Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# कसोटी सामना

**कसोटी सामना** हा क्रिकेटमधील खेळाचा सर्वात जुना प्रकार आहे.

## कसोटी क्रिकेट खेळणारे देश

| क्रम | कसोटी संघ | पहिला कसोटी सामन्याची तारीख |
| --- | --- | --- |
| १= |  इंग्लंड | १५ मार्च इ.स. १८७७ |
| १= |  ऑस्ट्रेलिया | १५ मार्च इ.स. १८७७ |
| ३ |  दक्षिण आफ्रिका | १२ मार्च इ.स. १८८९ |
| ४ |  वेस्ट इंडीज | २३ जून इ.स. १९२८ |
| ५ |  न्यू झीलँड | १० जानेवारी इ.स. १९३० |
| ६ |  भारत | २५ जून इ.स. १९३२ |
| ७ |  पाकिस्तान | १६ ऑक्टोबर इ.स. १९५२ |
| ८ |  श्रीलंका | १७ फेब्रुवारी इ.स. १९८२ |
| ९ |  झिंबाब्वे | १८ ऑक्टोबर इ.स. १९९२ |
| १० |  बांगलादेश | १० नोव्हेंबर इ.स. २००० |
| ११ |  आयर्लंड | ११ मे २०१८ |
| १२ |  अफगाणिस्तान | १४ जून २०१८ |

| * ब
* च
* सं

आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट |
| --- |
| * आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद (आयसीसी)
* आयसीसी पुरस्कार
* आयसीसी सदस्य
* आयसीसी फ्युचर टूर प्रोग्राम
 |
| फॉर्म | * कसोटी
	+ पुरुष स्वरूप
	+ महिला स्वरूप
* एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय
	+ पुरुष स्वरूप
	+ महिला स्वरूप
* ट्वेन्टी-२० आंतरराष्ट्रीय
	+ पुरुष स्वरूप
	+ महिला स्वरूप
 |  |
| जागतिक कार्यक्रम | * जागतिक कसोटी चॅम्पियनशिप
* विश्व चषक
	+ पात्रता
* पुरुष टी-२० विश्वचषक
	+ पात्रता
* चॅम्पियन्स ट्रॉफी
* महिला विश्वचषक
	+ पात्रता
* आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप
* महिला टी-२० विश्वचषक
	+ पात्रता
* आयसीसी महिला टी-२० चॅम्पियन्स ट्रॉफी
* अंडर-१९ विश्वचषक
* महिला अंडर-१९ विश्वचषक
* *इंटरकॉन्टिनेंटल कप*
* *जागतिक क्रिकेट लीग*
* राष्ट्रकुल खेळ
* *ऑलिंपिक*
 |
| आशिया | * *आशियाई कसोटी चॅम्पियनशिप*
* आशिया कप
* महिला आशिया कप
* *एसीसी ट्रॉफी (लिस्ट अ)*
* एसीसी प्रीमियर लीग
* *एसीसी ट्वेंटी-२० कप*
* आशियाई खेळ
* दक्षिण आशियाई खेळ
 |
| आफ्रिका | * डब्ल्यूसीएल आफ्रिका
* क्विबुका टी-२० स्पर्धा
 |
| अमेरिका | * आयसीसी अमेरिका चॅम्पियनशिप
* दक्षिण अमेरिकन चॅम्पियनशिप
 |
| पूर्व आशिया आणि पॅसिफिक | * आयसीसी ईएपी ट्रॉफी (वनडे)
* आयसीसी ईएपी ट्रॉफी (ट्वेन्टी-२०)
* ट्वेंटी-२० पूर्व आशिया कप
* आशियाई खेळ
* पॅसिफिक खेळ
 |
| युरोप | * युरोपियन चॅम्पियनशिप
* महिला युरोपियन चॅम्पियनशिप
* मध्य युरोप कप
 |
| इतर | * *जागतिक क्रिकेट मालिका*
 |
| *तिर्यक* निकामी झालेली स्पर्धा दर्शवतात. |
# ट्वेंटी-२० क्रिकेट

Twenty20; Húsz20; ટ્વેન્ટી20; Твенти20; Twenty20; Twenty20; Twenty20; 20 اوريزه; 2020; Twenty20; ٹوئنٹی/20; ٹوئنٹی/20; Двадцять20; ट्वेन्टी ट्वेन्टी; ట్వంటీ 20; 트웬티20; Twenty20; இருபது20; Twenty20; টুয়েন্টি২০; Twenty20; २०-२० सामने; Twenty20; トゥエンティ20; Twintig20; ٽي ٽوينٽي; Twenty20; විස්සයි20 ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට්; Twenty20; ട്വന്റി 20 ക്രിക്കറ്റ്; Twenty20; Twenty20; Twenty20; Twenty20; ट्वान्टी२०; ਟਵੰਟੀ ਟਵੰਟੀ; ಟ್ವೆಂಟಿ೨೦; Dudek20; Twenty20 cricket; كريكت توينتي 20; ट्वान्टी२०; Twenty20; Forma de cricket de overs limitados (cricket de bola blanca), formato de 20 over; クリケットの試合の形式; krikettfajta; vorm van cricket; формат крикета с ограничением в 20 оверов на иннингс; टी-20 अंतर्राष्ट्रीय क्रिकेट का सबसे छोटा स्वरूप; Spielart im Cricket; کرکٹ کا فارمیٹ; form of limited overs cricket (white ball cricket) with 20 overs per innings; mallonga formo de sporto kriketo; vrsta kriketa; form of limited overs cricket (white ball cricket) with 20 overs per innings; T20; トゥエンティトゥエンティ; Twenty20; T20; Twenty20; ട്വന്റി20 ക്രിക്കറ്റ്; ട്വന്റി20; ട്വന്റി 20; ട്വെന്റി20; T20; Twenty20; Т20; T20; ट्वेंटी२०; २०-२०; ಟ್ವೆಂಟಿ20; T20; Twenty-20; Twenty20; बीस बीस प्रतियोगिता; ट्वेन्टी-ट्वेन्टी; T20

**२०-२० सामने**| form of limited overs cricket (white ball cricket) with 20 overs per innings चित्र  चलचित्र  |
| **माध्यमे अपभारण करा** |
|  विकिपीडिया |
| प्रकार | * form of cricket
 |
| उपवर्ग | * मर्यादित षटकांचे क्रिकेट
 |
| याचे नावाने नामकरण | * २०
 |
| रचनाकार | * इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड
 |
| स्थापना | * जून १३, इ.स. २००३
 |
|

| अधिकार नियंत्रण |
| --- |
|  Q868200  |
| * अनुनादक
* टिप्पणी
* Wikidocumentaries
* KML file
* चित्रित शोध
 |

 |
|  |

**२०-२० सामने** हा क्रिकेटच्या खेळाचा एक प्रकार आहे. यात प्रत्येक संघ २० षटके खेळतो व सगळ्यात जास्त धावा काढणारा संघ विजयी ठरतो.

| * ब
* च
* सं

आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट |
| --- |
| * आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद (आयसीसी)
* आयसीसी पुरस्कार
* आयसीसी सदस्य
* आयसीसी फ्युचर टूर प्रोग्राम
 |
| फॉर्म | * कसोटी
	+ पुरुष स्वरूप
	+ महिला स्वरूप
* एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय
	+ पुरुष स्वरूप
	+ महिला स्वरूप
* ट्वेन्टी-२० आंतरराष्ट्रीय
	+ पुरुष स्वरूप
	+ महिला स्वरूप
 |  |
| जागतिक कार्यक्रम | * जागतिक कसोटी चॅम्पियनशिप
* विश्व चषक
	+ पात्रता
* पुरुष टी-२० विश्वचषक
	+ पात्रता
* चॅम्पियन्स ट्रॉफी
* महिला विश्वचषक
	+ पात्रता
* आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप
* महिला टी-२० विश्वचषक
	+ पात्रता
* आयसीसी महिला टी-२० चॅम्पियन्स ट्रॉफी
* अंडर-१९ विश्वचषक
* महिला अंडर-१९ विश्वचषक
* *इंटरकॉन्टिनेंटल कप*
* *जागतिक क्रिकेट लीग*
* राष्ट्रकुल खेळ
* *ऑलिंपिक*
 |
| आशिया | * *आशियाई कसोटी चॅम्पियनशिप*
* आशिया कप
* महिला आशिया कप
* *एसीसी ट्रॉफी (लिस्ट अ)*
* एसीसी प्रीमियर लीग
* *एसीसी ट्वेंटी-२० कप*
* आशियाई खेळ
* दक्षिण आशियाई खेळ
 |
| आफ्रिका | * डब्ल्यूसीएल आफ्रिका
* क्विबुका टी-२० स्पर्धा
 |
| अमेरिका | * आयसीसी अमेरिका चॅम्पियनशिप
* दक्षिण अमेरिकन चॅम्पियनशिप
 |
| पूर्व आशिया आणि पॅसिफिक | * आयसीसी ईएपी ट्रॉफी (वनडे)
* आयसीसी ईएपी ट्रॉफी (ट्वेन्टी-२०)
* ट्वेंटी-२० पूर्व आशिया कप
* आशियाई खेळ
* पॅसिफिक खेळ
 |
| युरोप | * युरोपियन चॅम्पियनशिप
* महिला युरोपियन चॅम्पियनशिप
* मध्य युरोप कप
 |
| इतर | * *जागतिक क्रिकेट मालिका*
 |
| *तिर्यक* निकामी झालेली स्पर्धा दर्शवतात. |
# १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक, २०२४

| २०२४ अंडर-१९ क्रिकेट विश्वचषक |
| --- |
| चित्र:2024 Under-19 Cricket World Cup.jpg |
| दिनांक |
१९ जानेवारी – ११ फेब्रुवारी २०२४ |
| व्यवस्थापक |
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद (आयसीसी) |
| क्रिकेट प्रकार |
मर्यादित षटके (५० षटके) |
| स्पर्धा प्रकार |
राऊंड-रॉबिन आणि बाद फेरी |
| यजमान |
दक्षिण आफ्रिका |
| विजेते |  ऑस्ट्रेलिया (४ वेळा) |
| सहभाग |
१६ |
| सामने |
४१ |
| मालिकावीर |  क्वेना मफाका |
| सर्वाधिक धावा |  उदय सहारन (३९७) |
| सर्वाधिक बळी |  क्वेना मफाका (२१) |
| अधिकृत संकेतस्थळ |
अधिकृत संकेतस्थळ |
|

|  |  |
| --- | --- |
| ← २०२२ (आधी) | (नंतर) २०२६ → |

 |

**२०२४ आयसीसी अंडर-१९ पुरुष क्रिकेट विश्वचषक** ही आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद (आयसीसी) द्वारे आयोजित केलेली आंतरराष्ट्रीय मर्यादित षटकांची क्रिकेट स्पर्धा होती, जी १९ जानेवारी ते ११ फेब्रुवारी २०२४ दरम्यान दक्षिण आफ्रिकेत आयोजित करण्यात आली होती. अंडर-१९ क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेची ही पंधरावी आवृत्ती होती. भारत गतविजेता होता.

ही स्पर्धा मुळात श्रीलंकेत होणार होती, परंतु आयसीसीने श्रीलंका क्रिकेटला निलंबित केल्यानंतर नोव्हेंबर २०२३ मध्ये तिचे यजमानपद काढून घेण्यात आले. अंतिम सामन्यात ऑस्ट्रेलियाने भारताचा ७९ धावांनी पराभव करत चौथ्यांदा अंडर-१९ क्रिकेट विश्वचषक जिंकला.

## संदर्भ
# बेसबॉल

* बेसबॉल हा खेळ दोन विरोधी संघात खेळला जातो. खेळपट्टीवर खेळणाऱ्या खेळाडूला पिचर म्हणले जाते. एका संघाच्या खेळाडूने बॉल फेकून दुसऱ्या संघातील
* खेळाडू बॉल मारण्याच्या प्रयत्न करतो.आक्रमक संघाचे उद्दिष्ट हे बॉलला नाटकाच्या क्षेत्रात फेकून धावपटू चालविणे म्हणजे चार बाजूंच्या विरुद्ध दिशेने फिरणे. बचावात्मक संघाचे उद्दिष्ट म्हणजे फलंदाजला धावपटू बनविण्यापासून रोखण्यासाठी आणि धावपटूच्या तळापर्यंत अग्रेषीत करण्यास प्रतिबंध करणे. धावपटू कायदेशीरपणे बेसच्या सभोवताली अग्रेसर होताना घरगुती प्लेटला स्पर्श करतो तेव्हा तो धावला जातो. खेळाच्या शेवटी सर्वाधिक धावा काढणारा संघ विजेता ठरतो.
* बॅटिंग संघाचा पहिला उद्दीष्ट म्हणजे प्रथम खेळाडू सुरक्षितपणे पोहोचणे. बॅटिंग टीमवरील खेळाडू जो "बेस आउट" न करता प्रथम बेसमध्ये पोहोचला जातो, तो धावपटू म्हणून पुढील बेसमध्ये प्रगती करण्याचा प्रयत्न करू शकतो. फलंदाजी करणारे फलंदाज किंवा धावपटू "आउट" करून धावा टाळण्याचा प्रयत्न करतात, ज्यामुळे त्यांना खेळाच्या क्षेत्रातून बाहेर काढता यावे.दोन्ही खेळपट्टी आणि क्षेत्ररक्षकांना फलंदाजी करणाऱ्या खेळाडूंच्या खेळाडूंना बाहेर काढण्याची पद्धत असते. प्रतिस्पर्धी संघ फलंदाजी आणि क्षेत्ररक्षणादरम्यान मागे फिरतात; फिल्डिंग टीमने तीन षटके टाकली की फलंदाजाची बॅंटिंगची वेळ संपती. प्रत्येक संघासाठी एक फलंदाज फलंदाजी करतो. एक गेम सहसा नऊ डावांत बनलेला असतो आणि खेळ संपताना मोठ्या संख्येने धावा केल्या जातात. नऊ डावांच्या शेवटी धावांचा पाठलाग केल्यास अतिरिक्त डाव खेळले जातात. बेसबॉलमध्ये घड्याळ्याची गरज नसते, परंतु बहुतांश गेम हे नवव्या पिंजऱ्यात संपवतात.
* १८ व्या शतकाच्या मध्यात इंग्लंडमध्ये आधीच जुने बॅट-अँड-बॉल गेम खेळले गेले आहे. बेसबॉल हा खेळ अमेरिकेत आणला गेला, त्यामुळे आधुनिक आवृत्ती विकसित झाली. १९ व्या शतकाच्या अखेरीस अमेरिकेत बेसबॉल या खेळाला राष्ट्रीय क्रीडा म्हणून ओळखले गेले. बेसबॉल हा खेळ उत्तर अमेरिका, दक्षिण अमेरिका, कॅरिबियन आणि पूर्व आशियातील काही भाग विशेषतः जपान आणि दक्षिण कोरियामध्ये लोकप्रिय आहे.

बेसबॉल| बेसबॉल डायमंड विगली फिल्ड, शिकागो |
| सुरवात |
मध्य १८वी शताब्दी किंवा आधी, इंग्लंड (सुरुवातीचा प्रकार) जुन १९,१८४६ होबोकेन, न्यू जर्सी (सर्व प्रथम सामना लिखित नियमांसह) |
| माहिती |
| संघ सदस्य |
९ |
| वर्गीकरण |
काठी-चेंडू |
| साधन |
बेसबॉल बेसबॉल बॅट बेसबॉल ग्लोव |
| ऑलिंपिक |
१९९२-२००८ |
# पाणलोट क्षेत्र

panlot vikas programme was started by soil and water consevation department of maharashtra in 1992.

पाणलोट क्षेत्राचे एक उदाहरण.लाल तुटक रेषांच्या अंतर्गत असलेले क्षेत्र हे त्या नदी वा समुद्राचे/ पाणीसाठ्याचे पाणलोट क्षेत्र आहे.
भूपृष्ठाचे/जमिनीचे असे क्षेत्र, ज्यावर पडणारे पावसाचे सर्व पाणी, एखाद्या विशिष्ट नदीस/पाणीसाठ्यास येउन मिळते,ते क्षेत्र म्हणजे त्या नदीचे/पाणीसाठ्याचे **पाणलोट क्षेत्र** होय.
एखाद्या गावाच्या भूजलाचा शास्त्रोक्त पद्धतीने अभ्यास करताना प्रथम त्या गावाचा भूजल नकाशा बनविला जातो. या नकाशावर आधी वेगवेगळ्या भूस्तरांचे विस्तार क्षेत्र व त्यांच्या रचनेसंबंधी माहिती भरली जाते. नकाशे तयार करणे हे मूलभूत काम आहे. या नकाशांनाच ‘टोपोशीट’ असे म्हणतात..
भूजलाचे चलनवलन जमिनीखाली होत असल्यामुळे भूजल हा कायमच वलय नसलेला विषय आहे. पाण्याचा वाढलेला बेसुमार उपसा आणि त्यामुळे भेडसावणारी भीषण पाणीटंचाई यामुळे नजरेआड दडलेल्या भूजलाने आता सगळ्यांचे लक्ष वेधून घ्यायला सुरुवात केली आहे. भूजलाचे चलनवलन भूगर्भातील खडक, माती आणि स्थानिक पर्जन्यमान या सगळ्या गोष्टींवर किती अवलंबून आहे, तसेच महाराष्ट्रात प्रामुख्याने आढळणाऱ्या बसाल्ट खडकाची पाणी साठवून ठेवण्याची क्षमता कमी असल्याने पाणी व्यवस्थापन किती आवश्यक आहे, हेसुद्धा आपल्या लक्षात आले असेलच. पाणी व्यवस्थापनातील समस्यांची जटिलता, पाणीपुरवठा व मागणी यांच्यातील तफावतीमुळे दिवसेंदिवस वाढत चालली आहे.

## पाणलोट क्षेत्रामध्ये प्रामुख्याने खालील बाबींवर विशेष भर

### लागवडी लायक जमिनीवरील उपचार

* समपातळीवरील जैविक बांध : यामध्ये खस, सुबाभूळ अथवा स्थानिक गवताचे बांध घालणे.
* भातखाचरे : भंडारा, चंद्रपूर आणि गडचिरोली जिल्ह्यासाठी भातखाचरे करणे.
* मजगीकरण : कोकण व पश्‍चिम घाट विभागासाठी मजगीकरण.

### लागवडीस अयोग्य जमिनीवरील उपचार

* अत्यंत हलक्या अशा जमिनीची मोठ्या प्रमाणात धूप होते. अशा जमिनीवर त्या भागात येणाऱ्या गवतांचे बी फेकणे.
* वृक्ष लागवड व कुरण विकास.
* समपातळीवर जैविक बांध आणि
* जैविक पट्टे तयार करणे.

### ओघळीचे नियंत्रक

* लाईव्ह चेक डॅम
* ब्रशवूड डॅम
* लूज बोल्डर स्ट्रक्चर्स
* गॅबीयन बांधकामे
* मातीचे व सिमेंटचे नालाबंध
* डायव्हर्शन बंधारे
* भूमीगत बंधारे आणि
* जेथे कठीण खडकामुळे भूगर्भात पाणी साठा होऊ शकत नाही त्या ठिकाणी हायड्रो फ्रॅक्चरींग.

## संदर्भ
# अपोलो (निःसंदिग्धीकरण)

|  |  |
| --- | --- |
|  | या निःसंदिग्धीकरण पानावर **एकाच शीर्षकाबद्दलच्या** (किंवा एकसारख्या वाटणार्‍या शीर्षकांबद्दलच्या) लेखांची यादी आहे. जर तुम्ही मराठी विकिपीडियावरील अंतर्गत दुव्यावरुन या पानावर आला असाल तर, स्रोत पानावर वापरलेल्या दुव्याचा अभिप्रेत अर्थ पाहून त्या लेखात, यापैकी योग्य तो दुवा घालावा. |

अपोलो हे नाव खालील लेखांशी संबंधित आहे.

* अपोलो : ग्रीक व रोमन देव.
* अपोलो बंदर : मुंबईतील एक ठिकाण.
* अपोलो मोहीम : अमेरिकेची चांद्रमोहीम.
* अपोलो मिल्टन ओपेटो ओबोटे : लघुनाव: मिल्टन ओबोटे, युगांडाचे राष्ट्राध्यक्ष.
# जमशेदपूर

|  |
| --- |
| **जमशेदपूर**  |
| **भारतामधील शहर** |
|   |
|
जमशेदपूर जमशेदपूर चे झारखंडमधील स्थान
 |
|
जमशेदपूर जमशेदपूर चे भारतमधील स्थान
 |
| गुणक: ﻿ / ﻿ |
| देश | **भारत** |
| राज्य |  झारखंड  |
| जिल्हा |  पूर्व सिंगभूम जिल्हा  |
| क्षेत्रफळ |  २२४ चौ. किमी (८६ चौ. मैल)  |
| लोकसंख्या  (२०११) |
|   - शहर |  ६,३१,३६४  |
|   - घनता |  ४,२०० /चौ. किमी (११,००० /चौ. मैल)  |
|   - महानगर |  १३,३९,४३८ |
| प्रमाणवेळ |  भारतीय प्रमाणवेळ  |

जमशेदपूरचे संस्थापक जमशेदजी टाटा
**जमशेदपूर** (संताली: ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ) हे भारताच्या झारखंड राज्यातील सर्वाधिक लोकसंख्येचे शहर आहे. जमशेदपूर शहर झारखंडच्या आग्नेय भागात पश्चिम बंगाल व ओडिशा राज्यांच्या सीमेजवळ वसले आहे व ते राजधानी रांचीच्या १३०० किमी आग्नेयेस स्थित आहे.ते पूर्व सिंघभूम जिल्ह्याचे मुख्य ठिकाण/मुख्यालय आहे २०११ साली जमशेदपूरची लोकसंख्या सुमारे १३.४ लाख होती व ते भारतामधील ३५व्या क्रमांकाचे मोठे शहर होते.

१९व्या शतकाच्या अखेरीस प्रसिद्ध भारतीय उद्योगपती जमशेदजी टाटा ह्यांनी आपल्या नव्या लोखंड उत्पादन कारखान्यासाठी ह्या जागेची निवड केली. १६ फेब्रुवारी १९१२ रोजी येथून पोलादाचे उत्पादन सुरू झाले. १९१९ मध्ये लॉर्ड चेम्सफर्डने ह्या शहराचे नाव *जमशेदपूर* असे ठेवले. आजही ३ मार्च हा जमशेदजी टाटांचा जन्मदिवस येथे स्थापना दिन म्हणून साजरा केला जातो.

## वाहतूक

सोनारी विमानतळ शहराच्या वायव्य भागात स्थित आहे परंतु सध्या येथून प्रवासी सेवा कार्यरत नाही. टाटानगर रेल्वे स्थानक भारतीय रेल्वेच्या दक्षिण पूर्व रेल्वे क्षेत्रामधील सर्वात वर्दळीच्या स्थानकांपैकी एक असून येथे दररोज अनेक गाड्या थांबतात.

राष्ट्रीय महामार्ग ३२ जमशेदपूरला दिल्ली-कोलकातादरम्यान धावणाऱ्या राष्ट्रीय महामार्ग २ सोबत तर राष्ट्रीय महामार्ग ३३ रांचीसोबत जोडतो.

## हे सुद्धा पहा

* जमशेदपूर (लोकसभा मतदारसंघ)

## बाह्य दुवे

* अधिकृत संकेतस्थळ Archived 2018-08-05 at the वेबॅक मशीन.
# बॅक टू द फ्युचर

| बॅक टू द फ्युचर |
| --- |
|  |
| प्रमुख कलाकार |
मायकेल जे. फॉक्स, क्रिस्टोफर लॉइड, क्रिस्पिन ग्लोव्हर |
| भाषा |
इंग्लिश |
| प्रदर्शित |
{{{प्रदर्शन तारीख}}} |
| आय.एम.डी.बी. वरील पान |

**बॅक टू द फ्युचर** हा विज्ञानाधारित काल्पनिक चित्रपट आहे. याच नावाच्या तीन चित्रपटांतील हा पहिला चित्रपट आहे.

## हे सुद्धा पहा

* बॅक टू द फ्युचर पार्ट टू
* बॅक टू द फ्युचर पार्ट थ्री
# कार्बन १४ किरणोत्सर्ग कालमापन पद्धती

कार्बन १४ किरणोत्सर्ग कालमापन पद्धतीकरिता वापरले जाणारे स्पेक्ट्रोमीटर
पुरातन वस्तूंचा काळ ठरविण्यासाठी **कार्बन १४ किरणोत्सर्ग कालमापन पद्धती** (इंग्रजी: *Radiocarbon dating*, *रेडिओकार्बन डेटिंग* ;) उपयोगात आणली जाते. ही एक निश्चित कालमापन पद्धती( इंग्रजी: Absolute Dating Method) आहे. याचा शोध विल्लर्ड लिब्बी यांनी शिकागो विद्यापीठात लावला. प्रत्येक सजीव गोष्ट वनस्पती,प्राणी,मानव जिवंत असताना हवेतील कार्बन डायऑक्साईड घेत असते. या कार्बन डायऑक्साईडच्या घटकांमध्ये कार्बन १४ नावाचा घटक असतो. हा कार्बन १४ किरणोत्सर्गी आहे. प्राणी जिवंत असताना या कार्बन १४ची किरणोत्सर्जनाची क्रिया सतत चालू असते. सर्व प्राण्यांमध्ये कार्बन १४ चे प्रमाण एकच असते आणि म्रृत्यूनंतर सर्व प्राण्यांच्या अवशेषातून कार्बन १४ एकाच प्रमाणात बाहेर पडते. जिवंतपणी असलेल्या कार्बन १४चा अर्धा भाग म्रृत्यूनंतर ५७३० वर्षांनंतर नाहिसा होतो. या कालावधीला कार्बन १४ चे अर्धे आयुष्य म्हणतात. अशाचप्रकारे नंतरच्या १११३६ वर्षांनी त्याच्याही निम्मा कार्बन १४ शिल्लक राहतो आणि ७०००० वर्षांनी या कार्बन १४ची किरणोत्सर्जनाची क्रिया पूर्णपणे थांबते. आधुनिक काळातील कार्बनच्या किरणोत्सर्जनाशी मृत प्राण्याच्या किरणोत्सर्जनाची तुलना केली असता प्राण्याचा मृत्यू केव्हा झाला हे ठरविता येते. अलीकडच्या काळातील उत्खननातून निघालेल्या वस्तूंचे काळ या पद्धतीने ठरविण्यात आले आहेत. सौराष्ट्रातील लोथल या सिंधू संस्कृतीच्या प्रसिद्ध शहराचा काळ ४०३० म्हणजे इ.स.पूर्व २१८० हा याच पद्धतीने ठरविण्यात आला.
# कुवेत राष्ट्रीय फुटबॉल संघ

कुवेतचा ध्वज
**कुवेत फुटबॉल संघ** (अरबी: منتخب الكويت لكرة القدم‎‎‎; फिफा संकेत: KUW) हा पश्चिम आशियामधील कुवेत देशाचा राष्ट्रीय पुरुष फुटबॉल संघ आहे. आशियाामधील ए.एफ.सी.चा सदस्य असलेला कुवेत सध्या फिफाच्या जागतिक क्रमवारीमध्ये १२७ व्या स्थानावर आहे. कुवेतने १९८२ सालच्या फिफा विश्वचषक स्पर्धेसाठी पात्रता मिळवली होती परंतु तो पहिल्याच फेरीत पराभूत झाला. कुवेत आजवर १० ए.एफ.सी. आशिया चषक स्पर्धांमध्ये खेळला आहे व त्याने १९८० सालचे विजेतेपद मिळवले होते.

## आशिया चषक प्रदर्शन

| वर्ष | निकाल |
| --- | --- |
|  1956 | *सहभाग नाही* |
|  1960 |
|  1964 |
|  1968 | *माघार* |
|  1972 | साखळी फेरी |
|  1976 | उपविजयी |
|  1980 | **विजेते** |
|  1984 | तिसरे स्थान |
|  1988 | साखळी फेरी |
|  1992 | *पात्रता नाही* |
|  1996 | चौथे स्थान |
|  2000 | उपांय्तपूर्व फेरी |
|  2004 | साखळी फेरी |
|  2007 | *पात्रता नाही* |
|  2011 | साखळी फेरी |
|  2015 | साखळी फेरी |

## बाह्य दुवे

* अधिकृत संकेतस्थळ

 विकिमीडिया कॉमन्सवर कुवेत राष्ट्रीय फुटबॉल संघ  संबंधित संचिका आहेत
# सुदान

|  |
| --- |
| **सुदान** جمهورية السودان Jumhūriyyat as-Sūdān सुदानचे प्रजासत्ताक |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| ध्वज | चिन्ह |

 |
| सुदानचे स्थानसुदानचे जागतिक नकाशावरील स्थान |
| **राजधानी** | खार्टूम  |
| सर्वात मोठे शहर | ओम्डुर्मन |
| **अधिकृत भाषा** | अरबी, इंग्लिश |
|  - राष्ट्रप्रमुख | अब्दुल फत्ताह अल-बुऱ्हान |
|  - पंतप्रधान | कमिल इद्रिस |
|  |
|  |
|  |
| **महत्त्वपूर्ण घटना** |
|  - स्वातंत्र्य दिवस | १ जानेवारी १९५६  |
| क्षेत्रफळ |
|  - एकूण | २५,०५,८१३ किमी२ (१०वा क्रमांक) |
|  - पाणी (%) | ६ |
| लोकसंख्या |
|  -एकूण | ३,९१,५४,४९० (३३वा क्रमांक) |
|  - गणती | {{{लोकसंख्या\_गणना}}}
{{{लोकसंख्या\_गणना\_वर्ष}}} |
|  - घनता | १४/किमी² |
| **राष्ट्रीय चलन** | सुदानीझ पाउंड |
| **आय.एस.ओ. ३१६६-१** | SD |
| **आंतरजाल प्रत्यय** | .sd |
| **आंतरराष्ट्रीय दूरध्वनी क्रमांक** | २४९ |
| राष्ट्र\_नकाशा |

**सुदान** (अधिकृत नाव: **सुदानचे प्रजासत्ताक**) हा उत्तर आफ्रिकेतील एक देश आहे. सुदान आफ्रिका खंडातील व अरब जगतातील सर्वात मोठा देश आहे. खार्टूम ही सुदानची राजधानी आहे.

## खेळ

* ऑलिंपिक खेळात सुदान
* सुदान फुटबॉल संघ

## हे सुद्धा पहा

* दार्फुरचे शिरकाण
# बॉम्बे संस्थान

| मुंबई राज्य |
| --- |
| देश |
भारत |
| राजधानी |
मुंबई |
| क्षेत्रफळ |
४,९४,३५८ वर्ग किमी |
| लोकसंख्या |
48,264,622 |
| जिल्हे |
२८ |
| प्रमुख भाषा |
मराठी, कन्नड, गुजराती |
| स्थापना |
इ.स.१९४७ |
| शेवट |
इ.स.१९६० |
| पहिले मुख्यमंत्री |
बाळासाहेब खेर |
| शेवटचे मुख्यमंत्री |
यशवंतराव चव्हाण |

मुंबई राज्य
**मुंबई राज्य** हे इ.स.१९४७ ते इ.स.१९६० या दरम्यान अस्तित्वात असलेले भारताच्या एक घटक राज्य होते.

## इतिहास

स्वातंत्रपूर्व काळात अस्तित्वात असलेला बॉम्बे प्रांताचा सिंध प्रदेश हा पाकिस्तानात गेला. कच्छ आणि सौराष्ट्र वगळता उर्वरित गुजरात, कोकण, खानदेश, देश, उत्तर कर्नाटक, त्याचप्रमाणे डेक्कन स्टेट्स एजन्सी, गुजरात स्टेट्स एजन्सी, कोल्हापूर संस्थान, बडोदा संस्थान यांचे मिळून मुंबई राज्य अस्तित्वात आले.

## प्रशासक

### मुख्यमंत्री

मुंबई राज्यात एकूण तीन मुख्यमंत्री झाले.

| मुख्यमंत्री | कार्यकाळ |
| --- | --- |
| बाळासाहेब गंगाधरराव खेर | इ.स.१९४७ ते इ.स.१९५२ |
| मोरारजी देसाई | इ.स.१९५२ ते इ.स.१९५६ |
| यशवंतराव चव्हाण | इ.स.१९५६ ते इ.स.१९६० |

### गवर्नर

मुंबई राज्यात एकूण चार गवर्नर झाले.

| गवर्नर | कार्यकाळ |
| --- | --- |
| राजा सर महाराज सिंह | इ.स.१९४८ ते इ.स.१९५२ |
| सर गिरीजा शंकर बाजपाई | इ.स.१९५२ ते इ.स.१९५४ |
| हरेकृष्ण महताब | इ.स.१९५५ ते इ.स.१९५६ |
| श्री प्रकाश | इ.स.१९५६ ते इ.स.१९६२ |

## जिल्हे

मुंबई राज्यात एकूण २८ जिल्हे होते.

1. अमरेली,
2. बनासकांठा,
3. मेहसाना,
4. अहमदाबाद,
5. साबरकांठा,
6. खेडा,
7. पंच महल,
8. बडोदा,
9. भरूच,
10. सुरत,
11. डांग,
12. पश्चिम खानदेश (धुळे)
13. पूर्व खानदेश(जळगाव)
14. नाशिक,
15. ठाणा(ठाणे),
16. बृहद्मुंबई,
17. कुलाबा(रायगड),
18. रत्‍नागिरी,
19. पुना(पुणे)
20. अहमदनगर(अहिल्यानगर),
21. सोलापूर,
22. उत्तर सातारा,
23. दक्षिण सातारा(सांगली),
24. कोल्हापूर,

२५.विजापूर,

1. बेळगांव,

२७.धारवाड,
२८.उत्तर कन्नडा

## राज्य पुनर्रचना नियम(इ.स.१९५६)

इ.स.१९५६ च्या राज्य पुनर्रचना नियमानुसार भाषावार प्रांतरचना करण्यात आली. त्यानुसार इ.स.१९६० मध्ये मुंबई राज्याचे विभाजन झाले.

* सौराष्ट्र, कच्छ, आणि मुंबई राज्यातील गुजरात प्रदेश यांचे मिळून स्वतंत्र गुजराती भाषिकांचे गुजरात राज्य करण्यात आले.
* मुंबई राज्यातील कोकण, देश, खानदेश, आणि हैदराबाद राज्यातील मराठवाडा, मध्य प्रदेशातील विदर्भ आणि वऱ्हाड यांचे मिळून मराठी भाषिकांचे महाराष्ट्र राज्य करण्यात आले.
* मुंबई राज्यातील कर्नाटक प्रदेश हा म्हैसूर राज्याला जोडण्यात आला.
# ब्रिटिश राज

|
|  |
| **भारतीय साम्राज्य** Indian Empire British Raj |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←  | **१८५८** – **१९४७** |  →   →   → |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| ध्वज | चिन्ह |

 |
| चित्र:British Indian Empiare 1909 Imperial Gazetteer of India.jpg |
| ब्रिटिशांचे भारतातील साम्राज्य, १९०९ |
| **ब्रीदवाक्य**: HEAVEN'S LIGHT OUR GUIDE |
| **राजधानी** | कलकत्ता (१८५८ - १९१२) नवी दिल्ली (१९१२ - १९४७)  |
| **सर्वात मोठे शहर** | कलकत्ता, दिल्ली |
| **अधिकृत भाषा** | इंग्लिश, हिंदुस्तानी, अन्यa अनेक भाषा |
| **राष्ट्रीय चलन** | भारतीय रुपये (Indian Rupay) |
| **क्षेत्रफळ** | 4,903,312 चौरस किमी |

**ब्रिटिश भारत** किंवा **भारताचे साम्राज्य** हा १८५८ ते १९४७ दरम्यान ब्रिटिश सरकारच्या सत्तेखाली राहिलेला भारतीय उपखंडातील भाग आहे. सध्याचे  भारत,  पाकिस्तान व  बांगलादेश हे देश ब्रिटिश वसाहतीचा भाग होते. तसेच बर्मा हा प्रांत १८५८ ते १९३७ दरम्यान ब्रिटिश राज्याचा भाग होता. ब्रिटिश वसाहत ढोबळपणे **भारत** ह्या नावाने ओळखला जात असे.

१८५७ चे स्वातंत्र्ययुद्ध यशस्वीपणे मोडून काढल्यानंतर ईस्ट इंडिया कंपनी बरखास्त करण्यात आली व भारताची सत्ता इंग्लंडची तत्कालीन राणी व्हिक्टोरियाच्या स्वाधीन करण्यात आली. १९४७ साली भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यानंतर ब्रिटिश भारताची फाळणी करण्यात आली व भारत व पाकिस्तान ह्या दोन देशांची निर्मिती झाली.

## प्रांत

ब्रिटिश राजच्या अखत्यारीत खालील प्रांत होते.

### मुख्य प्रांत

| ब्रिटिश राजचे प्रांत | क्षेत्रफळ (हजार वर्ग मैल) | लोकसंख्या |
| --- | --- | --- |
| बर्मा(सध्याचा म्यानमार) | १७० | ९० लाख |
| बंगाल (सध्याचे बांगलादेश, पश्चिम बंगाल, बिहार व ओडिशा) | १५१ | ७.५ कोटी |
| मद्रास(सध्याचे कर्नाटक,केरळ,तामिळनाडू,आंध्रप्रदेश,ओरिसा आणि लक्षद्वीप समूह) | १४२ | ३.८ कोटी |
| बॉम्बे(सध्याचे पाकिस्तानातील सिंध,गुजरात,महाराष्ट्र,कर्नाटक आणि आफ्रिकेतील एडन) | १२३ | १.९ कोटी |
| संयुक्त प्रांत (सध्याचे उत्तर प्रदेश व उत्तराखंड) | १०७ | ४.८ कोटी |
| मध्य प्रांत (सध्याचे मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र व छत्तीसगढ) | १०४ | १.३ कोटी |
| पंजाब(सध्याचे पंजाब,हरियाणा,हिमाचल प्रदेश आणि पाकिस्तानातील पंजाब प्रांत) | ९७ | २ कोटी |
| आसाम(सध्याचे आसाम,मेघालय,नागालॅंड,मिझोरम,अरुणाचल प्रदेश) | ४९ | ६० लाख |

### इतर प्रांत

| प्रांत | क्षेत्रफळ (हजार वर्ग मैल) | लोकसंख्या |
| --- | --- | --- |
| नॉर्थवेस्ट फ्रंटियर प्रॉव्हिन्स (सध्याचा पाकिस्तान मधील प्रांत) | १६ | २१.२५ लाख |
| बलुचिस्तान(सध्याचा पाकिस्तान मधील प्रांत) | ४६ | ३.०८ लाख |
| कूर्ग(सध्याचा कर्नाटक राज्यातील जिल्हा) | १.६ | १.८१ लाख |
| अजमेर (सध्याचा राजस्थान राज्यातील एक जिल्हा) | २.७ | ४.७७ लाख |
| अंदमान आणि निकोबार(भारतातील अंदमान आणि निकोबार बेटे) | ३ | २५,००० |

ब्रिटिश भारतातील संस्थानांच्या एजन्सीज्:-

१. राजपुताना स्टेट एजन्सी

२. डेक्कन स्टेट एजन्सी आणि कोल्हापूर रेसिडेन्सी

३. पटियाला आणि पूर्व पंजाब स्टेट एजन्सी

४. बलुचिस्तान एजन्सी

५. ग्वाल्हेर रेसिडेन्सी

६. वायव्य सीमांत स्टेट एजन्सी

७. गिलगीत एजन्सी

८. गुजरात स्टेट एजन्सी आणि वडोदरा रेसिडेन्सी

९. मध्य भारत एजन्सी

१०. पूर्वीय स्टेट एजन्सी