थायलंड  | 0 | 0 | 1 | 1 |
|  व्हेनेझुएला  | 0 | 0 | 1 | 1 |
# जून ३०

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << |  **जून २०२६** | >> |
| सो | मं | बु | गु | शु | श | र |
|  |  |  |  | १ | २ | ३ |
| ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० |
| ११ | १२ | १३ | १४ | १५ | १६ | १७ |
| १८ | १९ | २० | २१ | २२ | २३ | २४ |
| २५ | २६ | २७ | २८ | २९ | ३० |  |

जून ३० हा ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार वर्षातील **१८१ वा** किंवा लीप वर्षात **१८२ वा** दिवस असतो.

## ठळक घटना आणि घडामोडी

### अठरावे शतक

* १७५८ - डॉमस्टाटलची लढाई.

### एकोणिसावे शतक

* १८०५ - मिशिगनला अमेरिकेचा प्रांत म्हणून मान्यता.

### विसावे शतक

* १९०५ - अल्बर्ट आइनस्टाइन यांनी त्यांचा क्रांतिकारक सापेक्षतेचा सिद्धांत मांडला.
* १९०८ - तुंगस्का स्फोट.
* १९३४ - ऍडोल्फ हिटलरने आपल्या राजकीय प्रतीस्पर्ध्यांना तुरुंगात टाकले वा ठार मारले.
* १९३६ - गॉन विथ द विंड ही कादंबरी प्रकाशित.
* १९५६ - युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ७१८ हे डी.सी.७ प्रकारचे व ट्रान्स वर्ल्ड एरलाइन्सचे सुपर कॉन्स्टेलेशन प्रकारचे विमान अमेरिकेतील अ‍ॅरिझोना राज्यात ग्रँड कॅन्यन वर एकमेकांवर आदळली. १२८ ठार.
* १९६० - काँगोला बेल्जियमपासून स्वातंत्र्य.
* १९७१ - सोवियेत संघाच्या सोयुझ ११ अंतराळयानास अपघात. ३ अंतराळवीर मृत्युमुखी.
* १९७८ - अमेरिकेच्या संविधानातील २६वा बदल संमत. मतदानाचे वय १८ वर्षे.
* १९९७ - हाँग काँग चीनच्या आधिपत्याखाली.

### एकविसावे शतक

* २००२ - ब्राझिलने फुटबॉल विश्वकप जिंकला.
* २००५ - स्पेनमध्ये समलिंगी लग्नास मुभा.

## जन्म

* १४७० - चार्ल्स आठवा, फ्रांसचा राजा.
* १९३३ - माईक स्मिथ, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९४१ - पीटर पॉलॉक, दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९५४ - पिएर चार्ल्स, डॉमिनिकाचा पंतप्रधान.
* १९६६ - माईक टायसन, अमेरिकन मुष्टियोद्धा.
* १९६९ - सनत जयसुर्या, श्रीलंकेचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९७३ - दोड्डा गणेश, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू

* १९१७ - दादाभाई नौरोजी, भारतीय नेता व अर्थशास्त्रज्ञ.
* १९१९ - जॉन विल्यम स्टूट रॅले, ब्रिटिश भौतिकशास्त्रज्ञ व नोबेल पारितोषिक विजेता.
* १९३४ - चिंतामणी नागेश रामचंद्र राव, भारतीय रसायनशास्त्रज्ञ.
* १९३४ - कर्ट फोन श्लाइशेर, जर्मनीचा चान्सेलर.
* १९९४ - बाळ कोल्हटकर, मराठी नाटककार, कवी.

## प्रतिवार्षिक पालन

* स्वातंत्र्य दिन - काँगो.

## बाह्य दुवे

* बीबीसी न्यूजवर जून ३० च्या विशेष घटना (इंग्रजी मजकूर)

---

जून २८ - जून २९ - **जून ३०** - जुलै १ - जुलै २ - (जून महिना)
# सर्बो-क्रोएशियन भाषा

| सर्बो-क्रोएशियन |
| --- |
|
srpskohrvatski, hrvatskosrpski српскохрватски, хрватскосрпски |
| स्थानिक वापर |  सर्बिया *कोसोव्हो*  क्रोएशिया  बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना  माँटेनिग्रो |
| लोकसंख्या |
१.६३ कोटी |
| भाषाकुळ |
इंडो-युरोपीय
* बाल्टो-स्लाव्हिक
	+ स्लाव्हिक
		- **सर्बो-क्रोएशियन**
 |
| लिपी |
सिरिलिक |
| अधिकृत दर्जा |
| प्रशासकीय वापर |  बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना (बॉस्नियन, सर्बियन व क्रोएशियन)  क्रोएशिया (क्रोएशियन) *कोसोव्हो* (सर्बियन)  माँटेनिग्रो (माँटेनिग्रिन)  सर्बिया (सर्बियन) |
| भाषा संकेत |
| ISO ६३९-१ | sh |
| ISO ६३९-३ | hbs |
|  |

**सर्बो-क्रोएशियन** ही स्लाव्हिक भाषासमूहामधील एक प्रमुख भाषा आहे. ही भाषा इ.स. १९४३ पर्यंत युगोस्लाव्हियाचे राजतंत्र देशाची व इ.स. १९४६ ते इ.स. १९९२ दरम्यान युगोस्लाव्हियाचे साम्यवादी संघीय प्रजासत्ताक ह्या देशाची अधिकृत भाषा आहे. सध्या वापरल्या जाणाऱ्या सर्बियन, बॉस्नियन, क्रोएशियन व माँटेनिग्रिन ह्या चारही भाषा सर्बो-क्रोएशियनच्या उपभाषा आहेत.

## संदर्भ

## हे सुद्धा पहा

* जगातील भाषांची यादी

विकिपीडिया
विकिपीडियाची सर्बो-क्रोएशियन आवृत्ती

|  |  |
| --- | --- |
|  | विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
 सर्बो-क्रोएशियन भाषा |
# कॅरिबियन

कॅरिबियन|  |
| आकार |
४,०२० किमी लांब व २५७ किमी रुंद पसरलेला ७००० बेटांचा एक समुह |
| लोकसंख्या (२०००) |
२.५५ कोटी |
| राजवट |
१३ स्वतंत्र देश व १४ वसाहती |
| मोठी शहरे |
हवाना |

**कॅरिबियन** (**वेस्ट इंडीज**) हा पश्चिम गोलार्धातील कॅरिबियन समुद्रातील व दक्षिण अमेरिकेतील एक भौगोलिक प्रदेश आहे.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  **ॲंग्विला**
(युनायटेड किंग्डमचा प्रांत) | **अँटिगा आणि बार्बुडा**
 | **अरूबा**

(नेदरलँड्सचा भाग) |
| **बहामास**
 | **बार्बाडोस**
 | **साचा:देश माहिती ब्रिटिश व्हर्जिन द्वीपसमूह**
(युनायटेड किंग्डमचा प्रांत) |
| **केमन द्वीपसमूह**

(युनायटेड किंग्डमचा प्रांत) | **क्युबा**
 | **डॉमिनिका**
 |
| **डॉमिनिकन प्रजासत्ताक**
 | **ग्रेनेडा**
 | **ग्वादेलोप**

(फ्रान्सचा विभाग) |
| **हैती**
 | **जमैका**
 | **मार्टिनिक**

(फ्रान्सचा विभाग) |
| **माँटसेराट**

(युनायटेड किंग्डमचा प्रांत) |  **नव्हासा द्वीप**
(अमेरिकेचा प्रांत) | **नेदरलँड्स अँटिल्स**

(नेदरलँड्सचा भाग) |
| **पोर्तो रिको**

(अमेरिकेचा प्रांत) | **सेंट बार्थेलेमी**

(फ्रान्सचा विभाग) | **सेंट किट्स आणि नेव्हिस**
 |
| **सेंट लुसिया**
 | **सेंट मार्टिन**

(फ्रान्सचा विभाग) | **सेंट व्हिन्सेंट आणि ग्रेनेडीन्स**
 |
| **सिंट मार्टेन**

(नेदरलँड्सचा भाग) | **त्रिनिदाद व टोबॅगो**
 | **टर्क्स आणि कैकास द्वीपसमूह**

(युनायटेड किंग्डमचा प्रांत) |
| **यु.एस. व्हर्जिन द्वीपसमूह**

(अमेरिकेचा प्रांत) |  |  |

## संदर्भ
# पनामा

|  |
| --- |
| **पनामा** República de Panamá पनामाचे प्रजासत्ताक |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| ध्वज | चिन्ह |

 |
| ब्रीद वाक्य: "Pro Mundi Beneficio" (लॅटिन) (जगाच्या भल्याकरता) |
| राष्ट्रगीत: *Himno Nacional de Panamá* |
| पनामाचे स्थानपनामाचे जागतिक नकाशावरील स्थान |
| **राजधानी** (व सर्वात मोठे शहर) | पनामा सिटी |
| **अधिकृत भाषा** | स्पॅनिश |
| **सरकार** | अध्यक्षीय प्रजासत्ताक |
|  - राष्ट्रप्रमुख | होजे राउल मुलिनो |
|  |
|  |
|  |
| **महत्त्वपूर्ण घटना** |
| **स्वातंत्र्य** |   |
|  - स्पेनपासून | २८ नोव्हेंबर १८२१  |
|  - कोलंबियापासून | ३ नोव्हेंबर १९०३  |
| क्षेत्रफळ |
|  - एकूण | ७५,५१७ किमी२ (११८वा क्रमांक) |
|  - पाणी (%) | २.९ |
| लोकसंख्या |
|  -एकूण | ३५,९५,४९० (१३३वा क्रमांक) |
|  - गणती | {{{लोकसंख्या\_गणना}}}
{{{लोकसंख्या\_गणना\_वर्ष}}} |
|  - घनता | ४७.६/किमी² |
| **वार्षिक सकल उत्पन्न (पीपीपी)** |
|  - एकूण | ५५.१२४ अब्ज अमेरिकन डॉलर  |
|  - वार्षिक दरडोई उत्पन्न | ८,५१४ अमेरिकन डॉलर  |
| **मानवी विकास निर्देशांक**  . | ▲ ०.७६८ (उच्च) (५८ वा) (२०११) |
| **राष्ट्रीय चलन** | पनामेनियन बाल्बोआ |
| **आंतरराष्ट्रीय कालविभाग** | यूटीसी -०५:०० |
| **आय.एस.ओ. ३१६६-१** | PA |
| **आंतरजाल प्रत्यय** | .pa |
| **आंतरराष्ट्रीय दूरध्वनी क्रमांक** | ५०७ |
| राष्ट्र\_नकाशा |

**पनामाचे प्रजासत्ताक** (स्पॅनिश: *República de Panamá*) हा मध्य अमेरिकेतील एक देश आहे. उत्तर व दक्षिण अमेरिका खंडांना जोडणाऱ्या एका चिंचोळ्या संयोगभूमीवर वसलेल्या पनामाच्या पश्चिमेला कोस्टा रिका, आग्नेयेला कोलंबिया, उत्तरेला कॅरिबियन समुद्र व दक्षिणेला प्रशांत महासागर आहेत. पनामा सिटी ही पनामाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

१६व्या शतकापासून स्पेनची वसाहत असलेल्या पनामाने १८२१ साली स्पेनपासून वेगळे होऊन ग्रान कोलंबियाचे प्रजासत्ताक नावाचे संयुक्त राष्ट्र स्थापन केले. १९०३ साली अमेरिकेच्या पाठिंब्यावर पनामा कोलंबियापासून स्वतंत्र झाला. ह्याच वर्षी बांधला गेलेला व पॅसिफिक महासागर व अटलांटिक महासागर यांना जोडणारा पनामा कालवा हा जगातील सर्वात महत्त्वाच्या कृत्रिम जलमार्गांपैकी एक आहे. सध्या पनामाच्या मिळकतीचा मोठा हिस्सा ह्या कालव्याच्या करामधून येतो.

## इतिहास

१६ व्या शतकापासून स्पेनची वसाहत असलेल्या पनामाने १८२१ साली ग्रान कोलंबियाचे प्रजासत्ताक नावाचा देश स्थापन केला.अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानाच्या पाठिंब्याने १९०३ साली पनामा कोलंबियाच्यापासून स्वतंत्र झाला.

### नावाची व्युत्पत्ती

पनामा हे नाव पनामा कालव्यापासून आले आहे.

### प्रागैतिहासिक कालखंड

## भूगोल

### चतुःसीमा

### राजकीय विभाग

### मोठी शहरे

## समाजव्यवस्था

### वस्तीविभागणी

### धर्म

### शिक्षण

### संस्कृती

## राजकारण

## अर्थतंत्र

## खेळ

* ऑलिंपिक खेळात पनामा
* पनामा फुटबॉल संघ

## बाह्य दुवे

|  |  |
| --- | --- |
|  | विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
 पनामा |

* अधिकृत संकेतस्थळ (स्पॅनिश मजकूर)

* पनामाचे विकिमिडिया अ‍ॅटलास
* विकिव्हॉयेज वरील पनामा पर्यटन गाईड (इंग्रजी)
# अतिशय चिंताजनक प्रजाती

| प्रजातींची उपलब्धता |
| --- |
| Risk of extinction |
| नामशेष |
|
नामशेष
जंगलातून नामशेष  |
| असुरक्षित |
|
अतिशय चिंताजनक
चिंताजनक
असुरक्षित
Threatened  |
| कमी धोका |
|
Conservation Dependent
Near Threatened
मुबलक  |
| हे सुद्धा पहा |
|
वर्ल्ड काँझरवेशन युनियन
IUCN Red List  |

**अतिशय चिंताजनक प्रजाती** म्हणजे अशा प्रजाती ज्या जवळ जवळ नष्ट होण्याच्या मार्गावर आहेत.
# जेम्स बाँड

**जेम्स बाँड** (इंग्लिश: James Bond) हे ब्रिटिश कादंबरीकार इयान फ्लेमिंग ह्यांनी इ.स. १९५३ साली बनवलेले एक काल्पनिक पात्र आहे. जेम्स बाँड हा एक ब्रिटिश गुप्तहेर असून तो खात्यामध्ये ००७ ह्या सांकेतिक नावाने ओळखला जात असतो. इयान फ्लेमिंगने बाँडवर ६ कादंबऱ्या व २ लघुकथा लिहिल्या. इ.स. १९६४ मधील फ्लेमिंगच्या मृत्यूनंतर इतर ६ लेखकांनी बाँडच्या पात्रावर आधारित कथा लिहिल्या.

जेम्स बाँड नायक असलेले आजवर २४ चित्रपट प्रदर्शित झाले असून ते जगभर *बाँडपट* म्हणून ओळखले जातात. ह्यांमधील सर्वप्रथम चित्रपट इ.स. १९६२ सालचा डॉ. नो तर सर्वात नवा चित्रपट २०१५ सालचा स्पेक्टर हा होय. हे चित्रपट अत्यंत यशस्वी ठरले असून ते जेम्स बाँडच्या पात्राची स्टाईल, रुबाब तसेच चित्रपटांमधील संगीतासाठी ओळखले जातात. आजवर सहा वेगवेगळ्या सिनेनायकांनी ह्या २४ चित्रपटांमध्ये जेम्स बाँडची व्यक्तिरेखा साकारली आहे.

## बाँड चित्रपट यादी

आजवर जेम्स बाँड शृंखलेमध्ये २४ चित्रपट प्रदर्शित झाले आहेत. हे सर्व चित्रपट *एऑन प्रॉडक्शन्स* ह्या लंडनमधील कंपनीने बनवले आहेत.

| चित्रपट | वर्ष | अभिनेता |
| --- | --- | --- |
| *डॉ. नो* | १९६२ | शॉन कॉनरी |
| *फ्रॉम रशिया विथ लव्ह* | १९६३ |
| *गोल्डफिंगर* | १९६४ |
| *थंडरबॉल* | १९६५ |
| *यू ऑन्ली लिव्ह ट्वाईस* | १९६७ |
| *ऑन हर मॅजेस्टीज् सिक्रेट सर्व्हिस* | १९६९ | जॉर्ज लाझेन्बी |
| *डायमंड्स आर फॉरएव्हर* | १९७१ | शॉन कॉनरी |
| *लिव्ह अँड लेट डाय*  | १९७३ | रॉजर मूर |
| *द मॅन विथ द गोल्डन गन* | १९७४ |
| *द स्पाय हू लव्हड् मी* | १९७७ |
| *मूनरेकर* | १९७९ |
| *फॉर यूवर आईज ऑन्ली* | १९८१ |
| *ऑक्टोपसी* | १९८३ |
| *अ व्ह्यू टू अ किल* | १९८५ |
| *द लिव्हिंग डेलाईट्स* | १९८७ | टिमोथी डाल्टन |
| *लायसन्स टू किल* | १९८९ |
| *गोल्डनआय* | १९९५ | पीयर्स ब्रॉस्नन |
| *टुमॉरो नेव्हर डाईज* | १९९७ |
| *द वर्ल्ड इज नॉट इनफ* | १९९९ |
| *डाय अनादर डे* | २००२ |
| *कॅसिनो रोयाल* | २००६ | डॅनियेल क्रेग |
| *क्वांटम ऑफ सोलेस* | २००८ |
| *स्कायफॉल* | २०१२ |
| *स्पेक्टर* | २०१५ |
| *नो टाइम टू डाय* | २०२० |

ह्यांव्यतिरिक्त इतर तीन चित्रपटांमध्ये जेम्स बाँड हे पात्र नायकाच्या भूमिकेमध्ये आहे. परंतु हे चित्रपट इऑन प्रॉडक्शन्सने बनवलेले नसल्यामुळे ते अधिकृत बाँडपट मानले जात नाहीत.

* कॅसिनो रोयाल (१९५४)
* कॅसिनो रोयाल (१९६७)
* नेव्हर से नेव्हर अगेन (१९८३)

जेम्सचे सर्व चित्रपट हे खूप चागले आहेत

## बॉन्ड भूमिका सादरकर्ते

बाँड अभिनेते| क्रम. | नाव | पहिला चित्रपट | अखेरचा चित्रपट | संख्या |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| नाव | प्रदर्शन तारीख | नाव | प्रदर्शन तारीख |  |
| १. | शॉन कॉनरी | *डॉ. नो* | ५ ऑक्टोबर १९६२ | *डायमंड्स आर फॉरएव्हर* | १४ डिसेंबर १९७१ |  |
| २. | जॉर्ज लाझेन्बी | *ऑन हर मॅजेस्टीज् सिक्रेट सर्व्हिस* | १२ डिसेंबर १९६९ | *ऑन हर मॅजेस्टीज् सिक्रेट सर्व्हिस* | १२ डिसेंबर १९६९ |  |
| ३. | रॉजर मूर | *लिव्ह अँड लेट डाय* | २७ जून १९७३ | *अ व्ह्यू टू अ किल* | २२ मे १९८५ |  |
| ४. | टिमोथी डाल्टन | *द लिव्हिंग डेलाईट्स* | ३० जून १९८७ | *लायसन्स टू किल* | १४ जुलै १९८९ |  |
| ५. | पीयर्स ब्रॉस्नन | *गोल्डनआय* | १७ नोव्हेंबर १९९५ | *डाय अनादर डे* | २० नोव्हेंबर २००२ |  |
| ६. | डॅनियेल क्रेग | *कॅसिनो रोयाल* | १७ नोव्हेंबर २००६ | *स्पेक्टर* | २६ ऑक्टोबर २०१५ |  |

## बाह्य दुवे

* अधिकृत संकेतस्थळ
* बाँड एन्सायक्लोपीडिया Archived 2012-11-06 at the वेबॅक मशीन.

|  |  |
| --- | --- |
|  | विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
 जेम्स बाँड |
# स्टेफी ग्राफ

**स्टेफी ग्राफ**|  |
| देश |  जर्मनी |
| जन्म |
मानहाइम |
| शैली |
एकहाती फोरहॅंड, एकहाती बॅकहॅंड, उजव्या हाताने |
| एकेरी |
| प्रदर्शन |
900–115 |
| दुहेरी |
| प्रदर्शन |
173–72 |
|
शेवटचा बदल: ऑक्टोबर २०११. |

**स्टेफानी** तथा *स्टेफी* **मरिआ ग्राफ** (जून १४, इ.स. १९६९, मानहाइम, जर्मनी) ही जर्मनीतील आत्तापर्यंतची सर्वात जास्त यश-कीर्ती मिळविलेली टेनिस खेळाडू आहे.

## स्पर्धात्मक यश

स्टेफी ग्राफने जगातील महत्त्वाच्या ग्रँड स्लॅम स्पर्धांंमध्ये २२ वेळा विजेतेपद पटकविले : सात वेळा विंबल्डन, सहा वेळा फ्रेंच ओपन, चार वेळा ऑस्ट्रेलिअन ओपन, पाच वेळा अमेरिकन ओपन. अशाप्रकारचे यश मिळवणाऱ्यांत ऑस्ट्रेलियाच्या मार्गारेट स्मिथ कौर्ट (२४ वेळ विजेती) आणि सेरेना विल्यम्स (२३ वेळ विजेती) पाठोपाठ स्टेफी ग्राफचा जगात तिसरा क्रमांक लागतो. १०७ जागतिक स्पर्धाविजेतेपदांसह (एकेरी विजेतेपद) ती मार्टिना नवरातिलोवा आणि ख्रिस एव्हर्ट पाठोपाठ तिसऱ्या स्थानावर आहे. स्टेफीने ऑलिंपिक स्पर्धा तसेच फेडेरेशन कप (१९८७ आणि १९९२) स्पर्धांमधेही चांगली कामगिरी बजावली.

१९८८ साली स्टेफीने सर्व ग्रँड स्लॅम स्पर्धा तसेच त्या वर्षीच्या सेऊल ऑलिंपिकमधील टेनिसमधील महिला एकेरीचे विजेचेपद जिंकून 'गोल्डन ग्रँड स्लॅम' पूर्ण केले.

## व्यक्तिगत

स्टेफीच्या पतीचे नाव आंद्रे अगासी आहे.
# इ.स. १९८८

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे २ रे सहस्रक |
| **शतके:** |  १९ वे शतक -  **२० वे शतक** - २१ वे शतक |
| **दशके:** |  १९६० चे - १९७० चे -  **१९८० चे** - १९९० चे - २००० चे |
| **वर्षे**: |  १९८५ - १९८६ - १९८७ -  **१९८८** - १९८९ - १९९० - १९९१ |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## ठळक घटना आणि घडामोडी

* डिसेंबर २१ - लिब्यातील अतिरेक्यांनी पॅन ऍम फ्लाइट १०३ या बोईंग ७४७ जातीच्या विमानात लॉकरबी, स्कॉटलंड वर बॉम्बस्फोट घडविला. जमिनीवरील ११ सह २७० ठार.
* फेब्रुवारी १३ - कॅनडात कॅल्गारी येथे पंधरावे हिवाळी ऑलिंपिक खेळ सुरू.
* एप्रिल २८ - हवाईच्या मौई बेटाजवळ अलोहा फ्लाइट २४३ या बोईंग ७३७ जातीच्या विमानाला हवेत असताना भगदाड पडले. वैमानिकांनी कुशलतेने विमान उतरवले. १ ठार, अनेक जखमी.
* जून २७ - फ्रांसच्या गॅरे दि ल्यॉॅं रेल्वे स्थानकात दोन रेल्वे गाड्यांची टक्कर. ५९ ठार, ५५ जखमी.
* जुलै ३ - अमेरिकेच्या यु.एस.एस. व्हिन्सेनेस या युद्धनौकेने ईराण एर फ्लाइट ६५५ हे एरबस ए-३०० प्रकारचे विमान पाडले. २९० ठार.
* जुलै ६ - उत्तर समुद्रात खनिज तेल काढणाऱ्या पायपर आल्फा या जहाजवर स्फोट. १६७ ठार.
* जुलै ३१ - मलेशियाच्या बटरवर्थ शहरात फेरीवर जाण्यासाठीचा पूल कोसळला. ३२ ठार, १,६७४ जखमी.
* ऑगस्ट ८ - म्यानमारच्या राज्यकर्ता ने विनने राजीनामा दिला.
* ऑगस्ट १० - दुसऱ्या महायुद्धात बेकायदेशीरपणे बंदिवासात टाकलेल्या जपानी वंशाच्या अमेरिकन नागरिकांना अमेरिकेने प्रत्येकी २०,००० डॉलर देण्याचे कबूल केले.
* ऑगस्ट १७ - विमान अपघातात पाकिस्तानचा राष्ट्राध्यक्ष मोहम्मद झिया उल-हक व अमेरिकन राजदूत आर्नोल्ड रफेल ठार.

== जन्म

```
==
```

## मृत्यू

* जानेवारी १६ - लक्ष्मीकांत झा, भारतीय अर्थशास्त्रज्ञ.
* मार्च ८ - अमरसिंग चमकिला, पंजाबी गायक.
* ऑगस्ट १४ - आंझो फेरारी, इटालियन कार उत्पादक.
* ऑगस्ट १७ - मोहम्मद झिया उल-हक, पाकिस्तानचा राष्ट्राध्यक्ष.
# इ.स. १९६०

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे २ रे सहस्रक |
| **शतके:** |  १९ वे शतक -  **२० वे शतक** - २१ वे शतक |
| **दशके:** |  १९४० चे - १९५० चे -  **१९६० चे** - १९७० चे - १९८० चे |
| **वर्षे**: |  १९५७ - १९५८ - १९५९ -  **१९६०** - १९६१ - १९६२ - १९६३ |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## ठळक घटना आणि घडामोडी

### जानेवारी-जून

* जानेवारी ९ - ईजिप्तमध्ये आस्वान धरणाचे बांधकाम सुरू झाले.
* फेब्रुवारी १३ - फ्रांसने पहिली परमाणुबॉम्बची चाचणी केली.
* फेब्रुवारी २१ - क्युबात फिदेल कास्त्रोने सगळ्या उद्योगांचे राष्ट्रीयीकरण केले.
* एप्रिल १९ - दक्षिण कोरियात राष्ट्राध्यक्ष सिंगमन ऱ्ही विरुद्ध विद्यार्थ्यांची निदर्शने.
* एप्रिल २१ - ब्राझिलची राजधानी रियो दि जानेरोहून ब्राझिलियाला हलवण्यात आली.
* एप्रिल २७ - टोगोला फ्रांसपासून स्वातंत्र्य.
* मे १ - द्वैभाषिक सौराष्ट्राचे विभाजन होऊन महाराष्ट्र आणि गुजरात ही दोन राज्ये निर्माण केली गेली.
* मे १ - शीत युद्ध - अमेरिकेचे यु-२ जातीचे टेहळणी विमान सोवियेत संघाने पाडले.
* मे ९ - अमेरिकेत गर्भनिरोधक गोळ्या विकण्यास परवानगी.
* मे १० - अमेरिकेच्या परमाणुचलित पाणबुडी यु.एस.एस. ट्रायटनने पाण्याखालून पृथ्वीप्रदक्षिणा केली.
* मे ११ - इस्रायेलच्या गुप्त पोलिसी संस्था मोसादने नाझी अधिकारी ऍडोल्फ आइकमनला आर्जेन्टिनाच्या बोयनोस एर्स शहरात पकडले.
* मे १५ - सोवियेत संघाने स्पुतनिक ४ या उपग्रहाचे प्रक्षेपण केले.
* मे २२ - चिली देशात आजतगायत नोंदण्यात आलेला सगळ्यात तीव्र भूकंप झाला. रिश्टर मापनपद्धतीनुसार याची तीव्रता ९.५ होती.
* जून २० - मालीला फ्रांसपासून स्वातंत्र्य.
* जून २० - सेनेगालला फ्रांसपासून स्वातंत्र्य.
* जून २६ - सोमालियाला युनायटेड किंग्डमपासून स्वातंत्र्य.
* जून २६ - मादागास्करला फ्रांसपासून स्वातंत्र्य.
* जून २८ - क्युबाने खनिज तेल शुद्धीकरण कारखान्यांचे राष्ट्रीयकरण केले.
* जून ३० - कॉॅंगोला बेल्जियमपासून स्वातंत्र्य.

### जुलै-डिसेंबर

* जुलै ११ - हार्पर लीची टु किल ए मॉकिंगबर्ड ही कादंबरी प्रकाशित.
* जुलै २० - सिरिमावो भंडारनायके श्रीलंकेच्या पंतप्रधानपदी. भंडारनायके जगातील प्रथम निर्वाचित स्त्री राष्ट्रप्रमुख.
* जुलै २० - साएब सालेम लेबेनॉनच्या पंतप्रधानपदी.
* ऑगस्ट १ - बेनिनला फ्रांसपासून स्वातंत्र्य.
* ऑगस्ट ३ - नायजरला फ्रांसपासून स्वातंत्र्य.
* ऑगस्ट ७ - कोट दि आयव्होरला फ्रांसपासून स्वातंत्र्य.
* ऑगस्ट १५ - कॉॅंगोला फ्रांसपासून स्वातंत्र्य.
* ऑगस्ट १६ - जोसेफ किटीन्जरने ३१,३३० मीटर (१,०२,८०० फूट) उंचीवरून उडी मारली व विश्वविक्रम स्थापला.
* ऑगस्ट १७ - गॅबनला फ्रांस पासून स्वातंत्र्य.
* ऑक्टोबर १ - नायजेरियाला ब्रिटनपासून स्वातंत्र्य.
* डिसेंबर १६ - हिमवादळात न्यू यॉर्कच्या आयडलवाइल्ड विमानतळाजवळ युनायटेड एरलाइन्सचे डग्लस डी.सी.८ आणि ट्रान्स वर्ल्ड एरलाइन्सच्या सुपर कॉन्स्टेलेशन जातीच्या विमानांमध्ये स्टेटन आयलंडवर हवेत टक्कर. १३४ ठार.

## जन्म

* जानेवारी २ - रमण लांबा, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* मे २ - रवि रत्नायके, श्रीलंकेचा क्रिकेट खेळाडू.
* मे ४ - मार्टिन मॉक्सॉन, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* मे १० - बोनो, आयरिश गायक.
* ऑगस्ट ३ - गोपाल शर्मा, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* ऑगस्ट ४ - होजे लुइस रोद्रिगेझ झपातेरो, स्पेनचा पंतप्रधान.
* सप्टेंबर २८ - ऑगस्टिन लोगी, वेस्ट ईंडीझचा क्रिकेट खेळाडू.
* ऑक्टोबर ३० - डियेगो माराडोना, आर्जेन्टिनाचा फुटबॉल खेळाडू.

## मृत्यू

* मे ३० - बोरिस पास्तरनाक, रशियन लेखक.
# जून २४

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << |  **जून २०२६** | >> |
| सो | मं | बु | गु | शु | श | र |
|  |  |  |  | १ | २ | ३ |
| ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० |
| ११ | १२ | १३ | १४ | १५ | १६ | १७ |
| १८ | १९ | २० | २१ | २२ | २३ | २४ |
| २५ | २६ | २७ | २८ | २९ | ३० |  |

जून २४ हा ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार वर्षातील **१७५ वा** किंवा लीप वर्षात **१७६ वा** दिवस असतो.

## ठळक घटना आणि घडामोडी

### चौदावे शतक

* १३१४ - बॅनॉकबर्नची लढाई - रॉबर्ट द ब्रुसने एडवर्ड दुसऱ्याला हरवून स्कॉटलॅंड पुन्हा स्वतंत्र केले.
* १३४० - शंभर वर्षांचे युद्ध - एडवर्ड तिसऱ्यालाने फ्रांसच्या आरमाराचा धुव्वा उडवला.

### पंधरावे शतक

* १४४१ - इटन कॉलेजची स्थापना.
* १४९७ - जॉन कॅबट न्यू फाउंडलॅंडला पोचला.

### सोळावे शतक

* १५७१ - मिगेल लोपेझ दि लेगाझ्पीने मनिला शहराची स्थापना केली.

### सतरावे शतक

* १६६४ - न्यू जर्सी वसाहतीची स्थापना.
* १६९२ - किंग्स्टन शहराची स्थापना.

### अठरावे शतक

* १७९३ - फ्रांसने पहिले प्रजासत्ताक संविधान अंगिकारले.

### एकोणिसावे शतक

* १८१२ - नेपोलियन बोनापार्टने रशियावर आक्रमण केले.
* १८२१ - काराबोबोची लढाई.

### विसावे शतक

* १९१३ - ग्रीस व सर्बियाने बल्गेरियाबरोबरचा तह धुडकावला.
* १९१६ - पहिले महायुद्ध - सॉमची लढाई.
* १९४० - दुसरे महायुद्ध - फ्रांस व इटलीमध्ये संधी.
* १९४८ - सोवियेत संघाने दोस्त राष्ट्रांचा बर्लिनशी जमिनीवरून संपर्क तोडला.
* १९७५ - ईस्टर्न एरलाइन्सचे बोईंग ७२७ प्रकारचे विमान न्यू यॉर्कच्या जॉन एफ. केनेडी विमानतळावर कोसळले. ११३ ठार.
* १९९४ - अमेरिकन वायुसेनेचे बी-५२ प्रकारचे विमान फेरचाइल्ड एरफोर्स बेस येथे कोसळले. ४ ठार.
* १९९६ - मायकेल जॉन्सन याने १९.६६ सेकंदात २०० मीटर धावून विश्वविक्रम केला

### एकविसावे शतक

* २००२ - टांझानियात इगांडुजवळ रेल्वे अपघात. २८१ ठार.
* २००४ - न्यू यॉर्क राज्यात मृत्युदंड असंवैधानिक ठरवण्यात आला.
* २०२६ - वेनेझुएलामध्ये झालेल्या दोन भूकंपांमध्ये ९२०पेक्षा अधिक व्यक्ती मृत्युमुखी पडल्या.

## जन्म

* १९०९ - गुरू गोपीनाथ, शास्त्रीय नर्तक.
* १९२७ - कवियरासू कन्नडासन, तमिळ लेखक.

## मृत्यू

## प्रतिवार्षिक पालन

## बाह्य दुवे

* बीबीसी न्यूजवर जून २४ च्या विशेष घटना (इंग्रजी मजकूर)

जून २२ - जून २३ - जून २४ - जून २५ - जून २६ (जून महिना)
# जून २३

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << |  **जून २०२६** | >> |
| सो | मं | बु | गु | शु | श | र |
|  |  |  |  | १ | २ | ३ |
| ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० |
| ११ | १२ | १३ | १४ | १५ | १६ | १७ |
| १८ | १९ | २० | २१ | २२ | २३ | २४ |
| २५ | २६ | २७ | २८ | २९ | ३० |  |

जून २३ हा ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार वर्षातील **१७४ वा** किंवा लीप वर्षात **१७५ वा** दिवस असतो.

## ठळक घटना आणि घडामोडी

### सोळावे शतक

* १५३२ - हेन्री आठवा व फ्रांस्वा पहिल्याने चार्ल्स पाचव्याविरुद्ध गुप्त कट रचला.

### सतरावे शतक

* १६८३ - पेनसिल्व्हेनियात विल्यम पेनने स्थानिक लेनी लेनापे जमातीशी मैत्री करार केला.

### एकोणिसावे शतक

* १८६५ - अमेरिकन यादवी युद्ध - ओक्लाहोमातील फोर्ट टौसन येथे दक्षिणेच्या उरल्यासुरल्या सैन्याने शरणागती पत्करली.
* १८९४ - आंतरराष्ट्रीय ऑलिंपिक समितीची स्थापना.

### विसावे शतक

* १९१९ - एस्टोनियन मुक्ती युद्ध - जर्मन सैन्याची हार. एस्टोनियात हा दिवस विजय दिन म्हणून पाळला जातो.
* १९४० - दुसरे महायुद्ध - एडॉल्फ हिटलरने पराभूत पॅरिसला भेट दिली.
* १९५६ - गमाल अब्दुल नासर इजिप्तच्या राष्ट्राध्यक्षपदी.
* १९५९ - नॉर्वेतील स्टालहाइम शहरात हॉटेलला आग. ३४ ठार.
* १९६८ - आर्जेन्टिनाची राजधानी बोयनोस एर्समध्ये फुटबॉल सामन्या दरम्यान चेंगराचेंगरी. ७४ ठार.
* १९७९ - दुसऱ्या क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेत वेस्ट ईंडीझने इंग्लंडला ९२ धावांनी हरवले.
* १९८५ - दहशतवाद्यांनी ठेवलेल्या बॉम्बचा एर इंडियाच्या कनिष्क या बोईंग ७४७ प्रकारच्या विमानात स्फोट. ३२९ ठार.
* १९९० - मोल्दाव्हियाने स्वतःला स्वतंत्र जाहीर केले.

### एकविसावे शतक

## जन्म

* ४७ - फेरो टॉलेमी पंधरावा.
* १७६३ - जोसेफिन, फ्रांसची सम्राज्ञी.
* १८९४ - एडवर्ड आठवा, इंग्लंडचा राजा.
* १९१० - गॉर्डन बी. हिंकली, मोर्मोन चर्चचा अध्यक्ष.
* १९१२ - ऍलन ट्युरिंग, इंग्लिश गणितज्ञ व संगणकशास्त्रज्ञ.
* १९१६ - लेन हटन, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९३६ - कॉस्टास सिमिटिस, ग्रीक पंतप्रधान.
* १९३७ - मार्टी अह्तीसारी, फिनलंडचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९४३ - व्हिंट सर्फ, अमेरिकन संगणकशास्त्रज्ञ व इंटरनेटच्या जनकांपैकी एक.
* १९५७ - डेव्हिड हॉटन, झिम्बाब्वेचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९८० - रामनरेश सरवण, वेस्ट ईंडीझचा क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू

* ७९ - व्हेस्पासियन, रोमन सम्राट.
* १०१८ - हेन्री पहिला, ऑस्ट्रियाचा राजा.
* १५१६ - फर्डिनांड दुसरा, अरागॉनचा राजा.
* १८९१ - विल्हेल्म एडवर्ड वेबर, जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १९५३ - डॉ. श्यामाप्रसाद मुखर्जी, संस्थापक-भारतीय जनसंघ; शिक्षणतज्ञ.
* १९७५ - जनरल प्राणनाथ थापर, भारतीय भूसेना प्रमुख.
* १९८२ - हरिभाऊ देशपांडे, गंधर्व युगातील ऑर्गनवादक.
* १९९६ - आंद्रिआस पापेन्द्रु, ग्रीक पंतप्रधान.

## प्रतिवार्षिक पालन

* आंतरराष्ट्रीय ऑलिम्पिक दिवस (१९४८ पासून)
* विजय दिन - एस्टोनिया.
* पितृ दिन - पोलंड.
* संत जोनास दिन - लिथुएनिया.
* राष्ट्र दिन - लक्झेम्बर्ग.

## बाह्य दुवे

* बीबीसी न्यूजवर जून २३ च्या विशेष घटना (इंग्रजी मजकूर)

---

जून २१ - जून २२ - **जून २३** - जून २४ - जून २५ (जून महिना)
# जागतिक कामगार दिन

चेन्नईतल्या मरीना किनाऱ्यावरील "श्रमाचा विजय" समूहशिल्प
**आंतरराष्ट्रीय कामगार दिन** किंवा **जागतिक कामगार दिन** (अन्य नावे : **मे दिन**) हा जगभरातील कामगार चळवळींच्या गौरवासाठी पाळण्यात येणारा दिनविशेष आहे. दर वर्षी १ मे रोजी जगभरातील ८०हून अधिक देशांमध्ये हा दिवस राष्ट्रीय सुटीचा दिवस म्हणून पाळला जातो; तसेच अन्य कित्येक देशांमध्येही अनधिकृतरित्या हा दिवस साजरा केला जातो. हा दिवस प्राचीन युरोपातील वसंत दिनाच्या दिवशीच असतो.

हा दिवस शिकागो मध्ये ४ मे १८८६ मध्ये घडलेल्या हेमार्केट घटनेच्या स्मरणार्थ जगभरातील समाजवादी, साम्यवादी आणि अराजकतावादी पक्ष साजरा करतात.

## इतिहास

सध्याचा 'मे दिन' हा १९ व्या शतकाच्या मध्यावर कामगार चळवळीतून सुरू झाला. ज्याची मुख्य मागणी 'आठ तासाच्या कामाच्या दिवसाची' होती. या संदर्भातील पहिली मागणी २१ एप्रिल १८५६ रोजी ऑस्ट्रेलियातील कामगारांकडून आली तेव्हापासून हा दिवस तेथे सुट्टी म्हणून जाहीर झाला. ऑस्ट्रेलियातील कामगारांच्या मार्गाने जात अमेरिका आणि कॅनडातील अराजाकातावादी संघटनांनी १ मे १८८६ रोजी मोर्चे आणि धरणे यांची मालिका सुरू केली. अशाच एका मोर्चाला पांगवताना ४ मे १८८६ रोजी शिकागो मध्ये सहा आंदोलनकर्त्यांचा मृत्यू झाला. याची परिणती पोलिसांच्या क्रूरतेविरोधातील एका मोठ्या निषेधात झाली त्यात एका अज्ञात व्यक्तीने पोलिसांवर बॉंब टाकला ज्यात ८ पोलिसांचा मृत्यू आणि ५० पोलीस जखमी झाले.

या घटनेच्या स्मरणार्थ १ मे १८९० रोजी आंतरराष्ट्रीय आंदोलनाचे आयोजन करण्याची मागणी रेमंड लेविन याने 'दुसऱ्या आंतरराष्ट्रीय'च्या १९८९ च्या पॅॅरीस परिषदेत केली. त्या परिषदेत १ मे १८९० हा जागतिक कामगार एकता दिवस म्हणून साजरा करण्याचे निश्चित झाले. १८९१ च्या दुसऱ्या परिषदेत या कार्यक्रमाला औपचारिक रित्या प्रतीवार्षिक कार्यक्रम म्हणून मान्यता देण्यात आली.

## हे सुद्धा पहा

## हे सुद्धा पहा

* जागतिक दिवस आंतरराष्ट्रीय दिवस

## बाह्य दुवे

 विकिमीडिया कॉमन्सवर मे दिन  संबंधित संचिका आहेत
* "आंतरराष्ट्रीय कामगार दिनाविषयीची माहिती व संसाधने" (इंग्लिश व अन्य अनेक भाषेत).CS1 maint: unrecognized language (link)