# विश्वनाथन आनंद

| विश्वनाथन आनंद |
| --- |
| २०१६ मध्ये आनंद |
|  |
| आंतरराष्ट्रीय बुद्धिबळ महासंघाचे (फिडे) उपाध्यक्ष |
| **Incumbent** |
| **Assumed office**  ७ ऑगस्ट २०२२ |
| President |
अर्कादी ड्वोर्कोविच |
| Incumbent |
{{{विद्यमान}}} |
|  |
| वैयक्तिक माहिती |
| जन्म | विश्वनाथन आनंद |
| पती/पत्नी |
अरुणा आनंद (ल. १९९६) |
| अपत्ये |
आनंद अखिल (मुलगा) |
| शिक्षणसंस्था |
लोयोला कॉलेज, चेन्नई |
| व्यवसाय |
बुद्धिबळ ग्रॅंडमास्टर |
| **बुद्धिबळ कारकीर्द**

| विश्वनाथन आनंद |
| --- |
| **जन्म** | ११ डिसेंबर, १९६९  (1969-12-11) चेन्नई, तमिळनाडू, भारत |
|  |
| **पद** | ग्रँडमास्टर -१९८८ |
| **विश्व अजिंक्यपद** | २०००-२००२ (फिडे), २००७-२०१३ (निर्विवाद) |
|  |
| **फिडे गुणांकन** | २७४३ (क्र. १२, डिसेंबर इ.स. २०२५ फिडे गुणांकन यादी) |
| **सर्वोच्च गुणांकन** | २८१७ (मार्च इ.स. २०११) |

 |

**विश्वनाथन आनंद** (तामिळ: விசுவநாதன் ஆனந்த்) हे भारतीय बुद्धिबळ ग्रँडमास्टर आहेत. १९८८ मध्ये ते भारताचे पहिले ग्रँडमास्टर बनले. ते २८०० च्या *एलो रेटिंगला* मागे टाकणाऱ्या मोजक्याच खेळाडूंपैकी एक आहेत. हा पराक्रम त्यांनी २००६ मध्ये केला होता. तो १९८८ मध्ये भारतातील पहिले ग्रँडमास्टर बनले आणि इतिहासातील आठवे सर्वोच्च गुणांकीत बुद्धिबळपटू आहेत. २०२२ मध्ये, ते फिडे चे उपाध्यक्ष म्हणून निवडून आले. भारतात बुद्धिबळ लोकप्रिय करण्यात त्यांची महत्त्वाची भूमिका आहे.

आनंद यांनी पाच वेळा जागतिक बुद्धिबळ अजिंक्यपद स्पर्धा जिंकली आहे. त्याने फिडे जागतिक बुद्धिबळ अजिंक्यपद स्पर्धा २००० जिंकण्यासाठी सहा खेळांच्या सामन्यात अलेक्झी शिरोव्हचा पराभव केला आणि २००२ पर्यंत हे विजेतेपद राखले. ते २००७ मध्ये निर्विवाद विश्वविजेता बनले आणि २००८ मध्ये व्लादिमीर क्रॅमनिक, २०१० मध्ये वेसेलिन टोपालोव आणि २०१२ मध्ये बोरिस गेलफांड यांना हरवून विजेतेपद राखले. २०१३ मध्ये, त्यांनी आव्हानवीर मॅग्नस कार्लसनकडून विजेतेपद गमावले, आणि २०१४ कँडिडेट्स स्पर्धा जिंकल्यानंतर २०१४ मध्ये त्याने कार्लसनकडून पुन्हा सामना गमावला.

एप्रिल २००६ मध्ये, क्रॅमनिक, टोपालोव आणि गॅरी कास्पारोव्ह यांच्यानंतर फिडे मानांकन यादीत २८०० एलो मार्क पार करणारे आनंद इतिहासातील चौथा खेळाडू बनले. त्यांनी २१ महिने पहिल्या क्रमांकावर कब्जा केला, हा रेकॉर्डवरील सहाव्या क्रमांकाचा सर्वात मोठा कालावधी आहे.

लहानपणी खेळण्याच्या वेगवान गतीसाठी ओळखल्या जाणाऱ्या, आनंद यांनी १९८०च्या सुरुवातीच्या कारकिर्दीत "*लाइटनिंग किड*" हे नाव कमावले. तेव्हापासून ते एक सार्वत्रिक खेळाडू म्हणून विकसित झाले आहेण आणि अनेकजण त्यांना त्यांच्या पिढीतील सर्वात मोठा वेगवान बुद्धिबळपटू मानतात. त्याने २००३ आणि २०१७ मध्ये जागतिक रॅपिड अजिंक्यपद स्पर्धा, २००० मध्ये जागतिक ब्लिट्झ चषक, आणि इतर अनेक उच्च-स्तरीय रॅपिड आणि ब्लिट्झ स्पर्धा जिंकल्या.

आनंद हे १९९१-९२ मध्ये राजीव गांधी खेलरत्न पुरस्काराचे पहिले प्राप्तकर्ता होते. हा भारतातील सर्वोच्च क्रीडा सन्मान आहे. २००७ मध्ये, त्यांना भारताचा दुसरा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, पद्मविभूषण प्रदान करण्यात आला, ज्यामुळे तो पुरस्कार प्राप्त करणारे ते पहिले खेळाडू बनले.

## जगज्जेतेपद

### २०००

आनंदने २००० मध्ये फिडेचे जगज्जेतेपद नॉक-आऊट स्पर्धेमध्ये जिंकले. अंतिम सामन्यात त्याने स्पेनच्या अलेक्सी शिरोवला ३.५ - ०.५ अशी मात दिली.व तो विजय झाला

### २००७

मेक्सिको शहरात झालेली जागतिक बुद्धिबळ स्पर्धा जिंकून तो २९ सप्टेंबर २००७ रोजी जगज्जेता झाला. आनंदने ह्या स्पर्धेत १४ पैकी ९ गुण मिळविले. तो ह्या स्पर्धेत एकही सामना हरला नाही. त्याने इतर स्पर्धकांपेक्षा एक पूर्ण गुण अधिक मिळवला.

### २००८

२००८ मधे आनंदने रशियाच्या व्लादिमिर क्रॅमनिकला ६.५ - ४.५ असे हरवून जगज्जेतेपद आपल्यापाशीच ठेवले. क्रॅमनिक व आनंद हे आजपर्यंत ६४ सामने खेळले आहेत.

### २०१०

२०१० मध्ये आनंदने बुल्गेरियाच्या टोपोलोवला बल्गेरियामध्ये ६.५ - ५.५ असे हरवून पुन्हा एकदा जगज्जेतेपद आपल्यापाशीच ठेवले.

### २०१२

२०१२ मध्ये आनंदने बोरिस गेल्फँड याला हरवून आपले जगज्जेतेपद कायम राखले.

## पुरस्कार

* भारत सरकारचा खेळ पुरस्कार - अर्जुन अवॉर्ड (१९८५)
* आनंदला भारत सरकारने पद्मश्री (१९८७), पद्मभूषण (२०००) व पद्मविभूषण (२००७) हे पुरस्कार दिले आहेत.
* भारत सरकारचा सर्वोच्च खेळ पुरस्कार - राजीव गांधी खेळ रत्न (१९९१-१९९२) मिळणारा आनंद हा पहिला खेळाडू आहे.
* स्पेन सरकारचा सर्वोच्च पुरस्कार - Jameo de Oro (२५ एप्रिल २००१).
* चेस ऑस्कर - सहा वेळा (१९९७, १९९८, २००३, २००४, २००७, २००८ आणि २००९).

## बाह्य दुवे

* आनंदची फिडे वरील व्यक्तिरेखा
* Anand wins World Championship 2010 Archived 2012-08-19 at the वेबॅक मशीन.
* 500+ photos from the World Championship 2010 Archived 2012-06-21 at the वेबॅक मशीन.
* Viswanathan Anand at CSA Celebrity Speakers Archived 2011-06-12 at the वेबॅक मशीन.
* Latest Videos of Viswanathan Anand Archived 2008-12-31 at the वेबॅक मशीन.
* Viswanathan Anand games at 365Chess.com
* Interview with Viswanathan Anand Archived 2008-12-23 at the वेबॅक मशीन. at LatestChess.com year 2007
* TIME: History of Chess, by Viswanathan Anand Archived 2010-05-03 at the वेबॅक मशीन.
* Startup Lessons from Viswanathan Anandविदागारातील आवृत्ती
* Interview with CNN IBN, May 2008 Archived 2012-02-22 at the वेबॅक मशीन.
* Interview at ChessBase Archived 2012-11-09 at the वेबॅक मशीन.
* Vishy Anand on lessons to board room from the board Economic Times
* "India Swoons Over Its Chess Champ, and Even the Game" *New York Times* 9 August 2010
* The game Anand-Bologan, Dortmund (7) 2003, with annotations by Boris Schipkov
* The game Anand-Topalov, World Chess Championship, Sofia (4) 2010, with annotations by Boris Schipkov
* Viswanathan Anand's Interview in Dec 2011 before London Chess Classic