Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# काचीन राज्य

Estado Kachin; ၶၢင်၊ ၸႄႈမိူင်း; Kachin State; Kachin Eyaleti; کاچین ریاست; Kachin; Качин; ಕಚಿನ್; 克欽邦; Stato Kachin; ລັດກະຈິນ; 카친 주; কাচিন; Kaĉino; Kačjinský stát; কাচিন রাজ্য; État kachin; Država Kachin; काचीन राज्य; Kachin; Kačinas pavalsts; Качин; 克钦邦; Kachin Chiu; Kachin; Negara Wagian Kachin; ಕಚಿನ್; ویلایەتی کاشین; Kachin State; ولاية كاشين; ကချင်ပြည်နယ်; 克欽邦; Качин (штат); કાચિન સ્ટેટ; Katxin; Kachin; Kachin-Staat; Կաչին; 克钦邦; Kachin State; კაჩინის შტატი; カチン州; කචින් රාජ්‍ය; काचीन राज्य; కచిన్ స్టేట్; Kachin; Քաչին; கொச்சின் மாநிலம்; Stato Kachin; Kachin; 克钦邦; 克欽邦; Katšini osariik; รัฐกะชีน; ਕਾਚੀਨ ਸੂਬਾ; Kachin State; Качин; מדינת קצ'ין; Качин; Kachin; 克欽邦; 克钦邦; Talaith Kachin; Kačinų valstija; Kačin; Estado ng Kachin; Statul Kachin; ایالت کاچین; Negara Bagian Kachin; Kaczin; ᱠᱟᱪᱤᱱ ᱯᱚᱱᱚᱛ; Država Kachin; រដ្ឋកាឈីន; ခင်ခမ်းနယ်ႏ; Nanggroë Kachin; 克钦邦; Steeti Kachin; Качин; Κατσίν; काचिन राज्य; မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်တစ်ခု; État de Birmanie; область Мьянмы; म्यानमारमधील राज्य; talaith Myanmar; 缅甸的邦; state of Myanmar; Myanmar'ın bir eyaleti; ミャンマーの行政区画; provinsi di Myanmar; estado de Birmania; delstat i Burma; stan w Mjanmie (Birmie); מדינת מיאנמר; staat in Myanmar; иёлати Мянма; ম্যানমাৰৰ ৰাজ্য; stato birmano; osavaltio pohjoisessa Myanmarissa; Միանմարի նահանգ; Verwaltungseinheit von Myanmar; svazový stát Myanmaru; zvezna država Mjanmara; Estado de Kachin; État Kachin; Kachin estatua; Estat Katxin; Estat Kachin; MM-11; Bang Kachin; MM-11; Država Kačin; کاچین اسٹیٹ; กะฉิ่น; รัฐกะฉิ่น; คะฉิ่น; รัฐคะฉิ่น; Jingphaw Mungdan; מדינת קאצ'ין; Kachin Staat; Kachin-staat; Država Kačin; Kachin; Kačin; कचिन राज्य; काचिन राज्य; కచిన్ నగరం; ਕਚਿਨ ਰਾਜ; কাচিন ৰাজ্য; Kaĉina Ŝtato; Kaĉin; ولايه كاشين; ကချင်ပြည်နယ်‌

**काचीन राज्य**| म्यानमारमधील राज्य चित्र  ध्वज  स्थानदर्शक नकाशा  |
| **माध्यमे अपभारण करा** |
|  विकिपीडिया |
| प्रकार | * state of Myanmar
 |
| स्थान | म्यानमार |
| राजधानी | * म्यिटक्यिना
 |
| स्थापना | * इ.स. १९४८
 |
| सर्वोच्च बिंदू | * खाकाबो राझी
 |
| लोकसंख्या | * १६,८९,४४१ (इ.स. २०१४)
* २१,९७,२८३ (इ.स. २०२४)
 |
| क्षेत्र | * ८९,०४१ km²
 |
| समुद्रसपाटीपासूनची उंची | * २७५ m
 |
| अधिकृत संकेतस्थळ |
| २६° ००′ ००″ N, ९७° ३०′ ००″ E |
|

| अधिकार नियंत्रण |
| --- |
|  Q140646  व्हीआयएएफ ओळखण: 139684687  एलसीसीएन ओळखण: n90633311 J9U ID: 987007565288505171  OpenStreetMap relation ID: 5996476 |
| * अनुनादक
* टिप्पणी
* Wikidocumentaries
* KML file
* विकिशूटमी
* ओपनस्ट्रीट मॅप
* चित्रित शोध
 |

 |
|  |

**काचीन** हे म्यानमार देशातील सर्वात उत्तरेकडील राज्य आहे. त्याच्या उत्तरेस चीन देशातील तिबेट प्रदेश, पूर्वेस चीनमधील युन्नान प्रदेश, दक्षिणेस शान राज्य आणि पश्चिमेस सागाइंग प्रदेश व भारतातील अरुणाचल प्रदेश राज्य आहे. काचीन राज्याचे क्षेत्रफळ ८९,०४१ किमी२ असून म्यिटक्यिना शहर ही राजधानी आहे.

काचीन राज्यात म्यानमारमधील खाकाबो राझी हे सर्वोच्च शिखर आहे.

## समाजव्यवस्था

काचीन राज्याची लोकसंख्या १२ लाख असून बहुतांश लोक हे काचीन वंशाचे आहेत. सुमारे ५८.५% लोक हे बौद्ध धर्म पाळतात आणि ३८.३% लोक ख्रिश्चन धर्म पाळतात. जिंगफाॅ ही येथील पारंपारिक तसेच संपर्काची भाषा आहे.
# इरावती नदी

**इरावती नदी** पूर्व हिमालयात उगम पावून ब्रह्मदेशातून म्हणजेच म्यानमारमधून वाहणारी नदी आहे. अखंड भारत कल्पनेनुसार इरावती नदी ही भारताची पूर्व सीमा आहे.

| इरावती |
| --- |
| इरावती नदीचे दृश्य |
|
इरावती नदीच्या मार्गाचा नकाशा |
| उगम |
दक्षिण तिबेट, पश्चिम हिमालय पर्वतरांग |
| मुख |
अंदमानचा समुद्र |
| पाणलोट क्षेत्रामधील देश |
म्यानमार |
| लांबी |
२,२१० किमी (१,३७० मैल) |
| उगम स्थान उंची |
५,०१० मी (१६,४४० फूट) |
| उपनद्या |
चिंदविन नदी,मू नदी आणि मीतींगे नदी |

इरावती नदीचा उगम दक्षिण तिबेट मध्ये झाला आहे.ह्या नदीची लांबी २२१० किलोमीटर आहे.ह्या नदीची खास वैशिष्ट्य म्हणजे ही संपूर्ण म्यानमार देशातून जाते. ही अंदमानचा समुद्रास जाऊन मिळते. या नदीचा प्रवाह दक्षिण दिशेस आहे. ही म्यानमार देशाची मुख्य आणि राष्ट्रीय नदी आहे. हिंदू धर्माचे प्राचीन काळापासून या नदीशी नाते जूडलेले आहे.,,
# झांबिया

|  |
| --- |
| **झांबिया** Republic of Zambia झांबियाचे प्रजासत्ताक |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| ध्वज | चिन्ह |

 |
| ब्रीद वाक्य: "One Zambia, One Nation" |
| राष्ट्रगीत: "Stand and Sing of Zambia, Proud and Free"  |
| झांबियाचे स्थानझांबियाचे जागतिक नकाशावरील स्थान |
| **राजधानी** (व सर्वात मोठे शहर) | लुसाका  |
| **अधिकृत भाषा** | इंग्लिश |
| इतर प्रमुख भाषा | बेम्बा, चेवा |
| **सरकार** | अध्यक्षीय प्रजासत्ताक |
|  - राष्ट्रप्रमुख | हकाइंडे हिचिलेमा |
|  |
|  |
|  |
| **महत्त्वपूर्ण घटना** |
|  - स्वातंत्र्य दिवस | २४ ऑक्टोबर १९६४ (युनायटेड किंग्डमपासून)  |
| क्षेत्रफळ |
|  - एकूण | ७,५२,६१८ किमी२ (३९वा क्रमांक) |
|  - पाणी (%) | १ |
| लोकसंख्या |
|  -एकूण | १,२९,३५,००० (७१वा क्रमांक) |
|  - गणती | {{{लोकसंख्या\_गणना}}}
{{{लोकसंख्या\_गणना\_वर्ष}}} |
|  - घनता | १६/किमी² |
| **वार्षिक सकल उत्पन्न (पीपीपी)** |
|  - एकूण | २१.८८२ अब्ज अमेरिकन डॉलर  |
|  - वार्षिक दरडोई उत्पन्न | १,६१० अमेरिकन डॉलर  |
| **मानवी विकास निर्देशांक**  . | ▲ ०.४३० (कमी) (१६४ वा) (२००८) |
| **राष्ट्रीय चलन** | क्वाचा |
| **आंतरराष्ट्रीय कालविभाग** | यूटीसी+०२:०० |
| **आय.एस.ओ. ३१६६-१** | ZM |
| **आंतरजाल प्रत्यय** | .zm |
| **आंतरराष्ट्रीय दूरध्वनी क्रमांक** | २६० |
| राष्ट्र\_नकाशा |

**झांबिया** हा आफ्रिका खंडाच्या दक्षिण भागातील एक भूपरिवेष्ठित देश आहे. झांबियाच्या उत्तरेला कॉंगोचे लोकशाही प्रजासत्ताक, वायव्येला टांझानिया, पूर्वेला मलावी, नैर्ऋत्येला मोझांबिक दक्षिणेला झिंबाब्वे, बोत्स्वाना व नामिबिया तर पश्चिमेला ॲंगोला हे देश आहेत. लुसाका ही झांबियाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. कित्वे व न्दोला ही येथील इतर प्रमुख शहरे आहेत.

आफ्रिकेमधील इतर देशांप्रमाणे झांबिया अनेक दशके युरोपीय राष्ट्रांची वसाहत होता. १८८८ साली सेसिल ऱ्होड्सने येथे खाणकाम करण्याचे हक्क विकत घेतले. १९११ साली ब्रिटिश सरकारने हा भूभाग ताब्यात घेऊन येथे उत्तर ऱ्होडेशिया ह्या प्रांताची निर्मिती केली. पुढील ५० वर्षे ब्रिटनच्या अधिपत्याखाली राहिल्यानंतर २४ ऑक्टोबर १९६४ साली झांबियाला स्वातंत्र्य मिळाले. केनेथ कोंडा हा स्वतंत्र झांबियाचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष होता.

२०१० सालच्या जागतिक बँकेच्या एका अहवालानुसार झांबिया जगातील सर्वात जलद गतीने आर्थिक सुधारणा करणाऱ्या देशांपैकी एक आहे. येथील अर्थव्यवस्था मोठ्या प्रमाणावर तांब्याच्या खाणकामावर अवलंबून आहे. युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थान असलेला व्हिक्टोरिया धबधबा झांबिया व झिंबाब्वेच्या सीमेवर आहे.

## खेळ

* ऑलिंपिक खेळात झांबिया
* झांबिया फुटबॉल संघ

## बाह्य दुवे

|  |  |
| --- | --- |
|  | विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
 झांबिया |

* अधिकृत संकेतस्थळ (इंग्लिश मजकूर)

* झांबियाचे विकिमिडिया अ‍ॅटलास
* विकिव्हॉयेज वरील झांबिया पर्यटन गाईड (इंग्रजी)
# अब्द्रबबुह मन्सूर हदी

|  |
| --- |
| अब्द्रबबुह मन्सूर हदी
عبدربه منصور هادي |
|

---

 |
| जन्म | १ सप्टेंबर, १९४५  (1945-09-01) |

**अब्द्रबबुह मन्सूर हदी** ('Abdrabbuh Manṣūr Hādī; अरबी: عبدربه منصور هادي  येमेनी उच्चारण: साचा:IPA-ar; जन्म 1 सप्टेंबर 1945) एक येमेनी राजकारणी आणि माजी येमेन सशस्त्र सेनाचे फील्ड मार्शल आहे. ते २७ फेब्रुवारी २०१२ पासून येमेनचे राष्ट्राध्यक्ष आहेत आणि १९९४ ते २०१२ पर्यंत ते उपाध्यक्ष होते.

४ जून ते २३ सप्टेंबर २०११ दरम्यान, हदी  येमेनचे राष्ट्रपती होते, करण अली अब्दुल्ला सालेह सौदी अरेबियातील वैद्यकीय उपचार घेत होते. २०११ च्या यमनी बंडखोर दरम्यान राष्ट्रपती महलवर हल्ला झाला. 23 नोव्हेंबर रोजी ते पुन्हा अध्यक्ष झाले आणि सलेह हे राष्ट्रपती निवडणुकीसाठी प्रलंबित राहिले. हडी "राष्ट्रीय एकता सरकार स्थापन करण्याची अपेक्षा ठेवत होते आणि ९० दिवसांच्या आत लवकर राष्ट्रपतिपदाची निवडणूक लढण्याची अपेक्षा होती" आणि "सालेह" हे नाव केवळ राष्ट्रपती म्हणूनच चालू राहिले.
२१ फेब्रुवारी २०१२ रोजी दोन वर्षांच्या ट्रान्सिशनल कालावधीसाठी मन्सूर हदी यांची निवड राष्ट्रपती म्हणून झाली होती. त्या निवडणुकीत ते एकमेव उमेदवार होते. जानेवारी 2014 मध्ये त्याच्या आज्ञा आणखी एका वर्षासाठी वाढविण्यात आला.. तथापि, आपल्या मतांच्या समाप्तीनंतर ते सत्तेत राहिले.

२२ जानेवारी २०१५ रोजी, हुडींना हौथिसने राजीनामा देण्यास भाग पाडले. त्यानंतर हौथांनी राष्ट्राध्यक्षांच्या महलला जप्त केला आणि त्यांना वर्च्युअल घराने अटक केली. एका महिन्यानंतर तो एडनच्या आपल्या गावी पळून गेला.राजीनामा परत दिला, आणि हुडीं टेकओव्हर एक असंवैधानिक निर्णायक मत म्हणून दोष दिले. हौथिस यांनी रेव्हॉल्व्हरसन समितीची स्थापना केली आणि राष्ट्राध्यक्षपदाच्या शक्ती, तसेच जनरल पीपल्स काँग्रेस, हदींच्या स्वतःच्या राजकीय पक्षाची सत्ता धारण केली. 25 मार्च 2015 रोजी, हाडीने एका बोटात येमेन पळाले करण हौथिस सैन्याने एडन वरकब्जा केले दुसऱ्या दिवशी रियाध येथे पोहोचल्यावर सौदी अरेबियाने आपल्या सरकारच्या पाठिंब्याने बमबारीची मोहीम सुरू केली. सप्टेंबर 2015 मध्ये, तो एडन परत आला कारण सऊदी समर्थक शासकीय सैन्याने शहरावर पुन्हा कब्जा केला

## जीवन आणि शिक्षण

तरुण अब्द्रबबुह मन्सूर हदी दक्षिण येमेनी दरम्यान त्याच्या सेवा सैन्य
हुडीचा जन्म १९४५ ठुकैं, अब्यानएक जो एक दक्षिण येमेनी गव्हरनरेट आहे इथे झाला. १९६४ मध्ये फेडरेशन ऑफ साउथ अरेबियामध्ये त्यांनी एका सैन्य अकादमीतून पदवी प्राप्त केली. १९६६ साली त्यांनी ब्रिटनमध्ये शिकण्यासाठी सैन्य शिष्यवृत्ती घेतल्यानंतर पदवी प्राप्त केली, पण इंग्रजी बोलू शकले नाही.

१९७० मध्ये त्यांना सहा वर्षांत इजिप्तमधील टॅंकचा अभ्यास करण्यासाठी आणखी एक लष्करी शिष्यवृत्ती मिळाली सोबियन युनियनमधील लष्करी कमांडिंगचा अभ्यास करत असतांना चार चार वर्षे त्यांनी सोबत काम केले. त्यांनी १९८६ पर्यंत दक्षिण येमेनच्या सैन्यात अनेक सैन्य पदांचा कब्जा केला जेव्हा ते दक्षिण येमेनचे अध्यक्ष अली नासर मोहम्मद, दक्षिण येमेनचे राष्ट्रपती, १९८६ च्या गृहयुद्धानंतर अली नसीर यांच्या सत्तारूढ येमेनी समाजवादी पक्षाच्या गटाचा पराभव झाला.

## संदर्भ
# आर्लिंग्टन (टेक्सास)

हा लेख टेक्सासमधील शहर आर्लिंग्टन याबद्दल आहे.  या शब्दाच्या इतर उपयोगांसाठी पाहा, आर्लिंग्टन (निःसंदिग्धीकरण).

|  |
| --- |
| **आर्लिंग्टनArlington** |
| **अमेरिकामधील शहर** |
|   |
|
आर्लिंग्टनआर्लिंग्टनचे टेक्सासमधील स्थान
 |
|
आर्लिंग्टनआर्लिंग्टनचे अमेरिकामधील स्थान
 |
| गुणक: ﻿ / ﻿ |
| देश | **अमेरिका** |
| राज्य |  टेक्सास  |
| क्षेत्रफळ |  २५८.२ चौ. किमी (९९.७ चौ. मैल)  |
| समुद्रसपाटीपासुन उंची |  ३,६०५ फूट (१,०९९ मी)  |
| लोकसंख्या   |
|   - शहर |  ३,६५,४३८  |
|   - घनता |  १,४९४.९ /चौ. किमी (३,८७२ /चौ. मैल)  |
| www.ArlingtonTX.gov |

**आर्लिंग्टन** (इंग्लिश: Arlington) हे अमेरिकेच्या टेक्सास राज्यातील एक शहर आहे. आर्लिंग्टन हे टेक्सासमधील सातव्या तर अमेरिकेमधील ५०व्या क्रमांकाचे मोठे शहर असून ते डॅलस-फोर्ट वर्थ ह्या महानगराचा भाग आहे. डॅलसच्या ३२ किमी पश्चिमेला व फोर्ट वर्थच्या २० किमी पूर्वेला वसलेल्या आर्लिंग्टन शहराची लोकसंख्या २०१० साली ३.६५ लाख इतकी होती. डॅलस-फोर्ट वर्थ-आर्लिंग्टन महानगर क्षेत्राची एकूण लोकसंख्या ६३.७ लाख इतकी आहे.

## गॅलरी

* आर्लिंग्टनमधील डॅलस काउबॉईजचे काउबॉइज फुटबॉल स्टेडियम

## बाह्य दुवे

* अधिकृत संकेतस्थळ
* स्वागत कक्ष
* विकिव्हॉयेज वरील आर्लिंग्टन पर्यटन गाईड (इंग्रजी)

 विकिमीडिया कॉमन्सवर आर्लिंग्टन  संबंधित संचिका आहेत

## संदर्भ आणि नोंदी
# मार्को स्ट्रेलर

Marco Streller; Marco Streller; Marco Streller; Marco Streller; Marco Streller; Marco Streller; مارکو سترلر; 斯特雷勒; Marco Streller; Marco Streller; マルコ・シュトレラー; Marco Streller; Marco Streller; ماركو شتريلر; Марко Штреллер; Marco Streller; 마르코 슈트렐러; Marco Streller; Marco Streller; Marco Streller; Marco Streller; Marco Streller; Marco Streller; Marco Streller; Marco Streller; मार्को स्ट्रेलर; Marco Streller; Marco Streller; Marco Streller; Marko Štrellers; Marco Streller; Marco Streller; Marco Streller; Марко Штреллер; Marco Streller; מרקו שטרלר; Марко Штреллер; Marco Streller; Marco Streller; Marco Streller; Marco Streller; Marco Streller; Marco Streller; مارکو سترلر; Marco Streller; ماركو شتريلر; Marco Streller; Marco Streller; futbolista suizo; svájci labdarúgó; futbolari suitzarra; futbolista suizu; швейцарский футболист; Schweizer Fussballspieler; futbollist zviceran; بازیکن فوتبال سوئیسی; schweizisk fodboldspiller; fotbalist elvețian; スイスのサッカー選手; schweizisk fotbollsspelare; швейцарський футболіст; Schwiizer Fuessballspiiler; 스위스 남자 축구 선수; Swiss footballer; dirigente sportivo e calciatore svizzero; সুইজারল্যান্ডীয় ফুটবলার; footballeur suisse; švicarski nogometaš; स्वित्झर्लंडचा फुटबॉलपटू; futebolista suíço; Šveices futbolists; sveitsisk fotballspelar; imreoir sacair Eilvéiseach; piłkarz szwajcarski; sveitsisk fotballspiller; Zwitsers voetballer; futbolista suís; Swiss footballer; Swiss footballer; Šveitsi jalgpallur; futbolista suizo; لاعب كرة قدم سويسري; Bal tãongra; כדורגלן שווייצרי; Штреллер, Марко; マルコ・シュトレーラー; 마르코 스트렐러; 마르코 스트렐레르; Streller; Marko Streller; Marco Streller; 史達拿

**मार्को स्ट्रेलर**| स्वित्झर्लंडचा फुटबॉलपटू |
| **माध्यमे अपभारण करा** |
|  विकिपीडिया |
| जन्म तारीख | जून १८, इ.स. १९८१ बासल |
| कार्य कालावधी (प्रारंभ) | * इ.स. २०००
 |
| नागरिकत्व | * स्वित्झर्लंड
 |
| कोणत्या देशामार्फत खेळला | * स्वित्झर्लंड
 |
| व्यवसाय | * association football player
 |
| खेळ-संघाचा सदस्य | * FC Concordia Basel (loan, १६, ३०, इ.स. २००१ – इ.स. २००२)
* FC Thun (loan, ८, १६, इ.स. २००२ – इ.स. २००३)
* FC Basel (१३, २०, इ.स. २००० – इ.स. २००४)
* १. एफ.सी. क्योल्न (loan, ३, १४, इ.स. २००६ – इ.स. २००६)
* व्ही.एफ.बी. श्टुटगार्ट (९, ५५, इ.स. २००४ – इ.स. २००७)
* स्वित्झर्लंड राष्ट्रीय फुटबॉल संघ (१२, ३७, इ.स. २००३ – इ.स. २०११)
* FC Basel (९८, २१३, इ.स. २००७ – इ.स. २०१५)
* Switzerland national under-20 association football team (०, ३, इ.स. २००१ – इ.स. २००२)
* Switzerland national under-21 football team (६, १३, इ.स. २००२ – इ.स. २००३)
 |
|

| अधिकार नियंत्रण |
| --- |
|  Q122341  आयएसएनआय ओळखण: 0000000497800572  व्हीआयएएफ ओळखण: 127144898726050291123  जीएनडी ओळखण: 1079427295  एलसीसीएन ओळखण: no2016168210  FIFA player ID (archived): 209790 WorldFootball.net person ID (old): marco-streller  UEFA player ID: 60390  Transfermarkt player ID: 4879 National-Football-Teams.com player ID: 6417  FootballDatabase.eu person ID: 3061 |
| * अनुनादक
* टिप्पणी
* Wikidocumentaries
* KML file
* चित्रित शोध
 |

 |
|  |

**मार्को स्ट्रेलर** (जून १८, इ.स. १९८१:बासेल, स्वित्झर्लंड - ) हा  स्वित्झर्लंडकडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळणारा खेळाडू आहे. हा एफ.सी. बेसेलकडून क्लब फुटबॉल खेळतो.
# इ.स. १३७४

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे २ रे सहस्रक |
| **शतके:** |  १३ वे शतक -  **१४ वे शतक** - १५ वे शतक |
| **दशके:** |  १३५० चे - १३६० चे -  **१३७० चे** - १३८० चे - १३९० चे |
| **वर्षे**: |  १३७१ - १३७२ - १३७३ -  **१३७४** - १३७५ - १३७६ - १३७७ |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## ठळक घटना आणि घडामोडी

## जन्म

## मृत्यू
# इ.स. १८६२

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे २ रे सहस्रक |
| **शतके:** |  १८ वे शतक -  **१९ वे शतक** - २० वे शतक |
| **दशके:** |  १८४० चे - १८५० चे -  **१८६० चे** - १८७० चे - १८८० चे |
| **वर्षे**: |  १८५९ - १८६० - १८६१ -  **१८६२** - १८६३ - १८६४ - १८६५ |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## ठळक घटना आणि घडामोडी

* फेब्रुवारी १५ - अमेरिकन यादवी युद्ध - जनरल युलिसिस एस. ग्रॅंटने टेनेसीतील फोर्ट डोनेलसन किल्ल्यावर हल्ला चढवला.
* फेब्रुवारी १६ - अमेरिकन गृहयुद्ध - जनरल युलिसिस एस. ग्रॅंटने फोर्ट डोनेलसनचा किल्ला काबीज केला.
* मार्च ७ - अमेरिकन गृहयुद्ध-पी रिजची लढाई - जनरल सॅम्युएल कर्टीसच्या नेतृत्वाखाली युनियन सैन्याने जनरल अर्ल व्हान डॉर्नच्या कॉन्फेडरेट सैन्याला पी रिज, आर्कान्सा येथे हरवले.
* एप्रिल २० - लुई पास्चर व क्लॉड बर्नार्डने पास्चरायझेशनचा प्रयोग केला.
* एप्रिल २५ - अमेरिकन गृहयुद्ध - उत्तरेने न्यू ऑर्लिअन्स जिंकले.
* मे ५ - मेक्सिकोत इग्नासियो झारागोझाच्या नेतृत्वाखाली स्थानिक लोकांनी फ्रांसच्या सैन्याला पेब्लाच्या लढाईत हरवले. हा दिवस मेक्सिकोत सिंको दि मायो (मेची ५ तारीख) म्हणून साजरा केला जातो..
* मे ११ - अमेरिकन यादवी युद्ध - दक्षिणेची युद्धनौका सी.एस.एस. व्हर्जिनीया बुडाली.
* मे १२ - अमेरिकेचे सैन्य लुईझियानाच्या बॅटन रूज शहरात शिरले.
* मे ३१ - अमेरिकन यादवी युद्ध - सेव्हेन पाईन्सची लढाई.
* जून ६ - अमेरिकन यादवी युद्ध - उत्तरेने मेम्फिस, टेनेसी जिंकले.
* जून ७ - अमेरिका व युनायटेड किंग्डमने गुलामांच्या व्यापार बंद करण्याचा निर्णय घेतला.
* जून १९ - अमेरिकेने आपल्या प्रांतातील गुलामगिरीची प्रथा बेकायदा जाहीर केली.
* जून २० - रोमेनियाचा पंतप्रधान बार्बु कटार्जुची हत्या.
* ऑगस्ट ९ - अमेरिकन यादवी युद्ध - सीडर माउंटनची लढाई.
* ऑगस्ट १७ - अमेरिकेत आपल्याच जमिनींवरून हुसकून लावलेल्या लाकोटा जमातीच्या लोकांनी मिनेसोटा नदीच्या किनारी असलेल्या श्वेतवर्णीय वसाहतींवर हल्ला केला.
* डिसेंबर १३ - अमेरिकन गृहयुद्ध - फ्रेडरिक्सबर्गच्या लढाईत कॉन्फेडरेट जनरल रॉबर्ट ई. लीने युनियन जनरल ऍम्ब्रोस ई. बर्नसाइडला हरविले.

## जन्म

* जुलै १४ - गुस्टाफ क्लिम्ट, ऑस्ट्रियन चित्रकार.
* ऑगस्ट २९ - अँड्रु फिशर, ऑस्ट्रेलियाचा पाचवा पंतप्रधान.
* सप्टेंबर २५ - बिली ह्युस, ऑस्ट्रेलियाचा सातवा पंतप्रधान.
* ऑक्टोबर ३ - जॉनी ब्रिग्स, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू

* जानेवारी १० - सॅम्युएल कोल्ट, अमेरिकन संशोधक.
* जुलै २४ - मार्टिन व्हॅन ब्युरेन, अमेरिकेचा ८वा राष्ट्राध्यक्ष.
# इ.स. ८९८

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे १ ले सहस्रक |
| **शतके:** |  ८ वे शतक -  **९ वे शतक** - १० वे शतक |
| **दशके:** |  ८७० चे - ८८० चे -  **८९० चे** - ९०० चे - ९१० चे |
| **वर्षे**: |  ८९५ - ८९६ - ८९७ -  **८९८** - ८९९ - ९०० - ९०१ |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी

## जन्म

* ह्यू ल ग्रँ - ह्यू कॅपेचे वडील.

## मृत्यू

* ऑक्टोबर १५ - लॅम्बर्ट, पवित्र रोमन सम्राट.

## शोध

## निर्मिती

## समाप्ती
# इ.स. २५७

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे १ ले सहस्रक |
| **शतके:** |  २ रे शतक -  **३ रे शतक** - ४ थे शतक |
| **दशके:** |  २३० चे - २४० चे -  **२५० चे** - २६० चे - २७० चे |
| **वर्षे**: |  २५४ - २५५ - २५६ -  **२५७** - २५८ - २५९ - २६० |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी

* ऑगस्ट ३१ - सिक्स्टस दुसरा पोप पदी.

## जन्म

## मृत्यू

## शोध

## निर्मिती

## समाप्ती
# पद्मश्री पुरस्कार

|  |
| --- |
| पद्मश्री |
|  |
| पुरस्कार माहिती |
| **प्रकार** | नागरी |
| **वर्ग** | सामान्य |
| **स्थापित** | १९५४ |
| **प्रथम पुरस्कार वर्ष** | १९५४ |
| **अंतिम पुरस्कार वर्ष** | २०२० |
| **एकूण सन्मानित** | २९१३ |
| **सन्मानकर्ते** |  भारत सरकार |
| **रिबन** |  |
| **पुरस्कार क्रम** |
| भारतरत्न ← पद्मविभूषण ← पद्मभूषण ← **पद्मश्री** → नाही |

**पद्मश्री** हा भारतरत्न, पद्मविभूषण आणि पद्मभूषण यांनंतर भारतीय प्रजासत्ताकाचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार आहे. २ जानेवारी १९५४ रोजी स्थापित करण्यात आलेला हा पुरस्कार "कला, शिक्षण, उद्योग, साहित्य, विज्ञान, अभिनय, औषधोपचार, समाजसेवा आणि सार्वजनिक घडामोडींसह विविध क्षेत्रांतील उल्लेखनीय योगदानासाठी" प्रदान केला जातो. हा पुरस्कार भारत सरकारकडून दरवर्षी भारताच्या प्रजासत्ताक दिनी दिला जातो.

## इतिहास

के.आर. नारायणन यांच्या राष्ट्रपतीपदाच्या कार्यकाळात तेलगू पत्रकार तुर्लापती कुटुंबा राव यांना प्रदान करण्यात आलेले पद्मश्री प्रमाणपत्र
कला, शिक्षण, उद्योग, साहित्य, विज्ञान, अभिनय, औषधोपचार, समाजसेवा आणि सार्वजनिक घडामोडींसह विविध क्षेत्रांतील त्यांच्या उल्लेखनीय योगदानाची दखल घेऊन भारतीय नागरिकांना सन्मानित करण्यासाठी १९५४ मध्ये पद्म पुरस्कारांची स्थापना करण्यात आली. हे पुरस्कार अशा काही नामवंत व्यक्तींना देखील देण्यात आले आहेत ज्या भारताच्या नागरिक नव्हत्या, परंतु त्यांनी भारतासाठी विविध प्रकारे योगदान दिले होते.
निवडीच्या निकषांवर काही वर्तुळातून टीका झाली आहे, असा दावा केला जातो की विशिष्ट व्यक्तींची बाजू घेण्यासाठी अनेक अत्यंत पात्र कलाकारांना वगळण्यात आले आहे. भारताने आता सामान्य नागरिकांसाठी वार्षिक नागरी "पद्म" पुरस्कारांसाठी नामांकनाची शिफारस करण्यासाठी एक ऑनलाइन नामांकन व्यासपीठ तयार केले आहे.
याच्या दर्शनी भागावर, संस्कृतमध्ये कमळ असा अर्थ असलेला "पद्म" आणि 'श्री' किंवा 'श्रीमती' याच्याशी समकक्ष संस्कृत-व्युत्पन्न मानद संबोधन असलेला "श्री" (म्हणजेच, "बहरलेले उदात्त व्यक्तिमत्व"), हे शब्द कमळाच्या फुलाच्या वर आणि खाली देवनागरीमध्ये कोरलेले आहेत. दोन्ही बाजूंकडील भौमितिक नक्षी चकाकी दिलेल्या कांस्य धातूमध्ये आहे. सर्व नक्षीकाम पांढऱ्या सोन्यात आहे.
As of 2025 नुसार, ३४४८ व्यक्तींना हा पुरस्कार मिळाला आहे. २०२५ मध्ये, ११३ व्यक्तींना पद्मश्री प्रदान करण्यात आला.

## विजेते

|  |  |
| --- | --- |
| कालखंड | विजेते |
| १९५४-१९५९ | पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९५४-१९५९ |
| १९६०-१९६९ | पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९६०-१९६९ |
| १९७०-१९७९ | पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९७०-१९७९ |
| १९८०-१९८९ | पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९८०-१९८९ |
| १९९०-१९९९ | पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९९०-१९९९ |
| २०००-२००९ | पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०००-२००९ |
| २०१०-२०१९ | पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०१०-२०१९ |
| २०२०-२०२९ | पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०२०-२०२९ |
# गीत

शब्दरचनेला सुरावट किंवा स्वररचना प्राप्‍त करून दिली तर ती शब्दरचना गीत बनते. शब्दरचना ही शब्दांच्या उच्चारांच्या ज्या समाजमान्य पद्धती आहेत तिच्यातून जन्माला येत असते. ती करताना प्रत्येक ओळीत विशिष्ट अनुक्रमाने येणारा शब्दसमूह हा एक कालिक रचना घडवितो. अनेकदा विशिष्ट अंतराने तोच तो उच्चार येतो आणि आपणास लयपूर्ण बांधणी प्रतीत होते. कवितेच्या या अंगभूत लयीवर सुरांची एक रचना बसविली गेली की ती कविता गीत बनते. संगीतातील स्वररचनेमध्ये कवितेतील शब्द बसविले की गीत तयार होते.

अनेक गीतांच्या चाली या भारतीय शास्त्रीय संगीताच्या रागांवर आधारलेल्या असतात. अशा गीतांचा परिचय करून देणारी काही पुस्तके मराठीत आहेत. त्यांपैकी काही ही :-

* नादवेध (अच्युत गोडबोले व सुलभा पिशवीकर)
* स्वर सुधा (श्रीपाद जोशी)

## गीतप्रकार

* धृपद
* धमार
* ख्याल
* तराणा
* ठुमरी
* टप्पा
* चीज
* गझल
* कव्वाली
* अभंग
* लावणी
* पोवाडे
* होरी
* त्रिवट
* कजरी
* चैती
* दादरा
* भजन
* कीर्तन
* अष्टपदी
* भावगीत
* भक्तीगीत
* चित्रपटगीत
* लोकगीत
* चतरंग
* लक्षणगीत
* सरगम
* रवींद्र संगीत
* इंडियन पॉप
* इंडियन रॉक
* देशभक्तीपर गीत
# ऑर्ड्र डे आर्ट्स एट डे लेट्र

| ऑर्ड्र डे आर्ट्स एट डे लेट्र |
| --- |
| Insignia of an Officier and a Chevalier |
| प्रदानकर्ता |
संस्कृती मंत्रालय, फ्रान्स सरकार |
| संकेतस्थळ |
   |
| Next (higher) |
Ordre du Mérite Maritime |
| Next (lower) |
Escapees' Medal|Médaille des Évadés |
|  |
|  Commandeur  Officier  ChevalierRibbon bars of the Order |
|  |
| Precedence |

 **ऑर्डे डेस आर्ट्स एट डेस लेट्रेस** (इंग्रजी भाषांतर: ऑर्डर ऑफ आर्ट्स अँड लेटर्स) हा फ्रान्सचा एक किताब आहे, जो २ मे १९५७ रोजी सांस्कृतिक मंत्रालयाने स्थापन केला होता. Ordre national du Mérite ला त्याची पूरक स्थिती १९६३ मध्ये अध्यक्ष चार्ल्स डी गॉल यांनी पुष्टी केली. कला, साहित्य किंवा या क्षेत्रांच्या प्रसारासाठी महत्त्वपूर्ण योगदानाबद्दल हा सन्मान दिला जातो.

या किताबाची उत्पत्ती ऑर्डर ऑफ सेंट मायकेल (१ ऑगस्ट १४६९ मध्ये स्थापना) ला दिली जाते. हे फ्रेंच सरकारी सूत्रांनी मान्य केले आहे.

## संदर्भ