Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# इंग्लंड दुसरा हेन्री

**दुसरा हेन्री** (५ मार्च, ११३३ - ११८९) हा ११५४–११८९ च्या दरम्यान इंग्लंडचा राजा होता.

दुसऱ्या हेन्रीची पस्तीस वर्षांची राजवट तीन कारणांकरता लक्षणीय मानली जाते. पहिले म्हणजे पहिल्या विल्यमने १०६६ मध्ये स्थापलेले इंग्लंडवरील नॉर्मन घराण्याचे राज्य जवळपास वीस वर्षांच्या अवकाशानंतर दुसऱ्या हेन्रीने पुन्हा नॉर्मन घराण्याकडे आणले. वास्तविक पाहता दुसरा हेन्री केवळ आईकडून नॉर्मन घराण्याचा वंशज होता. त्यामुळे त्याला ॲंजू घराण्याचा प्रतिनिधी मानावे लागेल. परंतु त्याच्या आईचे त्याच्या वडलांशी कधीच पटले नाही, व केवळ पुरूष वारसदार नसल्यामुळे आपल्या वडिलांच्या, म्हणजे पहिल्या हेन्रीच्या, हातून राज्य निसटले याची तिला कायम खंत होती. त्यामुळे लहान वयापासूनच दुसरा हेन्री नॉर्मन घराण्याचा वारसदार म्हणून वाढला व तसे स्वतःकडे पाहू लागला. दुसऱ्या हेन्रीच्या कारकिर्दीतील दुसरी लक्षणीय गोष्ट म्हणजे त्याच्या हातून घडलेला इंग्लंडचा विस्तार. हेन्रीच्या पूर्वी केवळ आजच्या नॉर्मंडी व इंग्लंड भागात असलेले इंग्रजी राज्य हेन्रीच्या हुकुमतीखाली स्पेनपासून स्कॉटलंडपर्यंत पसरले. इंग्लंड या काळाच्या आधी व नंतर कधीच इतका मोठा नव्हता. हे राज्य युरोपमधील तत्कालीन राज्यांच्या तुलनेत इतके मोठे होते की कधीकधी त्यास ॲंजेवीन साम्राज्य, म्हणजे ॲंजूचे साम्राज्य, म्हणून देखील संबोधले जाते. दुसऱ्या हेन्रीच्या राजवटीची तिसरी विशेष बाब ही त्याच्यात आणि इंग्लंडमधल्या ख्रिस्ती धर्माच्या सर्वात श्रेष्ठ प्रतिनिधीत झालेला वाद होय. दुसरा हेन्री आणि कॅंटरबरीचा आर्चबिशप थॉमस बेकेट यांच्यातला हा वाद इतका विकोपास गेला की त्याचा शेवट बेकेटच्या प्रसिद्ध हत्येत झाला. या वादाच्या मुळाशी इंग्लंडच्या मातीवर रोमच्या पोपचा कायदा श्रेष्ठ की इंग्लंडच्या राजाचा हा प्रश्न होता. म्हणजेच ऐहिक राज्य ख्रिस्ताने सांगितलेल्या आणि पोपने मान्यता दिलेल्या तत्त्वांवर आधारित असावे की सामान्य राजेरजवाड्यांनी मानलेल्या तत्त्वावर या पुढे युरोपमध्ये ज्वलंत स्वरूप धारण केलेल्या प्रश्नाला दुसऱ्या हेन्रीच्या इंग्लंडमध्ये तोंड फुटले.

अनेक बेकायदेशीर संततीशिवाय दुसऱ्या हेन्रीस चार मुले आणि चार मुली अशी आठ कायदेशीर अपत्ये होती. आपल्या मृत्यूनंतर राज्याचे काय या काळजीमुळे दुसऱ्या हेन्रीने आपल्या थोरल्या मुलाचा (याचेही नाव हेन्री) राज्याभिषेक हयात असताना स्वतःच्या हस्तेच केला. पण एव्हढे करूनही भाऊबंदकी टळली नाही. दुसऱ्या हेन्रीच्या मृत्यूपुर्वीच त्याच्यात आणि त्याच्या चारही पुत्रांत कमालीचे कटू युद्ध घडले. यात दुसरा हेन्रीचा थोरला मुलगा मारला जाऊन राज्य पुन्हा दुसऱ्या हेन्रीकडे आले. शेवटी हेन्रीच्या मृत्यूपश्चात त्याचा तिसरा मुलगा रिचर्ड राज्यावर आला. पण दहाच वर्षात त्याचे राज्य दुसऱ्या हेन्रीच्या सर्वात धाकट्या मुलाकडे, म्हणजे जॉनकडे आले.
# जून २४

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << |  **जून २०२६** | >> |
| सो | मं | बु | गु | शु | श | र |
|  |  |  |  | १ | २ | ३ |
| ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० |
| ११ | १२ | १३ | १४ | १५ | १६ | १७ |
| १८ | १९ | २० | २१ | २२ | २३ | २४ |
| २५ | २६ | २७ | २८ | २९ | ३० |  |

जून २४ हा ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार वर्षातील **१७५ वा** किंवा लीप वर्षात **१७६ वा** दिवस असतो.

## ठळक घटना आणि घडामोडी

### चौदावे शतक

* १३१४ - बॅनॉकबर्नची लढाई - रॉबर्ट द ब्रुसने एडवर्ड दुसऱ्याला हरवून स्कॉटलॅंड पुन्हा स्वतंत्र केले.
* १३४० - शंभर वर्षांचे युद्ध - एडवर्ड तिसऱ्यालाने फ्रांसच्या आरमाराचा धुव्वा उडवला.

### पंधरावे शतक

* १४४१ - इटन कॉलेजची स्थापना.
* १४९७ - जॉन कॅबट न्यू फाउंडलॅंडला पोचला.

### सोळावे शतक

* १५७१ - मिगेल लोपेझ दि लेगाझ्पीने मनिला शहराची स्थापना केली.

### सतरावे शतक

* १६६४ - न्यू जर्सी वसाहतीची स्थापना.
* १६९२ - किंग्स्टन शहराची स्थापना.

### अठरावे शतक

* १७९३ - फ्रांसने पहिले प्रजासत्ताक संविधान अंगिकारले.

### एकोणिसावे शतक

* १८१२ - नेपोलियन बोनापार्टने रशियावर आक्रमण केले.
* १८२१ - काराबोबोची लढाई.

### विसावे शतक

* १९१३ - ग्रीस व सर्बियाने बल्गेरियाबरोबरचा तह धुडकावला.
* १९१६ - पहिले महायुद्ध - सॉमची लढाई.
* १९४० - दुसरे महायुद्ध - फ्रांस व इटलीमध्ये संधी.
* १९४८ - सोवियेत संघाने दोस्त राष्ट्रांचा बर्लिनशी जमिनीवरून संपर्क तोडला.
* १९७५ - ईस्टर्न एरलाइन्सचे बोईंग ७२७ प्रकारचे विमान न्यू यॉर्कच्या जॉन एफ. केनेडी विमानतळावर कोसळले. ११३ ठार.
* १९९४ - अमेरिकन वायुसेनेचे बी-५२ प्रकारचे विमान फेरचाइल्ड एरफोर्स बेस येथे कोसळले. ४ ठार.
* १९९६ - मायकेल जॉन्सन याने १९.६६ सेकंदात २०० मीटर धावून विश्वविक्रम केला

### एकविसावे शतक

* २००२ - टांझानियात इगांडुजवळ रेल्वे अपघात. २८१ ठार.
* २००४ - न्यू यॉर्क राज्यात मृत्युदंड असंवैधानिक ठरवण्यात आला.

## जन्म

* १९०९ - गुरू गोपीनाथ, शास्त्रीय नर्तक.
* १९२७ - कवियरासू कन्नडासन, तमिळ लेखक.

## मृत्यू

## प्रतिवार्षिक पालन

## बाह्य दुवे

* बीबीसी न्यूजवर जून २४ च्या विशेष घटना (इंग्रजी मजकूर)

जून २२ - जून २३ - जून २४ - जून २५ - जून २६ (जून महिना)
# बर्न

|  |
| --- |
| **बर्नBern** |
| **स्वित्झर्लंड देशाची राजधानी** |
|   |
|

|  |
| --- |
| चिन्ह |

 |
|
बर्नबर्नचे स्वित्झर्लंडमधील स्थान
 |
| गुणक: ﻿ / ﻿ |
| देश | **स्वित्झर्लंड** |
| राज्य |  बर्न  |
| क्षेत्रफळ |  ५१.६ चौ. किमी (१९.९ चौ. मैल)  |
| समुद्रसपाटीपासुन उंची |  ६३ फूट (१९ मी)  |
| लोकसंख्या   |
|   - शहर |  १,२२,९२५  |
|   - घनता |  २,३८२ /चौ. किमी (६,१७० /चौ. मैल)  |
|  |

**बर्न** हे स्वित्झर्लंडचे राजधानीचे शहर आहे.

या शहराची लोकसंख्या ३,४४,००० तर महानगराची लोकसंख्या ६,६०,००० आहे. लोकसंख्येनुसार बर्न स्वित्झर्लंडचे पाचव्या क्रमांकाचे शहर आहे.
# इ.स. १९१८

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे २ रे सहस्रक |
| **शतके:** |  १९ वे शतक -  **२० वे शतक** - २१ वे शतक |
| **दशके:** |  १८९० चे - १९०० चे -  **१९१० चे** - १९२० चे - १९३० चे |
| **वर्षे**: |  १९१५ - १९१६ - १९१७ -  **१९१८** - १९१९ - १९२० - १९२१ |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## ठळक घटना आणि घडामोडी

* फेब्रुवारी १४ - एडगर राइस बरोच्या टारझनवरील पहिला सिनेमा प्रदर्शित झाला.
* फेब्रुवारी १६ - लिथुएनियाने रशिया व जर्मनीपासून स्वातंत्र्य जाहीर केले.
* फेब्रुवारी २४ - एस्टोनियाने रशिया पासून स्वातंत्र्य जाहीर केले.
* मार्च १ - जर्मन पाणबुडीने रॅथलिन बेटाजवळ ईंग्लंडचे एच.एस.एस. कॅल्गारियन हे जहाज बुडवले.
* मार्च ३ - पहिले महायुद्ध - ब्रेस्ट-लिटोव्स्कचा तह - युद्धातील रशियाचा सहभाग समाप्त. फिनलंड, लात्व्हिया, एस्टोनिया, पोलंड व लिथुएनियाच्या स्वतंत्र अस्तित्वाला मान्यता.
* मार्च ७ - पहिले महायुद्ध - फिनलंडने जर्मनीशी संधी केली.
* एप्रिल २१ - पहिले महायुद्ध - जर्मनीच्या *रेड बेरोन* नावाने ओळखला जाणाऱ्या लढाउ वैमानिक मॅन्फ्रेड फोन रिक्टोफेनचा लढाईत अंत.
* मे २ - जनरल मोटर्सने डेलावेरमधील शेवरोले मोटर कंपनी विकत घेतली.
* मे १५ - फिनलंडचे गृहयुद्ध समाप्त.
* मे १६ - अमेरिकेत सरकारवर टीका करणे हा तुरुंगवासास पात्र गुन्हा ठरवण्यात आला.
* जून ६ - पहिले महायुद्ध - बेलेउ वूडची लढाई.
* जुलै १७ - रशियाचा झार निकोलस दुसरा व त्याच्या कुटुंबाची हत्या.
* ऑगस्ट ८ - पहिले महायुद्ध-अमियेन्सची लढाई - दोस्त राष्ट्रांची जर्मनीविरुद्ध आगेकूच.
* डिसेंबर २७ - बृहद् पोलंड(ग्रांड डची ऑफ पोझ्नान)मध्ये पोलिश लोकांचे जर्मन सत्तेविरूद्ध बंड.

## जन्म

* फेब्रुवारी २२ - रॉबर्ट वाडलो, ८ फूट ११ ईंच (२७२ से.मी.) उंचीचा जगातील सगळ्यात उंच पुरूष.
* मार्च १ - होआव गुलार्ट, ब्राझिलचा राष्ट्राध्यक्ष.
* मार्च ११ - अल् इबेन, फिलाडेल्फियाचा अभिनेता.
* मे २३ - डेनिस कॉम्प्टन, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* जुलै १७ - कार्लोस मनुएल अराना ओसोरिया, ग्वाटेमालाचा राष्ट्राध्यक्ष.
* जुलै १८ - नेल्सन मंडेला, दक्षिण आफ्रिकेचा राष्ट्राध्यक्ष.
* जुलै २२ - गोपाळराव बळवंतराव कांबळे, मराठी चित्रकार.
* नोव्हेंबर १ - शरद तळवलकर, मराठी चित्रपटअभिनेते.
* डिसेंबर १४ - बी.के.एस.आय्यंगार, भारतीय योगतज्ञ.
* डिसेंबर २३ - हेल्मुट श्मिट, जर्मनीचा चान्सेलर.

## मृत्यू

* फेब्रुवारी ६ - गुस्टाफ क्लिम्ट, ऑस्ट्रियन चित्रकार.
* फेब्रुवारी १० - दुसरा अब्दुल हमीद, ओस्मानी सम्राट.
* एप्रिल २१ - मॅन्फ्रेड फोन रिक्टोफेन, जर्मन लढाऊ वैमानिक.
* जुलै ३ - महमद पाचवा, ओट्टोमन सम्राट.
* जुलै १७ - निकोलस दुसरा, रशियाचा झार (कुटुंबासह).
* सप्टेंबर १२ - जॉर्ज रीड, ऑस्ट्रेलियाचा चौथा पंतप्रधान.
* ऑक्टोबर ५ - रोलॉॅं गॅरो, फ्रेंच वैमानिक.

* ऑक्टोबर १५ - श्री संत साईबाबा, शिर्डीचे संत.
# काँगोचे प्रजासत्ताक

हा लेख काँगोचे प्रजासत्ताक याबद्दल आहे.  या शब्दाच्या इतर उपयोगांसाठी पाहा, काँगो.

|  |
| --- |
| **काँगोचे प्रजासत्ताक** République du Congo  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| ध्वज | चिन्ह |

 |
| ब्रीद वाक्य: *Unité, Travail, Progrès* (फ्रेंच) (एकता, कष्ट, प्रगती) |
| राष्ट्रगीत: *La Congolaise* |
| काँगोचे प्रजासत्ताकचे स्थानकाँगोचे प्रजासत्ताकचे जागतिक नकाशावरील स्थान |
| **राजधानी** (व सर्वात मोठे शहर) | ब्राझाव्हिल  |
| **अधिकृत भाषा** | फ्रेंच |
| **सरकार** | अध्यक्षीय प्रजासत्ताक |
|  - राष्ट्रप्रमुख | डेनिस सास्सू-न्ग्वेस्सो |
|  - पंतप्रधान | अनातोले कॉलिने माकोस्सो |
|  |
|  |
|  |
| **महत्त्वपूर्ण घटना** |
|  - स्वातंत्र्य दिवस | १५ ऑगस्ट १९६० (फ्रान्सपासून)  |
| क्षेत्रफळ |
|  - एकूण | ३,४२,००० किमी२ (६४वा क्रमांक) |
|  - पाणी (%) | ३.३ |
| लोकसंख्या |
|  -एकूण | ४३,६६,२६६ (२०१२) (१२८वा क्रमांक) |
|  - गणती | {{{लोकसंख्या\_गणना}}}
{{{लोकसंख्या\_गणना\_वर्ष}}} |
|  - घनता | १२.८/किमी² |
| **वार्षिक सकल उत्पन्न (पीपीपी)** |
|  - एकूण | १४.२८२ अब्ज अमेरिकन डॉलर  |
|  - वार्षिक दरडोई उत्पन्न | ४,५८९ अमेरिकन डॉलर  |
| **मानवी विकास निर्देशांक**  . | ▬ ०.५३३ (कमी) (१२६ वा) (२०११) |
| **राष्ट्रीय चलन** | मध्य आफ्रिकन सीएफए फ्रँक |
| **आंतरराष्ट्रीय कालविभाग** | यूटीसी + १:०० |
| **आय.एस.ओ. ३१६६-१** | CG |
| **आंतरजाल प्रत्यय** | .cg |
| **आंतरराष्ट्रीय दूरध्वनी क्रमांक** | २४२ |
| राष्ट्र\_नकाशा |

**काँगोचे प्रजासत्ताक** (*काँगो*) हा मध्य आफ्रिकेतील एक देश आहे. काँगोच्या शेजारी काँगोचे लोकशाही प्रजासत्ताक, गॅबन, मध्य आफ्रिकेचे प्रजासत्ताक, कामेरून व ॲंगोला देशाचा कबिंडा हा प्रांत आहे. पश्चिमेकडे काँगोला अटलांटिक महासागराचा अत्यंत लहान समुद्रकिनारा लाभला आहे. काँगो नदीकाठावर वसलेले ब्राझाव्हिल ही काँगोची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. शेजारील काँगोचे लोकशाही प्रजासत्ताक ह्या देशापासून वेगळा ओळखला जाण्यासाठी काँगोला अनेकदा काँगो-ब्राझाव्हिल असे संबोधले जाते.

इ.स. १९६० सालापर्यंत काँगो ही फ्रान्सची एक वसाहत होती. स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर काँगोमध्ये लष्करी, कम्युनिस्ट, लोकशाही इत्यादी अनेक प्रकारच्या राजवटींचे प्रयोग झाले. सध्या येथे अध्यक्षीय सरकार असून १९९७ सालापासून डेनिस सास्सू-न्ग्वेस्सो हा काँगोचा राष्ट्राध्यक्ष आहे. स्वातंत्र्यापासूनच आर्थिक दृष्ट्या कमकुवत असलेला काँगो यादवी, अराजकता, दोन राजकीय गटांमधील चकमकी इत्यादी कारणांस्तव आजही अशांत व अस्थिर आहे.

येथील अर्थव्यवस्था शेती व खनिज तेलावर अवलंबून असून खाणकाम हा देखील येथील प्रमुख उद्योग आहे.

## इतिहास

### नावाची व्युत्पत्ती

### प्रागैतिहासिक कालखंड

## भूगोल

### चतुःसीमा

### राजकीय विभाग

### मोठी शहरे

## समाजव्यवस्था

### वस्तीविभागणी

### धर्म

### शिक्षण

### संस्कृती

## राजकारण

## अर्थतंत्र

## खेळ

* ऑलिंपिक खेळात काँगोचे प्रजासत्ताक
* काँगोचे प्रजासत्ताक फुटबॉल संघ

## बाह्य दुवे

|  |  |
| --- | --- |
|  | विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
 काँगोचे प्रजासत्ताक |

* अधिकृत संकेतस्थळ (फ्रेंच मजकूर)

* काँगोचे प्रजासत्ताकचे विकिमिडिया अ‍ॅटलास
* विकिव्हॉयेज वरील काँगोचे प्रजासत्ताक पर्यटन गाईड (इंग्रजी)
# प्रोटेस्टंट सुधारणा

मार्टिन ल्युथरचा प्रोटेस्टंट सुधारणेमध्ये सिंहाचा वाटा होता
**प्रोटेस्टंट सुधारणा** (Protestant Reformation) ही ख्रिश्चन धर्मामधील एक चळवळ होती. मार्टिन ल्युथर, जॉन केल्व्हिन, हल्डरिश झ्विंग्ली व इतर अनेक सुधारकांनी ह्या चळवळीमध्ये भाग घेतला होता. १५१७ साली मार्टिन ल्युथरने आपल्या ग्रंथांमधून कॅथलिक चर्चवर घणाघाती टीका केली होती. हळूहळू ही चळवळ युरोपभर पसरली व जर्मनी, बाल्टिक व स्कॅंडिनेव्हिया प्रदेशांमध्ये ल्युथरन चर्च स्थापण्यात आली. फ्रान्स, नेदरलॅंड्स, स्वित्झर्लंड, हंगेरी इत्यादी राष्ट्रांमध्ये देखील सुधारवादी चर्च सुरू झाली. ह्यामध्येच प्रोस्टेस्टंट धर्माला चालना मिळाली.

कॅथलिक चर्चने प्रोटेस्टंट धर्माचा प्रसार रोखण्यासाठी अनेक प्रयत्न केले. ह्यामध्येच तीस वर्षांच्या युद्धाची मुळे रोवली गेली.

## बाह्य दुवे

* विदागारातील माहिती

 विकिमीडिया कॉमन्सवर सुधारणा  संबंधित संचिका आहेत
# पाईज बास्को

|  |
| --- |
| **पाईज बास्को**   País Vasco (स्पॅनिश) Euskadi (बास्क) |
| स्पेनचा स्वायत्त संघ |
|

|  |  |
| --- | --- |
| ध्वज | चिन्ह |

---

 |
|  पाईज बास्कोचे स्पेन देशामधील स्थान

---

 |
| **देश** |  स्पेन |
| **राजधानी** | व्हितोरिया |
| **क्षेत्रफळ** | ७,२३४ चौ. किमी (२,७९३ चौ. मैल) |
| **लोकसंख्या** | २१,५५,५४६ |
| **घनता** | २९८ /चौ. किमी (७७० /चौ. मैल) |
| **आय.एस.ओ. ३१६६-२** | ES-PV |
| **संकेतस्थळ** |  |

**पाईज बास्को** हा स्पेन देशाच्या उत्तर भागातील एक स्वायत्त संघ आहे. बिल्बाओ हे स्पेनमधील मोठे शहर ह्याच संघात वसले आहे.
# एपिफनी

**एपिफनी** हा एक ख्रिश्चन सण आहे. या दिवशी येशू ख्रिस्त यांनी देव म्हणून अवतार घेतल्याचे साजरे केले जाते. याची पारंपारिक तारीख ६ जानेवारी आहे. १९७० पासून काही देशांमध्ये १ जानेवारीनंतर येणाऱ्या पहिल्या रविवारी हा सण साजरा केला जातो. जुलियन दिनदर्शिका वापरणारे चर्च हा सण १९ जानेवारी रोजी साजरा करतात. जुलियन आणि ग्रेगरीय दिनदर्शिकांमधील सध्याच्या १३ दिवसांच्या फरकांमुळे ही तारीख निवडली गेली आहे..
# अँगोला

|  |
| --- |
| **अंगोला** República de Angola Republic of Angola ॲंगोलाचे प्रजासत्ताक |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| ध्वज | चिन्ह |

 |
| ब्रीद वाक्य: *"Virtus Unita Fortior"*  (लॅटिन) "एकजुटता शक्ती देते" |
| राष्ट्रगीत: *Angola Avante!*  (पोर्तुगीज) *पुढे चला ॲंगोला!* |
| अंगोलाचे स्थानअंगोलाचे जागतिक नकाशावरील स्थान |
| **राजधानी** (व सर्वात मोठे शहर) | लुआंडा  |
| **अधिकृत भाषा** | पोर्तुगीज |
|  - राष्ट्रप्रमुख | जोआओ लोरेन्सो |
|  - पंतप्रधान | फरनॅनडो डा पैडाडे डॅस डोस सॅंटोस |
|  |
|  |
|  |
| **महत्त्वपूर्ण घटना** |
|  - स्वातंत्र्य दिवस | (पोर्तुगाल पासून) नोव्हेंबर ११, इ.स. १९७५  |
| क्षेत्रफळ |
|  - एकूण | १,२४६,७०० किमी२ (२३वा क्रमांक) |
| लोकसंख्या |
|  -एकूण | १५,९४१,००० (१९९वा क्रमांक) |
|  - गणती | {{{लोकसंख्या\_गणना}}}
{{{लोकसंख्या\_गणना\_वर्ष}}} |
|  - घनता | १३/किमी² |
| **राष्ट्रीय चलन** | क्वांझा |
| **आंतरराष्ट्रीय कालविभाग** | पुर्व आफ्रिका प्रमाणवेळ (यूटीसी+१) |
| **आय.एस.ओ. ३१६६-१** | AO |
| **आंतरजाल प्रत्यय** | .ao |
| **आंतरराष्ट्रीय दूरध्वनी क्रमांक** | +२४४ |
| राष्ट्र\_नकाशा |

**अंगोला** हा दक्षिण अफ्रिकेतील एक देश आहे. येथे १६व्या शतकापासुन इ.स. १९७५ पर्यंत पोर्तुगालची वसाहत व आधिपत्य होते.

## खेळ

* ऑलिंपिक खेळात अंगोला
* अंगोला फुटबॉल संघ
# पोप लिओ तेरावा

पोप लिओ तेरावा
**पोप लिओ तेरावा** (मार्च २, इ.स. १८१०:कार्पिनेतो रोमानो, इटली - जुलै २०, इ.स. १९०३:रोम) हा २५६वा कॅथोलिक पोप होता.

काउंट लोदोव्हिको पेचीच्या सात पैकी सहाव्या क्रमांकाच्या या मुलाचे नाव *व्हिंसेंझो जियोचिनो रफाएल लुइगी पेची* असे होते. व्हिंसेंझोने दिवाणी कायदा, दैवी कायदा व धर्मशास्त्रांमध्ये अशा तीन डॉक्टरेटच्या पदव्या मिळवल्या होत्या.

लिओ तेराव्याला कष्टकरी जनतेचा पोप असे म्हणतात.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| मागील: **पोप पायस नववा** | **पोप** फेब्रुवारी २०, इ.स. १८७८ – जुलै २०, इ.स. १९०३ | पुढील: **पोप पायस दहावा** |
# रेसेप तय्यिप एर्दोगान

|  |
| --- |
| रेसेप तय्यिप एर्दोगान |
|  |
|

---

१२ तुर्कस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष |
| **विद्यमान** |
| **पदग्रहण** ऑगस्ट २८ २०१४ |
|

---

तुर्कस्तानचे पंतप्रधान |
| **कार्यकाळ** मार्च १४ २००३ – ऑगस्ट २८ २०१४ |
|

---

 |
| जन्म | फेब्रुवारी २६ १९५४  |
| सही |  |

**रेसेप तय्यिप एर्दोगान** (तुर्की: Recep Tayyip Erdoğan) तुर्कस्तानचा पंतप्रधान आहे.
# पोप व्हॅलेन्टाइन

| पोप व्हॅलेन्टाइन |
| --- |
|  |
| जन्म नाव | Valentinus |
| पोप पदाची सुरवात | ३१ ऑगस्ट ८२७ |
| पोप पदाचा अंत | १० ऑक्टोबर ८२७ |
| मागील | पोप युजीन दुसरा |
| पुढील | पोप ग्रेगोरी चौथा |
| जन्म | अंदाजे ८०० रोम |
| मृत्यू | १० ऑक्टोबर ८२७ रोम |
| यादी |

**पोप व्हॅलेन्टाइन** (लॅटिन: Papa VALENTINUS) हा इ.स. ८२७ साली अल्प काळाकरिता पोप होता.

## बाह्य दुवे

* कॅथलिक एन्सायक्लोपीडिया

## हे सुद्धा पहा

* पोपांची यादी

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| मागील: **पोप युजीन दुसरा** | **पोप** इ.स. ८२७ – इ.स. ८२७ | पुढील: **पोप ग्रेगोरी चौथा** |
# पोप इनोसंट चौथा

**पोप इनोसंट चौथा**(इ.स. ११९५:मनारोला, इटली - डिसेंबर ७, इ.स. १२५४) हा तेराव्या शतकातील पोप होता.

याचे मूळ नाव *सिनिबाल्दो फियेशी* होते. जहागीरदार घराण्यात जन्मलेल्या सिनिबाल्दोचे शिक्षण पार्मा व बोलोन्या येथे झाले.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| मागील: **पोप सेलेस्टीन चौथा** | **पोप** जून २८, इ.स. १२४३ – डिसेंबर ७, इ.स. १२५४ | पुढील: **पोप अलेक्झांडर चौथा** |
# पोप ग्रेगोरी सोळावा

पोप ग्रेगोरी सोळावा
**पोप ग्रेगोरी सोळावा** (लॅटिन: *Gregorius XVI*), जातनाम **बार्तोलोम्यो आल्बेर्तो काप्पेल्लारी** (इटालियन: *Bartolomeo Alberto Cappellari*) (सप्टेंबर १८, इ.स. १७६५; बेलुनो, इटली - जून १, इ.स. १८४६; रोम, इटली), हा इ.स. १८३१ ते इ.स. १८४६ सालांदरम्यान कॅथॉलिक चर्चाचा पोप होता. युरोपातील व विशेषतः कॅथॉलिक युरोपातील आधुनिकतावादी चळवळी मूलतः डाव्या क्रांतिकारक चळवळी असल्याचा ग्रेगोरीचा दृष्टिकोन होता. त्यामुळे परंपरावादी व स्थितिप्रियवादी व्यवस्थेच्या रक्षणासाठी त्याने युरोपातील आधुनिकतावादी चळवळींना विरोध केला.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| मागील: **पोप पायस आठवा** | **पोप** फेब्रुवारी २, इ.स. १८३१ – जून १, इ.स. १८४६ | पुढील: **पोप पायस नववा** |
# इ.स. १७५७

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे २ रे सहस्रक |
| **शतके:** |  १७ वे शतक -  **१८ वे शतक** - १९ वे शतक |
| **दशके:** |  १७३० चे - १७४० चे -  **१७५० चे** - १७६० चे - १७७० चे |
| **वर्षे**: |  १७५४ - १७५५ - १७५६ -  **१७५७** - १७५८ - १७५९ - १७६० |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## ठळक घटना आणि घडामोडी

* जानेवारी २ - ब्रिटिश ईस्ट ईंडीया कंपनीने कोलकाता काबीज केले.

## जन्म

* मे २० - हेन्‍री अ‍ॅडिंग्टन, युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान.

## मृत्यू
# इ.स. १८५३

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे २ रे सहस्रक |
| **शतके:** |  १८ वे शतक -  **१९ वे शतक** - २० वे शतक |
| **दशके:** |  १८३० चे - १८४० चे -  **१८५० चे** - १८६० चे - १८७० चे |
| **वर्षे**: |  १८५० - १८५१ - १८५२ -  **१८५३** - १८५४ - १८५५ - १८५६ |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## ठळक घटना आणि घडामोडी

* नोव्हेंबर ३० - क्रिमीयन युद्ध - सिनोपच्या लढाईत रशियाच्या नौदलाने ऑट्टोमन जहाजांचा तांडा बुडविला.

## जन्म

* जुलै ५ - सेसिल ऱ्होड्स, दक्षिण आफ्रिकेचा राजकारणी.

## मृत्यू

* नोव्हेंबर १५ - दुसरी मारिया, पोर्तुगालची राणी.
# झाउड-हॉलंड

|  |
| --- |
| **झाउड-हॉलंड**   Provincie Zuid-Holland |
| नेदरलँड्सचा प्रांत |
|

|  |  |
| --- | --- |
| ध्वज | चिन्ह |

---

 |
|  झाउड-हॉलंडचे नेदरलँड्स देशामधील स्थान

---

 |
| **देश** |  नेदरलँड्स |
| **राजधानी** | हेग |
| **क्षेत्रफळ** | २,८१८ चौ. किमी (१,०८८ चौ. मैल) |
| **लोकसंख्या** | ३४,५८,८७५ |
| **घनता** | १,२२८ /चौ. किमी (३,१८० /चौ. मैल) |
| **आय.एस.ओ. ३१६६-२** | NL-ZH |
| **संकेतस्थळ** |  |

**झाउड-हॉलंड** ( उच्चार ) हा नेदरलँड्स देशातील सर्वधिक लोकसंख्येचा प्रांत आहे. नेदरलँड्सच्या पश्चिम भागात उत्तर समुद्राच्या किनाऱ्यावर वसलेल्या ह्या प्रांताचे हेग हे राजधानीचे शहर तर रॉटरडॅम हे सर्वांत मोठे शहर आहे.
# जनरल इलेक्ट्रिक

जनरल इलेक्ट्रिक| प्रकार |
सार्वजनिक |
| उद्योग क्षेत्र |
कॉंग्लोमेरेट |
| स्थापना |
१९६२ |
| संस्थापक |
थॉमस एडिसन, चार्ल्स कॉफिन, एडविन ह्यूस्टन, एलिहू थॉमसन |
| मुख्यालय | फेरफील्ड, कनेटिकट,  अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने |
| महत्त्वाच्या व्यक्ती |
जेफ्री इम्मेल्ट |
| महसूली उत्पन्न |
१५० अब्ज डॉलर्स |
| एकूण उत्पन्न (कर/व्याज वजावटीपूर्वी) |
१५ अब्ज डॉलर्स |
| निव्वळ उत्पन्न |
१२ अब्ज डॉलर्स |
| कर्मचारी |
अंदाजे ३ लाख |
| संकेतस्थळ |
जीई.कॉम |

**जनरल इलेक्ट्रिक** ही जगातील मोठ्या कंपन्यांपैकी एक आहे. १८९२ साली स्थापन झालेली ही कंपनी विमान इंजिनांपासून विजेच्या दिव्यासारखी अनेक उत्पादने बनवून विकते.
# फ्रान्सचा ध्वज

**फ्रान्सचा ध्वज**| फ्रान्सचा ध्वज |
| **नाव** | *त्रिकोलोर (Tricolore)* |
| **वापर** | राष्ट्रीय ध्वज  |
| **आकार** | २:३ |
| **स्वीकार** | फेब्रुवारी १५, १७९४ |

**फ्रान्सचा ध्वज** निळ्या, पांढऱ्या व लाल ह्या तीन रंगांच्या उभ्या पट्ट्यांपासून बनला आहे.

## वर्णन

| Scheme | Blue | White | Red |
| --- | --- | --- | --- |
| Pantone | Reflex Blue | Safe | Red 032 |
| CMYK | 100.70.0.5 | 0.0.0.0 | 0.90.86.0 |
| RGB | (0,85,164) | (255,255,255) | (250,60,50) |
| HTML | #0055A4 | #FFFFFF | #EF4135 |
| NCS | S 2565 R80B | N/A | S 0580 Y80R |

## टीपा
# पहिले इंडोचीन युद्ध

पहिले इंडोचीन युद्ध

|  |  |
| --- | --- |
| दिनांक | १९ डिसेंबर १९४६ - १ ऑगस्ट १९५४ |
| स्थान | फ्रेंच इंडोचीन (विशेषतः उत्तर व्हियेतनाम) |
| परिणती | व्हियेत मिन्हचा विजय लाओस व कंबोडियाना स्वातंत्र्य व्हियेतनामची उत्तर व दक्षिण भागांत फाळणी |

| युद्धमान पक्ष |
| --- |
| **फ्रान्स**
 कंबोडिया
 लाओस

*यांच्या पाठिंब्याने*:
 अमेरिका  |  **उत्तर व्हियेतनाम**
 ख्मेर इसाराक
 पॅथेट लाओ

*यांच्या पाठिंब्याने*:
 सोव्हियेत संघ
 चीन  |
| सेनापती |
|  |  हो चि मिन्ह |
| सैन्यबळ |
| ४ लाख | ४.५ लाख |

**पहिले इंडोचीन युद्ध** (फ्रेंच इंडोचीन युद्ध, फ्रान्स-व्हियेतनाम युद्ध; व्हियेतनामी: Chiến tranh Đông Dương) हे इ.स. १९४६ ते १९५४ दरम्यान फ्रेंच इंडोचीनमध्ये लढले गेलेले एक युद्ध होते. ह्या युद्धात फ्रान्स विरुद्ध व्हियेतनाममधील व्हियेत मिन्ह ह्या स्वातंत्र्यवादी गटादरम्यान लढत झाली.

इ.स. १८८७ सालापर्यंत फ्रान्सने संपूर्ण व्हियेतनाम ताब्यात घेऊन येथे फ्रेंच इंडोचीन ही वसाहत स्थापन केली होती. दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान हा भूभाग जपानने बळकावला होता. महायुद्ध संपण्याच्या सुमारास व्हियेतनाममधील स्वातंत्र्य चळवळीने जोर धरला. हो चि मिन्ह ह्या व्हियेतनामी कम्युनिस्ट पुढाऱ्याने व्हियेत मिन्ह नावाची आघाडीची निर्मिती केली. महायुद्धात जपानचा पराभव झाल्यानंतर जेव्हा फ्रान्सने पुन्हा इंडोचीनवर ताबा मिलवण्याचा प्रयत्न केला तेव्हा व्हियेत मिन्ह व कंबोडिया व लाओसमधील कम्युनिस्ट पक्षांनी फ्रान्सविरोधात लष्करी बंड पुकारले व ह्या युद्धाची सुरुवात झाली.

७ वर्षांहून अधिक काळ चाललेल्या ह्या युद्धात फ्रान्सला अमेरिकेचा तर व्हियेत मिन्हला सोव्हिएत संघ व चीनचा पाठिंबा होता. अखेरीस उत्तर व्हियेतनामच्या गनिमी काव्यापुढे फ्रान्सला शरणागती पत्कारावी लागली व मार्च १९५४ मध्ये सुरू झालेल्या दियेन बियेन फुच्या लढाईमध्ये फ्रान्सचा सपशेल पराभव झाला व हे युद्ध संपुष्टात आले.

२१ जुलै १९५४ रोजी जिनिव्हा येथे झालेल्या एका परिषदेत इंडोचीनची फाळणी करण्याचे ठरले. उत्तर व्हियेतनाममध्ये हो चि मिन्हच्या नेतृत्वाखाली कम्युनिस्ट राजवटीची तर दक्षिण व्हियेतनाममध्ये सम्राट बाओ दाईच्या नेतृत्वाखाली प्रजासत्ताकाची स्थापना झाली. दोन्ही तुकड्यांनी एकत्रीकरणाचे प्रयत्न करणे अपेक्षित होते. परंतु १९५६ साली सत्तेवर आलेल्या दक्षिण व्हियेतनामच्या गो डिन यीमने उत्तरेसोबत वाटाघाटीस नकार दिला. ह्यामध्येच व्हियेतनाम युद्धाची मुळे रोवली गेली.

## संदर्भ

## बाह्य दुवे

|  |  |
| --- | --- |
|  | विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
 पहिले इंडोचीन युद्ध |

* "पहिले इंडोचीन युद्ध" (इंग्लिश भाषेत).CS1 maint: unrecognized language (link)
# दारिद्र्यरेषा

एखाद्या विशिष्ट प्रदेशात (सहसा देशभरात) पुरेशा राहणीमानाने राहण्यासाठी लागणारे कमीतकमी दैनिक उत्पन्न म्हणजे **दारिद्र्यरेषा** .या उत्पनापेक्षा कमी उत्पन्न असणारी व्यक्ती अथवा कुटुंब हे **दारिद्र्यरेषेखाली** तर यापेक्षा जास्त उत्पन्न असणारी व्यक्ती अथवा कुटुंब **दारिद्र्यरेषेच्या वर** समजण्यात येतात.

अविकसित व विकसनशील देशांपेक्षा विकसित देशात हे उत्पन्न खूप जास्त असते.

**भारतातील दारिद्ऱ्य सर्वप्रथम १९७३ मध्ये नियोजन आयोगाने दारिद्ऱ्यरेषा ठरविण्यासाठी एका कृतिदलाची नेमणूक केली. या कृतिदलाने दारिद्ऱ्याचा निरपेक्ष निकष म्हणून 'दारिद्ऱ्य टोपली ' ही संकल्पना सुचवली. या टोपलीत त्यांनी अन्न हा घटक बसवला. किमान दोन्ही वेळचे अन्न मिळवू न शकणारा म्हणजे ही टोपली भरू न शकणारा गरीब समजावा, असे ठरवले.
* किमान दोन्ही वेळेस मिळून ग्रामीण भागातील व्यक्तीला २४०० कॅलरी आणि शहरी भागातील व्यक्तीला २१०० कॅलरी इतके अन्न खावे लागते. ग्रामीण भागातील व्यक्तीला २४००० कॅलरी अन्न मिळवण्यासाठी रोज १. ६४ रु. खर्च करावे लागतील. म्हणजे महिन्याला त्याला ४९.०९ रु खर्च करावे लागतील. यावरून दरडोई प्रतिमाह खर्च ही संकल्पना तयार करण्यात आली. हा खर्च करू शकणारा दारिद्ऱ्यरेषेवरील तर खर्च न करू शकणारा दारिद्ऱ्यरेषेखालील समजावा, असे ठरले.
* कॅलरीमूल्यानुसार ग्रामीण भागात ४९.०९रु दरडोई  प्रतिमाह खर्च ही दारिद्र्यरेषा ठरविण्यात आली तसेच शहरी भागात ५६.६४ रु 'दरडोई प्रतिमाह खर्च 'ही दारिद्र्यरेषा ठरविण्यात आली . या दारिद्यरेषेनुसार नियोजन आयोगाला '१९७३-७४ मध्ये एकूण  ५४.९ % दारिद्य आढळले .
# कोविड-१९ महामारी

कोविड-१९ महामारी| १२ जानेवारी २०२० ते ६ फेब्रुवारी २०२० पर्यंत पुष्टी झालेल्या २०१९-एनसीओव्ही प्रकरणांचा अ‍ॅनिमेटेड नकाशा |
| तारीख |
१ डिसेंबर २०१९ – आजतगायत  |
| स्थान |
वूहान, हुबेई, चीनमध्ये सर्वप्रथम आढळला |
| Casualties |
|
As of 6 फेब्रुवारी 2020 **अधिकृतपणे पुष्टी केलेली प्रकरणे :** २८,३५९ **अधिकृत मृत्यू:** ५६५ **प्रभावित प्रदेश:** २८ |

**२०१९-२०२० मधील वुहान येथील कोरोना व्हायरसचा उद्रेकाला** औपचारिकपणे *नोवेल कोरोनाव्हायरसचा उद्रेक* (२०१९-एनसीओव्ही) म्हणूनही ओळखतात. हा रोग मुख्यत: चीनमध्ये सुरू वाढत आहे, त्याचबरोबर इतर २७ देशात आजपर्यंत पसरलेला आहे. २०१९ डिसेंबरच्या सुरुवातीस, चीनच्या हुबेई प्रांताची राजधानी वुहानमध्ये, एक नवीन कोरोनाव्हायरस आढळला, ज्याचे नाव २०१९-एनसीओव्ही असे ठेवले होते. सुरुवातीला ४१ लोकांना याची लागण झाली होते. त्यावेळेस स्पष्ट कारण न समजल्याने त्यांना निमोनिया झाला (2019-एनसीओव्ही तीव्र श्वसन रोग) आहे असे वाटून त्यांच्यावर उपचार केले गेले.

कोरोनावायरस व्हायरसचे लक्षण
## घ्यावयाची काळजी

जागतिक आरोग्य संघटनेच्या निर्देशानुसार-

* वेळच्यावेळी साबण आणि पाण्याने हात स्वच्छ धुणे. अल्कोहोल युक्त हँड सॅनेटाईझर सुद्धा वापरू शकता
* खोकलताना किंवा शिंकताना आपले नाक आणि तोंड झाकावे ज्यामुळे हा आजार पसरणार नाही
* सर्दी आणि ताप असलेल्या व्यक्तीशी कोणताही संपर्क टाळावा
* इतर कोणत्याही व्यक्ती पासून किमान 3 फूट अंतर राखावे.
* आपल्या हाताने चेहरा आणि डोळ्यांना स्पर्श करणे कटाक्षाने टाळावे.

## संदर्भ
# शीतोष्ण कटिबंध

**शीतोष्ण कटिबंध** किंवा समशीतोष्ण कटिबंध हा साधारणपणे पृथ्वीच्या कर्कवृत्त आणि उत्तर ध्रुवीय वृत्त(आर्क्टिक वृत्त) तसेच मकरवृत्त आणि दक्षिण धृवीय वृत्तांच्या (अंटार्क्टिका वृत्त) यांमधील प्रदेशांदरम्यान येतो.